Exit Tax, Dienstplicht, Censuur & CBDC | “EU begint op Sovjet-Unie te lijken” – Frank Knopers

De DNB president Olaf Slijpen die zei: "We hebben sinds lang niet zoveel onzekerheid gezien in de wereld als eh nu op allerlei vlakken. De kans op economische en financiële schokken is nog steeds hoog." Eh het is niet de vraag of, maar wanneer en waar die schokkers zich voor gaan doen.

Volgens jou worden Europese overheden langzamerhand een beetje nerveus van al die vertrekkende ondernemers eh en vermogendeen. Frank. Ja, ze verliezen controle en daarom proberen ze hun grip eh te versterken en dat leidt tot meer en meer eh ja, onpopulaire maatregelen. Eigenlijk gaat de EU dan ja, voor jou beoordelen wat goed voor jou is. En ik denk dat heel veel mensen daar heel allergisch voor eh voor zijn. Ja, je hebt je hebt geen vertrouwen in het EU netwerk van onafhankelijke facters. Dus allerlei opzichten is de EU meer aan het lijken op een eh op een eh ja, op Sovjet-Unie en met dus een eigen waarheid die meer en meer eh botst met eh de werkelijkheid hoe mensen die zien. Maken die stable coins die die CBDC nou overbodig? Is dat een beetje een soort van een doodgeboren idee nu? Ja, lijkt het wel op. Ja.

Welkom bij een nieuwe Holland Gold maandupdate. Vandaag spreek ik met vermogensregisseur Frank Knopers. Frank ziet eh de dwang en controle in Europa toenemen en daar gaan we het eh vandaag uitgebreid over hebben. We bespreken onder andere een exit tax, de nieuwe censuurmachine van de EU, CBDC, Stable Coins, de Russen, de instortende cryptomarkt en de aandelenhype eh bij eh AI. Ja, ontzettend veel onderwerpen. Frank eh welkom eh in in de uitzending. Ja, we kunnen al een weekupdate doen, hè, met zoveel eh gebeurtenissen in de wereld. Ja, precies. Ja, er is zoveel aan de hand eh de laatste tijd. Eh maar ja, voordat we daarin duiken eerst een paar korte oproepen, want eh wel een leuk berichtje wel vlak voor de kerst nemen namelijk een speciale aflevering op, een kerstspecial met zowel Frank eh als eh Sander Boon tegelijk in de studio. We maken hem ook extra lang en we zijn heel erg benieuwd eh ja, waar u nou meer over wil horen. Dus welk onderwerp moeten we echt uitdiepen in de in de kerst special, hè, dus op het gebied van geopolitiek, economie, investeren. Eh laat het weten in de comments en eh wie weet kunnen we het eh meenemen. Ook zijn we bezig of we willen we hebben het doel om 30.000 abonnees te halen voor voor oud en nieuw. Eh dat lukt alleen met uw hulp. Dus eh like de video en eh abonneer je op ons kanaal. En het laatste oproepje is dat eh dat Frank een mooie Black Friday actie heeft, maar die eh die verklapt hij pas aan het einde van de aflevering. Dus je moet eventjes eh blijven luisteren tot het eind. Maar het is zeker de moeite waard.

Uhm ja, laten we laten we beginnen met eh ja, wat ik net in de intro eigenlijk al zei, de toenemende dwang en controle. Eh volgens jou worden Europese overheden langzamerhand een beetje nerveus van al die vertrekkende ondernemers eh en vermogendeen Frank. Ja.

Ja, het is al eh opvallend. Als je de laatste jaren bekijkt wat Europa aan het doen is, dan eh zijn heel veel mensen denk ik daar eh niet helemaal mee eens. Ik bedoel, de oorlog in Oekraïne is een ding wat al eh tot verdeeldheid leidt in heel veel Europese landen. De de energiecis, de hoge inflatie, eh de aanpak van het coronabeleid, eh de persvrijheid die toch een beetje ingeperkt lijkt te gaan worden. Er zijn zoveel dingen gaande dat je afvraagt van ja, de mensen die toch meer ontevreden zijn over wat er gebeurt en en die dan de overheid als probleem zien, want die bedenken allemaal maatregelen die bedoeld zijn om het probleem op te lossen, maar die het eigenlijk alleen maar erger maken. En nu krijg je een soort van loop. Dat heeft ook eh Sander in de vorige podcast al benoemd dat eh ja, dat overheden het eigenlijk niet goed in staat zijn om oorzaaken en gevolgen uit elkaar te trekken waardoor ze eigenlijk beleid voeren op eh dingen die misgaan waardoor eigenlijk dingen nog meer misgaan in plaats van dat ze beter worden. En dat zorgt voor meer weerstand en dat zorgt ook voor meer wantrouwen tussen de burger en de overheid. Dat zie je ja landelijk in Nederland, maar ook in andere landen en ook Europees tegenover Brussel. Ja.

Ja, en dat het gevolg is dat de overheid eh of de overheden dat die meer eh controle willen. Ze verliezen controle en daarom proberen ze hun grip eh te versterken. En dat eh leidt tot meer en meer eh ja onpopulaire maatregelen. Ja.

En een eh je je schreef in je in je weekly eh over fiscale muren. Nou da daar hebben we het eerder over gehad, misschien al een jaar terug. Maar je ziet dat je ziet dat nu ook wat concreter worden, toch? Dus en fiscale muren, dat betekent in principe gewoon een soort van Berlijnse muur, maar dan niet fysiek. Maar dus dus een een taxincentive om je tegen te houden om bijvoorbeeld naar Dubai te gaan als vermogende. Ja.

Nou ja, er waren plannen in Verenigd Koninkrijk, maar ook binnen de EU zijn er wat er over nagedacht over hoe je voorkomt dat mensen weggaan en dat eh belastinggeld niet eh wordt geïnt. Want stel iemand is eh 20 jaar en die heeft eh gestudeerd op kosten van de staat en die heeft geleefd op de kosten van de staat en dan wil hij eh dan gaat hij werken en verdienen en dan ziet hij van hé dan moet ik in één keer heel veel belasting betalen. Dat is niet de bedoeling. En dat hij dan in één keer in Dubai gaat zitten of daar een vestiging heeft eh op papier of dat hij in Spanje gaat zitten of in Paraguay. En wat het idee is dat dan eh ja dat in plaats van dat eh dat mensen zomaar hun gang kunnen gaan, dat er dan een soort van eh afrekening moet plaatsvinden financieel van de van belastingen om de verzorgingsstaten hier overeen te houden. Dus dat je bewijs van spreken moet gaan betalen als je wilt emigreren. Ja, dat is nu iets waar overheden over nadenken. Er was een eh er was een document over eh ja, dat heette nonpaper. Dat is dan gewoon een eh ja, beleidsdocument, een idee van waar ze naartoe willen in Nederlandse overheid. Ja, was van en onze overheid was dat ook. Ja.

Ja. Dus dat eh werd besproken in de Tweede Kamer. Nou, dat ze zagen dat dat ze de laatste jaren heel veel hebben gekeken naar belastingontwijking door eh bedrijven. dat dat eigenlijk de focus is geweest van eh van de ja, van de overheden om dat aan te pakken. Maar nu zien ze die belastingontwijking zien ze nu verschuiven van bedrijven ook richting eh ja, particulieren en kleine ondernemers, zelfstandigen, natuurlijk proberen belastingen te ontwijken en dat dat daar dus eh eh beleid opgevoerd moet worden. Dat is de strekking van dat eh van dat document. alle lidstaten van de EU dus gaan kijken hoe ze dat kunnen eh kunnen aanpakken. Dat mensen niet zomaar eh de verzorgingsstaaten wel profiteren en dan niet betalen. Ja.

