Transcription
Trên thị trường chứng khoán có hai công cụ rất là phổ biến để đầu tư là cổ phiếu và trái phiếu. Ở trong video trước, mình đã nói về cổ phiếu, bao gồm cổ phần, cổ đông, cổ tức là cái gì và cách vận hành của nó. Thì trong video này, chắc chắn rồi, mình sẽ nói về trái phiếu. Công cụ tài chính này có thể hơi lạ lẫm với một số bạn và đặc biệt là những bạn mới nhảy vào thị trường chứng khoán để đầu tư.
Tuy nhiên, là ngay tại thời điểm này thôi, đã có rất rất rất là nhiều trái phiếu đã được ban hành, đã được phát hành, đã được mua bởi người dân mà hầu hết trong số họ không hiểu trái phiếu hoạt động như thế nào. Các bạn có thể nhìn thấy hay là lên trên mạng đọc những cái tít báo trong thời điểm này, là thời điểm khoảng tháng 11, tháng 10, tháng 12 và cuối năm 2022, đã có rất nhiều những bài báo được chính phủ đưa ra để giáo dục lại cho người dân biết đây là cái công cụ gì và rủi ro của nó như thế nào, lợi nhuận của nó như thế nào. Chính vì vậy, cái việc mà hiểu được cách thức hoạt động của trái phiếu nó như thế nào, mình thấy thực sự cần thiết ở cái thời điểm này.
Ngoài ra ấy, nếu mà chúng ta so sánh giữa thị trường cổ phiếu và trái phiếu ấy thì, đố các bạn biết là thị trường nào to hơn đấy? Thực sự thị trường trái phiếu nó to hơn rất nhiều so với thị trường cổ phiếu. Có một con số mình có thể lấy được, đã trên the MOD leu năm 2016, thì tại thời điểm đó, thị trường trái phiếu toàn cầu đạt 100.000 tỷ đô, trong khi cái thị trường cổ phiếu toàn cầu chỉ đạt có 64.000 tỷ đô mà thôi. Mà riêng nội tại nước Mỹ, thị trường trái phiếu cũng lớn hơn gấp đôi so với thị trường cổ phiếu. Lý do vì sao mà cổ phiếu được các bạn nhắc đến rất là nhiều và thịnh hành hơn hẳn so với trái phiếu thì mình không nhắc đến trong video này, mà nó không thuộc phạm vi của video này. Bởi vì để hiểu được nó thì các bạn phải hiểu cái gốc, cái căn bản đã, và video này mình sẽ chỉ nói về cái phần gốc của nó mà thôi. Ok, mình sẽ bắt đầu với những thứ cơ bản nhất của trái phiếu nhá.
Trái phiếu là một loại chứng khoán mà chính phủ hoặc doanh nghiệp phát hành ra để tăng vốn. Hiểu đơn giản, đứng về hai hướng: thứ nhất, đứng về phía bên phát hành, bao gồm chính phủ và doanh nghiệp, họ phát hành ra trái phiếu để vay tiền đầu tư và phát triển. Ví dụ: Chính phủ phát hành trái phiếu để đầu tư cầu đường, bệnh xá, trường học, bệnh viện; còn doanh nghiệp phát hành trái phiếu để đầu tư dự án mở rộng kinh doanh, nghiên cứu và cải tiến sản phẩm (như các bạn biết là R&D đấy) hoặc là tuyển dụng nhân viên. Còn đứng về phía nhà đầu tư, các bạn có thể hiểu trái phiếu giống như một công cụ để gửi tiết kiệm, nhưng nó rủi ro hơn, nó phức tạp hơn, nhưng lãi suất cũng cao hơn một chút. Vậy đó, về cơ bản trái phiếu chỉ có vậy thôi. Doanh nghiệp hay là chính phủ họ phát hành trái phiếu ra để họ vay tiền; các bạn mua trái phiếu nghĩa là các bạn đang cho chính phủ hoặc là cho doanh nghiệp vay tiền, đơn giản thì thôi. Mà nó đã làm hợp đồng cho vay thì nó phải có cái gì, nó phải có kỳ hạn, nó phải có lãi suất, đúng không các bạn? Mà lãi suất thì nó phải hấp dẫn thì mới thu hút được nhà đầu tư, mới thu hút được các bạn chứ. Nên hầu hết là lãi suất của trái phiếu nó cao hơn lãi suất gửi tiết kiệm khá khá là nhiều.
