WUM Wars: Part V - Gawalski kontratakuje

Cześć, witam wszystkich. Dla tych, którzy nie mogli być w środę, powtórzymy sobie tematy, które omawialiśmy wtedy.

Z organizacyjnych kwestii chcę wam przypomnieć, że już otwieram maila, że no raz, że egzamin trwa 75 minut, macie 60 pytań, co ważne, żebyście po prostu już nie byli zdziwieni przychodząc na egzamin. Nie można wnosić rzeczy, że tak powiem. To jest tak wpisane, że nie można wnosić toreb, plecaków, książek, tabletów, smartwatów, jedzenia. Oczywiście yyy można je wnosić, to znaczy torby i plecaki będziecie musieli pewnie zostawić tam na dole auli, bo tak to zawsze wygląda. Jakąś wodę pewnie oczywiście będzie można mieć, no ale oficjalna informacja brzmi tak, że no nie można ich wnosić.

Uczulam was też jeszcze na jedną rzecz. Wyłączony telefon znaczy wyłączony telefon. A dlaczego wam to przypominam? Głównie na roku była taka sytuacja, że był egzamin z dermatologii i na tym egzaminie z dermatologii w momencie rozdawania książeczek koledze telefon zadzwonił i mimo, że on nie rozpoczął egzaminu, to go z tego egzaminu wyrzucili. Więc żeby uniknąć takiej sytuacji w przyszłości po prostu wyłączony telefon znaczy wyłączony telefon, bo być może traficie kiedyś na kogoś, kto nie jest wyrozumiały. Katedra dermatologii taka nie była. No i chłopak musiał po prostu podejść do egzaminu we wrześniu, mimo że nie dostał fizycznie książeczki, więc no nie ściągał, tylko po prostu zadzwonił mu telefon. No ale wymagania były takie, że ich nie spełnił, więc zwróćcie na to uwagę.

I co jeszcze notorycznie się na WUM-ie powtarza, to zwróćcie uwagę, no dobra, egzamin jest po południu, to raczej mniej, ale jeżeli egzaminy są w godzinach porannych, no to czasami budzik się odpala mimo wyłączonego telefonu, wyłączonego telefonu, więc też jakby na to zwracał uwagę. No nie w tym przypadku, no bo egzamin piszemy o tam 14:30, to wam to nie grozi, no ale żebyście na przyszłość wiedzieli.

Więc tyle w kwestii organizacyjnej. Jeszcze w kwestii organizacyjnej ponawiam prośbę zakładu o to, żeby wypełnić ankiety, jeżeli się pojawią. Te wasze papierowe już dostarczyłem. Profesor Novis wraz z profesorem Gołąbem nie przeczytali, więc mam nadzieję, że jakiś efekt to wniesie do poprawy programu nauczania z immunologii. Natomiast w kwestii ankiet, które się tam pojawiają na jakiejś aplikacji czy na stronie, to też zachęcam was oczywiście do wypełnienia tych ankiet.

Więc tyle w kwestii organizacyjnej. Utrzymując dalej to, co zawsze utrzymywaliśmy. Jak macie jakieś pytania, chcecie coś dodać, no to przerywajcie mi, dopytujcie. Nie mam z tym żadnego problemu. Natomiast zaczniemy sobie od układu dopełniacza.

Yyy, ponieważ no dostałem informację w prośbę w zasadzie mam takie pytanko. Czy istnieje możliwość nagrania tego spotkania, żeby można było sobie wrócić jeszcze do niego, czy średnio? Myślę, że nie ma to żadnego sensu tak naprawdę, bo ja nie będę tutaj nie wiadomo jak szczegółowych informacji podawał. Myślę, że no jutro jest ostatni dzień przed egzaminem, to raczej wiecie, jakieś ostatnie powtórki, robienie bazy. No i tak naprawdę tyle. Więc myślę, że nie ma sensu po prostu tego nagrywać, bo szkoda waszej godziny jutro na to, żeby po prostu jeszcze raz tego samego słuchać, tak mi się wydaje. A tak jak mówię, nie będzie to nic ważnego. Y jeszcze właśnie przedstawić tym osobom, które już były w w środę, żeby nie marnowały swojego czasu.

No to dzisiaj będzie trochę o układzie dopełniacza, trochę o cytotoksyczności zależnej od przeciwciał. I jeszcze przyszła do mnie taka prośba, żeby omówić wam te zagadnienia, których nie było na zajęciach. Więc przygotowałem po dwa, trzy slajdy na temat immunologii ciąży, neuroimmunologii i immunohematologii. Y nie ma tam nie wiadomo jak dużo informacji, no ale być może część z tych danych wam się przyda.

Więc przechodząc do tematu, zaczniemy od układu dopełniacza. Y, jak doskonale wiecie, jak wynika z naszego wykładu, dopełniacz pełni rolę dopełniającą roli przeciwciał, czyli jak możemy się spodziewać w klasycznym jego ujęciu yyy musi współpracować z przeciwciałami. W klasycznym nie znaczy w najczęstszym. Najczęstszą drogą aktywacji układu dopełniacza jest mechanizm alternatywny, droga alternatywna. Drugą najczęstszą jest właśnie ta droga klasyczna, zależna od przeciwciał. Natomiast trzecią jest droga lektynowa, która jak po tych lektynach można się spodziewać, głównie uczestniczy w zwalczaniu bakterii. No i w związku z tym główna rola właśnie układu dopełniacza to jest eliminacja bakterii gram-ujemnych. Pamiętajcie, że to nie są bakterie gram-dodatnie, bo bakterie gram-dodatnie posiadają długą, grubą osłonkę polisacharydową. No i tej osłonki nie jest w stanie przebić dopełniacz. Natomiast głównym właśnie docelowym atakiem układu dopełniacza są objęte bakterie gram-ujemne.

Poza tym dopełniacz poza właśnie niszczeniem patogenów uczestniczy też w sprzątaniu w naszym organizmie, no bo on na przykład martwe komórki też usuwa. No a poza tym ma takie funkcje jak chemotaksja w postaci anafilatoksyn, czyli składnika C3A, C4a, C5A. No i opsonizacja, czyli to co oblepiało bakterie, oblepiało martwe komórki, później umożliwiało fagocytozę. Będzie to bardzo podobne tak naprawdę do cytotoksyczności zależnej od przeciwciał. No tylko że cytotoksyczność ma zadanie zniszczyć komórkę, a opsonizacja ma zadanie ją utrzymać, żeby fagocyty mogły przypłynąć, przypełznąć i tę komórkę zjeść.

No i oczywiście to jest kaskada. Mamy pierwszy składnik, potem jest aktywowany drugi, po drugim składniku aktywowany jest trzeci i tak to wszystko leci do momentu, aż zostaną wytworzone pory. No i te pory, czyli tak zwany kompleks atakujący błonę w skrócie MAC, doprowadza do tego, że komórka jest finalnie unieszkodliwiona przez układ dopełniacza.

No jakie mamy drogi aktywacji? Tak jak wam mówiłem, mamy trzy. Klasyczną, nie najczęstszą, alternatywną, najczęstszą. Alternatywna zachodzi na skutek hydrolizy, no i lektynową przez specjalne białka MASP 1, 2, które doprowadzają finalnie do powstania konwertazy C5. No bo docelowym yyy docelową rolą yyy tych równych dróg jest dojście do tego samego momentu, czyli właśnie wytworzenia konwertazy C5, która na przykład w przypadku drogi klasycznej składa się ze składnika C4B. Yyy, potem jest składnik yyy C C2B yyy no i tam C3B też wchodzi, więc te składniki są po kolei yyy rozkładane, no po to, żeby właśnie yyy te yyy elementy powstały. No i co ważne, zmieniła się nomenklatura, bo wcześniej było C4 tam, no wcześniej tam było C4B, 2A, 3B. Teraz ta nomenklatura wszędzie daje literkę B. Jest ujednolicona, żeby nie było trudniej. Natomiast wszystko to, co się uwalnia i ma literkę A jest anafilatoksyną, czyli czymś, co wpływa na chemotaksję, na poruszanie się komórek w towarzystwie. Yyy, no po prostu przyciąganie komórek do miejsca, gdzie dzieje się zagrożenie. Tak, przyciągane są na przykład neutrofile.

No i wszystkie te trzy drogi mają inną rolę. Droga klasyczna, jak możecie się spodziewać, przez to, że uczestniczą w niej przeciwciała IGM, IGG, no to głównie zniszczenie patogenów, ale innych niż przez drogę lektynową. Dodatkowo też czasami niszczenie krwinek. Na przykład w przypadku yyy konfliktu serologicznego, kiedy podaje się niewłaściwą grupę krwi pacjentowi, no to wtedy mamy naturalne przeciwciała w klasie IGM. One są w stanie aktywować klasyczną drogę aktywacji dopełniacza i te krwi są niszczone.

Droga alternatywna ma zadanie wysprzątać w naszym organizmie. No bo jeżeli komórki robią się stare, mają niefunkcjonalne białka, nie działają u nich białka, które chronią przed aktywacją układu dopełniacza, to one stają się podatne na układ dopełniacza i układ dopełniacza dopełnia ich żywota, czyli je zabija.

No i lektynowa oczywiście zależna od cukrów obecnych na patogenach, białka MASP 2. No i to wszystko właśnie doprowadza do powstania konwertazy C5. Od tego momentu te wszystkie drogi się schodzą i powstaje kompleks atakujący błonę, który powoduje do wytworzenia doprowadza do wytworzenia porów komórce docelowej i zabicia tej komórki.

No i jakie jest działanie układu dopełniacza? No to wytworzenie tych konwertaz, uboczne wytworzenie anafilatoksyn, które są mediatorami zapalenia, no ale dlatego, że przyciągają komórki zapalne w miejsce docelowe. No oczywiście wytworzenie kompleksu atakującego błonę, żeby ten kompleks tworzył pory i żeby ten kompleks niszczył komórkę docelową, tą którą stanowi zagrożenie.

No i co musicie jeszcze sobie doczytać? No to oczywiście receptory dla składników dopełniacza. One pełnią rolę regulującą ten układ dopełniacza. No i co warto też wiedzieć, to te wszystkie inhibitory aktywacji układu dopełniacza, które chronią komórki przed tym, żeby dopełniacz nie zniszczył ich. Więc to też jest ważne. Też myślę, że na to warto sobie przed egzaminem zwrócić uwagę, bo mogą o to spytać. Tam jest jednak kilka tych białek, o które mogą zapytać, więc warto coś na ten temat wiedzieć i myślę, że w kwestii układu dopełniacza to jest tyle.

No tak naprawdę większej filozofii tam nie ma, żeby po prostu wiedzieć, że to jest taki pomost jednak mimo pomiędzy swoistą a nieswoistą odpowiedzią immunologiczną w przypadku drogi klasycznej, natomiast w przypadku drogi alternatywnej tak naprawdę w pełni zależny od elementów nieswoistych. Więc to jest rzecz, którą według mnie warto sobie zdać. A cała reszta to tak naprawdę jest czysta pamięciówka, żeby się tego nauczyć. No ale tak jak mówię, teraz jest łatwiej. Wszystkie mają składniki konwertazy z literką B, więc łatwiej wam będzie to zapamiętać. Jak ja się uczyłem na egzamin, to tak jak mówię, nie było to ujednolicone, nie było to takie proste.

Natomiast chwilę jeszcze o cytotoksyczności zależnej od przeciwciał. Cytotakie pytanko do dopełniacza. Yyy, to jest już takie trochę bardziej szczegółowe, ale po prostu znalazłam w trochę przyczące sobie informacje a propos tych MASP 1 i MASP 2. No to nie jest nic nowego akurat w kwestii podręczników, które są na WUM-ie, że informacje sobie przeczą, więc y jak najbardziej. Bo właśnie w sensie to jest już taki szczegół, więc nie wiem czy mogą o to spytać, ale w tamtym roku mieli tendencję do wyciągania informacji, z których była dosłownie jedna linijka gdzieś na jednej stronie. E, są też są też pytania o, przepraszam cię, wchodzę w zdania, ale akurat dodaję, żeby nie zapomnieć. Są też pytania bardzo często o to, co jest podpisem pod ryciną, więc też trzeba na to zwrócić uwagę.

No więc właśnie dlatego wolałam się upewnić, bo chodzi o to, że w podręczniku jest informacja, że MASP 1 aktywuje C2 i C4, a MASP 2 tylko C2. A gdzieś tam w prezentacji znalazłam, że jest jakby odwrotnie. Bo to działa w ten sposób, że MASP 1 aktywuje czynnik C2, ale jest też jest też w stanie aktywować MASP 2, czyli po części MASP 1 po prostu MASP 1 po prostu rozkłada tutaj napiszę szybko, że nie jest takie szybkie. MASP 1 po prostu sam z siebie rozkłada czynnik C2. Ciężko się pisze, więc troszkę będę psuł, ale jednocześnie jest w stanie aktywować też MASP 2. Natomiast MASP 2 przede wszystkim rozkłada czynnik C4, więc po części MASP 1 jest w stanie aktywować pośrednio też czynnik C4. No bo tu jednak jest ta pośrednia droga aktywacji C4 przez aktywację czynnika MASP 2. No ale przede wszystkim MASP 1 aktywuje czynnik C2, natomiast MASP 2 przede wszystkim aktywuje czynnik C4. No ale trzeba pamiętać o tej pośredniej drodze.

