ARAZİ GES PROJE ÇİZİMİ - 8 KISA DEVRE HESABI

Herkese tekrardan merhabalar arkadaşlar. Ben Metan. Bugün sizlerle beraber ETAP programından bir projenin kısa devre hesabı, bir eee GES projesinin kısa devre hesabı nasıl yapılır bunu göstereceğim.

Bir önceki videomuzda Otocat'i bitirmiştik. Genel yerleşim planını bitirmiştik ve şimdi de artık o projeden bağımsız. Çünkü elimde herhangi bir tek hat şeması yok o projeyle ilgili. O yüzden burada deneyemiyoruz. Eee ondan da bahsedeyim. Bir atıyorum ki güneş işte enerji şeyiniz var, geziniz var. Eee saat de biraz geç olduğu için bazen böyle şey oluyorum. Eee elinizde bir guest var işte ve e sizin de bir çağrı mektubu almanız gerekiyor. Gidiyorsunuz e dağıtımcı şirketi artık orada neredeyse çağrı mektubunda almak için başvuruyorsunuz. O dağıtımcı şirket size bir tek hat şeması veriyor ve oradan da bakıyorsunuz işte şebeke nereden geliyor? Eee hangi kablolarla dağıtım var, iletim var? Eee trafolar nerede? İşte eee yani başka nasıl denir? E bu tarz özellikler var. İşte eee şurada da ben bir tane internetten eee aslına bakarsanız birazcık temel bir örnek eee bunu buldum. Yani burada gördüğünüz üzere orta gerilim demek ki burası alçak gerilime doğru eee iletim var. Şimdi bunu etapta yapacağız. Kısa devre hesabına bakacağız. Eee, isterseniz başlayalım.

Şimdi bakın burada bir şebekem varmış. Şuradan bir şebeke ekleyelim. Bakın burada power grid var. Bunu birazcık yakınlaştırayım ben. Şu şekilde. Evet. Buna çift tıkladığınız zaman işte grid yazalım isme. Burada rating kısmı var. Bakın bir de short circuit kısmı var. Bizim buradaki e MVA kısmımız aslında kullanacağımız yer. Bakın bize 500 MVA verilmiş. Biz de buraya 500 gireceğiz. O yüzden reyting kısmı da orta gerilim olduğu için 34,5'tur diye eee düşünerekten giriyorum. 34,5'a eee 0,6'ya indirgeyeceğim ben.

Şimdi devam edelim. Bakın bir bara atmam gerekiyor. Bara da buradan bas şeklinde. Buradan bunu bağladık böyle. Ve sonra kablo kısmına geliyoruz. Kabloda da yine bakın aslında üç çeşit var. Eee bir cable var, transmission line var. Bir de DC cable kısmı var. Eee DC cable kısmı aslında bu e invertör bağlantılarında daha çok kullanılıyor. Transmission line iletim hattı için yani bizim burada kullanacağımız şey cable da mesela şurada kullanacağız. İşte XLP kablo vermiş. Cable da burada kullanacağız. E transmission line'ımızı ekleyelim. Bunu da bakın bu şekilde birbirine bağladım. Çift tıkladık ve eee neydi? 477 mcm. Bakın burada uzunluk kısmı var. Burada uzunluğuna bakalım hemen. 0,450 kmreymiş. 0,450'yi girdim. Sonrasında parametre kısmı var. Buradan da bizim aslında kablo çeşitini e seçeceğimiz yer. Bakın conductor library var. Eee buradan matric var, English kısmı var. Bizim kullanacağımız şey English kısmı aslında. Bakın buradan aşağıya geldiğimizde TNTDbook'da genellikle Türkiye'de kullanılan çeşitler burada arkadaşlar. 477'miz de bizim bu tarafta. Okey dedim, seçtim. Daha sonrasında bir de ground wire kısmında eee yine burada da conductor wire library var. Yine burada da seçeceğiz aynısını. English'e geldim. TNT Book'a geldim. Buradan yine 477'yi seçtim. Sonrasında bir şey unutmayalım. Evet, konfigürasyon kısmı var aslında burada da işte fazlar arası mesafedir, yüksekliktir falan bunlar var. Eee, bunları çok bir, eee, gereği yok aslında ama mesela şöyle 15 girsek buraya. Bir şekilde giriyorum. Eee, yüksekliğimiz 20 olsun. Buraya da mesela bir tane eklesek, hadi bu da 10 olsun diyerekten eee, ekledim ve sonrasında bir tane daha bara atacağız buraya, değil mi? Şu şekilde. Bunu da bağladım. Sonrasında da bir kablo atıyorum. O az önce anlattığım gibi.