Nhìn sơ qua ấy, thì những công cụ mà chúng ta đã biết, có thể so sánh giữa gửi tiết kiệm, đầu tư cổ phiếu và trái phiếu như sau: về mức độ an toàn thì gửi tiết kiệm là an toàn nhất và cổ phiếu là rủi ro nhất; về lợi nhuận thì nói chung gửi tiết kiệm có mức lợi nhuận thấp nhất và cổ phiếu có khả năng thu về khoản lợi nhuận cao nhất. Tất nhiên, mình không thể kết thúc cái phần trái phiếu cơ bản này mà không nói về một số những thuật ngữ mà các bạn nên biết, đúng không? Với cổ phiếu ấy, chúng ta đã biết được người mua cổ phiếu được gọi là cổ đông, và doanh nghiệp sau một năm làm ăn ra lãi sẽ sử dụng một phần lợi nhuận này để chia lại cho cổ đông thông qua tiền mặt hoặc cổ phiếu hoặc bằng hình thức khác, và giữ lại một phần để đưa lại vào doanh nghiệp đầu tư tiếp. Cái phần lợi nhuận mà doanh nghiệp muốn chia lại cho cổ đông có thể là lớn hoặc là nhỏ, có thể là bằng không. Nó hoàn toàn là do doanh nghiệp quyết định. Quay lại về trái phiếu thì người mua trái phiếu sẽ được gọi là trái chủ, và lợi nhuận của trái phiếu sẽ được gọi là trái tức. Cái phần trái tức này này, mà thông thường chúng ta hay gọi nó là coupon đấy, thì tổ chức phát hành, bao gồm là chính phủ hay là doanh nghiệp, bắt buộc phải trả đúng và đủ theo kỳ hạn đã cam kết với nhà đầu tư, bởi vì đây là chúng ta đang cho họ vay, chúng ta không phải đầu tư vào họ mà chúng ta đang cho vay. Có vay thì phải có trả, đúng không các bạn? Mà trả là phải trả đúng, trả đủ, trả lãi, trả gốc đúng theo kỳ hạn đã cam kết. Doanh nghiệp hoặc là chính phủ ấy không có quyền tự quyết việc là họ có muốn trả coupon lúc này hay là lúc khác, mà nếu mà trong trường hợp mà họ gặp khó khăn mà họ muốn rời thời hạn trả coupon lại thì họ phải xin ý kiến của trái chủ. Hầu hết bây giờ các trái phiếu đang được phát hành theo hình thức trực tuyến, nên là để kiếm được một cái tờ trái phiếu được in ra bằng giấy nó rất là khó, nhưng mà mình có kiếm được một cái hình trên mạng, ở đây sẽ để ở đây cho các bạn để các bạn có thể biết được những đặc điểm chính của nó là cái gì nhá. Đó, nhìn vào đây chúng ta có thể thấy một số đặc điểm chính của trái phiếu sẽ bao gồm là: nhà phát hành là ai, mệnh giá trái phiếu là bao nhiêu (đây là con số mà các bạn sẽ nhận về ở thời điểm đáo hạn, nhỏ nhất là 100.000đ hoặc lớn hơn là bội số của 100.000, ví dụ như là 1 triệu hay là 10 triệu), kỳ hạn của trái phiếu (ví dụ như là bây giờ bạn cho vay thì 2 năm sau, ở thời điểm đáo hạn ấy thì công ty này sẽ hoàn trả lại cho bạn 10 triệu đồng), lãi suất trái phiếu là 11%/năm (có nghĩa là mỗi năm bạn sẽ thu về tiền lãi là 1 triệu). Vậy về trái phiếu này, nếu chúng ta mua ngày mùng 01 tháng 01 năm 2022 thì vào ngày mùng 01 tháng 01 năm 2024 chúng ta sẽ thu về tổng số tiền là 12,2 triệu, bao gồm 10 triệu tiền gốc và 2,2 triệu tiền lãi. Bởi trái phiếu không hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp giống như cổ phiếu, nên nó còn được gọi về cái tên khác là fixed income security hay là chứng khoán có thu nhập cố định.