Ja mam nadzieję, że te pytania jakby nigdy nie było takiej tendencji, żeby te pytania były niejasne, bo te pytania mogą faktycznie tak jak mówisz pytać o jakieś takie drobiny, coś napisane małym druczkiem, jakiś podpis pod ryciną, ale generalnie nigdy to nie działa w ten sposób, że te pytania są niejasne. Jeżeli będzie o to pytanie, to będzie jasne. I no tego akurat jestem pewien, że odpowiedź dla mnie w podręczniku była niejasna i dlatego okej, czyli MASP 1. Tak, ale zmierzam do tego, że jeżeli coś jest niejasno wytłumaczone w podręczniku, to to nie będzie po prostu pytania, bo zakład nie lubi pytań anulować, więc będą unikać takich pytań, które będą dyskusyjne. Tak jakby mój był wniosek z tego. Jak najbardziej.

Ja rozumiem, że są jakieś sprzeczne informacje, bo nie wiem czy wiecie, nie wiem czy to widzicie, podręcznik jest pisany przez kilka różnych osób, więc jedne rozdziały są napisane tak, drugie są napisane inaczej, jedne są napisane lepiej, drugie są napisane gorzej, w jednym rozdziale jest napisane to, a w drugim niekoniecznie te informacje muszą toą przeczyć, ale może być coś napisane inaczej. Więc stąd czasami między podrozdziałami, rozdziałami mogą być jakieś takie różnice i generalnie o takie dyskusyjne rzeczy pytań nie powinno być i mam nadzieję, że nie będzie, bo dotychczas po prostu takich pytań nie było. Okej, dobra, to dzięki. Y, nie ma sprawy.

Jak coś, to mi po prostu przerywajcie. Natomiast czym jest cytotoksyczność zależna od przeciwciał? Jest to tak naprawdę znowu łącznik pomiędzy mechanizmami swoistymi a nieswoistymi. No bo mamy przeciwciała głównie w klasie IGG, które oblepiają nam najczęściej patogeny, czyli ta coś na co się już uodporniliśmy. No i ta cytotoksyczność zależna od przeciwciał. Yyy, co jest ważne, znowu tutaj narysuję. Yyy, jak tutaj na przykład mamy komórkę docelową, no to wiecie, przeciwciało swoimi ramionami FAB łączy się z tą komórką docelową. Natomiast ten fragment FC tutaj jest później rozpoznawany właśnie przez te komórki efektorowe, czyli na przykład komórka NK rozpoznaje ten fragment, przyłącza się i zaczyna tutaj wytwarzać białka, które będą niszczyły tę komórkę. Analogicznie robią to neutrofile czy makrofagi. Więc cytotoksyczność zależna od przeciwciał wygląda po prostu tak, że przeciwciało rozpoznaje zagrożenie, przyciąga nieswoiście komórkę NK, bo komórka NK nie wie co to przeciwciało rozpoznało. Po prostu wie, że przeciwciało rozpoznało zagrożenie i to zagrożenie trzeba wyeliminować. No i po prostu to przeciwciało się przyłączyło, yyy, przyciągnęło komórkę NK. No i komórka NK po prostu dopełnia tej roli zabicia tej komórki docelowej. Oczywiście to również robią makrofagi, neutrofile, eozynofile. Ta komórka NK jest tylko przykładem, ale generalnie takie jest działanie cytotoksyczności zależnej od przeciwciał.

I jak widzicie jest to bardzo podobne tak naprawdę do układu dopełniacza, ale tylko jest z goła inny mechanizm, no bo dopełniacz sam z siebie robi dziury w komórce. Natomiast tutaj przyciągnięta jest komórka docelowa, która tę komórkę yyy zaczy tutaj jest komórka efektorowa, która tę komórkę docelową właśnie przez cytotoksyczność niszczy. Więc to jest zasadnicza różnica pomiędzy ADCC a układem dopełniacza.

No i jak jest działanie? Działanie przede wszystkim to zniszczenie komórki docelowej na drodze apoptozy poprzez wcześniejsze właśnie związanie się z komórką, potem aktywację komórki efektorowej, no i finalne właśnie zniszczenie tej komórki. Tutaj w przypadku ADCC pojawia się cząsteczka CD16. Ja was też uczulam, bo ta cząsteczka CD16 jest w fenotypie komórki NK. Komórki NK mają generalnie fenotyp CD16 CD56, więc to też warto sobie zapamiętać, że komórka NK ma fenotyp CD16 CD56, bo być może taka informacja się wam przyda, nie wiem, ale no taki jest fenotyp komórki NK. No i tam macie podział w zależności od tego, czy jest więcej CD16, czy więcej CD56 też te subpopulacje potem komórek NK się dzielą. A dla dlatego to CD16 jest ważne? No bo to CD16 uczestniczy właśnie w rozpoznawaniu tego fragmentu FC przeciwciała, który przymocował się do komórki docelowej. Więc tutaj główna rola właśnie tego CD16 jest w rozpoznaniu zagrożenia, ale podkreślam ponownie, nie swoistego rozpoznania zagrożenia, bo on nie rozpoznaje komórki dokładnie, tylko rozpoznaje przeciwciało. Więc to jest ważny szczegół, na który chciałbym, żebyście zwrócili uwagę.

No i kończąc układ dopełniacza, tak? W takim razie jest też częścią odpowiedzi. Jeszcze raz na prezentacji napisane, że jesteś częścią odpowiedzi. No. No, bo pośredniczy w odpowiedzi swoistej. No skoro masz przeciwciało, które rozpoznaje zagrożenie, no to ADCC by nie było, gdyby nie było przeciwciał. No to jest logiczne. Tak naprawdę z definicji to wynika, że jeżeli coś jest antibody dependent, no to znaczy, że zależy od przeciwciał. Jak nie mamy przeciwciał, to nie mamy ADCC. No wynika to po prostu z definicji. Na przykład układ dopełniacza nie jest w ogóle odpowiedzią swoistą, bo jeżeli nie mamy przeciwciał, to układ dopełniacza też może działać w drodze alternatywnej i w drodze lektynowej. Natomiast ADCC z definicji cytotoksyczność zależna od przeciwciał. Jeżeli nie mielibyśmy przeciwciał, to nie mielibyśmy ADCC. Więc tutaj tak naprawdę w definicji jest ukryte, dlaczego on jest to znowu to nie jest tak, że on ściśle należy do odpowiedzi swoistej. Ale znowu do odpowiedzi swoistej należą receptory TCR i przeciwciała. One są w stanie rozpoznać dokładnie antygen. Więc te elementy rozpoznały antygen, a później ADCC po prostu te role dopełnia. Komplement może to zrobić na zasadzie autoaktywacji albo na zasadzie aktywacji lektynowej. Więc on nie jest tak bezpośrednio powiązany z odpowiedzią swoistą jak ADCC. No a tutaj jeżeli nie ma przeciwciał, to nie ma ADCC. Więc to tak naprawdę przynajmniej dla mnie wyjaśnia tak naprawdę to powiązanie cytotoksyczności zależnej od przeciwciał z odpowiedzią swoistą. No a nieswoistą dlatego, że komórki efektorowe należą do odpowiedzi nieswoistej. Bo makrofagi czy neutrofile, czy komórki NK odpowiedź nieswoista, bo nieswoiście rozpoznają antygen.

Okej, to przechodząc dalej. Immunologia ciąży to są te dodatkowe tematy, które są opisane w książce. Generalnie to co ja na przykład bez zaglądania do książki, czyli bez przygotowywania wam prezentacji na temat immunologii ciąży, wiedziałem, to jest tylko informacja, że występuje coś takiego jak maciczne komórki NK, które uczestniczą w tolerancji w tolerancji i ochronie zarodka przed atakiem zarodka, później płodu przed atakiem odpowiedzi immunologicznej. Natomiast tutaj poza tymi graficznymi komórkami NK w skład wchodzą też inne elementy. Na przykład trofoblast, który tak naprawdę na początkowym rozwoju zarodka się pojawia. No i on musi nie zostać uznany przez układ odpornościowy za zagrożenie. I żeby nie został uznany za zagrożenie, no to mamy mechanizmy w postaci obniżenia ekspresji MHC klasy pierwszej, MHC klasy drugiej. Ale wy z immunologii powinniście doskonale wiedzieć, doskonale sobie zdawać sprawę, że no dobra, jak nie ma MHC klasy pierwszej, nie ma MHC klasy drugiej, no to komórka NK może taką yyy taką część rozpoznać i ta komórka NK może zareagować właśnie negatywnie na y brak tych cząsteczek MHC. Dlatego mamy komórki NK, które po prostu przed tym chronią, bo one wspierają y przez hamowanie po prostu odpowiedzi immunologicznej i one tak naprawdę dominują przede wszystkim w tej okolicy trofoblastu, potem w doczesnej i potem w tej okolicy zarodkowej, więc to jest tak naprawdę coś niezwykłego. No i o tych macicznych komórkach NK najlepiej jakbyście dużo wiedzieli. No i oczywiście już w takiej definicji immunologicznej, no to jako mamy tiregi, które chronią układ odpornościowy przed nadmierną stymulacją w przypadku na przykład ataku na limfocyt, tak samo tutaj tiregi odgrywają bardzo ważną rolę w tolerancji na na ten zarodek i na ten płód, który się rozwija. No ale główną rolę tutaj obejmują te maciczne komórki NK, więc jak coś musicie sobie przeczytać jakiś podrozdział, to o tych macicznych komórkach NK, bo być może o to spytają, jeżeli by mieli o coś spytać, bo według mnie to jest najważniejsza informacja z tej immunologii ciąży.

No ale oczywiście jakie są mechanizmy ochronne trofoblastu? No to trofoblast poza tym, że pozbywa się cząsteczek MHC, no to też ma czynniki hamujące dopełniacz. I to jest co wam to są te cząsteczki, o których wam mówiłem. Warto sobie doczytać, co hamuje dopełniacz, bo jeżeli tych cząsteczek nie ma, no to wtedy alternatywna droga aktywacji dopełniacza się rozpędza, więc ona może sama się wtedy nakręcić i jeżeli by tych cząsteczek nie było, no to trofoblast byłby podatny chociażby na atak przez układ dopełniacza. Poza tym też mamy cząsteczki, które indukują apoptozę limfocytów, czy to inhibitory punktów kontrolnych PDL1, czy to cząsteczki Fas ligand, które zabijają komórki, które próbują ten trofoblast zaatakować. Natomiast dużo tych elementów, jeżeli jest zaburzone, no to mamy do czynienia z niepłodnością. Tak jak tutaj było napisane, że tam 10-15% przypadków niepłodności może mieć podłoże immunologiczne. No i wtedy jest dosyć duży problem z diagnostyką takiej niepłodności. I później tak naprawdę jest duży problem też chociażby z zapłodnieniem in vitro. No bo zapłodnienie in vitro wygląda dokładnie tak samo. Tak samo się rozwija trofoblast. Dochodzi tylko do tego, że zapłodnienie nie jest yyy na takiej drodze fizjologicznej, tylko jest po prostu y na drodze in vitro, ale cały rozwój jest dokładnie taki sam. Więc jeżeli macie immunologiczne problemy związane z zajściem w ciążę, tak naprawdę tego metodą in vitro nie będzie się dało powstrzymać. No jeżeli macie jakieś anatomiczne przeszkody czy jakieś tam nie wiem, no na przykład zarastanie jajowodów czy coś takiego, no to właśnie in vitro mimo wszystko będzie mogło y doprowadzić do implantacji zarodka i potem rozwoju ciąży. Natomiast jeżeli są to immunologiczne problemy, no to wtedy in vitro też będzie nieskuteczne, więc na to też warto zwrócić uwagę.

No i oczywiście z tym wszystkim też są połączone cykle progesteron, estrogen, które z jednej strony działają immunosupresyjnie, a z drugiej strony właśnie przyczyniają się do rozwoju tolerancji płodowej. Więc tak naprawdę te wahania hormonalne, które następują w ciąży, no bo jak sobie możecie wyobrazić, właśnie te elementy też zmieniają się podczas ciąży, ich proporcja jest inna niż w zwykłym cyklu miesięcznym. No to wtedy właśnie sprzyja to temu, żeby zarodek, żeby trofoblast, żeby doczesna nie były uznane za coś obcego i żeby układ odpornościowy tego nie zaatakował.