Nou niet dat je keuze hebt, maar eh in elk geval moet je dan afrekenen. Dat is het idee. Hier in Vak is is het inderdaad al wel een wat concreter voorstel. Het idee is dat je dan ehm als je naar een land gaat waar de de belastingen volgens mij uit mijn hoofd zo iets van 40% lager is, dan moet je nog een aantal jaar doorbetalen aan Frankrijk. mit MIT natuurlijk boven een bepaald inkomen zit wel, maar er zijn eh dat dat soort regelingen gaan we dan ook eh ook in de rest van Europa zien waarschijnlijk. Ja, er zijn wel verschillende geruchten over geweest over een exter tax en ook eh in het verlengde daarvan ook discussies over het eh het belasten van overwaarden is ook een ding. Stel je hebt een huis met overwaarde en je wilt emigreren naar Spanje, ja, dan is er ook iets eh ja, dus voor overheid is het ook interessant om dan die overwaarde te gaan belasten, want dat neem je mee en je gaat het niet herinvesteren in een Nederlandse huismarkt. Dus eh ja, op die manieren willen eigenlijk overheden proberen te voorkomen dat kapitaal wegvlucht en dat eh verdiencapaciteit wegvlucht naar het buitenland. Want overheden hebben te maken met verzorgingsstaten. Die worden steeds duurder, worden onbetaalbaar op een gegeven moment. Je hebt de vergrijzing, je hebt eh de uitdagingen die je hebt van van de oorlog in Oekraïne. Dat kost hoop geld. Dus overheden hebben steeds meer geld nodig. En als dat geld niet binnenkomt, ja, dan moeten er manieren worden gevonden om het vermogen van mensen te volgen. Dat verklaart ook eh de hele ja, alle nieuwe maatregelen die je ziet en ook de strengere controle op vermogens en het het ja, het registreren van eh crypto te goedeen. Dat gaat volgend jaar ook eh beginnen. Dat belastingdienst ook meer inzicht krijgt in wat wat van crypto bezittingen je hebt gekocht de laatste 12 jaar. Dus zo zie je de trend van meer en meer controle. Ja.

Oké, goed. Maar maar oké, je je vertrekt natuurlijk niet zomaar zeg maar. Dus dus we hebben we zagen bijvoorbeeld in in de UK al meer dan 10.000 miljonairs vertrekken eh dit jaar. Het je je laat niet zomaar je je familie en je vrienden achter, hè. Dus maar wat ze dus nu doen met zo'n fiscale muur is eigenlijk symptoombestrijding, hè. Ze gaan niet kijken van hé, hoe kunnen wij een onder interessanter ondernemers eh klimaat creëren? Hoe kunnen wij de nettolonen hoger maken, zodat mensen eigenlijk geen behoefte hebben om in Zwitserland of of waar dan ook eh te gaan werken? Maar hoe houden we die mensen hier? Daar wordt niet over nagedacht. Ja, er wordt over nagedacht is hoe houden we ze hier binnen met een stok, maar niet met een wortel. Ja, eigenlijk is het idee van eh van de oorzaak en gevolg door elkaar halen en dat ze nu kijken naar het eh de de uitwerkingen van het beleid en dat die uitwerkingen die moeten bestreden worden. Hm hm. Dus als die uitwerking is dat mensen niet meer willen ondernemen hier en gaan vertrekken, dan is dat het probleem. Maar niet zozeer de vraag waarom mensen niet willen ondernemen. Want daar kun je een heel epistal over schrijven over eh ja, dit heeft Draki gedaan trouwens over het concurrentievermogen. Ja, dat daar moet je naar kijken en echt naar de bronoorzaak van het probleem. Het is een beetje hetzelfde als met een eh met een plant. Je kunt wel een eh boom in de grond zetten, maar je kunt er eh als je dan gaat trekken wordt hij niet groter. Je moet zorgen dat de voeding de voedingsbodem goed is. Ja, d is meer de less en verre economie. Als je zorgt dat omstandigheden gunstig zijn, dan regelt de markt het zelf. Daar ben ik zelf wel een voorstander van in eh in zekere zin. En als de overheid dan meer en meer de economie gaat dirigeren en sturen met allemaal subsidies en regelingen en beleid, dan krijg je uiteindelijk een economie die niet optimaal functioneert omdat je allemaal beleid gaat voeren wat niet werkt. Er zijn bijvoorbeeld leio. Je kunt gewoon als voorbeeld zien de de zonnepanelen die werden gesubsidieerd of windpark op zee. Ja, dan valt de subsidie weg en dan blijkt dat het niet meer rendabel is. Ja, dat zijn dingen die kunnen anders nooit plaatsvinden. Die kunnen alleen plaatsvinden omdat er een subsidie op zit.

Hey, en een eh ander concreet voorbeeld van afgelopen maand over nou het stukje controle dat eh dat in ieder geval de EU in dit geval probeert te pakken is eh het eh Democracy Shield, zoals dat dan heet. Eh Zero Hedge noemde dit de nieuwe EU censuurmachine. Want onder het plan van Vonder Leijen dat ze dat ze deze maand presenteerden valt onder andere een EU centrum dat de onjuiste informatie op het internet moet identificeren en aanpakken. D is ook een eh een netwerk van EU fact checkers. Ook gaan ze onafhankelijke journalisten gaan ze willen ze meer subsidiëren. Ja, dan kan je afvragen hoe onafhankelijk je bent als je subsidies ontvangt. Maar dat is een andere vraag. Ehm ja, dit dit valt allemaal een beetje weer onder die ontwikkeling die jij ook net beschreef, toch?

Ja, je moet er maar eens op letten. Als je ergens leest onafhankelijke media of onafhankelijke journalist en het komt van westerse media, dan weet je dat ze dan eigenlijk bedoelen westers. dat je onafhankelijke media zijn de media die pro Westers verhaal vertellen. En als je in Rusland bent, dan is het onafhankelijke media de media die een proussisch verhaal vertellen. Dus het onafhankelijke dat is eigenlijk gewoon eh ja, als het onze eigen mening maar vertegenwoordigt, dan is het eh onafhankelijk. Hm hm. En anders dan is het al verdacht. Dus eh ja, het is van alle tijden. Je ziet het ook eh je zag het ook in de Tweede Wereldoorlog dat je dat dat er werd gewaarschuwd voor de onjuiste berichten en dat de bezetten ook proberen een eh een verhaal op te houden van hoe de wereld in elkaar zat. En dat ook in eh in de Sovjet-Unie gebeurde dat was er ook een PAFDA een een waarheid zoals de de bureaucraten van de regering dat zagen. Ja. En en dat hij niet correspondeert met de werkelijkheid. Ja. Dat is dan dan is niet de verhaal het probleem. Dan is de werkelijkheid het probleem. Ja. Ja, dus dan ga je proberen in de werkelijkheid zoveel mogelijk weg te masseren. Dus dus de dingen die je niet leuk vindt, die je niet wilt dat gebeuren, ja, die ga je dan gewoon minder aandacht geven. Dus als je gaat fact checken wat er in de kranten staat, ja, dan ga je dus de dingen weg eh poetsen die je niet leuk vindt. Of ze nou waar zijn of niet, dat ga je ga je gaat het gewoon wegpoetsen. En dat is het hele idee van het hele Democracy Shield, dat je dan de bevolking eh rustig denkt te kunnen houden door ze dom te houden. Dat is ook laat ook gewoon zien hoe kortzichtig het eigenlijk is, hè. Ja, ik ik heb het eh het bericht eh gelezen van Vond Leij naar haar toespraak. Ehm de Europese Europese Commissie zegt dat het nodig is omdat onze democratieën onder interne en externe druk staat. Dus volgens Ursala proberen autoritaire regimes en dan daar staat er niet letterlijk, maar dan bedoelt ze waarschijnlijk onder andere Rusland mee onze democratie te verzwakken en verdeeldheid te zaaien met onder andere die misinformatie die ze dus wil aanpakken. Ja, zie je dat zie je dat probleem niet? Want dit is toch een zou een goede strategie zijn voor Rusland toch om eh nou ja, als je ziet wat er in de wereld gebeurt dat er eh dat er ook buiten Europa hele mooie dingen gebeuren en dat er ook eh buiten Europa andere manieren zijn van leven en samenleven waar ook wel dingen goed gaan. Het is niet zo dat wij altijd alles beter doen. Dus als je dan kijkt naar eh ja naar naar hoe de berichtgeving is over eh de oorlog in Oekraïne en over de energiecis en je kijkt naar het journaal bijvoorbeeld. Ik ben gestopt met het journaal kijken, maar eigenlijk kun je gewoon een bingo afstrepen van eh er zit iets van klimaat in, er zit iets van van vluchtelingen in en migratie en iets van eh LHBT vaak en dan iets eh van antiump. Ja, ik denk als je dat continu aan mensen gaat voeren, dan worden ze daar helemaal eh helemaal moe van en dan haken ze gewoon af op dat verhaal en dan dan ja, de EU is dan bang dat dat mensen dan niet meer eh het journaal gaan volgen, maar ze kijken gewoon naar bronnen, internationaal, andere media. En mijn idee is dat uiteindelijk ga je toch uit van de de intelligentie van van eh van de mensen. Dus natuurlijk zijn er wel ja, er is altijd des informatie. Er zijn altijd wel geruchten en valse berichten. Maar wat de EU doet doet is onderschatten van wat mensen zelf kunnen beoordelen. Dus eigenlijk gaat de EU dan ja, voor jou beoordelen wat goed voor jou is. En ik denk dat heel veel mensen daar heel allergisch voor eh voor zijn. Ja. Je hebt je hebt geen vertrouwen in het EU netwerk van onafhankelijke fact checkers. Nou ja, ze hebben een duidelijke duidelijk wereldbeeld van hoe ze de wereld het liefst zien. En er zitten hele mooie nobele idealen bij. Maar eh ja, in de praktijk zie je toch meer en meer dat dat het verkruimelt. Dat we de realiteit eh ja, hoe die nu is in Europa dat het niet per se altijd democratisch is. Heel veel landen hebben een oppositie die steeds groter wordt. Eh politieke fragmentatie, mensen die zich niet gehoord voelen door wat er eh wordt besloten. Dus dit is gewoon best wel een grote ontevredenheid. Ja, het gaan ook heel veel dingen goed natuurlijk, maar eh als je kijkt naar welke richting het nu gaat, dan is het eerder naar beneden dan eh naar boven met economie. Ja.

