Powstanie Listopadowe – cały film

[Muzyka] Polacy, wybiła godzina zemsty! Dziś umrzeć lub zwyciężyć. Potrzeba idziemy, a piersi nasze nie będą Termopilami dla wrogów. Tymi słowami porucznik Piotr Wysocki, przez 150 lat, dokładnie 29 listopada 1830 roku, podarował do walki słuchaczy Szkoły Podchorążych w Warszawie. Dołączyli studenci Uniwersytetu i [nieczytelne] Warszawy. Powstanie rozgorzała na dobre. Historycy określili je jako powstanie największych nadziei.

Powstanie Listopadowe było ogniwem w łańcuchu walk narodowo-wyzwoleńczych, rewolucyjnych, jakie toczyły się w Europie w latach 1811-1831 i które skierowane były przeciwko reakcyjnej, społecznie i narodowej polityce Świętego Przymierza. Mówi historię wojskowości pułkownik doktor Marek Kaczyński. W Hiszpanii, w Portugalii wskazuje nam na źródło hasła, które lewica powstaje, trzeba ogłosiła 14 lutego 1863 roku: "Za naszą wolność i waszą". Które to hasło przyświecało wszystkim późniejszym walką narodowo-wyzwoleńczy polaków.

Ruch niepodległościowy Królestwa Polskiego był dość ściśle związany z ruchami rewolucyjnymi i niepodległościowymi innych krajów. Mam to na myśli przede wszystkim bliski kontakt Towarzystwa Patriotycznego, ruchu niepodległościowego rosyjskim z dekady stan, zwłaszcza ze Związkiem Południowych Baptystów, w którym patriotyczne uzyskało wspólną płaszczyznę działania na gruncie uznania przez lekarzy w pełnej niepodległości Polski.

Jeżeli chodzi o źródła wewnętrzne Powstania Listopadowego, to najogólniej możemy powiedzieć, że jest to nowy razem niepodległościowych dążeń narodu polskiego. Jest zmaterializowania w idei o walce Polaków o niepodległość narodową i suwerenne państwo. Oczywiście, idea ta nie wybuchła 29 listopada, lecz jest ona efektem wcześniejszej, 14-letniej działalności niepodległościowej i patriotycznej w Królestwie Polskim. Początek jej gratulujemy już w roku 1814, kiedy generał Mikołaj Bronikowski, upewnić Piotr Pawłowski, założyli w armii pierwszych patriotycznych związek, który za cel stawia sobie walki o niepodległość Polski.

Tych związków oczywiście było później dużo. Rozwijały się i drodzy w innym środowisku wojskowym, przekazały historii piękne postacie z zamiarem ukraińskim na czele. A końcowym związkiem, który bezpośrednio doprowadzi do wybuchu Powstania Listopadowego, był założony 15 grudnia 1820 roku przez porucznika Piotra Wielkiego w Szkole Podchorążych Piechoty Związek Patriotyczny, który historiografii zyskał nazwę Sprzymierzenia Piotra Wysokiego.

[Muzyka] Hasłem do wybuchu powstania miało być podpalenie browaru na [nieczytelne]. Sygnał zawiódł, spowodowało to dezorganizację powstańców, uniemożliwia rozpoczęcie działań zbrojnych jednocześnie w całym mieście. Próba cywilnych spiskowców pod kierownictwem Ludwika Nabiera i Seweryna Rosyjskiego, jako jedna z pierwszych uderzyła na Belweder, rezydencję Wielkiego Księcia Konstantego, któremu udało się więc i ukryć.

Jednym z ważniejszych epizodów tamtej listopadowej nocy, dwadzieścia dziewięć trzydziesty, były walki o Arsenał. Powstańcy, słabsi, czemu nie zdecydowali się na uzbrojenie warszawskiego ludu. Broń zdobytą w miejskim arsenale, uzbrojenie cywile, podzieleni na grupy, pod dowództwem najczęściej podchorążych, skuteczny walczyli z wojskiem stojącym pod koniec ostatniego, zmuszając je w efekcie do wycofania się z Warszawy.

Powstanie rozszerzyło się na cały kraj, jednak ten sukces powstańczy nie został właściwie wykorzystany, głównie ze względu na różnorodność poglądów wśród członków poszczególnych ugrupowań politycznych. W grudniu dyktatorem powstania ogłosił się generał [nieczytelne] Cycki, wybitny żołnierz, ale przeciwnik walki zbrojnej. Współczesnemu kronikarz tak go scharakteryzował: "Open rewolucyjny został przez niego zahamowany. Pierwsze dni najkorzystniejsze do powstania zmarnowany. Ludność po wszystkich częściach Polski pomocą została urządzenia wojenne".