Rồi, qua những phần cơ bản có vẻ là dễ hiểu, chúng ta sẽ đi tiếp đến phần nâng cao hơn của trái phiếu. Thực ra gọi là nâng cao thế thôi, nhưng mà đối với những bạn mà học về tài chính rồi thì đây vẫn gọi là những phần khá là cơ bản đối với các bạn. Nhưng những phần thực sự nâng cao hơn ấy thì mình sẽ làm ở những video sau, khi mà các bạn đã vững cái gốc ở video này rồi. Đầu tiên, trái phiếu mặc dù là một dạng hợp đồng cho vay, nhưng bạn hoàn toàn có thể mua đi bán lại nó trước thời điểm đáo hạn. Thứ hai, trái phiếu mặc dù giống tiết kiệm, nhưng nếu các bạn bán trái phiếu trước hạn, bạn vẫn sẽ được hưởng lãi tới ngày bạn bán. Ví dụ, vào ngày mùng 01 tháng 1 bạn mua trái phiếu kỳ hạn 1 năm, đến ngày mùng 01 tháng 6 bạn bán ra thì bạn vẫn sẽ nhận được lãi tới đúng cái ngày mùng 01 tháng 6 đó. Thay vì với tài khoản tiết kiệm, nếu bạn rút vào ngày mùng 01 tháng 6 thì bạn sẽ mất hết lãi. Khi người ta đang nhắc đến giá trái phiếu thì người ta đang muốn nói đến giá trị thị trường của trái phiếu đó. Cái tờ trái phiếu lúc nãy mình đưa cho các bạn xem có mệnh giá là 10 triệu đồng ấy thì cái mệnh giá này là khoản tiền mà các bạn sẽ nhận về ở thời điểm đáo hạn, nghĩa là sau khoảng thời gian 2 năm, cái kỳ hạn được in trên cái trái phiếu đó, nó không phải là khoản tiền các bạn bỏ ra để mua cái trái phiếu nhá. Đây là một cái mà hơi khó hiểu một chút và các bạn cần phải ngẫm lại một chút nếu mà đoạn này nó hơi khó hiểu quá. Trừ cái trường hợp ấy là cái tổ chức phát hành họ bán cái trái phiếu đấy ra bằng với mệnh giá thì các bạn sẽ mua cái trái phiếu đó với giá 10 triệu đồng. Còn không ấy, họ sẽ bán với giá khác với mệnh giá, mà sau khi họ bán rồi thì cái giá trái phiếu nó lại tiếp tục lên lên xuống xuống nữa. Thì mình sẽ đưa ra cho các bạn ba cái yếu tố chính nhất ảnh hưởng đến giá trái phiếu mà khi các bạn mua các bạn cần phải để ý, nó cũng là ba yếu tố quan trọng nhất theo ý kiến của mình. Đầu tiên ấy, kỳ hạn trái phiếu càng xa thì giá trái phiếu càng thấp. Giờ bạn thử hình dung mà xem, bạn cho bạn bè của bạn vay 10 năm sau mới cần trả chẳng hạn, nhưng bây giờ nhỡ bạn đi trốn đi đâu thì sao? Nhỡ bạn ấy dùng tiền của các bạn không phải là để kinh doanh như bạn ấy đã hứa mà bạn ấy đánh bài, đánh bạc rồi bạn ấy vỡ nợ thì sao? Nhỡ đâu lạm phát tăng vọt và đồng tiền mất giá quá nhiều thì sao? Có quá là nhiều rủi ro để cho các bạn thấy được 10 năm nữa chưa chắc các bạn đã nhận được về cái phần gốc mà bạn đã cho bạn đó vay, còn chưa nói gì đến lãi đúng không? Và khi những yếu tố đó nó càng ngày càng rõ ràng hơn thì giá của trái phiếu nó càng rung lắc mạnh mẽ và tụt đi nhiều hơn các bạn tưởng tượng. Là có thể có những trái phiếu mệnh giá 100 triệu đồng nhưng các bạn có thể mua nó với giá vài triệu hay là chục triệu đồng, nhỡ trong trường hợp mà doanh nghiệp phát hành trái phiếu đó đang gặp vấn đề, đang gặp phốt đúng không? Mà nó đang được đưa lên mặt báo ngoài kia là chuẩn bị vỡ nợ chẳng hạn thì bắt đầu rất nhiều người ôm trái phiếu sẽ đi bán ra với giá gần như là cho không đúng không? Hoặc có thể là do lạm phát tăng quá cao, 100 triệu đồng của 10 năm nữa nó cũng chả là gì so với 100 triệu đồng ở thời điểm bây giờ, đúng không các bạn?