Oké. Dus ehm nou dus we hebben die fiscale muren. Dat is een beetje stap één in die in in die controle, die ontwikkeling die er is, hè. Het is nog niet zo concreet als de tweede, want het tweede is dus een beetje het controle op het narratief dat er in de media en op het internet is. En dan is er ook nog zoiets als als chatcool wat dan weer wel dan weer niet doorgevoerd wordt. Eh wat is kijk wat is dat precies voor de mensen die het niet weten?

Nou, er was een voorstel om eh om alle berichten van chat applicaties, dus eh WhatsApp, Telegram, Signal en sms verkeren om dat te kunnen monitoren. En dan hebben ze een mooie mooi verhaal meegemaakt van ja, dat is om eh kinderporno aan te pakken of eh andere criminele zaken aan te pakken. Echt dingen waar je nooit tegen kunt zijn. Maar de de werkelijke bedoeling van dat soort maatregelen is eh is misschien wel anders dan wat ze zeggen. Ik bedoel, als je al die berichten gaat gaat monitoren, je gaat het allemaal volgen en je kunt daar eh AI op toepassen. Je kunt al die al die berichten verkeren van mensen kun je lezen. Dan kun je ook heel makkelijk profielen maken van eh van mensen. En ja, er zijn ook wel er was laatst een politiedocument uitgelekt van hoe ga je om met mensen die radicaliseren of mensen die complot denken. Ja, als je zo'n profiel wil maken, zo'n profielschets, dan is eh het uitlezen van chatberichten is een fantastisch middel om een hele scherpe profielschets te kunnen maken van mensen die die voor de overheid bedreigend zijn. Ja, dus maar even voor de duidelijkheid, het idee is dus letterlijk dat al mijn DM's en al mijn mijn WhatsApp berichten, alles wordt wordt gescand dat dat dat in ieder geval dat net dat die mogelijkheid die wordt in ieder geval gebouwd en neergezet. Ja.

Ja, dat dat is het idee. Dus eh dat is best wel bizar als je erover nadenkt, want dat zijn eigenlijk de dingen die je kent van de DDR en van eh ja, films als eh dat is Leben der Anderen. Hm hm. En dat is allemaal dingen die eh ja, die kun je je haar niet voorstellen, maar het is gewoon ook wat Sander al zegt van het is meer en meer een eh een Sovjet-Unie met met alle aspecten die je daar had van de de lange wachrijen, de schaarste aan spullen, eh de muur dat je er niet uit kunt. Nou, dat zijn dan de muren zijn nu anders dan toen, maar het concept is hetzelfde. Dus allerlei opzichten is de EU meer aan het lijken op een eh op een eh ja, op een Sovjet-Unie en met dus een eigen waarheid die meer en meer eh botst met eh de werkelijkheid, hoe mensen die zien.

We onderbreken deze uitzending voor het volgende. De wereld verandert razend snel. Dit heeft gevolgen voor jouw koopkracht en spaargeld. Zit je er ook aan te denken om je vermogen te beschermen via Goud en Zilver, maar weet je niet goed waar je moet beginnen? Holland Gold introduceert voor jou de edetaalrekening. Investeer gemakkelijk, veilig en snel in fysiek, goud en zilver met een bedrag of gewicht naar keuze. Je koopt tegen gunstige prijzen en om met kleine bedragen. Het edelmetaal wordt verzekerd opgeslagen in een zwaar beveiligde kluis in Zwitserland. Je kunt zelf je aankoopmoment bepalen of automatisch sparen via het Holland Golds spaarplan. Met dit spaarplan koop je iedere maand of kwartaal goud en zilver. voor jezelf of voor de volgende generatie. Je kunt een spaarplan aanpassen of stopzetten wanneer je wilt of het te goed omzetten in euro's of munten en baren laten uitleveren. Via het klantenportaal kun je gemakkelijk je edometaalportefeuille beheren. Wil je meer weten? Kijk dan op hollandgold.nl. Holland Gold voor de zekerheid van morgen.

Maar het het wordt dus nu wel met goede intenties in ieder geval gedaan of word gezegd, want het is het is tegen kindermisbruik en dergelijke, maar maar de verwachting is dus als dat netwerk er eenmaal ligt dat dat het dan ook ooit misbruikt zou kunnen worden. Ja.

Ja. Als je naar de geschiedenis kijkt, dan is dat wel hoe dat hoe dat normaal gesproken gaat. Hm hm. Dissidenten die eh die die lopen gewoon gevaar in dat soort scenario's. Dat is ook met eh dat is van alle tijden alle elke keer als er een ja totalitair eh systeem komt of een bureaucratisch systeem, dan is het belang om een controle vast te houden. En die controle hou je door eh door goed te weten wat die mensen allemaal doen. En dat betekent het volgen van geldstromen, volgen van berichten, verkeer. Dus dat eh ja, het is logisch dat ze daar meer zicht op willen hebben, maar het is niet wat je wat je wilt als als je als je houdt van van vrijheid en van ja, het soeverein kunnen zijn als individu. Ja.

Eh dan hebben we dus de de fiscale muren, de controle op het narratief, eh de de nou meer of meer geen briefgeheim meer. Dat eh dat is ongeveer het einde. Eh en hoe staat het dan met de met de digital ID en de CBDC, hè? Want dat dat is dan ook nog een onderdeel ervan, toch? het eh controle meer krijgen over het geld. Ja.

En daar zie je een hele interessante twist, want die CBDC, dat is echt iets waar ja, de mensen die weten wat het is, die maken zich er vaak zorgen over. Want CBDC, er is een eh nieuw soort geld wat centrale banken dan moeten gaan uitgeven wat op de balans van de centrale bank staat en waarmee je dus eh betalingen kunt doen. Dus dat eh het is het is het heeft de look en feel van een eh van van een cryptomunt zeg maar. Je kunt gewoon eh betalen via die andere munt die de centrale bank uitgeeft. Dus dat lijkt allemaal heel mooi, maar het is wel iets wat de centrale bank kan controleren en kan inzien. En het is een centraal georganiseerd iets. Dus je bent ook helemaal afhankelijk van hoe goed eh de systeem in elkaar zit. En wat je de laatste jaren ziet is dat de enerzijds meer angst is gekomen voor die voor die CBDC omdat er meer bekendheid komt. Tegelijkertijd zie je dat eh stable coins dat die een ontzettende opmis hebben gemaakt met eh met de nieuwe wetgeving in Amerika met eh met de Genius Act. Hm.

Voordat we naar die stable coins gaan, hè. We we we hebben die CBDC al best wel eens besproken, maar maar kan je het nog even concreet voor de mensen uitleggen? Ja, wat zou dan eventueel nou precies het probleem zijn met die CBDC? Want ja, het idee is toch dat het een soort van digitale cash is en gewoon een alternatief voor voor bijvoorbeeld de Rabelbank, de ABN, waar je normaal mee overmaakt. Dus het is nog geen gek idee, toch? Ja.