Na błędnych opowieści o wybuchu Powstania Listopadowego dociera do Petersburga i car Mikołaj I podejmuje decyzję o sformułowaniu armii referencyjnej, zadaniem likwidacji powstanie. Decyzja zostaje zmarginalizowana. W połowie grudnia powołana dostajesz to 27.000 armia pod dowództwem feldmarszałka Iwana [nieczytelne] carewicza, która ma za zadanie maszerować do Królestwa i dokonać rozwinięcia armii Królestwa Polskiego, opanowania Warszawy i pacyfikacji powstanie.

Główny kierunek działania armii interwencyjnej, armii rosyjskiej, prowadzi na Warszawę. Wzdłuż trasy, wszystkim 14 lutego 1835 roku, doszło do bitwy pod [nieczytelne] Skoczkiem. Wojska cesarskie poruszały się kolumnami, kiedy jedna z nich zbliżała się już do Skoczka, spadł na nią grad pocisków polskiej artylerii. Zaraz potem uderzyła nasza kawaleria. Zaskoczony nieprzyjaciel został postrzelony i rozbity. Polski generał B. [nieczytelne] Smar postanowił wycofać drugą kolumnę z wojsk i właśnie wtedy uderzyła na niego polska kawaleria, także pod dowództwem Wernickiego. Również i tym razem zwycięstwo było po polskiej stronie. Była to pierwsza wygrana powstańcze bitwa w walce. Ale ich największy męstwem wykazały się oddziały jazdy krakowskiej. Zwycięstwo podniosło na duchu powstańcze wojsku, utwierdza mnie w przekonaniu o możliwości powodzenia powstania. Szkoda, że przywódcy powstania nie dążyli do pozyskania mas, bo wszystkich obawiając się skutków zniesienia pańszczyzny i uwłaszczenie chłopów.

Dość długo działania odróżniających z tego lutego, cała armia właściwie siły główne feldmarszałka długi czas stają na równinie praskiej, przed blaskiem, który znamy z tradycji historii jako szynkę wrocławską. To, gdzie teraz rośnie lasy, 150 lat temu stały się ze sobą dwie armie. Rosyjska liczyła 60 tysięcy żołnierzy, Polaków było 40000. Była to walka na śmierć i życie, krwawa i trwała długo. Lasek [nieczytelne] ruchowej kilkakrotnie w ciągu jednego dnia przechodziła z rąk do rąk. Mężnie wiem, że Polacy coraz więcej pada, ale już się nie podnieść i śmiercią żołnierzami nie nauczyli. Resztki ranny zostaje dochodzący z wojskiem generał Kurashiki. Rosjanie rzucają do walki kolejny szalony, lecz nie uzyskują decydującej przewagi. Fatalnie liczę również są słabe punkty archiwów z obiektów Paryża i Warny. To podbródkowym szukali po raz ostatni. O zmierzchu feldmarszałek Beach zrozumiał, że załamana została koncepcja zdobycia Warszawy i stłumienia powstań na polu walki. Pozostało około 9000 50 rosyjskich poległo w tej bitwie, blisko 7 tysięcy Polaków.

Założenie Tomasza Mackiewicza, że wojna skończy się w przeciągu trzech tygodni, w bitwie jak się okazało, że wojsko polskie po wkroczeniu do Warszawy oddane zostało szeroki organizacji. Tworzą nowe informacje, uzupełniono straty i w połowie marca 1836 roku, 4 niszczy generalny wojska polskiego w komunikacji. Dzięki plan ofensywy wiosennej, dłuższy czas, na który jako straż przednia czy też ubezpieczenie głównych, rozwinięty był na warszawskich. Wczesnym rankiem, pomoście praskim, siły główne wojska polskiego, liczące około 40 tysięcy żołnierzy, doskonale wyszkolonych, wyposażonych, przekroczyły Wisłę i rozpoczęła się ofensywa wiosenna 1832 roku.

Kolejny naczelny dowódca wojskowy, tańczyć generał Jan Skrzyneczki, z dużymi otworami zatwierdził plan działań wojennych, opracowany przez generała Ignacego Londyńskiego. Idąca na czele polskich wojsk dywizji generała Jaruzelskiego, uderzyła pod [nieczytelne] Grałem na przednią strażą wojsk rosyjskich i odniosę zwycięstwo. Poruszając się dalej drogą niebieską, siły polskie napotkały pod [nieczytelne] względem wielkim wojska Rozena, z którymi połączyły się resztki uciekinierów. Dobra, doszło do starcie i znów zwycięstwo powstańców. Do niewoli wiem to ponad 7 tysięcy jeńców. W walce sławnym i się one niby nalała [nieczytelne] Skarzyńskiego.