Yếu tố thứ hai có thể ảnh hưởng đến giá của trái phiếu đó là sự thay đổi trong lãi suất của thị trường. Có một câu cửa miệng của dân làm trái phiếu đó là: lãi suất tăng thì giá trái phiếu giảm. Vì sao lại như thế? Bây giờ các bạn tưởng tượng có một công ty A phát hành trái phiếu với kỳ hạn 10 năm và lãi suất là 10%, nhưng mà sau 1 năm sau khi họ phát hành ấy thì bỗng dưng thị trường rơi vào khủng hoảng và ngân hàng nhà nước đang phải tăng lãi suất cơ bản lên để phục hồi thị trường đúng không? Để thắt chặt nguồn tiền, bỗng dưng bây giờ nếu mà doanh nghiệp muốn phát hành thêm trái phiếu để tăng vốn để phát triển trong cái thời điểm khó khăn đó thì làm sao? Họ phải tăng lãi suất trái phiếu lên, bởi vì nếu bây giờ các bạn tưởng tượng nếu mà trái phiếu lãi suất, lãi suất của trái phiếu là 10% mà lãi suất tiền gửi được gửi được tăng lên 10% thì ai đi mua trái phiếu nữa đúng không các bạn? Người ta sẽ đổ hết, người ta đi mua gửi tiền vào ngân hàng cho nó chắc, người ta mua trái phiếu làm gì cho nó rủi ro ra đúng không? Thành ra là nếu mà doanh nghiệp muốn tăng thêm vốn ấy thì họ phải tăng lãi suất trái phiếu lên, ví dụ như là 15% chẳng hạn. Bây giờ nếu mà các bạn đứng dưới góc độ của một doanh nghiệp mà các bạn nhìn cái khoản 10% người ta đã phát hành trước kia kìa thì bỗng dưng khoản đấy doanh nghiệp quá lãi đúng không? Trong khi thị trường phát hành cái gì ra cũng phải 15%, mà bỗng dưng mình vẫn có khoản 10% mà vẫn còn tận 9 năm nữa để trả lãi đúng không? Nên trong thời điểm này, cái khoản trái phiếu đấy là rất là lãi, rất là hời đối với doanh nghiệp, nhưng nó lại là một cái khoản lỗ rất lớn đối với nhà đầu tư. Các bạn mà là nhà đầu tư, các bạn cho doanh nghiệp vay với lãi suất quá rẻ như thế mà bây giờ lãi suất thị trường đang tăng vọt lên trên trời thì các bạn sẽ có xu hướng muốn gì? Muốn thoát hàng ra đúng không? Các bạn sẽ không còn muốn ôm cái trái phiếu đó nữa, thành ra là cái trái phiếu đấy sẽ bị giảm giá đúng không? Và nếu mà tính theo cái công cụ mà bọn mình hay có có ấy thì nếu mà với mệnh giá trái phiếu là 10 triệu, với khoảng thời gian là còn lại 9 năm thì cái giá trái phiếu lúc đấy chỉ còn bán ra được với giá là 7,6 triệu mà thôi đấy. Nên là các bạn hoàn toàn có thể mua được cái trái phiếu với giá 7,6 triệu mà sau 10 năm thì các bạn sẽ có được 10 triệu đồng đó. Thì đấy là lý do vì sao mà gì, lãi suất tăng giá trái phiếu giảm và ngược lại. Các bạn nhớ nhá.
