Transcription
สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่เคยเปิดโทรทัศน์ การใช้แท็บเล็ต การใช้สมาร์ทโฟน เพื่อให้เด็กอยู่นิ่ง ส่งผลทำให้พัฒนาการ ทางด้านภาษาและการสื่อสารล่าช้า แล้วก็มีพัฒนาการด้านอารมณ์และสังคม ที่บกพร่อง รวมไปถึงด้านสติปัญญา แล้วก็การเรียนรู้ เมื่อเติบโตขึ้นด้วย
[เสียงดนตรี]
ความสำคัญของพัฒนาการของเด็ก ในช่วง 5 ปีแรก หลาย ๆ คน อาจจะเคยได้ยินว่า เด็กไม่ใช่ผู้ใหญ่ตัวเล็กนะคะ เพราะนอกจากขนาดของร่างกาย ที่เด็กแตกต่างจากผู้ใหญ่อย่างเห็นได้ชัดแล้ว ประสบการณ์ที่เด็ก ๆ ได้รับในช่วงอายุยังน้อย จะมีอิทธิพลอย่างมากต่อการพัฒนาการ แล้วก็ความสามารถที่จะสามารถนำไปปรับตัว ใช้ชีวิตกับสภาพแวดล้อม ที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาค่ะ
พัฒนาการของเด็ก แบ่งออกเป็นทั้งหมด 5 ด้าน ได้แก่ ด้านที่ 1 คือ พัฒนาการ ด้านการทรงตัว การเคลื่อนไหว ซึ่งเป็นการทำงานของกล้ามเนื้อมัดใหญ่ อย่างเช่น การนั่ง ยืน เดิน กระโดด ด้านที่ 2 คือ พัฒนาการ ด้านการทำงานของกล้ามเนื้อมัดเล็ก อย่างเช่น การใช้มือ เอื้อมหยิบจับสิ่งของต่าง ๆ การวาดรูป การจับดินสอ ด้านที่ 3 คือ พัฒนาการ ด้านภาษาและการสื่อสาร ซึ่งเป็นความสามารถในการสื่อสาร ทั้งทางภาษาพูดและภาษากาย ด้านที่ 4 คือ พัฒนาการ ด้านอารมณ์และการเข้าสังคม ซึ่งเป็นความสามารถ ในการเข้าใจความรู้สึกของผู้อื่น รู้จักที่จะควบคุมอารมณ์ และการกระทำของตัวเอง พัฒนาการด้านสุดท้ายคือ พัฒนาการด้านสติปัญญา ซึ่งเป็นความสามารถในการคิด วิเคราะห์ แล้วก็เรียนรู้ในการศึกษา
[เสียงดนตรี]
ในด้านกล้ามเนื้อมัดใหญ่นะคะ ตั้งแต่วัยแรกเกิดเลยนะคะ เด็กก็จะสามารถพลิกคว่ำ แล้วก็ชูคอขึ้นมาอย่างนี้ ได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือน พออายุ 4 เดือน ก็จะสามารถ ใช้ข้อศอกและมือยันตัวเองขึ้นมาได้ แล้วก็พออายุ 6 เดือน ก็จะสามารถนั่งด้วยตัวเองได้ พออายุ 9 เดือน ก็จะสามารถ ใช้มือเหนี่ยวตัวเองขึ้นมายืนได้ เด็ก 1 ปีขึ้นไป ก็จะสามารถเดินด้วยตัวเองได้ ในช่วงแรกอาจจะเป็นเกาะเดินก่อน และหลังจากนั้นก็จะสามารถปล่อยมือ เดินได้ด้วยตัวเอง พออายุประมาณ 2 ขวบ ก็จะสามารถวิ่งได้ หรือว่าเดินขึ้นบันไดสลับเท้าได้ แล้วก็พออายุ 3 ขวบ ก็จะสามารถปั่นจักรยานได้ แล้วก็ 4 ขวบ ก็สามารถก้าวกระโดดได้ เด็กที่อายุมากกว่า 15 เดือนไปแล้ว แล้วยังไม่สามารถที่จะเดินได้ ให้สงสัยว่าเด็กมีพัฒนาการช้า ในเรื่องของกล้ามเนื้อมัดใหญ่