Ja. Het het idee achter de CBDC, dat centrale banken dus een eigen digitale munt uitgeven is tweedelidig. ene kant willen ze ja een soort van publiek betaalsysteem kunnen aanbieden in een wereld die meer en meer digitaliseert en waar eh fintech bedrijven steeds dominanter worden. Dus dat mensen betalen hem via Stripe en via allerlei betaaldiensten en via Apple en Google Pay enzo. Het zijn allemaal dingen waar centrale banken gewoon geen grip op hebben. Dus dat is één ding. Dus dan willen ze eigenlijk een publiek alternatief bieden. Zoals munten en bankboilletten, want die gebruiken mensen steeds minder. Dus het idee is om een digitale versie van munten en biljetten te maken die iedereen kan gebruiken. Dus op zich dat klinkt goed. En een tweede punt is dat in 2008 toen die bankencrisis kwam, toen waren heel veel banken waren ja, too big to veel zoals zeiden. Maar het echte probleem was dat het hele betalingsverkeer werd geregeld door commerciële banken. Dus stel je laat een bank omvallen, dan loopt ook het hele betalingsverkeer vast. En de grote angst van centrale banken was van hoe voorkomen we dat het betalingsverkeer stil stilvalt. Ja. En toen was de enige oplossing was van het redden van alle banken die een beetje van omvang zijn. En toen hebben de centrale bank gedacht van hé, we moeten het eigenlijk ontkoppelen dat we het betalingsverkeer minder kwetsbaar maken eh minder afhankelijk van commerciële banken. En daar komt ook dat CBDC plan uit. Dus op zich zijn dat hele goede ideeën, hele valide punten. Alleen een CBDC is wel iets wat dan centraal gestuurd en centraal gecontroleerd kan worden. En dat is waar heel veel mensen denk ik tegen ageren. Met munten en biljetten kun je gewoon best wel anoniem kun je kun je betalingen doen. Ja. Nu gaan centrale banken kijken wat je doet. Maar eigenlijk wel wat we net allemaal bespreken, ze zien die toenemende controle en die digital ID ook die eraan zitten komen allemaal allemaal dat soort zaken en dan dan beginnen ze het niet te vertrouwen zeg maar. Ja.

Ja, precies. Dus dat is eigenlijk de de hele het hele fundament van die CBDC en het controleaspect is dat is wat de meeste mensen nu eh tegen de borsten stoot. Ja, gelukkig is het een alternatief, want je hebt ook eh cryptomunten die dus via de blockchain werken. Ja, iedereen kent Bitcoin inmiddels wel, dus dat eh dat dat kan werken als Gaan het straks ook nog even over hebben hoor voor de kijkers die wachten of we het over de crypto crash gaan hebben. Ja, dat eh gaan we zeker zeker. Ja, maar het als je kijkt over de de crypto markt, stable coins, ik heb ook een eh tabel erbij. Die wil ik graag even in beeld eh hebben. Ik heb hier een tabel gemaakt van van wat zijn stable coins dan eigenlijk? Is het nou echt iets nieuws of niet? Want ja, we kennen nu misschien eh ja, heel veel mensen kennen het waarschijnlijk nog niet eens, maar er zijn mensen die die hebben nu die kunnen handelen met stable coins. In heel veel landen wordt het ook al toegepast dat eh dat mensen acceptatie doen van stablecoin betalingen. En het zijn eigenlijk een soort van derivaten van de van de dollar. Dus stel ik ben een stablecoin bedrijf en jij hebt eh jij wilt een stable coin hebben, dan kun je met jouw geld, met jouw dollars kun je naar mee toe. Stel je geeft mij $1000, dan geef ik jou 1000 eh fran munten eh terug. Via de blockchain kun je die verhandelen. En met die $1000 die jij mij gegeven hebt, ga ik dan iets kopen wat zijn waarde behoudt waardoor jij vertrouwen hebt in de waarde van die stable coin. Dus ik koop daarmee dan staatsobligaties en die zijn gekoppeld aan de munt. Dus dan kun je gewoon bijvoorbeeld eh ja, een eurobonds kopen of coronabonds of de Nederlandse staatsleningen dat je gedekt geld hebt. En het hele concept van die van die stable coins dat jij dus gewoon eh geld uitgeeft gedekt door eh staatsleningen. Dat bestond ook in Amerika in de 19e eeuw. Dat was eigenlijk in eh in 1863 met de burgeroorlog. Toen hebben ze besloten van we moeten eigenlijk een soort van nieuw geld hebben waarbij niet het geld eh per Amerikaanse staat apart weer verhandeld wordt, want iedere bank gaf daar gewoon zijn eigen geld uit. Eigenlijk was het een beetje het wilde westen van geld in Amerika. Dat alle verschillende banken en staten konden allemaal eigen geld uitgeven. En van die munten wist je ook niet zeker of ze of ze wel eigenlijk wel waarde hadden. Dus er werden ook gewoon heel veel eh er gingen echt heel veel banken van Yet eh heel veel munten die hadden andere wisselkoersen dan wat ze zeiden dat ze waren. Dus dan had je een biljet waar 20 opstond en dan was het eigenlijk maar 10 waard. Dus die hele rommel van al die verschillende munten en biljetten gingen ze toen eh eigenlijk structureren. En toen heeft de Amerikaanse overheid besloten in 1863 om een eh ja via National Banking Act om banken toestemming te geven om eh ja een nieuw soort munt uit te geven. Een soort eh ja analoge stable coin om het maar zo te zeggen. En dat betekent eigenlijk dat ze gewoon biljetten konden uitgeven mits die gedekt waren door Amerikaanse staatsleningen. Dus eigenlijk precies hetzelfde als een stable coin, maar dan echt in fysieke biljetten. Ja, dat was heel populair, want die boilletten kon je heel Amerika gebruiken in alle staten en die waren voor 100% gedekt door onderpand. Dus je wist gewoon van voor elke ja elke national banknees, zoals het dan heette, wist je gewoon dat er eh ja geld in de kluis lag of een vordering op de Amerikaanse overheid. En dat was een heel groot succes, want dat gaf wel eh veel meer gemak met handel doen, dat je één univerme munten hebt die altijd gewoon dezelfde koers heeft. Ja, dus dat voordeel wat je toen had met die eh die die biljetten dat je die in heel Amerika kon gebruiken in alle verschillende staten. Dat is het voordeel wat stable coins nu bieden op wereldschaal. Dus dat je een stable coin munt hebt op op de blockchain en dat je die kunt versturen naar iemand in Argentinië of iemand in Paraguay of naar je buurman. En dat maakt niet uit waarheen. Het gaat even makkelijk en even snel, want het gaat via de blockchain. Dus die hele infrastructuur die is helemaal nieuw. Maar het hele idee is dat ja, het hele idee dat je geld hebt wat gedekt is door staatsobligaties, dat is niet nieuw. Dat bestond ook al in de 19e eeuw. En ook eh dat toezichtkader, dat is eigenlijk ook hetzelfde, want toen eh toen was ook de ja, dat is de Office of the Controller of the Currency is eigenlijk gewoon onderdeel van het ministerie van Financiën in Amerika. Die controleerden vroeger die eh die National Bank Note biljetten, de uitgiften daarvan. En die controleren nu ook de de ja, de stable coins hoe die hoe die gedekt zijn. Ja, er is dus al eigenlijk al zoiets geweest als een als een als een stable coin. Ja, klopt. En toen waren ze heel populair die

National Bank Notes, omdat die biljetten waren gedekt door Amerikaanse staatsleningen en bankeden nog niet. Want eigenlijk de bankede in Amerika, ik heb het ook bijgezet, die eh ja, er kwam pas in 1933 een deposit door garantiestelsel. Dus voor die tijd als een bank omviel was je gewoon je geld kwijt. Dus dan kon je beter je geld in die eh National Bank Notes hebben dan bij één commerciële bank. Want als die bank omviel was je je geld kwijt.

Dus eigenlijk de neergang van die National Bank Notes dat kwam doordat ja, banken slimmere betaalsystemen ontwikkelden. Doordat er een deposito garantiestelsel kwam en omdat de centrale bank zich ging bemoeien met het geld. En die kwam met Federal Reserve Notes. Dus toen werd ook besloten van we gaan nu de centrale bank het geld laten uitgeven, publiek en niet langer privaat dat iedere bank zijn eigen biljetten kan maken. Dus dat is de toen de neergang geweest van die National Bank Note.

Ja, maar dat is ook dat is ook wel weer een beetje het linkje dan naar de de central bank digital currency versus de stable coin dan, hè? Want die CBDC dat moet dan, hè, dat is vanuit de centrale bank, dus dat moet dan publiek geld zijn. En die stable coin eh uitgeeft, dat zijn dat zijn bedrijven, dat dat is privaat. Klopt. Ja. Ja, inderdaad. Dat is een vraagstuk van wat vertrouw je nou het meest, hè? Je hebt mensen die zijn heel erg van het publieke geld en de overheid moet voor ons geld zorgen. Maar ja, ik ben meer op de lijn van eh je moet concurrentie en geld hebben, want dat zorgt voor het beste geld. Ja. En wat je toen zag een vrije markt voor geld, eigenlijk. Ja.