Yếu tố thứ ba ảnh hưởng đến giá của trái phiếu nó là xếp hạng tín dụng của tổ chức phát hành. Nếu công ty phát hành có xếp hạng tín dụng tốt, chứng tỏ là họ có khả năng trả nợ tốt, đơn giản thế thôi. Nên là họ có quyền được phát hành trái phiếu với lãi suất thấp hơn những tổ chức khác. Nên khi các bạn mua trái phiếu, các bạn hãy để ý là nếu bỗng dưng có một doanh nghiệp ở đấy họ phát hành trái phiếu mới, lãi suất cao vút lên thì các bạn phải để ý là: ô, cái doanh nghiệp này chắc đang có cái vấn đề gì hoặc họ phải khát vốn quá họ mới phải phát hành cái lãi suất cao thế, họ có khả năng trả nợ hay không? Đúng không? Các bạn cần phải nhìn cái phần xếp hạng tín dụng, cái khả năng trả nợ và cái tài sản bảo đảm của cái doanh nghiệp đó đấy. Nên là trái phiếu mà có xếp hạng tín dụng cao thì bọn mình sẽ có một cái tên gọi là investment grade bond, còn trái phiếu mà có xếp hạng tín dụng thấp mình gọi là junk bond hay là có dịch sang tiếng Việt có thể gọi là à trái phiếu đầu cơ hoặc là trái phiếu có rủi ro cao.
Điểm cuối cùng trong các nguyên tắc nâng cao của trái phiếu đó là trái phiếu có thể có lãi suất biến đổi hoặc bằng không. Đó là những loại trái phiếu đặc biệt. Ví dụ như nếu mà lãi trái phiếu bằng không ấy thì mình có thể lấy mệnh giá là 10 triệu đồng, kỳ hạn là 10 năm và lãi thị trường lúc đó là khoảng 15% thì hiện giờ trái phiếu đó sẽ được giao bán với giá là 2,5 triệu. Nghĩa là các bạn có thể vay, cho vay 2,5 triệu và 10 năm sau các bạn sẽ sẽ lấy về được 10 triệu đồng đấy. Các bạn hiểu sơ sơ là như vậy. Những loại trái phiếu mà có lãi suất biến đổi khác như là lãi suất thả nổi hoặc là lãi suất chạy theo lạm phát chẳng hạn thì mình sẽ không nói quá sâu về những loại trái phiếu này.