Y, słucham. Bo ja widziałam coś takiego, że tak w zasadzie to działanie progesteronu i estrogenów jest zależne od ich stężenia, że działają immunosupresyjnie właśnie w wysokim stężeniu w ciąży, a inaczej jak jest niskie stężenie. No tak. No generalnie ich działanie też zależy od stosunku, bo w jednym momencie cyklu jeden się hormon podnosi, a potem drugi się to wpływa właśnie do wahania tych hormonów, stężenia hormonu. Tak. Tylko chodzi mi właśnie o to, że chyba było coś takiego, że to pobudza interferon gamma, jeżeli jest yyy w małym stężeniu. Tylko chciałam się upewnić. Yyy szczerze mówiąc, nie jestem endokrynologiem czy ginekologiem, więc yyy yy nie mam yyy jakby pewnych informacji na ten temat. To, co tutaj napisałem, było po prostu w książce yyy napisane i stąd stąd te informacje. Yyy a no jednak bazą yyy bazą do egzaminu jest książka z immunologii to raz. A dwa, no to tutaj może po prostu się skłaniać ten problem, o którym mówiłem wcześniej, że immunologię ciąży pisał profesor Gołąb, a choroby autoimmunizacyjne pisał ktoś inny, bo toś pani pani doktor reumatolog pisał, jak dobrze pamiętam, więc stąd mogą być różnice. W chorobach autoimmunizacyjnych było to omówione, no bo tak jak nawet wam mówiłem podczas zajęć, te choroby autoimmunizacyjne inaczej przebiegają u kobiet i u mężczyzn. Więc yyy tak jak mówię, nie odpowiadam za te różnice w podręczniku, a też jakby każdego każdej informacji nie mogę wam zweryfikować, bo tak jak mówię, po prostu nie nie wyłapuję tych różnic pomiędzy rozdziałami. To tą prezentację przygotowałem na podstawie tego rozdziału o immunologii ciąży. Więc jak będzie pytanie na temat immunologii ciąży, to ono będzie ułożone spod rozdziału immunologia ciąży. Jeżeli tam jest napisane, że to działa immunosupresyjnie, że stężenie tych hormonów podczas ciąży wpływają na to, że immunosupresja występuje. No a sami widzicie jak to wygląda w ciąży, że jednak te większość ciąży jest donoszona do końca, czyli jednak te korelacje pomiędzy hormonami doprowadzają finalnie do immunosupresji. No to raczej bym przyjął to jako pewnik, a nie doszukiwał się tego, że w innym rozdziale jest napisane inaczej. Takim bym tropem poszedł i tak też ja się uczyłem na egzamin, że jeżeli było pytanie o co, oni w tym rozdziale napisali tak, no to tak się uczyłem. Okej, dziękuję. Proszę bardzo.

No i idąc już do końca z tej immunologii ciąży, no to jaki jest wpływ ciąży na odporność? To jest bardzo ciekawy temat i bardzo złożony, bo część chorób autoimmunologicznych y nawraca, wchodzi w ostrzejszą fazę podczas ciąży, a część się wycofuje. No i tutaj właśnie dochodzi do remisji wynikającej z oddziaływaniem właśnie tych hormonów, ponieważ wtedy dominuje odpowiedź typu TH2, wzrasta stężenie cytokin, no i dochodzi do wyciszenia chorób. No ale też są choroby potencjalnie autoimmunizacyjne, trochę alergiczne, których na przykład się zaostrzają w ciąży. Więc to nie jest taki ogólnik, że wszystkie choroby wygaszają się w ciąży, niektóre po prostu mogą się zaostrzyć. Więc tak na tutaj nie ma złotej recepty jak na takie pytanie odpowiedzieć. Mogą się zaostrzyć i mogą się po prostu osłabić.

W kontekście immunologii ciąży też ważnym aspektem jest konflikt serologiczny. To już musicie wiedzieć oczywiście, że jeżeli matka nie ma czynnika Rh, to może dojść do wytworzenia przeciwciał. Nie w pierwszej ciąży, zazwyczaj w drugiej. No więc po prostu taką matkę trzeba monitorować przed każdą ciążą, czy potencjalnie taki konflikt serologiczny mógł zajść, żeby po prostu temu zapobiec poprzez podanie y z wyprzedzeniem przeciwciał neutralizujących czynnik Rh, żeby nie doprowadzić do rozwoju y y limfocytów pamięci, które u y matki będą mogły potem w drugiej ciąży dojść do głosu.

No i co ważne, jeżeli trochę poczytaliście pod egzamin, trzeba wiedzieć, że przez łożysko przechodzą przeciwciała w klasie IGG, natomiast przeciwciała w klasie IGA też uczestniczą już po porodzie w zapewnianiu odporności immunologicznej dziecku. Działają one w ten sposób, że wraz z mlekiem matki podawane są przeciwciała w klasie IGA. Ale bardzo ważna rzecz, te przeciwciała IGA nie są potem endocytowane do wnętrza organizmu i nie wchodzą do krwiobiegu. Jak wiecie, przeciwciała w klasie IGA w formie dimeru przede wszystkim działają w błonie śluzowej jelita grubego czy tam cienkiego. No generalnie przewodu pokarmowego. Więc jeżeli takie dziecko pochłonie to mleko matki, przeciwciała przez żołądek, przechodzą mu do jelit, no to one działają w tych jelitach. Nie muszą być wchłonięte do wnętrza, żeby zaczęły działać. To jest ważna uwaga i ja zwracam na nią y na nią w tym momencie składę na nią nacisk, bo ginekolodzy o tym nie wiedzą. Osoby, które się zajmują całe życie ciążą, twierdzą, że jak IGA może wpływać na yy utrzymanie odporności u dziecka, no skoro nie ma dowodów, że to IGA jest wchłaniane. No nie ma dowodów, bo nie jest celem wchłonięcie tego IGA, tylko to, żeby ono było w jelitach i żeby w tych jelitach działało. Jak ja miałem zajęcia z z ginekologii, to jakiś profesor właśnie mówił, że jak to działa. No właśnie działa w ten sposób, że działa po prostu w jelitach i w tych jelitach odgrywa swoją rolę. Natomiast IGG przez łożysko, przez krew dostaje się do organizmu płodu. Później w tym organizmie dziecka jeszcze funkcjonuje, bo one po ciąży utrzymują się tam chyba nawet do pół roku. Na to sobie zwróćcie uwagę jak długo się utrzymują przeciwciała, bo to warto wiedzieć. No i potem po prostu dziecko dojrzewa pod względem swojej odporności immunologicznej. No i ta odporność zaczyna działać. Wtedy zaczynamy już to dziecko szczepić. No bo nie na wszystkie choroby szczepimy od razu po porodzie, dlatego że jeszcze przeciwciała od matki zostały podane i chroniły to dziecko przed infekcjami.

Więc tyle w kwestii immunologii ciąży. Teraz troszkę o neuroimmunologii. Tutaj przede wszystkim, żebyście wiedzieli jakie cytokiny podnoszą temperaturę ciała. Interleukina pierwsza, interleukina szósta, TNF alfa, to musicie wiedzieć. Jednocześnie musicie wiedzieć, że są to interleukiny prozapalne, czyli takie, które sprzyjają rozwojowi zapalenia.

Natomiast dlaczego neuroimmunologia jest ciekawą dziedziną? No generalnie teraz powiązania tego psychę, czyli psychiatrii, neurologii ze wszystkimi innymi układami są szeroko badane. Ludzie badają wpływ mikrobiomu na choroby, układu immunologicznego na choroby, bo tam tak naprawdę jakąkolwiek korelację się znajdzie, można z tego zrobić doktorat. Więc myślę, że w szkole doktorskiej w tym momencie to nie wiem z sześć czy z siedem doktoratów na roku jest na powiązaniach w mikroflory bakteryjnej z jakimiś chorobami. Jeżeli chcecie robić doktorat, to znajdźcie sobie jakąkolwiek chorobę. Znajdźcie sobie potem jakieś powiązanie z mikroflorą, dołączcie do jakiejś kliniki, która będzie prowadziła badania i tak naprawdę przepis na doktora macie, bo nieważne czy tam znajdziecie jakieś powiązanie, z tego później można wycisnąć. Natomiast w immunologii to jest bardzo istotne, no bo zarówno układ odpornościowy jest rozsiany tak naprawdę po całym organizmie, bo nawet w ośrodkowym układzie nerwowym są komórki mikrogleju, które działają trochę jak makrofagi. No to tak samo układ nerwowy jest rozsiany po całym organizmie, unerwia tak naprawdę wszystkie części naszego organizmu, więc ta komunikacja między układem odpornościowym a układem nerwowym jest dosyć istotna dla prawidłowego funkcjonowania. No i zostało wykazane, że właśnie dużo zaburzeń o podłożu autoimmunologicznym później przyczynia się do jakichś chorób właśnie psychicznych, psychiatrycznych, neurologicznych. Więc ten to powiązanie ośrodkowym układem nerwowym czy obwodowym układem nerwowym a układem odpornościowym jest dosyć duże.

No i dlaczego to jest ważne? No właśnie dlatego, że one wchodzą w interakcję ze sobą. Ta oś przysadka, y, przysadka nadnercze i tak dalej i tak dalej, podwzgórze-przysadka-nadnercze odgrywa istotną rolę właśnie w regulacji również funkcjonowania układu odpornościowego. No bo te synapsy są w stanie wejść w kontakt z limfocytami, z makrofagami. Natomiast główny wydzielany hormon to noradrenalina wpływa immunosupresyjnie na układ odpornościowy. Ale tutaj warto się zastanowić dlaczego. No bo najprościej mówiąc, jeżeli mamy sytuację w której ta noradrenalina musi zadziałać, to jest zazwyczaj sytuacja stresowa, no to wtedy nie jest dla nas istotne, czy my jesteśmy zdrowi, czy chorzy. Musimy działać w tym momencie. Więc układ odpornościowy jest wyciszany po to, żeby organizm skupił się na tym, żeby jak najszybciej uciec od zagrożenia. To jest właśnie taka taki mechanizm tak naprawdę prehistoryczny. Jak widziało się w lesie dzikie zwierzę, no to się o niczym innym nie myślało, tylko o tym, żeby uciec. Więc analogicznie wszystkie układy wtedy się wyciszają, a skupiamy się nad tym, żeby po prostu uniknąć tego spotkania z dzikim zwierzęciem. Yyy, no ale po prostu układ odpornościowy wchodzi w interakcję y z układem nerwowym, a a właściwie układ nerwowy wchodzi w interakcję z układem odpornościowym. No i ta noradrenalina jest takim istotnym czynnikiem, który może się immunosupresyjnie y na ten układ odpornościowy zadziałać i może przyczynić się po prostu do wyciszenia niejako yyy tych odpowiedzi immunologicznych.

No i jakie jest tego znaczenie? Znaczenie po prostu jest takie, że jeżeli układ nerwowy coś przekazuje, to szybciej być może w to miejsce dotrą komórki układu odpornościowego. Najprościej mówiąc, też układ nerwowy wpływa na skurcz naczyń, na przepływ, na ciśnienie krwi. No to jeżeli gdzieś trzeba, żeby szybko dopłynęła krew, żeby szybko dopływały komórki komórki układu odpornościowego, to automatycznie to ciśnienie rośnie, przepływ się zwiększa i to są te powiązania pomiędzy neuroimmunologią a a immunologią tak naprawdę czy neurologią a immunologią i tworzy z tego neuroimmunologia.

No a znaczenie kliniczne jest takie, że po prostu cały czas bardzo mało wiemy na temat na temat yyy yyy układu, jakim jest ośrodkowy układ nerwowy. Tak naprawdę dziedziną nauki, w której najmniej wiemy w medycynie jest psychiatria, bo tam tak naprawdę nie wiemy, dlaczego część pacjentów reaguje na leczenie, część nie reaguje. Więc analogicznie te interakcje pomiędzy układem odpornościowym a y ośrodkowym układem nerwowym być może kiedyś w przyszłości pozwolą wyjaśnić te zagadki, które cały czas do teraz stoją tak naprawdę przed przed psychiatrią. No bo jak zobaczycie na studiach bardzo często tak działa, że jeden lek nie działa u pacjenta, podaje mu się drugi, drugi nie działa, trzeci dopiero działa, a trzech innych pacjentów od razu to działa pierwszy lek, są wolni od objawów i wszystko jest w porządku. Więc to są te powiązania. Myślę, że z tego względu warto jakiekolwiek pojęcie na ten temat mieć, ale tak jak mówię, na ostatnią chwilę to ja bym się tych tematów nie uczył, a na pewno na ostatnią chwilę bym się nie uczył immunohematologii, bo ten a na pewno nie wstał tego rozdziału, bo ten rozdział jest napisany beznadziejnie. On jest napisany jak dla hematologa, nie jak dla studenta drugiego roku lekarskiego. Jest za ciężki. Ja go czytałem raz i już więcej nig do niego nie wróciłem, więc y po prostu jest napisany ciężko. Yyy jest tam wiedza zbyt szczegółowa. Myślę, że nawet hematolodzy nie mają pojęcia o rzeczach, które tam są wpisane, a tym bardziej nieprzypadkowo nie jest omawiany podczas zajęć czy podczas wykładów.