En wat je toen zag met die National Bank Notes in de 19e eeuw is dat die eh ja, die waren voor banken was dat wel een probleem, want mensen of bankgoeden die werden ja, mensen gingen in plaats van bankgoeden gingen ze die biljetten gebruiken, terwijl banken liever gewoon hadden dat ze banktegoeden konden binnenhalen en dan konden ze bij uitlenen en rente opvangen. Dus banken gingen ook hun betaaldiensten verbeteren. En eh ja, naarmate dat verbeterde en dat mensen gewoon checks konden uitschrijven, werden ook die biljetten minder populair. En dat kun je nu ook gaan zien dat eh ja, stable coins die gaan ervoor zorgen dat banken hun betalingsverkeer eh sneller goedkoper moeten maken. Dus dit prikkelt wel banken om om een innovatie te ja, te versnellen en betalingsverkeer te bieden wat even goed werkt als een als een blockchain.

Ja, maar dat maar dat zijn dat zijn de banken ten opzichte van de stable coin bedrijven. Maar ten opzichte van de de ECB, eh ja, maken die stable coins die die CBDC nou overbodig? Is dat een beetje een soort van een doodgeboren idee nu? Ja, lijkt het wel op. Ja, dat is ook onze visie geweest de afgelopen jaren. Daar heeft Sander ook veel stukken over geschreven, Sander Boon, dat die CBDC die gaat er gewoon hier komen omdat ja, mensen zitten er niet op te wachten. Mensen begrijpen het niet of willen die controle niet. Wil en dat het privaat geregeld wordt. En nu zie je dat ja, de de landen waar ze CBDC's hebben ingevoerd, dat het succes is eh ja, vrij mager. En centrale banken zien ook dat dat die stable coins een grote vlucht nemen. Je hebt 300 miljard aan stable coins in eh in de wereld en de verwachting is dat het nog flink gaat toenemen.

Maar maar de overheid kan toch kan toch zeg maar beperkingen opleggen en die kan toch afdwingen van ja, je moet in deze munt betalen of niet. Ja. En het mooie is van je kunt eigenlijk zien dat dat stable coins concurreren met de CBDC, omdat eh de Bank of England die had een rapport eh laatst dat ze willen dat er limieten komen op hoeveel stable coins je mag hebben. Nou, dat werd in de media gelijk uitgelegd in de alternatieve media van oh, de Bank of England is tegen stable coins. Ze willen ze inkapselen en eh voorkomen dat mensen dat gaan doen. Maar eigenlijk is dat hetzelfde als wat centrale banken hadden voor die eh CBDC, ook een limiet. Hm hm. Daar moest ook een limiet op komen om te voorkomen dat mensen allemaal in een bankencrisis naar de centrale bank vluchten. In dit geval dat mensen allemaal naar een stable coin vluchten. Dus maar ja, dat is in de crisis situatie hun geld van bij de bij de Rabobank en de ING zo weghalen om dat in die in die CBDC te zetten. Want daar daar is dus niet moment zeg maar. Stel er komt weer een Lehman moment en er valt weer een grote bank om of dreigt om te vallen. Dan zijn centrale banken heel bevreesd voor dat mensen met hun tegoeden allemaal richting die ja, een CBDC gaan of naar een stable coin gaan. En dat ze dat eigenlijk willen managen. Dus dus dat ze soort van rem erop hebben, dat niet iedereen massaal in die eh in die alternatieven gaat die veiliger zijn. Hm.

Nou, die rem die hebben ze eigenlijk al met met contantgeld, want dat ja, dat eh dat kun je dan beperkt opnemen. Banken kunnen opnamelimieten instellen. Met de CBDC kun je ook limieten instellen. Ja. Ja, en dan heeft de ECB het plan om met de stable coins ook limieten in te stellen. Maar dat is dan weer heel lastig, want dat zie ik niet hoe ze dat moeten gaan doen. Want stable coins is bij uitstek gewoon iets wat helemaal privaat en vrij geregeld is. En iedereen die eh die ja, adequate dekking kan beloven met die stable coins kan gewoon zijn gang gaan. Ja. Dus eh er zijn nu twee bedrijven die hebben 80% van die markt in handen. Dat zijn eh Tether en Circle met de USDT en de USDC. Ja, dat is 80% van de totale markt, maar in principe kunnen die gewoon ook wel veel groter worden. Als iedereen dan eh die die stable coins wil hebben, dan kunnen ze gewoon staatsleningen kopen. En eh ja, dat zal de Amerikaanse overheid ook wel leuk vinden, want dat financiert de Amerikaanse overheid.

Goed, maar die Oké, dus dat aspect hè, want als we het even terugbrengen naar die dwang die controle, in ieder geval dat aspect geldt, daar daar wordt daar wordt aan een plan gewerkt wat je zou kunnen opvatten als een een nieuw aspect van controle vanuit de EU, vanuit ECB, noem het maar op. Maar dat dat eh idee gaat in ieder geval misschien dus niet eh succesvol worden omdat er een hele goede eh concurrent is. Dat is een beetje de conclusie. Ja. En wel een heel mooi heel mooi dingetje om nog toe te voegen. De de Bank of England die had zelfs in haar rapport over dat stable coin bedrijven toegang moesten krijgen tot centrale bankreserves. Dus daarmee zeggen ze eigenlijk we gaan centrale we gaan eh die stable coin eh bedrijven gaan we gelijkstellen met commerciële banken. Dat mochten ze in de problemen komen dan kunnen ze een repo overeenkomsten doen met de centrale bank. Dan kunnen ze daar dus liquiditeit krijgen om overeind te blijven. Dus eigenlijk zie je gewoon die stable coins meer en meer positioneren in de plek waar de CBDC moest komen. Hm. Ja, dit eh dit gaan we het komende jaar sowieso eh volgen en misschien eh komt het ook bij de de kerst special nog wel even ter sprake, afhankelijk van de comments. Dus eh ja, als je dat wil weten, zet het vooral in de comments, dan kunnen we er nog dieper op eh op ingaan.

Eh voor nu gaan we nog even naar het naar het laatste onderwerp van al die die ja, toenemende eh ja, maatregelen die niet zo leuk zijn voor mensen die niet van controle en dwang en in dit geval oorlog houden. Want eh ja, in Duitsland zagen we weer eh eh ja, een bericht dat dat daar de gedeeltelijke dienstplicht eh waarschijnlijk ingevoerd gaat worden, hè? Dus ik zou eh op de 18-jarige verplicht de diensttijd moeten vervullen. Eh in Frankrijk zagen we afgelopen week de hoogste militair, de generaal eh Fabien Mandon eh eh zeggen dat eh dat Rusland zich nu aan het voorbereiden is op een confrontatie met eh NAVO-landen rond 2030. En hij zei daarbij ook en dan kicht hij veel commentaren op wel van eh ja, we moeten bereid zijn om onze kinderen te verliezen en economisch te leiden. Ja, Frank. Ja, ik word er niet blij van als eh als vader van een dochtertje van 5 maanden. Dan heb ik liever niet dat dat eh nodig is. En ik denk dat jij er hetzelfde over denkt, maar dat is zo'n oorlog dat eh ja, dat is alleen maar ellende. Er zijn genoeg boeken en films over gemaakt dat je weet dat het een hoop ellende is en niks anders dan ellende. En eh ja, wat mij dan verbaast is dat dan Trump met een plan komt. Dat is dan op zich een eh een eerste aanzet. Zoals Trump altijd doet is altijd een eerste aanzet. Eh die is nooit eh identiek aan de werkelijke uitkomst, maar het laat wel zien waar waar de kaarten liggen en waar de mogelijkheden zijn. Ja. En dat heeft hij ook met eh met die Gaza deal gedaan. En nu legt Trump gewoon een voorstel neer waarbij iedereen wat water bij de wijn moet doen. En er wordt gezegd van ja, dit is een eh capitulatie voor Oekraïne. Oekraïne moet het gebied opgeven. Maar ik denk wel dat dat het plan van Trump is wel echt de enige manier om eh ja, om te om te kunnen praten over waar je kunt komen met met vredesonderhandelingen. Ja.