Rồi, nói về nguyên tắc cơ bản và nâng cao của trái phiếu xong rồi thì mình cũng không thể bỏ qua được cái hiện trạng của thị trường trái phiếu Việt Nam bây giờ đang là cái gì đúng không? Thì mình sẽ để lại đây cho các bạn một cái bảng tóm tắt thị trường trái phiếu trong nước nó tính đến năm 2021 và nó lấy từ báo cáo của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam để cho các bạn dễ hình dung nhá. Các bạn nhìn vào biểu đồ bên phải, màu xanh lá cây nó là trái phiếu doanh nghiệp, màu xanh da trời là trái phiếu chính phủ. Mà chúng ta có thể thấy là qua 5 năm thì lượng trái phiếu doanh nghiệp đã được phát hành tăng gần sáu lần và nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng trưởng của trái phiếu chính phủ, khi chỉ tăng có gần hai lần mà thôi. Nhìn qua bên trái, chúng ta nhìn vào phần thị trường sơ cấp, nghĩa là thị trường phát hành trái phiếu lần đầu, không tính mua đi bán lại, thì nhìn phần trái phiếu chính phủ trước, từ năm 2020 đến năm 2021 thì GDP của 2020 đến 2021 thì tăng trưởng dương 2,58%, và lượng trái phiếu chính phủ phát hành ra cũng tăng mạnh ở kỳ hạn 5, 7 và 30 năm và giảm mạnh ở 15 và 20 năm. Đối về trái phiếu doanh nghiệp thì nhóm bất động sản và ngân hàng chiếm đến hơn 70% tổng khối lượng trái phiếu phát hành của năm 2021, với nhóm bất động sản là 35%. Tuy vậy thì nhìn vào khả năng tăng trưởng của hai năm ấy thì nhóm chứng khoán tài chính và nhóm xây dựng lại là nhóm tăng trưởng vượt trội nhất. Trong bối cảnh bây giờ nước ta, các bạn cũng biết là lãi suất huy động đang tăng lên rất là mạnh, hàng hóa thì khó bán, kinh tế thì chững lại. Nên là các doanh nghiệp ở Việt Nam từ đầu năm 2022 đến bây giờ đã mua lại trước hạn tới 142.000 tỷ đồng tiền trái phiếu, theo phóng sự của VTV, được trích nguồn từ Hiệp hội Bất động sản Việt Nam. Chúng ta thấy vòng quay hàng tồn kho bất động sản hiện tại đang là 1500 ngày và nói sơ sơ là mất trung bình hơn 4 năm thì doanh nghiệp kinh doanh bất động sản mới có thể bán ra hết được nhà mà họ đang ôm. Mà cứ tới 35% lượng trái phiếu đang được phát hành ở Việt Nam đến từ các công ty bất động sản thì các bạn đang mua trái phiếu các công ty bất động sản này, các bạn có hình dung ra được là những công ty mình đang mua đó họ vẫn phải trả lãi, trả gốc theo kỳ hạn mà họ đã cam kết, có thể là hàng tháng, hàng quý, 6 tháng một lần hay là một năm. Nhưng cái việc họ bán hàng phải mất đến tận 4 năm họ mới bán được hết hàng hay không? Các bạn cần phải để ý cái rủi ro này khi các bạn mua để cân bằng cái việc lợi nhuận và rủi ro của nó nhá. Sắp tới thì Nhà nước sẽ có những cái thay đổi về điều kiện phát hành trái phiếu để cho nó minh bạch rõ ràng và chuyển đổi theo hướng chào bán ra công chúng nhiều hơn là chào bán riêng lẻ. Chúng ta sẽ còn chứng kiến thị trường trái phiếu trong nước tăng trưởng và phát triển mạnh hơn bây giờ rất là nhiều.