Więc y na to waszą uwagę zwracam. No ale jest kilka ważnych rzeczy, które warto, żebyście wiedzieli. No to przede wszystkim coś, co wiecie już z fizjologii, no to grupy krwi wiadomo, AB0, no i czynnik Rh. Co warto, żebyście wiedzieli, że mamy naturalne przeciwciała, które odpowiadają krzyżowo na niezgodną grupowo grupę krwi. To nie jest tak, że musimy najpierw dostać grupę B, jak mamy grupę krwi A i dopiero za drugim podaniem zareagujemy. Nie, mamy przeciwciało naturalne w klasie IGM. Mamy odporność krzyżową, gdzie przeciwciała w klasie IGG też mogą na to odpowiedzieć. No i dochodzi po prostu do y wstrząsu na skutek podania niezgodnej grupowo krwi, bo dochodzi do masywnego rozpadu krwinek, masywnego zapalenia. No i tak naprawdę to jest stan zagrożenia życia i z tego to wynika. Czynnik Rh jest nieco łagodniejszy, no ale jak widzicie dla płodu nie, bo może doprowadzić do śmierci płodu z powodu wewnątrzmacicznego obumarcia, z powodu reakcji właśnie na czynnik Rh, więc to warto wiedzieć. No i to jest tak naprawdę takie kluczowe znaczenie kliniczne, jakie dla was ma immunohematologia. Są jeszcze oczywiście takie rzeczy jak techniki diagnostyczne. No ale to raczej będziecie omawiali na diagnostyce laboratoryjnej, a nie na immunologii. No ale warto wiedzieć, czym jest na przykład test

aglutynacji, która sprawia, czy macie konkretne przeciwciała lub konkretne antygeny w waszym organizmie. Czym jest próba krzyżowa, kiedy sprawdzacie krew jedną z krwią drugą, żeby sprawdzić czy biorca nie jest uczulony na dawcę? Jakie mamy preparaty krwi. No ale to już raczej pod jakąś transfuzjologię i takie inne rzeczy, więc na immunologię nie ma się co tego uczyć.

Warto jeszcze zwrócić uwagę, co robi EPO, co robi trombopoetyna, co robi GSF i GMCSF, żeby wiedzieć, że te stymulują makrofagi, te stymulują erytrocyty, natomiast trombopoetna yyy, jak nazwa wskazuje, stymuluje trombocyty, czyli płytki krwi. I tak naprawdę myślę, że w kwestii tej immunohematologii więcej nie ma sensu, żebyście się uczyli.

Więc jeżeli ktoś już był na zajęciach w zeszłym tygodniu, no to jakby w zeszłym tygodniu, w środę, no to ja teraz powtórzę tak naprawdę co byliśmy wtedy. Więc w tej części jakby oczywiście chcecie to zostańcie dalej, nie ma z tym problemu. W tej części będę życzył powodzenia na egzaminie. Z częścią z was się pewnie zobaczę, bo na którejś z tych aul będę pilnował. 14:00 chyba, żebyście byli i czekali po prostu grzecznie z dokumentem na wejście i jak spokojnie tego podejdziecie, wyśpijcie się, to będzie dobrze. Egzamin na pewno, na pewno dobrze znacie.

Natomiast ta druga część, co zostaje, no to o czym sobie jeszcze dzisiaj porozmawiamy? Na pewno sobie porozmawiamy na ten temat, który na który zajęć nie było, czyli jak polega, na czym polega aktywacja limfocytów B, czym jest idiotyp, czym jest czynnik reumatoidalny. No to przede wszystkim trzeba wiedzieć, że limfocyty B należą do odpowiedzi swoistej. Trzeba wiedzieć, że stanowią ramię humoralne odpowiedzi swoistej i obok receptorów TCR, receptory BCR, czyli tak naprawdę przeciwciała są w stanie swoiście rozpoznać konkretny antygen i na ten antygen zareagować chociażby przez aktywację wspomnianych wcześniej układu dopełniacza, czyli cytotoksyczności zależnej od przeciwciał. Więc na to sobie warto zwrócić uwagę. No i właśnie tutaj dochodzi do zazębiania tej odpowiedzi swoistej, którym są przeciwciała z mechanizmami efektorowymi, które już do odpowiedzi swoistej nie należą, ale jej pomagają. czyli właśnie y ADCC czy układu dopełniacza.

Najistotniejszą rzeczą na którą chciałbym, żebyście zwrócili uwagę, która y mogła nie zostać omówiona podczas zajęć, no to co się dzieje w gróce chłonnej. Generalnie takim docelowym miejscem aktywacji odpowiedzi humoralnej jest właśnie gróka chłonna. A dlaczego? Dlatego, że do węzłów chłonnych spływa chłonka z określonych miejsc. Dajmy na to macie yyy nowotwór prącia, raka płaskonabłąkowego. Prącia no to będzie wam spływał yyy spływała będzie wam chłonka znaczyń chłonnych, naczyń limfatycznych w kroczu do węzłów yyy pachwinowych. No i tutaj będą te wszystkie antygeny nowotworowe spływały w węźle chłonnym będą wyłapywane przez komórki, które te antygeny mogą zaprezentować, na przykład przez komórki dendrytyczne albo po prostu będą wyłapywane przez limfocyty B, bo co jest ważne, w limfocyt B jest w stanie rozpoznać antygen bez prezentacji za pomocą cząsteczki MHC. On rozpoznaje taki antygen receptorem TCR. Ten antygen może sobie pływać wolno właśnie w tej limfie, limfie. No i on ten antygen rozpozna. Kiedy on ten antygen rozpozna, to go endocje, czyli wchłania do wnętrza i zaczyna go prezentować za pomoczą za pomocą cząsteczek MHC2 po to, żeby zastymulować limfocyty pomocnicze CD4 dodatnie limfocyty pomocnicze gródkowe do tego, żeby one zastymulowały limfocyt B do tego, żeby on się zaczął dzielić, zaczął wytwarzać przeciwciała i żeby dojrzewało pominowastwo. I to właśnie dzieje się w tej gróce chłonnej. No więc kiedy on ztuje te antygeny, zaczyna dojrzewać, zaczyna się przekształcać z limfocyta B w plazmocyta, w plazmoblasta i finalnie w komórkę dendryczną, która wytwarza przeciwciała, żeby właśnie przyciągały, żeby te przeciwciała płynęły tam do tego nowotworu prącia i żeby tam te komórki nowotworowe były atakowane przez toksyczność zależną od przeciściał lub chociażby przez układ dopełniacza. I taka generalnie jest rola właśnie tej aktywacji limfocyta.

Więc co jest ważne? Ważne jest to, zwracam wam uwagę jeszcze raz na to, że jeżeli macie komórki prezentujące antygen, jedną z takich komórek jest właśnie limfocyt B, poza tym jest to makrofag i komórka dendryczna, no to one mają cząsteczki MHC klasy drugiej, ale też mają MHC klasy pierwszej. Każda komórka ją wasta, nawet komórka prezentująca antygen ma MHC klasy pierwszej. Natomiast limfocyt B będzie prezentował MHC klasy drugiej ten pochłonięty antygen, dlatego że ten antygen pochodzi z wewnątrz, mimo że on wykorzysta prezentację tego antygenu tylko po to, żeby komórki przypłynęły do niego z pomocą i pomogły mu ten antygen, pomogły mu rozwinąć tę odporność, która dzieje się w gróce chłonnej. No i gróka chłonna zbudowana jest z takiego centrum rozmnażania. To jest centrum tej gróki chłonnej, no i płaszcza. I komórki z tego płaszcza wędrują do centrum rozmnażania. Tutaj przełączają sobie klasę, tutaj się intensywnie dzielą, tutaj próbują dojrzewać powinowstwem. No jeżeli im się to uda, to wracają tu i potem zaczynają się dzielić i przekształcać w komórki plazmatyczne. Więc taka jest główna rola gróki chłnej. No i finalnie komórka plazmatyczna wytwarzawa przeciwciała. Te przeciwciała niszczą zagrożenie i po takim zmasowanym, udanym ataku komórka plazmatyczna przekształca się komórkę pamięci. I ta komórka pamięci zostaje z nami na dziesiątki lat, żeby w przyszłości, jeżeli zagrożenie pojawi się ponownie, żeby skutecznie na to zagrożenie odpowiedzieć. No i tak naprawdę w kwestii aktywacji i udziału wkrótce to myślę, że jest tyle. Musicie sobie doczytać o tych wszystkich cząsteczkach powierzchownych CD19, CD21, CD81 w kompleksie, że MHC klasy drugiej prezentuje dla CD4, MHC klasy pierwszej dla CD8. No takie podstawowe informacje musicie wiedzieć, ale przede wszystkim musicie pamiętać, a CD40, CD14 jeszcze kompleks musicie znać, ale przede wszystkim musicie pamiętać, że limfocyt B jest w stanie rozpoznać antygeny bez prezentacji przez inną komórkę. Limfocyt T tego nie zrobi. Limfocyt B może sobie rozpoznać antygen, który, że tak powiem, leży na drodze tak naprawdę, no bo on płynie, płynie, płynie, rozpoznaje antygen i potem wraca do gróki chłonnej i tam się dzieli. Więc tak naprawdę to wygląda w przypadku limfocyta B.

Słucham. Bo ktoś podniół rękę. To tak. Ja chciałam zapytać, a co się dzieje, jeśli ta komórka pamięci sobie tam funkcjonuje? No i nagle przyjdzie zakażenie. No i co? Ona znowu się przekształca w plazmatyczną i proliferuje.

Już ci mówię, komórka pamięci to jest tak naprawdę komórka plazmatyczna pamięci. Ona po prostu zaczyna się dzielić intensywnie. Ona ma zdolność do tego, żeby się dzielić. No i po prostu z jednej komórki robi się bardzo szybko 10 000 czy 10 milionów. To raczej takie skale są, czy nawet 10 miliardów, bo są bardzo duże skale. No ale cały ten proces właśnie w grótce chłonnej, w sumie to jest dobre pytanie, cały ten proces, bo mi chodzi, przepraszam, bo chodzi mi generalnie o to, czy komórka pamięci to już jest koniec jakby zmian, czy to już jest komórka jakby docelowa, która już potem się nie przeobrazi w inną, czy ona jest unipotentna, czy jeszcze może się po prostu przekształcić.

A ja rozumiem, o co ci chodzi? Ona jest takim końcowym stadium limfocyta B, potem komórki plazmatycznej. No bo jeżeli komórka yyy komórka plazmatyczna pamięci yyy czy tam ten limfocyt B pamięci, no to w sumie chyba bardziej limfocyt B pamięci faktycznie nie komórka plazmatyczna pamięci. to raczej faktycznie masz rację, że to limfocyt B pamięci y będzie tym limfocytem B pamięci, to on albo potem umrze, albo potem ponownie się przekształci komórkę plazmatyczną, bo to jest tak, że ten limfocyt B pamięci sobie siedzi w szpiku i jak i to jest bardzo ważne, to w sumie na to na to warto zwrócić uwagę, bo bo ten proces cały w gróce chłonnej tutaj, o jejku, ten cały proces w gróce chłonnej tutaj, on zajmuje kilkanaście, kilkadziesiąt godzin, więc wirus się wtedy rozbija, a układ odpornościowy nie może odpowi powiedzieć. A jak mamy te limfocyty B pamięci, to one rozpoznają antygen i od razu pomijając te kilkadziesiąt godzin wkrótce zaczynają się dzielić. Czyli odpowiedź jest błyskawiczna, więc tak, tak, ona się musi dzielić, no bo jeżeli by się nie dzieliła, to jakby zareagowała? tych komórek pamięci mamy nie wiem do zestawian z takiej skali to promil tak naprawdę a one potem się wiele miliardów komórek przekształcą wiele komórek plzmatycznych i będą wytwarzać przeciwciała. Właśnie dlatego się bardzo szybko będą dzieliły a cały ten proces zostanie pominięty i dlatego właśnie ta odpowiedź wtórna jest dużo bardziej skuteczna, dużo lepsza. No i właśnie dlatego szczepionki działają, czego antyszczepionkowcy niestety zrozumieć nie potrafią. No a właśnie to jest to cały klucz, żeby wytworzyć te limfocy pamięci. To jest to jest mój błąd w wymowie. chodzi o limfocyty B pamięci. Oczywiście bardzo dziękuję za korektę, żeby te limfocyty B pamięci powstały i te limfocyty B pamięci w odpowiedniej chwili na nowo zaczęły się dzielić i żeby zrobiło to, nie wiem w dwie godziny, a nie 42 godziny. Więc to jest tak naprawdę klucz tego procesu.