Als je daar aanzet hebt, maar dat is dus hè, die Trump die is blijkbaar heel erg bezig met vrede. Maar als je dan zeg maar de de hoogste Franse generaal bekijkt of of die Duitsers die aan die dienstplicht denken, die zitten dus op een hele andere manier te denken. Die zitten echt in termen van confrontatie te denken en richting 2030 hebben ze het over enzo. Eh dus dat is een hele andere mindset, toch? Ja. Ja, dat het is het is heel apart, hè? Want die Europese landen hebben eigenlijk het idee van eh ja eh grenzen zijn heilig. Dus dat is op zich wel te begrijpen vanuit de Europese historische context van de vorige eeuw. Dat hoeven we niet verder toe te lichten. Dat is eh ja, die grenzen zijn heilig. En als je en als je dat niet respecteert, dan is eigenlijk eh dan is eigenlijk het begin van het einde. Dan krijg je een held vlak. En Europa is helemaal helemaal zich blind aan het staren op dat feit, op dat basisbeginsel van grenzen zijn heilig. En dan zeg ik van: "Ja, dat is zeker eh belangrijk." Aan de andere kant van als je de film gaat afspelen van wat gaan we nou doen en waar gaan we nou naartoe? Eh hoe gaat die film eruitzien als je je poot stijf houdt en je blijft bij je standpunt van grenzen zijn heilig en je gaat Oekraïne meer en meer helpen met wapens en met troepen en met nog meer eh raketten en weet ik veel wat. Eh waar waar sta je dan over 3 jaar of over 5 jaar? Ja, als ik dan de balans op maak, dan denk ik dat Rusland niet eh het gebied gaat verliezen. Oekraïne is gewoon niet bij macht om dat te veroveren. Europese landen hebben niet de militaire capaciteit. Die moeten dat allemaal nog opbouwen. Dus dat gaat voor heel veel meer leed en heel veel meer ellende zorgen en misschien wel meer grondgebiedverlies voor Oekraïne. En je denkt van ja, als je nou twee keuzes hebt, of ik ga praten met eh met eh we gaan praten met met Poetin en met eh met alle betrokken partijen erbij zijn en we gaan eh ja, dat een stukje gebied opgeven, het Russisch-talige gebied, dat we daar een deel van eh van weggeven en de rest dat gaan we weer opbouwen en we gaan zorgen voor veiligheidsgaranties. En dat je dan eh ja, het staat ook in de deal van Trump staat ook heel duidelijk beschreven, hè. Als als Poetin die eh die ja, die afspraken schendt, dan vervalt eh zijn claim op dat gebied.

Ja. Wat wat wat zijn de hoofdpunten nou uit dat uit dat plan van Trump? Hoofdpunten zijn eigenlijk eh er gaan gebieden gaan naar Rusland toe. Donetsk, Lugansk en eh de Krim. Hm hm. En dat eh ja en dat eigenlijk Oekraïne krijgt eh herstelfonds, een wet opbouwfonds en daar gaat Rusland ook aan meebetalen met 100 miljard aan bevroren tegoeden. En ook Europa gaat er mee betalen. Europa gaat ook zorgen voor veiligheidsgaranties. Dus eigenlijk beslist Trump voor Europa wat Europa moet doen. Dat is op zich wel een beetje gek natuurlijk. Dus Europa moet aan tafel zitten voor een akkoord. En het idee is dan dat Trump wil gaan herinvesteren in Oekraïne. Dus investeren in de infrastructuur, in de ja, gaswinning waar ook de vorige regering met Biden eh mee bezig was. En ook eh wederopbouw, investering in AI en weet ik veel, allemaal verschillende grote plannen die Trump heeft. Dus dat klinkt heel goed dat er geïnvesteerd wordt. Dus dan heb je wel perspectief voor Oekraïne anders dan alleen maar wapens en ellende. En het idee is wel dat eh dat Oekraïne wel een economisch verbond met het Westen kan sluiten, met de EU eh maar niet met een NAVO. En dat er dus een paar dat we hebben gehoord gegeven aan eigenlijk de bezwaren die eh ja, de eisen die Poetin had neergelegd van dat eh ja, Oekraïne niet bij de NAVO komt, dat Oekraïne ja, gedemilitariseerd, want Oekraïne moest zijn leger verkleinen tot 600.000 man. En er was een plan eh over denazificatie dat er geen nazistische ideologieën gepropageerd mochten worden in Oekraïne. Ja, eigenlijk doet het Trump eh plan alles wat wat Poetin wil. Enige wat Poetin dan niet krijgt is dat je moet ja, je moet betalen voor het voor het wederopbouw van Oekraïne. Dus ik denk dat het voor Poetin eigenlijk wel gewoon een hele goede deal is. Ik denk dat het voor Oekraïne ook ja, dat het alternatief niet beter is, laat ik het zo zeggen. Dat gebied gaan ze gewoon niet terug terugpakken met Europa. En ik denk dat het voor Europa eigenlijk eh dat die zich buiten spel hebben gezet door ja, de deur dicht te gooien voor überhaupt voor onderhandelingen. Want echt met het begin van die oorlog in Oekraïne is ook gelijk de hele diplomatieke lijn is gesloten. Hm hm. Dus Europa heeft zichzelf buiten spel gezet en nu is de consequentie dat ja, Trump gewoon eh een plan maakt en daar wat invult voor Europa. Ja, nu is aan Europa de zaak om daar een beetje bij te sturen en eh te redden wat het redden valt.

Maar maar is dat plan is dat plan haalbaar? En kan Trump dat bijvoorbeeld afdwingen? Stel Poetin die die gaat ook kort. Kan hij dan? Nee, hij kan het niet afdwingen in de zin dat Europa moet ook eh veiligheidsgaranties bieden. Europa moet ook instemmen met dat Oekraïne wel bij de EU mag. Eh er moet eh steun eh herstel eh moeten plaatsvinden, herstelfondsen waar Europa moet betalen ook. Dus eigenlijk kun je niet zonder Europa dit gewoon besluiten, want dan kun je niet garanderen dat al die punten worden eh uitgevoerd. Ja, maar Europa is ook afhankelijk van eh bijvoorbeeld Amerikaanse wapenleveranties, toch? Dus die zou je ook kunnen stopzetten om dit af te dwingen. Exact. En daar hebben we een mooie grafiek van. Dat is van het eh Duitse Kiel Instituut. Die houden bij hoeveel geld nou naar Oekraïne toe gaat. En dan zie je dat eh ja, dat eigenlijk tot eh 2024 was Amerika, Europa 50 waren ze ja, betrokken eh bij het steunen van Oekraïne. Er kwam even veel hulp uit Amerika als uit Europa. Ja. Toen Trump kwam, toen ging gelijk de Amerikaanse steun helemaal naar de minimum. Europa heeft dat opgevangen met eh ja, gewoon 4 miljard per maand wat er naar Oekraïne ging per maand. 4 miljard per maand. Ja. En eh ja, als je dan gaat kijken dan wat er nu de laatste maanden gebeurt, dan zie je echt dat het behoorlijk aan het terugzakken is. Dat ook Europese landen eh steeds minder eh middelen en materieel en eh en geld kunnen sturen of willen sturen. En dat er eigenlijk heel weinig Europese landen zijn die echt bereid zijn eh ja, offers te brengen binnenlands met andere uitgaven om dat geld vrij te maken voor Oekraïne. Dus wordt heel veel gezegd en eh Zelenski wordt overal bijgehaald al die bijeenkomsten om de eenheid uit te stralen. Als je naar de geldstromen kijkt, dan is Amerika al weg en dan is Europa eigenlijk ook al aan het twijfelen van wat ze moeten doen. Hm hm. Dus ja, als ik denk als eh Trump zegt van nou dan eh als jullie niet akkoord gaan, dan trekken wij onze handen er volledig vanaf. Dus ook van alle ondersteuning die Oekraïne krijgt met met GPS en navigatie. Ja, want dit gaat om geld. Maar ook heel veel fysieke daadwerkelijke spullen komen uit Amerika, toch? Ja, klopt. Ja, en als als Trump zegt: "We gaan het gewoon niet meer sturen, dan is het gewoon eh dan is het gewoon klaar. Dan dan gaat Europa niet op tijd eh troepen en materieel gereed hebben om Rusland tegen te houden en heb je zomaar kans dat Rusland in één keer kan doordenderen en nog meer gebied pakt. Dus ja, in die zin is het kiezen of delen. En ik nogmaals, je wilt niet eh ja, je wilt het eh dat dat ja, dat eigendomsrechten gerespecteerd worden en ook landsgrenzen gerespecteerd worden. Maar als je de hele context pakt van de hele NAVO expansie en de hele ja, hele ondermijning van de Russische invloedsfeer en je staat niet open voor het feit dat Rusland daar ook eh historisch ook al eh dat gebied in haar invloedsfeer heeft gehad, ja, dan heb je kans dat je inderdaad eh ja, dat tot een groot conflict komt. Als je hier niet gewoon uitkomt. En wat ik mooi vond aan het voorstel van Trump is dat hij ook zegt van ja eh Rusland moet terug geïntegreerd worden in de wereldeconomie. Rusland moet terug eh in de G8. Er moet een eh er moet een samenwerkingsprogramma komen. Investeringsprogramma tussen Amerika en Rusland. Je denkt van ja, dat dat is de dat is de kant waar je naartoe wilt. Ja. En het grappige is dat Europa ook zei van nou eigenlijk kan Rusland al terug bij de G8. Dus Rusland die heeft eh een jaar lang moeten horen van Europa van we gaan je helemaal eh helemaal wegpoetsen van de wereldkaart bij wijze van spreken. We gaan je helemaal negeren en sanctioneren. En nu zegt Europa opeens van ja, eigenlijk mogen ze wel terug bij de G8. Dus dat geeft ze aan wat wat de onderhandelingspositie is. Ja.