Vậy cuối cùng, chốt lại có nên mua trái phiếu hay không? Thì thay vì việc là nói với các bạn rằng có nên mua trái phiếu hay là không nên mua trái phiếu thì mình muốn đưa ra đây những cái cạm bẫy mà các bạn đang gặp phải khi các bạn mua trái phiếu ngoài kia. Khi các bạn nói chuyện với môi giới, những người mà các bạn đang chào bán trái phiếu cho các bạn thì thời điểm gần đây các cơ quan chính phủ, các bạn thấy là đã đưa ra rất nhiều thông tin thông qua báo đài, tivi, truyền hình để educate, để nói với người dân rằng là trái phiếu nó là cái gì, nó khác với cả những công cụ khác mà họ đang nhầm, ví dụ như là gửi tiết kiệm như thế nào và cách thức hoạt động của nó như thế nào. Thì mình xin sử dụng luôn một số những cái khuyến nghị mà anh Nguyễn Hoàng Dương, đây là Phó Cục trưởng Vụ Tài chính Ngân hàng thuộc Bộ Tài chính, đưa ra, nhưng mình sẽ làm nó ngắn gọn lại và dễ hiểu hơn với các bạn. Thứ nhất, trái phiếu doanh nghiệp không phải là gửi tiết kiệm. Trái phiếu doanh nghiệp nó là do doanh nghiệp phát hành. Doanh nghiệp mà làm ăn tốt, có lãi, có khả năng trả nợ thì họ sẽ tiếp tục trả nợ cho bạn, và doanh nghiệp không làm ăn có lãi, họ vỡ nợ thì bạn phải chịu cái rủi ro đấy. Vì vậy nên là khi đưa tiền ra khỏi túi của mình cho những doanh nghiệp đó, phải biết là các bạn đang đưa cho những doanh nghiệp gì, họ đang phát hành cái gì, họ đang kinh doanh cái gì, khả năng trả nợ của họ đến đâu, tài sản bảo đảm của họ là gì. Thứ hai, các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán hay là ứng dụng của bên thứ ba đóng gói, phân phối và chào mời bạn mua trái phiếu không có nghĩa là họ đang đảm bảo an toàn 100% cho nghĩa vụ mua trái phiếu của bạn. Bởi vì sao? Họ chỉ là những dịch vụ môi giới đứng ở giữa hay là những bên thứ ba giúp các bạn có thể mua trái phiếu một cách dễ dàng hơn mà thôi. Còn cái việc mà sau khi các bạn đưa tiền cho họ ấy, họ đẩy tiền vào những trái phiếu của những doanh nghiệp này, những doanh nghiệp kia mà một trong những doanh nghiệp họ đẩy vào bị vỡ nợ thì cái việc đó ấy, cái bên thứ ba đó, cái bên mà đang chuyển tiền của các bạn trực tiếp của các bạn ấy, họ không có nghĩa vụ phải đền bù cho bạn đâu, nên các bạn cần phải ghi nhớ cái điều này nhá.
Tóm lại, khi mà các bạn mua trái phiếu doanh nghiệp hay là chúng ta mua bất kỳ một cái chứng khoán nào, cần phải đọc báo cáo tài chính, cần phải nhìn xem là doanh nghiệp đó họ hoạt động như thế nào, họ kinh doanh cái gì, họ đang bán cái gì, hàng của họ bán có tốt không? Hãy đọc báo để biết là dự định sắp tới của họ là gì hay là nhìn nhận của thị trường về họ như thế nào. Đây chính là mục tiêu vì sao mà mình tạo ra cái series tài chính 101 này này, và mình muốn cung cấp cho các bạn những cái thông tin cơ bản nhất để chúng ta có thể xóa mù chữ được, đặc biệt là những cái mảng nó khó hiểu và rối rắm như là cái mảng trái phiếu này đúng không? Khi người môi giới nói với các bạn rằng trái phiếu này rất là hấp dẫn, có lãi suất cao hơn hẳn thị trường thì chúng ta phải tự có ý thức hỏi chính họ ấy hoặc là tự đi tìm kiếm thông tin đằng sau xem là vì sao doanh nghiệp lại đi phát hành trái phiếu, mục tiêu của họ là gì, kỳ hạn của nó đến đâu, tài sản bảo đảm có lớn hay không, xếp hạng tín dụng cao hay thấp và khả năng vỡ nợ của doanh nghiệp nó là như thế nào, đúng không? Có những doanh nghiệp ấy đẩy lãi suất phát hành trái phiếu lên.