Dobrze. A na pytanie czy limfocotyt B pamięci to już jest ostateczne stadium komórkowe? Odpowiedziałby pan, że tak czy nie? Bo no on on może się przekształcić w komórkę plazmatyczną przecież, czyli nie. Okej. Dobra, dobra. Ale to zależy jak to zależy jak to pewnie to jest jakieś pytanie z egzaminu tak zakładam to zależy jak to zależy jak autor interpretował ja wiesz może uznał że komórka jeżeli jest limfo b pamięci to potem może się tylko cofnąć w rozwoju do limfoyta b i przekształcić komórkę plazmatyczną na to pytanie jest mi ciężko akurat odpowiedzieć natomiast nie ma jakby nic dalej no nie masz masz tak tak bo to jest limfocyt B to się ja się walnąłem mamy limfocyt B limfocyt B potem się przekształca te plazmocyty w plazmoblasty. No i jeżeli one się te plazmyty, plazmoblasty podzielą, no to on się potem przekształca w komórkę plazmatyczną albo w komórkę B pamięci. No ale komórka B pamięci potem może znowu się właśnie w ten cykl włożyć i znowu może dać komórkę plazmatyczną. Więc według mnie, no nie, bo może się przestawić w komórkę plazmatyczną, ale być może według nie wiem tego, kto był autorem tego pytania, to jest ostateczne stadium, bo tam nic dalej nie ma. Dlatego, że ona nie idzie dalej tylko się cofa, więc teoretycznie to jest ostateczne. Ona potem robi krok wstecz. Ale proliferuje i ona się dzieli. No ale jak się dzieli, to ona nie robi kroku wstecz. Ona się dzieli na dwie komórki. To to nie jest krok wstecz. Krokstecz to bym nie wiem mógł zrobić nie wiem hondroblast hondrocyt. No nie wiem jak to to działa. No ale komórka, która się dzieli, a potem się przestała dzielić. To były krok wstecz według mnie. Chociaż nie, to było ostateczne dojrzenie. To też było kolejne stadium. Więc no ja osobiście bym zaznaczył, tak jak mówię, że ona jeszcze może przekształcić się w komórkę plazmatyczną ponownie, no bo to komórka plazmatyczna wytwarza przeciwciała, nie limfocyt B tak naprawdę w wielkiej ilości. Gdyby nam limfocyty B wytwarzały przeciwciała, to byśmy nie byli w stanie zwalczyć zagrożenia w postaci infekcji. Jeżeli ja sobie widzę pod mikroskopem, że pacjent ma jakąś chorobę przewlekłą, to on ma nawalone w tych tkankach komórek plaszmatycznych, a nie limfocytów B. Więc no to one wytwarzają przeciwciała. No ale tak jak mówię to jest ryzyko tego, kto to pytanie układał. Według mnie na przykład no ona przekształca się jeszcze potem komórkę plazmatyczną. Nie wiem a co czat na przykład na to powiedzieć. Może spytaliście tata co uważa. No no czat uważa, że się przekształca i że to nie jest ostateczny stadium. Ja generalnie dziękuję za odpowiedź, bo upewniłam się tylko. No to to ja w tym przypadku się zgadzam z czatem, ale na przykład jak pytałem czata, żebym przygotował slajd na temat ADCC, to na przykład czat stwierdził, że perforyny i granzyny są wytwarzane przez komórki NK, więc bierzcie też poprawki na to, co stwierdza czat. U nas jakby naczelną wiedzą jest podręcznik profesora Gołąba i tam jest napisane, że perfory i granzymy występują tylko w komórkach cytotoksycznych, więc na to poprawkę warto brać. Y, no ale generalnie w tym przypadku bym się z czatem zgodził, bo według mnie jeszcze jest się dalej w stanie przekształcić, ale no to znowu mogę nie mieć racji. No ja jak pisałem egzamin na waszym miejscu, to nie miałem 100%, więc nie wiedziałem wszystkiego i teraz bym jeszcze mniej miał niż wtedy, bo umiem mniej niż umiałem na egzamin. Ale w mojej interpretacji to po prostu wychodzi na to, że on jeszcze potem się potrafi na coś przekształcić. Y, no i tyle. Możecie wam, możecie napisać odwołanie, jak będzie, że asystent wam tak nagadał, to może anulują, więc nie ma problemu. Możecie, możecie na mnie zrzucić winę. Yyy, no więc jak nie ma do tego pytań, to będziemy szli dalej.

Yyy, regulacja odpowiedzi immunologicznej, yyy, no to jest coś, co jest nowe tak naprawdę w tym temacie, czyli raz, czym są przeciwciała antyidiotypowe i czym są yyy autoprzeciwciała zwane czynnikiem reumatoidalnym. To na ostatnich zajęciach też wam tłumaczyłem, że przeciwciała antyidiotypowe są skierowane przeciwko tej części, czyli one są skierowane przez przeciwko przeciwciałom o określonej swoistości. Natomiast czynnik reumatoidalny jest skierowany przeciwko tej części, czyli przeciwko fragmentowi FC. To jest ważna różnica, żeby odróżnić jak działa czynnik reumatoidalny, a jak działa ją przeciwciała antytiidiotypowe, bo przeciwciała antytiotypowe rozwalą wam wszystkie przeciwciała, które mają konkretny idiotyp, czyli rozpoznają konkretne zagrożenie. Natomiast czynnik reatoidalny rozwali wszystkie przeciwciała, czyli przeciwciała w klasie IGG, no bo jest skierowany przeciwko IGG, które mają końcówkę FC charakterystyczną dla IGG, niezależnie czy one rozpoznają nerkę, wątrobę czy klepje lepneumie. Więc na to warto spojrzeć. No i te czynniki uczestniczą po prostu w regulacji odpowiedzi immunologicznej, żeby odpowiedź humoralna nie była zbyt silna, żeby nie była zbyt rozkręcona. Yyy, robią dokładnie to samo, co robią limfocyty t regulatorowe w kwestii odpowiedzi limfocytów T. To te czynniki uczestniczą wraz z limfocytami beregulatorowymi wytłumianiu odpowiedzi immunologicznej, humoralnej. I o tym warto wiedzieć. No i warto powiedzieć, że czynnik reumatoidalny nie jest czynnikiem, który występuje tylko w reumatyzmie. Też u nas odgrywa ważną rolę po prostu w regulacji odpowiedzi immunologicznej. Natomiast jeszcze warto, żebyście sobie zwrócili uwagę na receptory dla fragmentu FC. Już dzisiaj padł jeden taki receptor. To był tam FC gama receptor typu trzeciego tam coś tam. No to to są receptory, które rozpoznają fragment FC przeciwciała w klasie IGE. No i to jest podtyp tam trzeci tego receptora. Więc te receptory uczestniczą w regulacji odpowiedzi immunologicznej, tak samo jak czynnik reumatoidalny, tak samo jak przeciwciał antytibiotypowe, tylko one są zbudowane w komórkę, a nieuwalniane na zewnątrz. No i tu chodzi po prostu o to, żeby w porę odpowiedź immunologiczną wyciszyły albo w porę tę odpowiedź immunologiczną wzmożyły, żeby po prostu ta odpowiedź nie była nieograniczona i nie kulała sobie tak jak się jej podoba. Więc na to wam zwracam uwagę. Czy jest sens się tego uczyć? No myślę, że może warto to przeczytać, bo kiedyś tam były pytania o to. Pamiętam, że że było jakieś pytanie o te receptory, ale z drugiej strony też, no jeżeli będzie pytanie, to będzie jedno, to warto te główne znać. Na przykład właśnie to CD16, czyli ten FC gama R3 coś tam, co był na poprzednich slajdach. Y, no i warto też wiedzieć w przypadku receptorów dla fragmentów FC przeciwciał klasy IGE, bo to się różni tak, że w przypadku alergii jedna jednej klasy przeciwciała wzmacniają reakcję alergiczną, natomiast drugiej klasy przeciwciała wykorzystamy po to, żeby t odpowiedź immunologiczną wytłumić. te się będzie pobudzało ich eksternalizację i zwiększenie ich ilości w przypadku odczulania, no bo wtedy dochodzi do przełączenia klasy, a my chcemy, żeby z IGE klasa przełączyła się na inną. Więc właśnie te grupy, te parę receptorów dla fragmentów FC powtiał w klasie IG warto być może znać, żeby w przyszłości y żeby żeby jak się pojawia to pytanie, to te różnice znać, bo według mnie to akurat jest najistotniejsza para którą którą warto znać. No i oczywiście pamięć immunologiczna właśnie tych limfocytów B pamięci, o które tam koleżanka przed chwilą pytała. Yyy, no to pamięć immunologiczna dotyczy zarówno limfostów B pamięci, jak i limfostów T pamięci. No ja uważam, to nie jest stadium ostateczne, bo one mogą się w komórkę plazmatyczną przekształcić, bo ja nie wiem dokładnie jak to się dzieli, ale tak na moją logikę, jak ja tam bym sobie wyobraził, to może być jakaś herezja, którą tutaj głoszę, no to możemy mieć jeden limfocyt B pamięci i ten jeden limfocyt B pamięci jeden się przekształci w komórkę plazmatyczną, a drugi dalej w komórkę podzielną i stąd będziemy mieli taką dużą reakcję po prostu tych limfotów b pamięci, że tak szybko będą się ucieliły, bo będzie dawało nam plazmotta i dalej komórkę, która znowu się podzieli. Ale tak jak mówię, to może być herezja, więc lepiej to sobie sprawdzić w książce, niż mnie tutaj słuchać, bo, bo tak się dzielą wszystkie komórki zapasowe w taki sposób, że jedna dzieli się w komórkę docelową, a druga dalej w tę pluripotę. Więc ta pamięć być może też się w taki sposób dzieli, no ale to musicie już sobie sami sprawdzić, więc zostawiam was z tą zagadką i płynnie przechodzimy do cypokin.

Tutaj powtarzam to, co mówiłem ostatnio. Teraz przeskoczę kilka slajdów. Jeżeli wam się nie chce uczyć cytokin, w sumie już jest nawet za późno naukę cytokin tak naprawdę, to ten slajd sobie zescreenujcie i nauczcie się go na pamięć. Musicie wiedzieć, które klasy przeciwciał przełączają się przez jakie cytokiny. Musicie wiedzieć, które cytokiny są odpowiedzi komórkowej, a które są odpowiedzi humoralnej. Musicie wiedzieć, które są prozapalne, a które immunosupresyjne. I tak naprawdę, jeżeli ogarniecie ze zrozumieniem tę tabelkę, to według mnie każde pytanie z cytokin zrobicie dobrze, bo tutaj jest tak naprawdę cała wiedza na ten temat, żeby odróżnić odpowiedź komórkową od humoralnej, odpowiedź cytotoksyczną czy taką cytostym immunostymulującą od immunosupresji. Przełączanie klasy w kierunku IGG od przełączenia w klasie IGA. Więc to warto wiedzieć, te informacje warto sobie przyswoić i to jest najważniejszy slajd, jaki warto, żebyście się nauczyli. Powtórzcie go jutro wieczorem, powtórzcie go przed egzaminem i mam nadzieję, że y moje słowa okażą się prorocze, że jak będzie jakieś pytanie o cytokiny, to będzie dotyczyło właśnie przede wszystkim tych cytokin. Niemniej dzisiaj takie główne ja wam omówię. Oczywiście para interleukina, pierwsza interleukina szósta, czyli te główne prozapalne wraz z TNF alfa musicie znać. Warto żebyście je znali. Musicie wiedzieć jaka jest różnica między interleukiną pierwszą i interleukiną drugą. Interleukina pierwsza pobudza wydzielanie interleukiny drugiej na skutek odpowiedzi zapalnej. A dopiero interleukina druga tak bardzo mocno wpływa na podział limfocytów T i limfocytów B. To znaczy interleukina też pierwsza wpływa na limfocyty B i limfocyty T, ale taką główną hematopoetyną stymulującą te limfocyty jest interleukina druga. Ja tutaj nie wymieniam interleukiny trzeciej, która jest interleukiną krwiotwórczą. Nie wymieniam interleukiny siódmej, która jest limfopoetyną. To działa po prostu w grasicy, tak samo jak interleukina 11, więc to warto, żebyście sobie wiedzieli. No a interleukinę czwartą i piątą znacie z odpowiedzi humoralnej. Interleukina czwarta wspiera przede wszystkim przełączanie klasy w kierunku IGE. Następnie immunosupresyjna interleukina 10, która wraz z TGF beta interleukiną 35 hamujący naukad odpornościowy, a wykowo jest w stanie pobudzić przełączanie klasy w kierunku IGA. Interleukinę 12 i 23 musicie w jednej parze ze sobą mieć, bo one są w zasadzie bardzo podobne. I są to interleukiny, które mają yyy dwa białka, składają się z dwóch białek, z dwóch podjednostek i jedna z tych podjednostek jest wspólna dla obu interleukin, dlatego działają podobnie i dlatego mają wspólne działanie pro zapalne, przeciwnowodorowe. Interleukina 12 jest odpowiedzią humoralną. Interleukina 15 należy do tej pary z Interleukiną 12:00 oraz z Interleukiną 18:00 i 21. Interleukina 12, 15, 18, 21 to są interleukiny, które wytwarzają komórki NK. A co robią komórki NK? Zwarą zwalczają nowotwory i zwalczają wirusy. Więc można z tego wziąć wniosek bardzo śmiały, ale też bardzo prawdziwy, że właśnie te interlukiny będą uczestniczyły w zwalczaniu zagrożenia w postaci zakażeń i w postaci komórek nowotworowych. Natomiast interlaukina 17, tak jak TK17 uczestniczy w odpowiedzi przeciwko grzybom oraz przeciwko bakteriom zewnątrzkomórkowym, więc jej rola również jest immunostymulująca. No i na sam koniec interleukina. No te interleukin tak naprawdę wam omówiłem, bo ona robi dokładnie to samo co interleukina 15 i 18:00, a ta robi dokładnie to co Interleukina 12:00. Więc uczcie się tego w parach, uczcie się tego w zestawach, to po prostu będzie wam bardzo łatwo to ogarnąć.