Nee, maar het is interessant zeker als je als je dit dan even terugbrengt nog naar die naar die generaal en die Duitse dienstplicht die naar die een deel zit er in ieder geval anders in en die stelt dat dit een vrede wordt uiteindelijk dan zijn ze zich dus blijkbaar nog gaan voorbereiden op een op een toekomstig conflict met Rusland eventueel. Ja. Ja. Het is het is eigenlijk gewoon groot sprake hè. Ik denk als je gaat vragen in aan jongeren in eh in Europa van ben je bereid om te gaan vechten in Oekraïne? Ik heb wel een keer een kaartje gevonden, maar dat is ongeveer eh één op de drie of één op de vier. Eén op de vijf. Hm. Die is bereid om te vechten voor zijn land. Ja, dat staan voor Oekraïne. Ja, dat zal voor Ja, die denkt Oekraïne die zijn wel bereid om te vechten, Oekraïners. Maar eh in de rest van Europa ja, dan is het allemaal van ja, we vinden het heel belangrijk, maar als het puntje bij het paaltje komt dan eh dan dan doen we het toch liever niet. Nee, nu heb ik precies wat ik bedoel zeggen van zou een Nederlander bereid zijn om te en Nederlandse jongen die ook daadwerkelijk die van die leeftijd is, zou die bereid zijn om te sterven voor Oekraïne? En die nou dat denk ik dus niet. Voor Nederland is dat percentage al laag, maar laat staan voor Oekraïne dan zeg maar. Ja. Ja. Ja. En eh nog hoe meer je dan naar dat westen gaat richting Spanje, Portugal, Hm hm. Dan wordt die dreiging nog minder gevoeld. Dus dan hebben ze ook zoiets van ja, dat is niet onze oorlog. Hm hm. En gee ze ongelijk wat dat betreft. Ja.

Goed. Ehm we moeten het eh want de tijd tikt door, maar we moeten het echt eventjes over de zogenaamde crypto crash hebben, Frank. En dan hadden we de kijkers beloofd, maar dat vinden we zelf ook gewoon hartstikke interessant, want een maand geleden toen stond Bitcoin nog rond de $110.000 per bitcoin. Inmiddels, dus eh we nemen dit op op eh dinsdag 25 november. Staat rond de $87.000 per bitcoin. Ja. En dit terwijl goud en zilver doen het doen het prima, hè? Die staan die staan gewoon stabiel. We zagen zilver zelfs even door de door de €1500 per kilo breken afgelopen maand. Eh er was er was zelfs een kijker nu die zich afvroeg van ja, blijft Bitcoin wel bestaan? Eh Frank? Ja, zeg het maar. Nou ja, ik denk dat Bitcoin wel blijft bestaan. Dat netwerk dat is gewoon eh dat draait gewoon. Alleen de waardering die mensen naartoe kennen, die verandert. En dat heeft ook voor een deel te maken met een paar grote partijen die eh op een gegeven moment erin of uit willen. En ik wat er nu speelt denk ik is dat dat er eh ja, de liquiditeit neemt af in het eh banksysteem. In Amerika heb je al dat de centrale bank al bezig is met eh met nieuwe repo transacties met banken. De banken weer eh liquiditeit nodig hebben en bij de Fed aankloppen daarvoor voor liquiditeit. Dus daar zie je al dat er meer krapte in het systeem komt. En ik denk ook wel dat eh als dat als dat gebeurt, dat zag je ook in 2019, dan gaan mensen toch andere beleggingen liquide maken om aan om aan geld te komen. En eh ja, wat maak je dan liquide? Dat zijn de dingen die het goed gedaan hebben dan Bitcoin heeft het goed gedaan. En Bitcoin is ook high volatility. Dus als je toch minder risico wil nemen, je wil toch even iets voorzichtiger eh je belegging indelen, dan worden daar gewoon winsten genomen. Dat zie je ook in die tech aandelen. Niet hele goede cijfers, maar eh toch zag je wel dat het sentiment een beetje kante. Ja, daar gaan we zo heen hoor. Langs naar die tech aandelen. Maar toch even dan eh de Bitcoin nog. Dat dat is natuurlijk zo lang omhoog gegaan dat je dat en dat ja, nu gaat het dan zo hard naar beneden. Denk je dat mensen ook inmiddels zijn vergeten dat dat Bitcoin wel gewoon een erge risicovol eh ja eh investering is. Kijk eh vol volgens mij zijn we allemaal wel ook wel fan van Bitcoin hè. Naast dat we dat we goud hebben. Eh jij in ieder geval ik ik ook volgens mij. Jullie hebben het ook in jullie portfolio zitten of niet? Zeker. Ja, zeker. Het is wel een lager percentage dan goud en dat eh dat is ook om deze reden. Ja. Ja, het is gewoon voorateler. Er zitten andere doelgroepen in en eh ja, ik denk het oude geld gaat meer richting goud en het jonge geld dat meer eh het snelle kapitaal dat gaat meer eh in en uit eh Bitcoin en crypto. En die markt die leidt toch wel op eh ja, op relatief eh ja, het is wel een steeds bredere groep mensen die erin wil, maar er zijn een paar grote partijen als die iets verkopen dan is dat gelijk eh heeft het effect op de koers. Ja, ik denk nu juist misschien wel dat het jongeren geld langzaam eh langzaam wel geld gaat ontdekken natuurlijk, want als je alles in Bitcoin hebt eh zitten en en je bent in één keer eh 20% van je van je spaargeld kwijt, dan eh ga je misschien wel kijken hoe je je risico's wat kan spreiden, toch? Ja. Ja, zeker. Ik denk ook wel dat eh als het economisch echt slechter gaat, ik bedoel eh Bitcoin wordt gekocht door heel veel mensen ook tijdens die coronaperiode met met coronasteun enzo, dat mensen gingen Bitcoin kopen. Dat was dan een mooie gok. eh toch eh gekregen geld. Ik denk als de economie slechter gaat en mensen zien dat het leven duurder wordt, dat ze misschien toch ook wel wat geld nodig hebben en wat Bitcoin verkopen en dat daar gewoon eh ja, dat daar ook winstnemingen plaatsvinden en dat goud toch meer het het het ding is van echt vermogende mensen die dus niet hoeven te verkopen. Dus dat kan ook nog meespelen dat het economische klimaat gewoon verslechtert en dat Bitcoin daar meer last van heeft dan dan goud. Ja.