Cao ngút trời luôn. Và từ đó là đánh lừa những nhà đầu tư nhẹ dạ cả tin, cộng hưởng với việc là các môi giới, các cán bộ tín dụng đã lách luật để trào bán cho những người đó. Nên thành ra nó mới có những cái vụ như là Tân Hoàng Minh, khi mà rất nhiều người dân đổ một đống tiền vào mua trái phiếu, rồi mãi sau mới phát hiện ra là trái phiếu của họ đã bị hủy. Hoặc là Vạn Tịnh Phát; vụ Vạn Tịnh Phát gần đây, sau khi là phát hành trái phiếu một hồi rồi thì bây giờ họ đang đối mặt với khả năng có thể sẽ là vỡ nợ hay là đệ đơn phá sản. Tất nhiên thì nói đi cũng phải nói lại, nãy giờ chúng chúng ta đã nhìn về phía doanh nghiệp và phía nhà đầu tư, hay là chính chúng ta đấy, những người đang mua trái phiếu. Thì chúng ta có phải nhìn cái người đằng sau đang nắm tất cả cuộc diện này, đó là chính phủ hay là nhà nước. Thì họ cũng cần phải làm tốt hơn trong việc là điều khiển thị trường và đưa ra nhiều những cái bộ luật tốt hơn. Đặc biệt là các bạn thấy bây giờ những doanh nghiệp, hay là những doanh nghiệp bất động sản ấy. Họ có thể phát hành trái phiếu với bất kỳ mệnh giá nào, kỳ hạn như thế nào cũng được, xong rồi là lãi suất của họ để cao hay là thấp bao nhiêu cũng là tùy họ. Như các bạn đã biết lúc nãy thì 35% lượng trái phiếu của Việt Nam được phát hành bởi những công ty bất động sản, và gần đây là những vụ việc lớn của thị trường đều đến từ nhóm này cơ mà. Đây lại không phải là phạm vi của series của mình, nhưng là anh Hoàng Dương lúc nãy cũng đã nói là Luật doanh nghiệp hay là Luật chứng khoán sắp tới cũng sẽ liên tục được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tế. Và với những kiến thức mình đưa ra đây thì cũng đã khá đủ để các bạn có thể hiểu được những cái bài báo về trái phiếu hiện giờ rồi. Và mình khuyên là các bạn nên đọc để nắm được rủi ro và cơ hội của mảng đầu tư này. Là một nhà đầu tư cá nhân, là một người xem video của mình ấy, thì mình khuyên các bạn khi mà chúng ta bỏ tiền ra, khó nhọc để đầu tư, chúng ta hãy suy nghĩ thật kỹ. Hãy thật cẩn trọng để biết được là mình đang đưa tiền cho ai. Những đồng tiền đó các bạn kiếm được rất là mệt mỏi, làm rất nhiều mồ hôi, công sức của chúng ta, nhưng mình cảm giác như là chúng ta đang bỏ tiền ra để đi đầu tư quá dễ dàng, đúng không? Chúng ta nghĩ là mọi cơ hội ngoài kia đều đang rất là ngon, đều có khả năng sinh lời và chắc chắn chúng ta sẽ nhận được khoản tiền đó. Nhưng thực tế nó đang không diễn ra như vậy. Mình xin phép được kết thúc video này ở đây, và mình rất là cảm ơn và trân trọng tình cảm các bạn đã dành cho video của mình và đặc biệt là series Tài chính 101 này. Hiện tại đây là video thứ hai mình đang làm ra, với video đầu tiên là cổ phiếu. Hi vọng những video sắp tới sẽ tiếp tục nhận được sự ủng hộ các bạn tiếp. Cảm ơn các bạn rất nhiều và Bye bye. Hẹn gặp lại. [âm nhạc]