Interferony. No to musicie wiedzieć, że poza interferonami mam tutaj również interleukinę 28 i 29, które są interleukinami, które działają prawie tak samo jak interferony. Natomiast zasadniczo interferony dzielimy na interferony klasy pierwszej, które są wytwarzane przez wszystkie komórki. Jeżeli komórka jest zakażona przez wirusa, no to informuję pobliskie komórki na ten temat, żeby ta odpowiedź immunologiczna się rozwinęła i żeby ta odpowiedź immunologiczna zwalczyła to zagrożenie. Więc interferon alfa, interferon beta są wytwarzane po to, żeby tą informację przekazywać oraz po to, żeby pobudzać wytwarzanie białek przeciwwirusowych, różnego rodzaju kinas r, teteryn i tak dalej i tak dalej. Tego jest dużo. Warto, żebyście te mechanizmy znali, bo być może ktoś spyta właśnie o t odporność przeciwwirusowami i wtedy to jest bardzo dobry pomysł, żeby spytać o interferony, a jednocześnie właśnie żeby spytać o te białka. Interferon Gamma. Za chwilkę skończę ten slajd i i przekażę ci głos. Interferon Gamma z kolei jest interferonem typowo immunologicznym. On jest wydzielany przez makrofagi, komórki dendryczne i pełni bardzo podobną rolę. No ale głównie właśnie wydzielany jest przez te komórki, na te komórki wpływa. Natomiast interferon Delta no to jest wydzielany przez komórki nabłąkowe i te komórki napłąkowe do działania pobudza.

I słucham. No właśnie jak są te interl 28 i 29 to gdzieś przeczytałem, że one nazywają się inaczej, że mogą być nazwane interferonami typu trzeciego i czy właśnie gdyby było zadanie w którym byłyby też wymienione delta i zarówno 28 i 29 to byłoby jako zaliczamy czy że jako nie zaliczamy do interfer typu trzeciego

Te interleukiny mi się wydaje, że jakby generalnie jeżeli jest problem w towatów to nikt czegoś czegoś takiego Nie, nie wrzuci. Teraz sprawdzę jak Wikipedia y na przykład co mi znajdzie interferony typu trzeciego. No i co mówi Wikipedia? No i Wikipedia mówi interferony typu trzeciego znane również jako interferon lambda lub interleukin 28 i 29. Czyli jak widzicie to jest wspólna nomenklatura, że tak powiem. I w tym przypadku uznałbym jednak, że Wikipedia ma rację, bo skoro tu jest interferony typu trzeciego i tu są interferony typu trzeciego, to to jest ta sama grupa. Ale myślę, że w sensie no mam nadzieję, że się mylę, bo jeżeli sobie opowiemy hipotetycznie taką sytuację, ona się pojawi na egzaminie, to macie punkt do przodu. Myślę, że takiego pytania na przyporządku i do interferonów typu trzeciego nie będzie. Bardziej typu będzie pytanie interferony typu pierwszego i zaznacz prawdziwe typu wydzielane są przez te komórki i tak dalej. Ale jeżeli będzie takie pytanie jak ty mówisz to ja bym zaznaczył i te i te. No bo skoro Wikipedia tak mówi, w książce te było to tak powiedziane, to to są wszystkie właśnie te interferony typu trzeciego. Tego nie było. Tego było z ciekawości. A no no to trzymam kciuki, żeby się pojawiło na egzaminie, bo wtedy tak jak mówię te i te trzeba przyporządkować do tej odpowiedzi typu trzeciego i wtedy tak naprawdę macie darmowy punkt. Więc, więc trzymam kciuki, żeby się to pojawiło.

Natomiast idąc dalej, kemokiny to jest bardzo trudny temat, bo tego jest bardzo dużo. Te trzy zestawy kemokin warto, żebyście znali. Warto, żebyście znali interleukinę ósmą, która przyciąga neutrofilę. Ważne, żebyście znali CXCL13 oraz CCL17 i CCL1, bo to są hemokiny, które odgrywają istotną rolę w ruchu komórek w węźle chłonnym. yyy te na skutek działania na receptor CXCR5, a te na skutek działania na receptor CCR7 odpowiadają za ruch limfocytów B i limfocytów T. I dlatego na przykład w pewnym momencie, kiedy gróka w grótce chłodnej limfocyt B potrzebuje pomocy limfocytów pH gródkowych, to wydziela te hemokiny, żeby przyciągnąć właśnie w swoją okolicę limfocyty, które mają receptor CC CCR7, żeby ten receptor rozpoznał teokiny i pomógł się różnicować w gróce chłonnej tym limfocytom, więc to warto znać. No i oczywiście te, które wpływają na oznofile, bo one są bardzo powiązane też z anafilatoksynami yyy i po prostu w reakcji zapalnej odgrywają istotną rolę. Natomiast z pozostałych cytokin, no to tak, TNF alfa prozapalny, interleukina pierwsza, interleukina szósta, TNF alfa natomiast TGF beta transformujący czynnik beta immunosupresyjny. No i też sprzyja włóknieniu na przykład w patogenezie astmy. Tam bardzo dużo wydzielane z TGF beta. On powoduje hiperplazję i nadmierne podziały fibroblastów. No i fibroblasty finalnie doprowadzają do tego, że wam zarastają drogi oddechowe, więc to jest właśnie przyszna rozwoju chociażby właśnie tych yyy przy TGF beta yyy zależnych chorobach y związanych z włóknieniem. No i ten najważniejszy slajd na to zwracajcie uwagę, bo według mnie to jest najistotniejsza rzecz z tych cytokien i w tym momencie ażbyżbym sobie darował naukę od zera tych cytok, jeżeli tego jeszcze na egzamin nie zrobiliście, no bo wiadomo, każdy się różni na egzaminy, uczy. Macie też inne egzaminy w sesji i też jakby rozumiem, że nie każdy siedzi w tych interleukinach przez cały czas. To tak naprawdę te kilka slajdów wcześniej, ten slajd na blachę i myślę, że jeżeli się coś pojawi z Interleukin, to przez yyy taką rozkminę nad tym pytaniem i i tą podstawową wiedzę powinniście to być w stanie rozwalić, bo raczej nie będą jakiś nie wiadomo skomplikowanych i dziwnych pomysłów y dawać z tych interleukin. Tak mi się przynajmniej wydaje, bo to teraz nie jest najistotniejsze w immunologii. było istotne, nie wiem, 15 lat temu, jak to odkrywali, a teraz y no teraz to te leczenie przeciwnowotworowe, choroby autoimmunologiczne, no to według mnie jest ważne.

No i przechodzimy płynnie do ostatniej części naszych zajęć pierwotnych niedoborów odporności. Tutaj omówię wam dwie choroby. Ciężki złożony niedobór odporności, czyli sit oraz pospolity zmienny niedobór odporności litfit. Natomiast to, co musicie wiedzieć, najczęstszy rodzaj pierwotnego niedoboru odporności to humoralny. Najczęstsza choroba związana z pierwotnym niedoborem odporności to jest izolowany niedobór IGA. Około 10% populacji szacuje się, że ma ten niedobór, więc dosyć dużo. Jedynym objawem tego niedoboru jest to, że chorujecie częściej na grypę czy jakieś inne przeziębienia, więc nikt tego nie bada, no bo nie ma cięż żadnego większego wpływu na życie takiego pacjenta. Natomiast z tych pierwotnych niedobor A no i jeszcze żebyście wiedzieli, że generalnie najczęstszymi niedoborami odporności są wspórne niedoborodporności i najczęściej jest to niedożywienie. To globalnie na świecie najczęstszą przyczyną niedoboru odporności jest niedożywienie, więc to trzeba wiedzieć. Natomiast pierwotym najczęściej jest właśnie niedobor układu humoralnego, odpumoralnej. Natomiast co chciałbym, żebyście wiedzieli to ten Sit, czyli ciężki złożon niedoborodporności gdzieś pojawia się w tym momencie. Natomiast CIT, czyli pospolity zmienny niedoborodporności pojawia się w tym momencie. Jeżeli nauczycie się tego i i dobrze rozpijcie ten graf, no to będziecie wiedzieli, że SIT ma dużo cięższy fenotyp chorobowy niż CIT, ponieważ SIT wcześniej atakuje te drabinę rozwoju komórek, czyli zaburza i limfocyty B, i limfocyty T i komórki NK może zaburzać. Natomiast SIT zaburza tylko odpowiedź humoralną. I to według mnie są dwa najistotniejsze niedobory, które warto znać, bo te wszystkie inne to jest kazuistykie to też jest kazuistyka, no ale to jest taka ciekawsza z punktu widzenia immunologicznego kazuistyka niż nie wiem izawan niedobór IG jakiś tam zespół chowa czy coś takiego. natomiast ciężkie złożenie doborności. Nie polecam wam uczyć się tego na pamięć, bo mała szansa, że to wpłynie na pojawi się na egzaminie, a jeżeli się pojawi, to też nie daje wam gwarancji, jak się nauczycie na pamięć, to tego nie pomylicie ze stresu czy każdy z nas pisał egzaminy, wie jak to wygląda, może coś wiedzieć, pojawić się na egzaminie, zobaczyć pytanie, źle zaznaczy, a potem jak wyjdzie, to stwierdzi: "O kurczę, ale się pomyliłem". No i tak to może wyglądać. Natomiast zwracam wam uwagę, że nie ucząc się tego na pamięć, a trochę ogarniając jak działają interleukiny, jak działa rozwój limfocytów, jesteście w stanie te wszystkie elementy rozwikłać. Na przykład białka RAK 1 i rak 2 pojawiają się podczas rearanżacji receptora TCR i BCR, więc jak są zaburzone, to nie mamy limfocytów T i nie mamy limfocytów B, ale komórki NK nie mają receptora, więc zostają. Interleukina sió oddziałuje w grasicy. W grasicy rozwijają się limfocyty T, więc taki pacjent nie ma limfocytów T, natomiast ma limfocyty B i komórki NK. Tutaj to jest bardziej skomplikowane akurat z receptorem dla podjednostki CD 132. No to to już jest taka szczegółowa wiedza. Natomiast deamina adenozynowa pojawia się na samym początku tej komórki potencjalnej. Ona tutaj zaburza funkcjonowanie. Więc analogicznie nie ma komórki limfoctów T, limfoctów B i komórek MK. Więc jak widzicie, ciężki złożony nie doór odporności może mieć różne fenotypy. Te różne fenotypy zależą od innych mutacji, od innych zaburzeń genowych, więc to też się zmienia. Różnie to po prostu może wyglądać. No ale tak jak mówię, nie wiem czy jest sens się tego uczyć na pamięć, no bo że tak powiem szansa na wygraną jest mała, a poświęcony czas jest dosyć duży. No ale to tak jak mówię, jeżeli macie czas, no to zawsze lepiej się uczyć niż się nie uczyć. No chyba, że macie zarywać noc przed egzaminem, to nie polecam, lepiej się wyspać, więc to jest zdrowsze podejście. Natomiast Sfit to jest niedobór odporności związany z zaburzeniem wytwarzania przeciwciał. przeciw w klasie IGE IGA, ponieważ jest zaburzone dojrzewanie limfocytów B, nie powstają nam komórki plazmatyczne i nie ma produkcji przeciwciał. No i głównym główną y głównym objawem tej choroby jest to, że pacjent ma obniżone miano przeciwciał, bo tych przeciwciał nie wytwarza. Czyli raz, szczepienia nie dają mu odporności, dwa, przechorowanie choroby nie daje mu odporności, trzy, no cierpi na niedobór odporności z powodu braku odpowiedzi humoralnej, więc no mimo wszystko będzie miał dużo bardziej silne objawy niż osoba, która nie ma tylko IGA. Bo izolowany niedobór IGA, tylko nie ma IGA, ten nie ma i IGG i IGA. Więc analogicznie klasyczna droga aktywacji dopełniacza jest zaburzona przez brak IGG. No ten IGM jeszcze są wytwarzane w niewielkiej ilości, no bo są przeciwcia naturalne. One są wytwarzone automatycznie, no ale całej reszty nie ma. Więc taki pacjent ma zaburzoną odpowiedź immunologiczną związaną z kodem humoralnym i tym bardziej nie ma pamięci immunologicznej związanej z przeciwciałami, więc to też jest bardzo istotne i na to warto zwrócić uwagę. Więc w kwestii tych pierwot niedoborodporności, no to ten sted i speed warto znać. Warto chociażby rozwinąć sobie te skróty, nauczyć się co one znaczą, wiedzieć mniej więcej których linii dotykają i tak naprawdę myślę, że to jest wszystko, że jeżeli nie macie jakichś pytań, no to nie pozostaje mi nic innego niż być wam powodzenie na egzaminie, żebyście się wyspali, żebyście się przygotowali na egzamin w postaci wzięcia sobie wody. wzięcia dokumentów, wyłączenia telefonów, wyciszenia telefonów. No i tyle tak naprawdę. Jeżeli macie jakieś pytania, to śmiało je zadawajcie, a jeżeli nie macie, no to jeszcze jutro się połóżcie, potem sobie odpocznijcie. No i się widzimy na egzaminie w poniedziałek, więc widzę, że są pytania, więc śmiało. Zapraszam.