[Muzyka] Kwietnia wojsko polskie dochodzi fakt 7 [nieczytelne]. I w tym momencie, niespodziewanie, gra rozgrzewki podejmuje decyzje o zatrzymaniu pościgu, o nie zdobywaniu 7 [nieczytelne], gdzie rozłożone były ogromne magazyny rosyjskie, zaplecze rosyjskie, gdzie także z nie znajdowały się nieważne strategicznie skrzyżowania dróg, ważne ile razy powiem, że w działaniach zaczepnych, po początkowych sukcesach, należy je maksymalnie szybko rozwijać. To spotykamy się z podejściem innego typu. Ono najprawdopodobniej wynikało z pewnym założeń politycznych konserwatystów, którzy kierowali podczas powstaniem. Założeń traktujących powstanie, traktujących działania wojenne nie jako działania rozstrzygające o losie powstania, jako działania, które mają stanowić akompaniament do rozmów dyplomatycznych, rozmów zmierzających do spowodowania interwencji w sprawie polskiej państw zachodnich, zwłaszcza Francji i Anglii.

[Muzyka] Rozmowy genetyczne oczywiście nie przyniosły skutku. Natomiast okazja operacyjna została utracona, bowiem powinny szósty korpus [nieczytelne] Gra Rozena z do się pozbierać, zreorganizować i już po piątego, szóstego kwietnia stanowił dość ważną siłę, rozwiniętą złożyli Kostrzyn, utrudniające zdobycie siebie. W tym czasie generał [nieczytelne] Palestyńskich przedstawił następnym planowania siedlec, poprzez wykonanie ruchu okrążającego od południa, oraz przez ataki sił głównych wzdłuż trasy czeskiej na froncie miasta Siedlce. Plan ten doprowadził do bitwy powikłaniami 10 kwietnia 1863 roku, jednej z najpiękniejszych bitew w pod względem taktycznym, jakie miały miejsce w Powstaniu Listopadowym. Ciężka i krwawa bitwa. Wojska cesarskie straciły to 3 tysiące zabitych i rannych, 1500 żołnierzy, więc do niewoli. Straty powstańców nie przekroczyły 500 osób.

Zwycięstwa powikłaniami nie wykorzystano w pełni. Znajdujące się w pobliżu miejsca bitwy główne siły powstańcze nie zablokowali drogę odwrotu cesarskiej armii. Naczelny wódz generał Skrzyneczki nie wykorzystał szansy. Było to kolejny, za przeproszeniem, możliwości uzyskania wojskowego powodzenia powstań.

[Muzyka] Bitwa to oczywiście nie przesądziła o zwycięstwie, miała charakter tylko taktyczny, ale z niej zrodził się plan następny, mianowicie plan wyprawy na Gwardię. W tym czasie, kiedy siły główne feldmarszałka z bliska znajdowały się na południu, jako tysięcy do Królestwa wkroczył a i rozwinęła się w rejonie Łomży, Zambrowa, Gwardia Cesarska, licząca około 25 tysięcy żołnierzy, dowodzona przez Wielkiego Księcia Michała. Dlatego w początkowym, początkowej fazie realizacji wykonywanej był bardzo sprawnie. Wojsko polskie wycofało się w skręcie z przez pozycji nad rzeką Kostrzyn i rozpoczęło marsz w kierunku za [nieczytelne]. Zaistniała kapitalna sytuacja do rozbicia inwazji. Jednakże ów naczelny [nieczytelne] Skrzyneczki nie podpisał decydujących rozkazów ataku Gwardii i w efekcie książę Michał zorientował się w położeniu wojsk polski i rozpoczął wycofanie Gwardii w kierunku nadchodzi. Wyzwaniem było szybkie, także wojska polskie nie mogły dodawać warstwy, nie mogą zaskoczyć z nią bitwy wolny.

W tym czasie feldmarszałek [nieczytelne] gdy [nieczytelne] dostał zorientowany w położeniu i rozpoczął maszerować na północ w celu udzielenia pomocy zagrożona jest wart. Nieudany ze względów zupełnie subiektywny naczelnego plan rozbicia Gwardii doprowadził w konsekwencji do nieszczęśliwy bitwy pod Ostrołęką, która wynikła w skutek tego, że wojsko polskie musiało przekroczyć rzekę [nieczytelne] Marnę w celu cofnięcia się do Warszawy i umawiał się talentem dowódców. Pułkownik Józef Będom jego baterie powstrzymały atak nie przyjacielski.