Şimdi XLP kablomuzu ekleyeceğiz. Burada da yine bakın e number of conductors kısmı var. Eee burası da bizim 3 x 3 tane olduğu için buraya da 3 gireceğiz. Sonrasında library kısmı var. Yine burada da buraya basıyoruz ve karşımıza böyle birazcık karmaşık bir tablo geliyor. Eee burada gördüğünüz gibi işte units kısmı var, frekans var, tip var, kilovolt falan filan. Eee, bizim buradaki işimize yarayan kısım bu insul kısmı. Buraya gelip eee, gördüğünüz gibi çeşitler burada. Select oldaki tic kaldırıp e XLP'yi seçiyorum sadece ve karşıma XLP'deki kablolar çıkıyor. Buradan artık eee, sizin hangisi işinize yarıyorsa eee, bunu buradan seçip kullanabilirsiniz. Eee, mesela bakalım şuradan eee biz bunu kullansak atıyorum gözüme çarptı eee bakır kullanalım. Evet bunu kullanabiliriz. Şöyle buradan da boyutunu 70'e getiriyorum. 1 x 70'ti çünkü. Eee oke diyorum. Ve burada da uzunluğu var. Yine uzunluğumuz ne kadar? 0,105. Bakın buradan kilometreyi aldım. 0,105'i de yazdım. Bir şey unuttum mu? Unuttuysak sonra döneriz. Burayı da bağladık.

Sonrasında artık bir tane de trafo bağlıyoruz. Yine bir bara kullanalım. Bu şekilde trafomuz da burada gördüğünüz gibi to winding transformer yazıyor. Bunu da bu şekilde buraya bağladım. Yine çift tıkladım. Eee, trafo yazalım. Sonrasında bu kısımda bir işimiz yok. Reytinge geçtim. Nereden nereye? Primer, sekonderi soruyor. Eee, biz 0,4 yapalım burayı. E, orta gerilimden alçak gerilime geçiş yapıyoruz. MVA değerimiz neymiş? 1,6'ymış. Bunu da gördüğünüz bu kısma 1,6 şeklinde girdim. Eee, onun dışında bakın burada empedans kısmı var. Bu empedans kısmını e elinizle girmenize gerek yok. Burada bakın typical eee, butonu var. Buradan buna bastığınız zaman size artık eee çok kullanılan, genel olan şeyleri buradan geçirebiliyorsunuz. Onun dışında bakıyorum, eee, başka bir şey yapmaya gerek yok diye düşünüyorum. Eee, bir bakayım yine de gözümüzden bir şey kaçmasın. Sizing, protection, harmonic falan filan. Tamamdır. Okey diyelim. Eee, bir de şu şebekeye bakacağım. Bir şey unuttum mu diye. Çünkü şurada Evet. Aklıma şu an geldi de o x/ r oranı boş kalmamalı. Hata veriyor yoksa. Eee, buraya da işte artık genelde 20 yazan var, 50 yazan var. Eee, artık biz de kafamıza göre 20 yazalım buraya. Eee, hazır unutmadan okeyleyelim. Eee, trafomuzu koyduk. Sonrasında bir tane bara var. Artık barayı da buraya ekliyoruz. Gördüğünüz gibi bara da 0,4 oldu direkt. Eee, proje bu şekildeydi. İşte buraları isimlendirebilirsiniz. Eee, kabloları isimlendirebilirsiniz gibi. Eee, şimdi yani bu biraz basit bir proje olduğu için ben bu şekilde e anlattım.