อายุประมาณ 1 ขวบในด้านของ พัฒนาการด้านกล้ามเนื้อมัดเล็ก ก็จะสามารถหยิบจับสิ่งของ โดยใช้นิ้ว 2 นิ้วได้ อย่างเช่น ลูกเกด ลูกปัด พอ 1 ขวบครึ่งก็จะสามารถเริ่มจับดินสอ ขีดเขียนเส้นยุ่ง ๆ วาดเป็นเส้นยุ่ง ๆ ได้ แล้วก็พออายุ 2 ขวบ ก็จะเริ่มจับดินสอได้มั่นคงขึ้น แล้วก็วาดเป็นเส้นตรงได้ แล้วก็พออายุ 3 ขวบ จะสามารถวาดวงกลมได้
สำหรับด้านภาษา ในเด็กอายุ 1 ปีขึ้นไป เด็กก็จะสามารถเริ่มพูดเป็นคำเดี่ยว ที่มีความหมายที่จำเพาะ อย่างเช่น แม่ พ่อ ปลา นก อย่างนี้ค่ะ คำที่เป็นลักษณะของเสียงพยัญชนะ อย่างเช่น หม่ำ ๆ ป๊ะ ๆ อะไรอย่างนี้ ก็คือไม่นับ เพราะว่าไม่นับว่าเป็นคำเดี่ยว พออายุ 2 ขวบก็จะพูดเป็นวลีได้ อย่างเช่น ไปไหน อาบน้ำ กินข้าว พออายุ 3 ขวบ ก็จะสามารถพูดเป็นประโยคได้ 4 ขวบก็คือสามารถ เล่าเรื่องให้คนอื่นเข้าใจได้ เด็กที่อายุเกิน 18 เดือน แล้วยัง ไม่สามารถพูดเป็นคำเดี่ยวที่มีความหมายได้ ก็จะถือว่าเด็กมีพัฒนาการด้านภาษาที่ช้า
พัฒนาการด้านสังคม ตั้งแต่อายุ 6 เดือน เด็กจะเริ่มมีลักษณะ ของการกลัวคนแปลกหน้า พออายุ 1 ขวบ ก็จะเริ่มมีความกังวล ถ้าจะต้องแยกจากผู้เลี้ยงดูที่คุ้นเคย เด็กจะสามารถเล่น ปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นได้ อย่างเช่น เล่นจ๊ะเอ๋ ก็จะเริ่มหัวเราะ ถ้าอายุประมาณ 1 ขวบครึ่ง ก็จะสามารถเล่นเลียนแบบท่าทางผู้อื่นได้ อย่างเช่น เห็นพ่อแม่กำลังทำงานบ้าน ก็จะสามารถเลียนแบบท่าทางในการกวาดบ้าน หรือว่าอยากจะช่วยได้ค่ะ พออายุ 2 ขวบ ก็จะสามารถเริ่มเล่นบทบาทสมมุติได้ แล้วก็พอ 4-5 ขวบ ก็จะสามารถเข้ากับเพื่อนได้ เล่นในลักษณะของกิจกรรมกลุ่มได้ ถ้าเด็กยังไม่สามารถที่จะมีพัฒนาการเหล่านี้ หลังอายุ 2 ขวบครึ่งขึ้นไป ก็ให้สงสัยว่าจะมีพัฒนาการ ทางด้านการเข้าสังคมล่าช้า
พัฒนาการด้านสติปัญญาของเด็ก ส่วนใหญ่จะต้องดูหลังจากอายุ 5 ขวบขึ้นไป เพราะว่าจะเป็นความสามารถ ที่เราจะเห็นชัดในช่วงที่เข้าวัยเรียน ไม่ว่าจะเป็นวิชาต่าง ๆ คณิตศาสตร์ ภาษาไทย หรือว่าการใช้ภาษา ซึ่งต้องประเมินดูอีกทีตอนหลังอายุ 5 ปี
เด็กทุกคนจะมีลำดับของพัฒนาการ ตามช่วงอายุค่ะ แต่ว่าอัตราเร็ว-ช้า อาจจะแตกต่างกันในเด็กแต่ละคน ผู้ปกครองหรือว่าพ่อแม่ ควรจะมีการสังเกตพัฒนาการ หรือว่าพฤติกรรมของเด็กอย่างสม่ำเสมอนะคะ ถ้าหากพบว่ามันไม่เป็นไปตามช่วงอายุแล้ว ก็ให้สงสัยว่าเด็กอาจจะมีพัฒนาการล่าช้า แล้วก็ควรจะพามาพบแพทย์
[เสียงดนตรี]
ถ้าคุณมีปัญหาสุขภาพ อย่าลืมมาพบหมอกันนะคะ