[Muzyka] Przechodzi w ręce armii interwencyjnej, zwłaszcza już w krótkim czasie policję zmarł na cholerę ty masz. Ale gdy [nieczytelne] Beach, a naczelne dowództwo interwencyjnej armii rosyjskiej objął marszałek Iwan Carewicz. Jego plan był zmienić plan oblicza, zakładał mianowicie sformułowanie Wisły na północ od Warszawy i próbę szturmu w stolicy od strony zachodniej. W związku z tym armia rosyjska, interwencyjna armia rosyjska, rozpoczęła ruch w kierunku północnym, następnie jest forsowała Wisłę pod [nieczytelne] [nieczytelne] i zbliżała się do Warszawy od strony zachodniej.

Cały ten manewr w paski i czas, aby manewr ryzykownym i przy operacyjnej działalności wojsk polskich mógł być pokrzyżowanie. Jednakże [nieczytelne] grają Skrzyneczki nie podjął w tym czasie, mimo nacisku Sejmu i rządu, żadnych w atrakcyjnych prowadzących do generalnych rozstrzygnięciu klanów kooperacyjnych i w związku z tym ten manewr został w skuteczny.

Czwartego września z tego pierwszego roku zapadła już decyzje dotyczące szturmu na miasta, a szóstego września, w skutek nie pomyślnych rokowań, trudności, że tak powiem, natury politycznej, jakie wybuchły w środowisku polskim, zwłaszcza między naczelnym wodzem a właściwie prezesem zarządu generalnego powiedz kim Sejmem, doszło do szturmu stolicy. Kierunek głównego uderzenia czas, kiedy trzeba biura fortyfikacje odcinka zachodniego, czyli wzdłuż dzisiejszy ulicy Wolskiej. Pierwsze fortyfikacje, tak zwane dzieła weryfikacyjne, broniący stolicy zostały wydobyte z tego września. Padło dzieło numer 54, które znamy z literatury i historii jako rezultat ona i doszło do bezpośredniego szturmu Reduty Wolskiej, której bronił generałów [nieczytelne] Sowińskiej. Bez nowy bohater powstaje języka migowego. To rozegrały się losy wojny, ale dla wojska symbol męstwa i odwagi żołnierzy powstania, którzy bronią dostępu do Warszawy, do końca trwali na swoich posterunkach, wypełniając żołnierski i obywatelski obowiązek. Pamięć o ich czynach przetrwała próbę czasu, przyszli do legendy, przekazywane są do nich pieśni, reklamowany wiersz.

Ulegli w przeważającej przewadze. Warszawa, serce walki, które używało powstańców, zostaje zajęta przez Rosjan i chociaż powstanie wciąż jeszcze trwało, silna była jeszcze armia i wciąż nie rozbita, nie starczyło jednak wiary w powodzenie powstania. Brakowało tej wiary kierownictwu od pierwszych dni walki z Tarasem i dlatego przede wszystkim przegraną. A było to powstanie największych na dzień.

Powstanie standardowy stanowiło bardzo ciekawy przedmiot badań praktyków strategów europejskich. Armia polska, która wystąpiła w 1835 roku do boju, była jedną z czołowych europejskich pod względem organizacyjnym i wyszkolenie. Reporterka napoleońskie, czyli w epoce Królestwa Kongresowego, wytworzył się nowy system szkoleń wojska i nowy system w praktyce. To jest tak zwany system radiowy. On polegał na prawie akrobatyczny wyszkoleniu pojedynczego strzelca, na baletowym w graniu w strzelcu składzie. Kluczową sprawą pani aż do dywizji włącznie, było to wojsko wyszkolone doskonale. Prowadzone były zajęcia spektrum wpływania, szkolenie ogniowe. Ponadto armia była dość dobrze technicznie na jak na wczesne czasy. W wojsku polskim znajdowały się nowe, powiedziałbym, niekonwencjonalne bronie z komputera kliknij w zasięgu baterii w takie dni w kolejnych baterii na kierowników pierwszych. Ponadto w wojsku polskim stosowano nowoczesny zapalnik klinga, cały szereg nowych rozwiązań fortyfikacji innych. Wojsko było dobrze wyposażony, dobrze wyszkolony. Uważano powszechnie armię Królestwa Polskiego za jedną z najlepszych armii europejskiej, choć nie była to armia wielka.