Şimdi bakın burada short circuit kısmı var zaten. Buraya bastınız. Burada artık e çalıştırma sekmesi var. Şekilde duty'ye bastığınız zaman bakın no basis faulted hatasını ben aşırı fazla aldım ve bunun çözümünü uzun bir süre bulamadım. Gerçekten saatlerce araştırdım. Eee sonunda buldum yani. Sizin de inşallah şeyinize, faydanıza olur. Gerçekten bulması sıkıntılı bir hata. Çünkü şurada bakın bir tane çanta var ya buna basıyorsunuz. Buradan eee hani hiçbir şey hiçbir bara foldlanmamış diyor. Buradan e all basısı seçip fault'a basıp okey dediğiniz zaman artık doty bastığınız zaman kısa devre hesabı geliyor. Garip bir şekilde yani ben bunu saatlerce anlayamadım gerçekten. Eee şimdi bu bir gerçek proje değil. Ancak buradan eee çıkartacağımız sonuçlar nedir? İşte eee burada gördüğünüz gibi mesela bu barada tam eee 7 7,7 kamperlik bir kısa devre akımı oluşmuş. Yani eee sizin atıyorum ki kesicinizin işte 7,733 kamperden yüksek olması gerekiyor gibi eee sonuçlar çıkartacağız. Sonrasında burada mesela bu projeyi yaptınız. Eee burada da PDF'e çevirmek için de report manager kısmı var. Buraya bastığınız zaman, eee, complete'e basıyorsunuz ve PDF'i seçip işte burada bakın Word formatı, Excel formatı falan da var. PDF'i seçeceğim ben. Eee, şuradaki yolu burası diyor. Okey diyorum. Ve işte bu buraya kaydediyor. Bu da size eee, bir firmanınkini göstereceğim ben. Eee, daha güzel, eee, daha profesyonel olduğu için. Eee, şimdi burada incelemeye başlarsak aslında bizim yaptığımızdan yani çok bir farkı yok. Gördüğünüz gibi e yine bakın 477 MCM kullanılmış. Svalovalar burada var. Eee, sonrasında bir tane daha var. Eee, trafo burada. Eee, sonrasında burada bir tane şey mevcut trafo. Eee, ona da röle bağlamış. Eee, sonra burada N2XH var. Sonrasında burada da şeyine gidiyor. Eee, işte GES sistemindeki invertörlere, panellere gidiyor. Eee, yani burada farklılık olarak size şunları da göstereyim ben. Eee, şimdi şuradan kaleme geçelim. Bakın aslında burada şeyi mantığını gösterdik. Ancak birkaç tane bir şeyi göstermedik. Mesela eee, bunlardan bir tanesi burada şey görev görev diyorum. Aktif olarak yapmayacağım. Ancak bakın buradan invertör alabiliyorsunuz bu taraftan. Sonra burada da PV array kısmı var. Yani eee panel dizisi kısmı var. Mesela bunları bağlamak isteseniz eee bu şekilde bağlayamazsınız, değil mi? Şu şekilde rotate deyip bakın buradan bu şekilde bağlamalısınız. AC'den DC'ye çevirecek ya. Eee sonrasında bunu da rotate demeliyiz ki bunun ucu da burada çünkü. Bunlar da direkt bu şekilde bağlanmaz. Eee bunları da bağlamak için bakın şurada eee DC kablo var. DC kablo aracılığıyla bunları da birbirine eee bağlarsın. Tıpkı aslında bizim eee AutoCAD'te yaptığımız gibi eee hiçbir farkı yok.