To ja mam pytanie, kiedy jest ADCC, a kiedy jest układ dopełniacza, bo oba są zależne od przeciwciał i No tak. No ale na przykład jeżeli mamy do czynienia, czyli tak, to też nie jest tak, że komórka jest zabijana tylko w jeden sposób, że wnika do nas bakteria gramujemna i cały układ odpor dobra to to nie ruszamy jej, bo to jest główna rola układu dopełniacza. Jednocześnie mogą się odbywać o procesy. Jeżeli mamy przeciwciała w klasie IGG, IGM, no to z automatu układ dopełniacza będzie zaktywowany. No ale równie dobrze może być zaktywowane zaktywowana cytotokyczność zależna od przeciwciał. Natomiast jeżeli mamy IGA, no to układ dopełniacza nie będzie aktywowany, a ADCC będzie. Więc to wszystko jest płynne w immunologii. Nie będzie pytania na egzaminie. yyy zaznacz w którym przypadku dominuje układ dopełniacza nad ADCC, bo fizycznie nie da się takiego pytania ułożyć. Yyy tak naprawdę, no bo jeżeli macie bakterię gramujemną, to zarówno yyy może ją y opłaszczyć przeciwciało, zopsonizować, a tak samo mogą zobsonizować zopsonizować y po prostu komponenty układu dopełniacza i może zostać wchłonięta. Więc tutaj nie ma takiej ścisłej bariery. No niestety zobaczycie to też na innych latach, że w medycynie jak w kinie to nie ma bardzo często takiej ścisłej granicy. A te wszystkie ścisłe granice, które wyznaczają specjaliści czy wytyczne, to są tak naprawdę sztuczne granice i to nie jest tak jedna rzecz nie przechodzi w drugą i tak dalej. Więc tutaj bardziej żeby wiedzieć jakie mamy drogie aktywacji dopełniacza, że te bakterie gram ujemne w przypadku zabuchenia dopełniacza bardziej nam doskwierają. Natomiast po

Prostu żeby wiedzieć co aktywuje który szlak i tyle. Myślę, że takiego większi tutaj nie ma sensu wprowadzać. Nie ma się sensu też obawiać czegoś takiego, bo o to myślę, że mnie spytają. Słucham, słucham. Jak macie pytanie, to od razu się włączajcie, bo to to ja mam jeszcze jedno pytanie tym razem o receptory dla, w którym mogą wnikać HIV. Jak tam były CCR5, CXCR4 to są te główne. To na przykład u nas na prezentacji było, że też tak mam, tam jest błąd, tam jest błąd na prezentacji. To też to nie yyy to, ale też znaczy nie wiem, bo my ja miałem akurat z kimś innym, tylko to jestem gościnnie i tam też mieliśmy CCR3 i niby kolej, bo są dodatkowe, bo są główne receptory i są takie dodatkowe tam jeszcze jakieś chyba białko mage coś takiego uczestniczy. Tych receptorów jest więcej, ale te główne to są właśnie te dwa pierwsze, które wymieniłeś. Na mojej prezentacji jest błąd. Ja to mówiłem w mojej grupie, jak się ktoś uczył z mojej prezentacji, to przypominam, że tam jest błąd. Wróćcie sobie do książki i zobaczcie, które są prawidłowe, bo tam jest błąd w jednym miejscu. Nie pamiętam, który receptor walnąłem, ale tam jest walnięty receptor, więc jak się oczywiście tego tych receptorów ode mnie z prezentacji, sobie zajrzyjcie do książki, żeby to zweryfikować, bo tam jest błąd, ja to powtarzałem, ale ja wiem, że mogło wam wypaść, więc to jest mój błąd.

Natomiast tych receptorów jest więcej. Są receptory główne, tak, ale są też receptory poboczne, bo one też są w stanie zaatakować makrofagi, komórki dendrytyczne. No ale nas przede wszystkim interesuje atak na limfocyty CD4 dodatnie, czyli limfocyty pomocnicze, bo to jest wskaźnik rozwoju hIów AIDS i głównie HIV zabuwa nasz organizm przez to, że wybija komórki pomocnicze, więc on może zakażać inne komórki. Masz słuszną słuszną uwagę. Tutaj można wykorzystać inne receptory, ale te główne główne to są właśnie te dwa. Ale no właśnie gdyby było, bo wiem, że były takie, że ale to może były jakieś stare pytania i były wymienione wszystkie trzy, ale odpowiedziami były tylko te dwa główne, a w pytaniu nie było słowa główne. No to co wtedy? Zaznaczamy, odwołujemy się. Musimy, musimy wziąć poprawkę na to, że raz, że pytania są przepisywane przez studentów, dwa, że odpowiedzi są udzielane przez studentów, trzy, że jeżeli to nie jest pytanie przepisane przez studentów, a udostępnione przez zakład oraz to nie jest pytanie udzielone przez studentów, a udzielone przez zakład, że to są, bo jest część takich pytań z roku 2000 na przykład, które zakład udziela odpowiedzi, tylko że to było 25 lat temu, więc immunologia się zmieniła od tego momentu, więc raz nie polegajcie na tym, zaznaczają studenci. Yyy, bo raz, że pytanie może być źle przepisane, yyy, dwa, odpowiedź może być źle zrobiona. Ja zawsze miałem takiego kolegę, z którym sobie porównywaliśmy nasze odpowiedzi na pytania z egzaminów i zawsze były błędy w tych odpowiedziach studenckich, więc y, jeżeli walczycie o zdanie, tam o czwórkę, no to na spokojnie, lekko mi zależy na piątce, no to są błędy w bazach. To generalnie taka taka taka nauka na całe studia, bo raz, że wiecie jak pamiętacie pytania po egzaminach czasami a są ludzie, którzy złośliwie zmieniają treść pytań. Na roku byli tacy ludzie to zmieniali złośliwie treść pytań czy tam odpowiedzi, więc nie można na tym polegać. No i i poprawka, jeżeli to jest pytanie przez zakład, no to zakład udostępniał egzaminy 20 lat temu, więc od tego momentu też się immunologia zmieniła, więc warto na te trzy rzeczy brać poprawkę, jak patrzycie na na pytania w bazie, nie? Więc zwróćcie na to uwagę i się jakby nigdy się nie uczcie z tych odpowiedzi, które są w bazie. Bardziej jak coś wam się nie zgadza, to zweryfikujcie w książce. Jak wam się zgadza odpowiedź tą w bazie, no to inaczej jest dobra. A jeżeli jesteście pewni, że jest inaczej, no to zweryfikujcie w książce. Jak książka mówi, że jest inaczej, to ufajcie książce, a nie bazie.

Znaczy nie, bo mi tu bardziej się nie zgadza książka, nie zgadza mi się prezentacja, którą widziałem tam kiedyś na zajęciach w ten sposób. To znaczy jak się książka nie zgadza z, no bo nie, bo książka mówi, że są tylko dwa CXR4 i CCR5, a tam kiedyś na prezentacji było jeszcze wymienione CCR3 i właśnie ten pat mam mam tutaj PDFa, książki, zaraz zweryfikujemy, czy nas nie oszukujesz. Mam nadzieję, jak macie jakieś pytania to zada Nie, jak macie jakieś pytania to jeszcze zadawajcie. Ja tutaj zobaczę, bo nie pamiętam też nie będę ukrywał, po prostu nie pamiętam wszystkiego, więc tutaj zaraz przewinę do tego w książce, bo chyba było w niedoborach odporności, nie? Ten HIV, tak autoimmunizacji o niedobroodporności. Dobra, już patrzymy. No to ostatni ważin. Czy jeszcze coś macie potem? Ostatni. No to to jest dobra informacja. O, nie zniknęła ta informa. Mówiłem dobrze. Nie, zespoły hiper. A to jest hiper IGA. Ja mówiłem niedobór IGA, czyli nadmiaru IG to jest zespół JOBA, a nie domiaru. Już się dosuwam do HIFU, tylko na razie przez inne rzeczy przelatu. Dużo jest tych HI aids. Ty, ty budowa wirusa. Powiem, że w starym podręczniku było więcej tych receptorów. Tutaj może są dwa. CXCR5, CXCR4 CD4 jako koreceptor. No tutaj są wymienione dwa CCR5, CXCR4 i koreceptor CD4, więc nie wiem co tam było w tym w tym pytaniu, o którym mnie pytasz. Nie chodzi mi stricto o pytanie, tylko że tam jeszcze na presce kiedyś było wymienione CCR3. I a a to dodatkowo, że w starych pytaniach były jeszcze dodatkowe wymiany CCR3, ale jako nie było uznawane, ale to tak jak pan powiedział, że to nie wiadomo kto co przepisał i co wybrał. Tak, tak. Nie, nie wiadomo co przepisał. Tutaj są dwa, więc tych dwóch bym się trzymał. Ja chyba się walnąłem i tam napisałem CCR5, więc to jest CXR4. No i to CD4 jako koreceptor. Dlatego właśnie głównie obrywają limfocy CD pomocnicze, więc to to musicie wiedzieć.