Taktyka wojsk rosyjskich była zbliżona, ponieważ obowiązywał ten sam system szkolenia radiowego, a ten sposób walki nie odbiegał od siebie. Polacy próbowali powstaniu listopadowym odwoływać się do zasad taktyki napoleońskich, to znaczy dążyć do tego, aby walce obronnych wyczerpać maksymalnie sił przeciwnika, a następnie silnym opancerzeniem rozbić jego obwody, rozbić go siły główne. Jest przykładem tego bitwa pod fałszywą flagą. No, oczywiście względy polityczne, brak jasnej koncepcji politycznej, a wiemy, że polityka jest nadrzędną w stosunku do strategii, spowodował, że strategia Powstania Listopadowego nie była jasna, nie była jednoznaczna. Stąd zamiary realizowane nie miały, że tak powiem, wytyczonych ostatecznych celów. Wojna przedłuża się w czasie, obliczona była na przetrzymanie, przetrwanie, nie zaś na rozstrzygnięcia zasadnicze i to jest główna słaba strona wojskowa Powstania Listopadowego, która między innymi przyczyniła się do warunków w stanie. Oczywiście, oraz wynikała z założeń politycznych, z tego względu, iż kierownictwo powstania spoczywało jednak w rękach obozu koncentracyjnego, obozu, który starał się nie dopuścić do tego, aby powstał nie przerodziło się w ewolucję społeczną, taką rewolucję, która doprowadziła do zmian w stosunku społecznym.

Istnieje tendencja do polski walki o niepodległość wymagała armii masowej, armii ludowej, armii takiej, jako utworzyła rewolucja francuska. Natomiast cel społeczny zachowawczy kierownictwa konserwatywnego wymaga armię regularnej, o silnej kulturze hierarchicznej, armii, która mogłaby prowadzić powstanie, a jednocześnie, gdyby te powstanie przybrało charakter społeczny, mogła by przerwać je.

Powstanie Listopadowe było wielkim zrywem narodowy, z niczym przez długie lata symbolizowało pole walki przeciwko polskiemu despotyzmu, podtrzymywał na duchu bawmy się rozbiorów wszystkich Polaków. Na bitewnych polach Powstania Listopadowego zrodziła się legenda dzielnej Emilii Plater i innych kobiet, które ramię w ramię z mężczyznami i wroga.

Jeszcze raz oddajemy głos wojskowe w historii ludzkości i pułkownikowi Kaczyńskiemu, autorowi wydanych ostatnio nakładem Wydawnictwa Ministerstwa Obrony Narodowej książki "Generalizacja Powstania Listopadowego". Także względem subiektywny mam tutaj na myśli postawy generacji i każdy dowódcą Powstania Listopadowego. Wiele okazji taktycznych, wiele okazji operacyjnych zostało zatwierdzonych przez nie właściwe działanie dowództwa wojskowego. W wielu wypadkach wynikało umiejętności z braku doświadczeń, ale znakomitej części były to przyczyny natury politycznej. Generałowie nie wierzyli w możliwość podbicia cesarstwo rosyjskie go, z którym przecież nie dam sobie rady także Napoleon w 1812. Nie wierzyli w możliwość odzyskania niepodległości przez Polskę. Wcześniej istniejących w Europie i brak zapał rewolucyjnego w ramach tych przekonań o celowości tej walki doprowadził do podstawy dietetycznych, które zacięć żyły na takim, a nie innym przebiegu działań wojennych.

Jeżeli chodzi o ogólną ocenę Powstania Listopadowego, mimo iż zakończyło się europejską, stanowi ono piękny punkt w walce niepodległościowy i Polaków. Doprowadziło do integracji narodowej rozdartego zbiorami społeczeństwa polskiego, ożywił o duchu patriotycznym. Wiele lat stanowiło przedwiośnie, powiedziałbym, wiosny ludów do panteonu bohaterów narodowych, obok wiarę czas pracowali żołnierza legionów polskich, księdza warszawskiego, doszedł bohater otrzymał Grochowskim z powrotem do ręki i spod Warszawy. I ta tradycja Powstania Listopadowego wielokrotnie powracała na naszej drodze do niepodległego, suwerennego.

Powstanie ukazało wielką siłę polskiego ruchu narodowo-wyzwoleńczy go, poruszyło masy i c chłopskie, okrył się chwałą żołnierza polskiego, zajmuje o nowoczesne miejsce w tradycji narodowej i wojskowej. 29 listopada, dzień rozpoczęcia powstania, obchodzony jest corocznie jako dzień [nieczytelne] [nieczytelne] [nieczytelne].