Şimdi mesela burada da eee yine ben şeylerden bahsedeyim. Eee, yani burada mesela bakalım. Eee, yani evet bizim kullandıklarımızın dışında başka bir şey yok. Eee, şuradan mesela invertörde nelere bakabiliriz? Onlara bir bakalım, inceleyelim. Eee, bakın burada rating kısmında DC voltajını girebiliyorsunuz. Artık invertörünüzün eee, DC voltajı neyse, eee, burada verimi var. Bakın burada maksimum minimum yüzdeleri var. Eee sonrasında burada AC rating kısmında kilovolt amper kısmı var. Eee ki buraları girdiğiniz zaman yani atıyorum ki ben buraya eee 50 yazdığımda örnek veriyorum tamamen. E bu zaten kendisi yine hesaplıyor sistemin. E işte voltajına da atıyorum 545 volt salladım tamamen. Eee veyahut da mesela 400 volt girdik. Eee, burada da değerlerini bu şekilde kaydedip eee, yani bu taraflarda başka bir şey kullanmıyoruz. Invertörde de, eee, sadece rating kısmından değerleri gireceksiniz. Okey deyince invertör de bu şekilde. Eee, sonra bir de PV array kısmını göstereyim. PV array kısmında da şöyle, eee, bakın PV panel kısmı var. Buradan eee panel bilgilerinizi girmeniz gerekiyor. Eee bakın burada hazır kütüphane var ya eee kütüphaneden önce yani buraya işte panelinizin özelliği zaten bizim o kataloğumuz vardı ya oradan bakıp eee her panelin kataloğundan eee sonuçta bu değerleri girdiğiniz zaman yine eee otomatik olarak dolduruluyor veya da burada library kısmı var. Buraya bastığınız zaman burada çok çok eski paneller var. Haberiniz olsun. Yani eee kütüphane güncellenmemiş sanırım. Uygulamada eski olduğu için eee mesela yani buradan sallıyorum ki işte Steek'in 280'liğini seçelim mesela. Seçtiğiniz zaman bu değerleri otomatik olarak dolduruyor. Eee ve buradaki grafikleri de gördüğünüz gibi çıkartıyor. Bu şekilde eee grafikleri de görebilirsiniz. Sonrasında eee yine bakın burada PV array kısmı var. Buradan da dizimizi yapılandıracağız. İşte eee bir dizide ne kadar olsun ve eee kaç paralelli bağlansın. Mesela biz Otok'te eee ne kadar yapmıştık ya? Eee tam hatırlayamıyorum da. 16'lı mıydı, 24'lü müydü? Yani o civarda bir şeydi. Mesela atıyorum 24'lü olduğunu düşünün. İşte buraya 12 yazacaksın. Buraya da 2 yazacaksın ki 24'lü olsun gibi. Eee ama mesela ben bunu yazdım. Bizim invert kaç girmiştik? E 50 mi girmiştik az önce? Mesela 678 oldu. Yani atıyorum burada bir yani bayağı bir bağlaman lazım. Gördüğün gibi bayağı geçtik. Şu yani şu ayarda bir şey yapman lazım. Hani atıyorum ki okey diyorsun işte. E buradan da bunu ayarlıyorsun. Burada DC kablo var. Burada eee işte yine bir tane girip kafamıza göre mesela yine XLP seçelim. Eee buradan bunu direkt alıyorum. Şunu şey 1 yapalım. Zaten voltumuz düşük ya. İşte atıyorum ki bunu aldım. Okey dedim. İşte lengi de 30 olsun sallıyorum. Okey dedik. DC kablomuz da oldu gibi eee düşünebiliriz. Eee bunları da gösterdim yani. Yani sallamasyon yaptığımız için şu an çalışır mı bilmiyorum. Bir bakayım. Bir hatalı işlem yapmadıysak çalışır herhalde. Eee evet aynen öyle. İşte bu şekilde eee sistem görünüyor. Etap programı bu şekilde birazcık karışık. Eee, bu karışıklığının da ben eski olmasına aslında şey veriyorum. Çünkü indirmesi bile çok zor bir uygulama kendisinin gerçekten. Eee, uygulaması da bu şekilde. Ha, şuradaki raporları göstereyim bir de. Bakın, eee, burada da bunlar var. Burada mesela işte raporda, eee, bas input data kısmındayız. Baraların bilgilerinin olduğu kısım. Atıyorum bu hazır bir şey tabii ki. Eee, işte buradaki bilgilerin eee tiplerinin ne olduğu gibisinden hepsi lo zaten eee burada ne kadar kaldırdığını falan görebiliyorsunuz. Biraz daha inelim. Eee burada da mesela işte Powergrid şebekenin datası var. Eee, kısa devre hesabında da belgelerde de bunlar yer alıyor. Mesela bakın burada bu, e, r/ x oranı var. Hani girmiştik ya x/ r'yi, eee, 20 veya 50 demiştim ben. Mesela burada bakın eee işte 1/005 desen 20 ediyor. E, bu 20 alınmış örneğin. Yani sonrasında burada eee, işte ADP panonun kısa şey raporu var. Eee yer alıyor. Eee evet burada da bu şekilde belgeler yer almakta diyelim. Burada da işte gördüğünüz gibi eee şuraları kapatmayı unutmuşuz. Onu düşünüyorum da bir yandan eee işte burada da bu bilgiler yer almakta bu şekilde eee etapta kısa devre raporu hazırlamakta. Eee böyle diyelim.