En ehm ja, als we het dan over het economische klimaat hebben. DNB publiceerde het overzicht financiële stabiliteit afgelopen maand. En ze schrijven erin dat de risico's voor de Nederlandse financiële financiële stabiliteit verhoogd blijven. In het persbericht gebruikt zelfs de term zorgelijk. En eh de DNB president Olaf Slijpen eh die zei: "We hebben sinds lang niet zoveel onzekerheid gezien in de wereld als eh nu op allerlei vlakken. De kans op economische en financiële schokken is nog steeds hoog. Het is niet de vraag of maar wanneer en waar die schokken zich voor gaan doen." En dan noemen ze een al een aantal risico's en risico's dingen die wij ook wel in in de podcast hebben besproken, zoals die Franse staatsschulden, de geopolitieke risico's rondom de handelsoorlog en en Oekraïne en Ruslandoorlog. Hm hm. Maar ook en je ging er net al even heen, de de zogenaamde AI bubbel. Ik heb er een citaatje uitgehaald. Ehm terwijl de onzekerheid hoogtij viert, zijn prijzen op aandelenmarkten nog nooit zo hoog geweest als nu, schrijft de bank. En daarna hebben ze het dan even over de grote interesse in AI en technologiebedrijven. Dus we zeggen Hm hm. min of meer bij ze zeggen het bijna letterlijk, net niet helemaal, maar ja. Ja. Zie zie zie zie jij hetzelfde als DNB? Eh ja, dat zie ik zeker. Ik eh ik heb ook een plaatje meegenomen van Bloomberg. Bloomberg heeft er mooi in kaart gebracht van hoe ziet die markt er nou uit van eh van AI en alle bedrijven daaromheen. Dan zie je dat Nvidia Market Cap eh ja, hier staat 4,5 biljoen. Ja, dat was zelfs even 5 biljoen. Dat is eigenlijk gewoon de allergrootste het zwaargewicht. Nvidia maakt die chips waarmee dus al die AI eh berekeningen gedaan kunnen worden. Ja, die chips die zijn heel mooi en die zijn eh heel veel geld waard ook mede omdat Nvidia de afnemers eh sponsort. Dus Nvidia heeft ook een deel gesloten met OpenAI. Eh AMD heeft een deel gesloten. Dus eh heel veel van die bedrijven die daar in die markt zitten, die die chips maken. AMD maakt ook van die chips. Die zijn eigenlijk hun eigen omzet aan het kopen. Dus die die gaan samenwerken met een partij dat een mooie AI eh datacenter heeft of een mooi AI eh programma. Die geven ze zakgeld en dan met de wederprestatie dat die zakgeld weer wordt teruggegeven als betaling voor afname van chips. Dus eh Nvidia had had weer weer nog hogere winsten dan eh verwacht. Ja, die winsten worden gewoon voor een groot deel opgedreven doordat eh ja, die haar eigen markt koopt, haar eigen afzetmarkt. En dat kan ze doen met een almaal hogere beurswaardering. Ik bedoel, als je beurswaardering zo hoog is, dan kun je gewoon nieuwe aandelen uitgeven. En dan met dat geld kun je dan weer eh andere partijen gaan eh ja, dat kun je weer uitleiden aan andere partijen of daarin investeren met als tegenprestatie dat ze jouw producten gaan kopen. Dus er gaat ontzettend veel geld gaat daar wordt aan rondgepompt en en Nvidia die dus daar eh ja, goed aan kan verdienen nu. Maar ja, dat heb ik ook geleerd in mijn studie van eh ja, winst is eigenlijk een boterzacht begrip. Winst kun je op allerlei manieren kun je dat eh oppoetsen en en manipuleren. Dus als ik dan de Nvidia die winstcijfers zie, dan ben ik toch wel ook wel sceptisch als je dit hele plaatje erbij ziet van hoe geldstromen lopen en hoe bedrijven investeren in elkaars eh ja afzetmarkt in het creëren van een afzetmarkt. Hm hm. Dus dus daarin ben ik wel echt eh wat sceptisch en ik zie wel echt AI is gewoon eh ongekend qua mogelijkheden. Ik bedoel we werken zelf met eh ook natuurlijk ook met met ChatGPT ook de taalmodellen om om gauw informatie te verzamelen. Maar je hebt ook veel meer mogelijkheden met AI om ook beeldherkenning te doen en allerlei eh ja, dat kun je gebruiken in allerlei sectoren van de economie en ook in de in de wetenschap, in de gezondheidszorg. Dus die toepassingen zijn er. Net zoals met het internet in 2000. De toepassingen zijn er. Maar we gaan eerst door een bubbelfase heen denk ik waarin de bomen in de hemel groeien en dan pas gaan we zien van oh, er zijn maar een paar bedrijven die echt geld verdienen hiermee en heel veel bedrijven die geen geld verdienen. Ja, dus er gaan er gaan heel veel eh investeringen die gaan uiteindelijk verlieslatend zijn, maar er zullen er zullen ook winnaars zijn. Maar maar die echte er is er is niet echt een prikkel om om die bubbel in te laten zakken als dat als het een bubbel als het zo mag heten. Volgens veel mensen wel in ieder geval. Eh dus ze zullen er toch ook alles aan doen om om te zorgen dat dat de hele boel niet crasht. Ook omdat bijvoorbeeld voor die eh ja, die die met die hogere overheidsschulden is het heel belangrijk dat de economie blijft groeien. En ze hopen natuurlijk dat AI ook die productiviteitsimpuls gaat geven of niet? Hm hm. Ja, zeker. En dan zie je ook dat de Europese landen die willen ook AI eh AI stimulering gaan doen. Dat ze ook gaan investeren in dat datacenters. En ook in Amerika wordt eh wordt er door de regering wordt er gestimuleerd eh dat er eh ja honderden miljarden bij elkaar komen voor eh AI datacenters. Dus ook de Amer het het ondersteunen van die markt en ook voorkomen dat ze daar de de boot missen. Het is wel echt echt een belangrijk ding ook strategisch om dan eh die rekenkracht in huis te hebben en ook die die chipproductie. Dus ja, overheden staan eigenlijk aan dezelfde kant als de beleggers. Die willen ook gewoon meer en meer en eh en blijven kopen. En eh zolang iedereen het een bubbel noemt, dan is het waarschijnlijk nog geen bubbel. Ik denk dat er nog veel meer eh dat er nog veel meer omhoog kan. Tenminste dat is zeker mogelijk. En pas als mensen denken van dit kan echt niet eh dit kan echt geen bubbel zijn, dan is het een bubbel zeg maar. Dan eh als iedereen overtuigd raakt dan is het top bereikt. En nu is nog best wel veel skepsis. Dus tegelijkertijd eh kan die bubbel nog verder even opgeblazen worden. En eh hoe zitten jullie met met jullie portefeuille? Zitten jullie nog in eh in de AI in de in de in de Nvidia's enzo of Nou, we hebben het wel afgebouwd. We hadden wel een stukje exposure in de Amerikaanse S&P 500. Dus dan heb je ook automatisch wel eh een aardig stuk Nvidia erin zitten. Maar we hebben eh vorige maand hebben we een herweging gedaan en dat we iets minder in de grote bedrijven zitten in de grote Amerikaanse en grote Europese en dat we iets meer verspreiden richting de small caps en de de waardeaandelen, de mid caps. Hm hm. Dus we hebben wel wel wat weging, maar niet zoveel. Yes.

Alright. Ehm we hadden nog een hele goede vraag van de kijker onder de vorige aflevering. Eh ik had het een beetje beloofd om dat mee te nemen, maar dat onderwerp is zo uitgebreid dat we dat in de kerstver moeten gaan doen. Dat gaat namelijk over vastgoed. Wat is jullie mening over vastgoed? Is dit een moment om te kopen of is het eh verstandig om nu te wachten? Eh ook met met eventuele inflatie enzo die eraan zit te komen. Maar dat dat moeten we dus meenemen in de in de kerst special. Eh Frank. Ja. Dan zitten we met eh ik en Sander met zijn tweeën. Yes. Ja. En ehm voor nu eh is dit even het moment om jou eh om jouw actie even te promoten, want volgens mij kunnen mensen korting krijgen op jullie eh op jullie substek toch? Zeker, zeker. We hebben ook een eh Black Friday actie. We hebben netjes gewacht tot echt Black Friday was. Dat is deze week. En eh ja, mensen die de substak volgen die eh die weten dat we daar ja, elke keer elke week onze visie geven op wat er in de wereld gebeurt op eh drie vlakken. Geopolitiek, economisch en maatschappelijk. Dus dat zijn eh ja, onze duiding bij het nieuws, maar ook achtergrondverhalen en verdiepende stukken, meer tijdloze stukken. En dat eh sturen we elke week op vrijdagavond sturen we dat uit. En eh mensen kunnen abonneren normaal gesproken voor €100 per jaar. En nu hebben we 30% korting. Dus voor eh ja, we hebben een link in de beschrijving staan. Heb je een eh korting en dan kun je dus voor €70 afgerond kun je een jaar lang kun je dat eh dat volgen. En bovendien krijg je ook toegang tot eh in december gaan we ook een stukje delen van onze modelportefeuille. Ja. Dus als je ons modelportefeuille wilt weten en je vond het abonnement op Geo Trendlines even eh net te hoog gegrepen en je wilt gewoon puur die portefeuille zien, dan kun je ook een eh met deze actie toegang krijgen tot die portefeuille. Die portefeuille die we altijd bespreken. Wat zit wat zit er nou in? Ja. Ja, dat is wel een goede manier om. Dus eh dan heb je die korting en je hebt er een inkijkje in eh in onze beleggingsvisie die de laatste vijf jaar eh ja, consequent aan de markt performt. Heel goed. Eh dank Frank, dank voor deze mooie actie. Dank voor al je inzichten. En aan de kijkers eh laat dus weten wat u eh in de kerst special wil horen. Like de video, abonneer. We proberen die 30.000 te halen, dus eh dus help ons daarmee. Kost u maar één seconde. We vragen nooit om om geld, maar wel om een like en om een eh om een abonneerknop. Eh dus eh u helpt ons daar ontzettend mee. Dus eh ja, dan eh dan is dat het voor deze keer. En dan dan zien we de kijker volgende week weer terug en volgende maand bij eh de kerst special. Dank u wel voor het kijken.