No dobra, więc jeszcze są jakieś pytania czy czy kończymy? Ja mam jeszcze pytanie o te prezentacy genów bezpośrednie, pośrednie krzyżowe i półpośrednie. I jakby pan może tak po bardzo szybko mógł wytłumaczyć szczególnie tą bezpośrednią i pośrednią jak te komórki dendrytyczne prezentują to swoje MHC limfocytorcy i tak dalej. Dobra, prezentacja bezpośrednia to wtedy jest kiedy antygeny dawcy, w sensie masz transplantację. O tak. Osoba, która daje ci nerkę wraz z tą nerką daje ci komórki dendryczne. I te komórki dendryczne tobie prezentują antygeny tej osoby, którą która dała ci nerkę. Czy mam bezpośrednią prezentację przez komórki dendryczne dawcy, antygenów dawcy, dlatego jest to bezpośrednie. Yyy, to raz yyy pośrednie, no to pośrednie będzie yyy polegało po prostu na tym, że podają ci narząd. W tym narządzie na szczęście nie ma komórek dendrycznych zdolnych do zaprezentowania antygenu. No i finalnie ten narząd naciekają twoje komórki. No i twoje komórki dendryczne rozpoznają obsygen. Ten antygen prezentują limfocyt. To jest prezentacja pośrednia. Natomiast prezentacja krzyżowa jest to mechanizm umożliwiający prezentację antygenów, które zostały pochłonięte przez komórkę dendrotyczną z zewnątrz, zarówno za pomocą MHC klasy drugiej. Tutaj nie ma nic nowego, no bo MHC klasy drugiej prezentuje antygen endogenne. Natomiast jest możliwość również zaprezentowania ich zapomn klasy pierwszej po to, żeby aktywować limfocyt CD8 dodatnie, żeby te limfocyty CD8 dodatnie się zaktywowały i były w stanie rozpoznać zagrożenie, je zniszczyć. Więc to jest prezentacja krzyżowa. Tej czwartej prezentacji nie znam, więc jaka to jakie to było pojęcie? Jakaś półpośrednia znalazłam taką. Zaraz zobaczymy, czy to w podręczniku znajdę. Półpośrednia. Tak. Mhm. Nie znajduje mi takiego hasła. Okej, bo to była prezentacja pół bezpośrednia. No pół bezpośrednia, to prawda. To jest faktycznie w ramce pomarańczowej. Dobra, to muszę sobie przeczytać tę ramkę, więc muszę chwilę pomyśleć o co tu chodzi. A bo tutaj chodzi o to, że prezentacja nie zachodzi jakby, że to nie jest antygen, tylko cząsteczka MHC jest przejmowana, czyli ta komórka dendryczna tej osoby, która dała ci nerkę przejmuje jeszcze raz nie, nie. Komórka dęryczna twoja przyjmuje MHC, bo pamiętacie było takie zjawisko trogocytowy i tam komórki dendrycyczne były w stanie przejąć cząsteczkę MHC innej komórki, żeby zaprezentować antygen tą cząsteczką MHC. I to jest właśnie ten sam proces, tylko że twoja komórka przejmuje MHC z tamtych komórek. I to jest ta prezentacja właśnie pół bezpośrednio. Ja w ogóle nie znałem takiego pojęcia, więc widzicie, też się uczę całe życie. Yyy, no i to polega po prostu na tym, że to TH MhC jest przejęte yyy przez komórkę dendrytyczną twoją. Yyy, z MKC jest przyjęte z komórek osoby, która dała ci nerkę i to jest ta prezentacja półbezpośrednia. Ja tego pojęcia nie znałem, więc dla mnie to jest nowość. Yyy, i tu po prostu różnica jest taka, że y to nie antygen jest takim kluego procesu, a cząsteczka MHC. Super, bardzo dziękuję. Teraz już jest wszystko jasne. Papet w ogóle mówi, że HI też może przet c. No tak, tylko problem jest taki, że yyy jakby ty masz peł pełną rację. Zą zgadzam. Tylko problem ogólnie jest taki, że ty nie możesz się odwołać do źródeł innych niż te, które ci podali prowadzący zajęcia. Jak ja miałem egzam, jak ja miałem kolokwium pierwsze z histologii, to było takie tam durne pytanie chyba o hemofilię jakąś i w Sawickim było napisane, że hemofili mogą mieć tylko kobiety, co nie jest prawda, bo mężczyźni też mogą chorować na hemofilię, tylko bardzo gadkie, no bo to bardzo wadka możliwość, żeby tak hemofili mieli mężczyźni. I my się odwoływaliśmy do źródeł innych niż Sawicki i oni odrzucali te odwołania właśnie dlatego, że no dobra, no ale pytanie z Sawickiego. W Sawick było napisane, że nie mogą. I to jest właśnie to, że odradzam przynajmniej na tych pierwszych trzech latach studiów szukanie źródeł innych niż te, któr prowadzący w tamali, bo tak naprawdę obecnie na większość teorii można znaleźć wartościowe naukowo, dobre czasopisma potwierdzające, że jest inaczej niż jest napisane w książce, tylko musicie brać pod uwagę, że nauka idzie bardzo szybko do przodu, a książka nie. Nie dość, że to jest książka po polsku, to ona była pisana to wydanie nowe trzy czy cztery lata temu. Mimo że jest świeża, no to zanim ona została zmielona przez 2 lata, dopiero została wydana po dwóch latach od napisania, to już dużo rzeczy tam się przeterminowało. Więc skupiajcie się tylko na tym, co jest w książce, bo oni wam nie uznają protestu, jeżeli jakby odwołania do pytania, jeżeli będzie inne źródło niż książka. No bo potem jak ja rozumiem osobę, która układa egzamin, bo to jest tak, że wy sobie szukacie źródła pod waszą odpowiedź, a nie macie wiecie najpierw źródła, a potem odpowiedzi. To po prostu chroni. No tak, ale ale wierzę, ale no Sawicki jest tylko źródłem i oni nie uznali innego źródła niż Sawicki. Ja się, ja się z tym zgadzam i jakby u nas bardzo szybko nauczka taka się pojawiła, bo to był po pierwsze krok z histologii było takie pytanie i no większość miała źle przez to, że zaznaczyła wiesz inaczej niż jest w książce, ale oni nie uznali tego odwołania, bo w książce na tej stronie na tej stronie jest napisane, że tylko mogą mieć tam kobiety, więc to jest wiem, że to jest minus i też mocno mój rocznik był wtedy zdenerwowany. No ale bardzo szybko dostaliśmy lekcję, że odwołujemy się tylko do źródła, która podaje zakład i to jest to jest słabe, ale no ja potrafię zrozumieć ze strony osób, które układają egzamin, no żeby każdego pytania nie odrzucać, no bo y na starszych latach będzie jeszcze ciężej. Wiecie, pytania mogą być o jakąś rzadką chorobę i się okaże, że pojawiły się jakieś nowe dwa casy, które mówią, że to jest inaczej. No i to jest dosyć ciężkie pod tym względem. Ja mam pytanką. Dobra. do wiedzy tylko i też nie do pana, ale też w sumie do wszystkich, którzy jeszcze zostali na połączeniu. Czy ktoś ma jakąś dobrą mnemotechnikę na zapamiętanie MHC, które jest wewnętrzne, a które są zewnętrzne? E, bo po prostu ja nie jestem w stanie tego zapamiętać i czuję, że nawet jak się tego nauczę dzień wcześniej, to ja w stresie to pomylę. A o to często są jakby pytania o albo pośrednio, albo bezpośrednio w sensie, które są z jakiś białek na przykład czy czy innych rzeczy antygenów wewnętrznych, a które są zewnętrznych. To ogól ogólnie myślę, że chodzi ci o to, że co działa na patogeny wewnątrzkomórkowe i zewnątrz komórkowe. Tak. W sensie bardziej które MHC prezentują te zewnętrzne, a które te wewnętrzne? Że które co prezentuje. Ja mogę się odnieść. Według mnie najłatwiej to sobie zrozumieć w ten sposób, że masz wirusa. Wirus jest patogenem wewnątrz komórkowy. Nie ma możliwości, żeby on był na zewnątrz, więc on jest w środku komórki. I jeżeli ten wirus jest w środku komórki, no to jedną, żeby go zabić, to jest limfocyt cytotoksyczny. Przeciwciało ci nie wejdzie do środka komórki, czyli limfocy C8 dodatni. Więc żeby C8 dodatni rozpoznał ci patogena, który jest wewnątrz komórki, no to musisz mieć MHC klasy pierwszej. To zostachnikę 8 x 1 czy 4 x 2. Tak. Tak więc to jest, ja jestem beznadziejny w nemotechnikach, ale akurat MHC to ja się tak uczyłem i myślę, że to jest dobre podejście, więc hej. To jest bardzo l, więc to zapamiętam. Dobra, super. Dziękuję. Wir wirus wewnątrz komórki. Jak wiesz, że cytotoksyczny zabija wirusy, no to już potem wiesz jakie MHC też, bo CD8, nie? No to tak. Mhm. Dobra, dziękuję bardzo. Ja chciałabym zapytać o receptory FAS i faz L, który się znajduje na której komórce? To jest zasadniczo ciężkie pytanie. W przypadku limfocytów, bo myślę, że najczęściej to będzie rozpatrywane na takiej zasadzie, receptory faz są obecne na limfocytach, faz ligandy są obecne na innych komórkach i jeżeli komórka nowotworowa chce zabić limfocyta, to daje ligandy dla receptorów faz. Tak naprawdę te wszystkie receptory powtórzone się rozkładają na różnych komórkach, w różnych miejscach będą występować, ale jeżeli pod kątem egzaminu jakiś jakaś interakcja fazlig ligan by was interesowała, no to właśnie to, że limfocyty są zabijane przez ligandy dla receptorów śmierci. I to samo mieliśmy w przypadku immunologii ciąży, bo tam na trofoblaście jest fas ligant, żeby zastymulować receptor na limfocy i spowodować jego apoptowę. Dobrze, dziękuję. Nie ma spraw. Limfocyty regulatorowe na pewno mają fazligandy po to, żeby wyciszać limfocyty te, w sensie te zwykłe takie w sensie, żeby hiperaktywację wyciszać. Natomiast tak jak mówię, te fast ligandy pojawiają się pod wpływem działania cytokin i to jest problem immunologii, bo jak wrócicie nawet do rozwoju limfocyta, to limfocyt P do pewnego momentu może być jeszcze limfocytem B cały czas, więc to wszystko jest płynne w zależności od tego, czy macie dużo interferonu, czy macie na przykład immunosupresję przez te GF beta, to się zmieniają układy cząsteczek powierzchownych na komórkach. W konkretnej sytuacji konkretna komórka reaguje na konkretne zagrożenie dlatego, że zadziałały na nią konkretne cytokiny. Jeżeli mamy zagrożenie pasowo a nie będzie interllaukiny czwartej i 13 to limfocyt B nie wytworzy przeciwciał w klasie IG, żeby go zniszczyło, bo nie ma tych interleukim. I tak samo właśnie może być w przypadku, w którym ty mówisz, jeżeli jest nadmierna stymulacja odpowiedzi immunologicznej, to dążymy do tego, żeby t odpowiedź immunologiczną wyciszyć. Inwocyty regulatorowe wyłapują interleukinę drugą, produkują interleukinę 10, interleukinę 35, TGF beta i i być może tam jest jakaś interakcja, która umożliwi pojawienie się tych faz ligandów też. No ale to, że jedna komórka ma faz ligandy i faz receptory nie stanowi dla niej problemu, no bo ona się nie połączy sama ze swoim receptorem przestrzennie. To jest po prostu niemożliwe. Nie musi się zbliżyć komórka, która ma komplementarny receptor. A nawet jak ona ma dwa receptory koło siebie, to one się nie zegną, tak czysto fizycznie powiem, żeby mogły się są dopasować. No dobra, to jak nie ma pytań jeszcze, to jestem dostępny, jak macie coś to piszcie, to to postaram się wam odpowiadać. No a tak to trzymam kciuki za za wasze, za wasz egzamin i przede wszystkim się wyśpijcie. Ja wiem, że egzamin jest. No pytanie jedno. Mogę na szybko? Czy A jasne, jasne. Cząsteczki bakterii wewnątrz komórkowych, one się będą pojawiały na MHC typu pierwszego komórek zakażonych, czy nie będą się pojawiały? Będą. Okej. No bo to jest właśnie takie dziwne, bo one chyba przebywają w jakichś pęcherzykach i to nie jest tak, tak, tak, tak, tak. One starają się uniknąć, ale to nigdy nie to to nie zawsze jest w 100% skuteczne. To raz. A dwa, no to komórki dendryczne mogą prezentować na drodze prezentacji krzyżowej. Okej. No dobra, więc to jest druga opcja, że tak powiem, się może pojawić. Ale to jest dobre pytanie, bo tak jak mówisz, one w komórce siedzą po to, żeby nikt ich nie wykrył i nie chcą być wykryte, więc unikają tego, żeby ta odpowiedź była. Nie zawsze to jest skuteczne. Są komórki dendrystyczne, można je zaprezentować. No i tak naprawdę to jest też już do zwalczania bakterii wewnątrz komórkowych właśnie przez to, że jednak to CD8 zabije komórkę też docelową wraz z bakterią. Okej. A jeszcze jedna rzecz. Czy bakterie wewnątrzkomórkowe mogą mieć wpływ na ekspresję cząsteczek MHC1? Tak jak to robią wirusy na przykład? To było dziwne dosyć, ale nie wiem. Mogą mogą tak jak najbardziej. W sensie znowu w medycynie jak w kinie, jeżeli macie pytanie czy coś może, to odpowiedź jest może. Czy coś zawsze to robi, to to jest nieprawidłowe, bo nigdy nie ma zawsze, a zawsze jest może. Ale już teraz na poważnie jest tam cały podrozdział o tych interakcjach i one mogą wpływać. Na pewno są mechanizmy, to chyba nawet będzie będzie bardziej pokazane na prezentacją, które ja wam przekazałem, bo to co jest w książce to jest jedno. No ale znowu no no właśnie ktoś w świecie opisał, że wpływa, w książce tego nie opisali, więc myślę, że nie będzie takich pytań w ten sposób o te mechanizmy, a jeżeli będzie pytanie, to oni wam wymienią dokładnie to, co jest napisane w tekście, czyli na przykład ta bakteria robi to, ten wirus robi to, czyli na przykład zaznacz mechanizmy, w jaki sposób patogeny uciekają spod opieki układu odpornościowego i na przykład ten wirus robi to, ta bakteria robi to, tutaj napisałem jakąś bzdurę, że na przykład zamiast zwiększa, zmniejsza, no i znowu poprawne czwarte, więc będziecie mieli odpowiedź E, Bo nie wymyślam raczej jakiegoś takiego układu, co się nie dzieje. Raczej napiszą, że na przykład zamiast coś większa, to coś zmniejsza, zamiast immunosupresja, no to przyczynia się do tego. Więc myślę, że raczej takie będą pytania już też tak wiecie, nie dajcie się aż tak bardzo wciągnąć, bo większość pytań na egzaminie jest naprawdę bardzo prosta i wymaga wymaga kompleksowego spojrzenia, bo ja nie będę mówił, że jakby jest prosta pod takim względem, że wiecie, przeczytacie 10 stron z książki i ten egzamin zdacie, ale bardziej to są proste rzeczy sprawdzające o to, czy wiążecie wiele czynników ze sobą. Będzie pewnie z 10% pytań jakiś takich szczegółowych właśnie na przykład coś takiego co ty pytasz, ale żeby dostać piątkę nie musicie mieć chyba 50 punktów, tak mi się wydaje, że nawet nawet tam mniej chyba trzeba mieć na piątkę, więc to są różnicujące pytania jak najbardziej. Ale jeżeli na nie odpowiecie, a całą resztę zrobicie dobrze, to tam 4 i5 czy pięć pewnie będziecie mieli, więc też nie dajcie się jakby zwariować na sam koniec. Lepiej, żebyście te najważniejsze rzeczy dobrze sobie powtórzyli, yyy, te kojarzenia poćwiczyli, niż właśnie zagłębiali się w takie szczegóły, bo to i tak jest bardzo mała szansa, że że to traficie. Na przykład u mnie na egzaminie było pytanie o to, która bakteria wewnątrzkomórkowa chowa się we wnętrzu innej komórki i tam chyba był makrofag. I ja na przykład nie wiedziałem tego. Teraz wiem, że to chyba jest gruźlice akurat, ale wtedy na egzaminie tego nie wiedziałem. No uczyłem się na egzamin i przeczytałem to raz i pomieszałem. Więc na każdym egzaminie są takie trudne pytania, ale myślę, że przede wszystkim warto się na tych interakcjach skupić. Natomiast odpowiedź jest taka, pewnie może wpływać na obniżone stężenie, na obniżoną ilość MHC. I jak ja bym takie pytanie zobaczył na egzaminie, czy to jak sam pisałem, czy teraz, to bym zaznaczył, a czy bym dostał punkt, no to zależy co autor wymyślił. Okej, bo ja do czego zmierzałem to czy gdyby było pytanie, że komórki MK uczestniczą w odpowiedzi przeciwko bakteriom wewnątrzkomórkowym, to należy to zaznaczyć czy nie? One przede wszystkim przepraszam tak z definicji uczestniczą w zwalczaniu wirusów i komórek nowotworowych i tego bym się trzymał chyba, że w książce piszą inaczej, bo może napisali w książce, ja nie wiem po prostu, ale z tego co ja wiem, no to raczej bym zaznaczył tylko wirusy i komórki nowotworowe, ale być może w książce o tym napisali. No dobra, to dziękuję bardzo. Nie ma za co. No dobra, to ja będę kończył. Jak coś wam trzeba, to piszcie do mnie. Będę się starał odpowiedzieć. nami. Trzymam za was kciuki. Mam nadzieję, że nikt z was na drugi termin nie pójdzie, a jak pójdzie, to też nie jest koniec świata, więc się nie przejmujcie. Będzie dobrze. Trzymam kciuki, miłego, miłej niedzieli, miłego dzisiaj wieczoru. No i widzimy się w poniedziałek na egzaminie. Powodzenia. Dziękujemy.