Şimdi bir de gerilim düşme hesabı kısmına gelelim. Ben bunu YouTube'dan gördüm. Eee ve videosunun açıklama kısmında arkadaşın indirme linki vardı. İndirdim. Şimdi gerilim düşümü yapmak için aslında birtakım matematiksel hesap yapmak gerekiyor. Eee formüllerle uğraşmak yerine de eee YouTube'daki arkadaşımız bu şekilde bir eee formülleri Excel dosyasında hazırlamış aslında. Buradan eee gerilim düşümünü de hesaplayabiliyoruz. Eee, mesela bakın atıyorum ki taşınacak gücümüzün e bu AC tabii ki de bakın eee ve işte sallıyorum ki 700 kilow olsun. Eee, taşıma mesafesi 25 olsun. İşte kablo kesiti mesela bakın buraya da şeyleri koymuş. Bu şekilde bu bizim kablo şeylerini hazır olarak koymuş. Atıyorum N2XH kullanacaksın. İşte 1 x 70'lik kullanacaksın. Eee, toprakta ne kadarmış? 307'ymiş. E, havada ne kadarmış? 328'miş. Atıyorum topraktan götüreceksin 307 değil mi? Eee, kablo akım taşımaya buraya 307 giriyorsun. Eee, ve sonra incelemeye başlıyorsun. Kablo devre sayısı 8 demişiz de mesela 3 olsun. Atıyorum, eee, kablo akım taşıma değerimiz 796 amper. Ve baktığımız zaman eee kaldırmıyor. Yani bu şekilde e yaparsanız kaldırmıyor. Mesela ki kablo kesitini büyütelim. Eee 1 x 150 alıyorum atıyorum gibi. Buradan 1 x 150 aldım mesela. Eee sonrasında burada eee kablo devre sayımı arttırdım. Birazcık 5 yaptım. Eee bakın 5 yaptım. Kurtardı. 4 yaptım. Ne durumdayız? Eee, 4 yapınca nominali kurtarıyor ama diğerlerini kurtarmıyor. Eee, o yüzden 5 yapmak mesela daha mantıklı. Eee, bu durumda baktığınızda mesela 5 yaptık. Eee, kablomuz akımı taşıyor ve aynı zamanda da gerilim düşümümüz de çok düşük. Güzel bir şey yani. Eee, yani 2'nin üstünde olması, 3'ün üstünde olması gibi, eee, durumlar hoş değil pek. E bu değerler güzel işte. E gerilim düşümü için de böyle bir şey yapılmış. Teşekkürler tekrardan yapan arkadaşa. Eee buradan da çıkabiliriz artık. E durum bu şekilde. Eee şu şek mesela şu şeyi de göstereyim sizlere. Otoket'in son halini. Eee buradaki Selçuk gezimize girelim bakalım. Eee, onun dışında bir de küçük de şeyden bahsetmek istiyorum. Eee, bu işte atıyorum ki GESTE sizden istenen belgeler, hesaplamalar, eee, bunlar nelerdir? Aslında küçük de bir ondan bahsetmek istiyorum. Eee, bu projemizde tabii birazcık şeyi gitmiş. Eee, fotoğrafları silmişiz herhalde. E, şurada pusula vardı. Şurada da koordinat vardı. Eee, bunlar gitmiş. Eee, yani bunların olmadığını düşünün. Son videoda vardı. Bunlar silinmiş. Eee, yanlışlıkla. E, işte bu şekilde, eee, bunları da bir çerçeveye oturtmuştum. Eee, panellerimizi falan bağlamıştık. Eee, burada vaziyet planımız vardı. Köşe koordinatları vardı. Burada konstrüksiyon detayımız. Burada göstermediğim bir şey var mı bilmiyorum. Eee, bunları eklemiştim. Bu yazıları falan ekledim. Eee, bunları göstermiş miydim bilmiyorum. İşte şu yazıları ekledim. Eee, burada da bunlar mevcut. Eee, bu projede bu şekilde bitirmiştik.

Şimdi bir de kısa bir şekilde eee bu süreçten bahsetmek istiyorum. Aslında süreçte eee şöyle şeyler var. Şimdi sizin ihtiyacınız olan şeyler neler? Eee ben aklıma geldikçe sizlere söylemek istiyorum. Eee SMM belgesi yani eee serbest müşavir mühendislik belgesi mi denir? Eee tescil belgesi yani sizin eee mühendis olduğunuza dair ve işte 1 kilovolt üstü ve 1 kilovolt altı tesislerde yetkinizin olduğuna dair belge. Onun dışında diploma isteniyor. Yine işte nüfus kimliğinin arkalı önlü şeyi fotokopisi, eee ticaret sicil tasdiknamesi. Burada işte imza sirküleri denen bir şey var. Eee, vergi levhası yine, eee, bulundurulmalı. Eee, vekaletname var. Vekaletname de olmak zorunda. Yani, eee, size vekalet verildiğine dair bir, eee, belge olmalı. Eee, bir yetkinin verildiğine dair belge. Çağrı mektubu yine dediğim gibi, eee, bu tek hat şemasını alıp zaten etapta çizim yapabilmek için gerekli. Eee, imar yazısı gerekli. Eee, işte buraya bir eee panel kurmak için bir sakınca yoktur gibisinden. Eee, onun dışında tarım dışı amaçla kullanım izni eğer ki işte bir arsaya kuracaksanız bunun olması gerekiyor. Eee, sonrasında chat yani işte eee zemin etüt raporu, çevre etki değerlendirme belgesi. Eee, burada da yine zeminin paneli kurmaya uygun olduğuna, eee, dair bir belge diyelim. Onun dışında yine sizden eee işte panel sertifikası, panel e PDF'i, bu bizim de baktığımız invertördür, kablolardır falan bunların olması gerekiyor. Eee, bir de son olarak işte bir hesapların olduğu, eee PDF bulundurmak önemli. Eee, bunlardan birincisi kısa devre hesabı yaptık zaten. Onun dışında işte primer teçhizat hesabı var. Eee, bunu da yapmak gerekiyor. Onun dışında, eee, röle koordinasyon ve selektivite hesabı var mesela. Sonrasında topraklama hesabı var. Bara kesit hesabı var. Panel evirici uyum hesabı var. Eee, bunların yine birkaç tanesi bu. E benim YouTube'dan hazır aldığım e Excel dosyası gibi e arkadaş onlar da yapmış. Mesela panele verici uyum hesabı orada vardı. Eee oradan e Excel'den hesaplayabilirsiniz. Örnek veriyorum eee kablo hesapları var. İşte bunları yapmamız gerekiyor. Eee, ve bu kadar aslında. Yani bu kablo hesapları da çok zor bir şey değil. Kısa devre birazcık uğraştırıyor. Onun dışında e yapılmayacak pek bir şey yok aslında. Bu şekilde eee yani bu belgeleri de yaptıktan sonra AutoCAD'te de çizimlerde herhangi bir problem yoksa e yine vekaletnameniz, çağrı mektubunuz, işte zemin etüt raporunuz varsa zaten, eee, yani benim de birazcık deneyimim olduğu için orada söylüyorum. İlk başta sorulan şeyler çağrı mektubuyla zemin etüt raporu oluyor. Sonra da otoket çizimlerine, hesaplara bakılıyor. Eee, durum bu şekilde. Böylece bir eee, projeyi beraber bitirdik. Eee, ve benden artık bu kadar. İzlediğiniz için teşekkür ederim. Eee, belirli yerlerde hatalarım olabilir, gözden kaçırdığım şeyler olabilir. Bunlar için kusura bakmayın. Görüşmek üzere. İyi günler.