Transcription
Bạn có biết á là thói quen tài chính của con hoặc là cháu bạn á nó đã hình thành từ lúc mà nó được 7 tuổi rồi không? Có nghĩa là không phải là lúc nó đi học đại học hoặc là lúc nó đi làm đâu mà là trước 7 tuổi. Thì có nghĩa là nếu như bạn chờ cho nó lớn lên rồi mới dạy cho nó về tài chính á thì lúc đó là đã muộn rồi. Trong video này mình sẽ chỉ cho bạn những cái cách mà bạn có thể dạy cho tụi nhỏ về tài chính cá nhân và đầu tư theo từng độ tuổi từ 0 cho tới 17 tuổi luôn. Và mình cũng nói về sáu cái sai lầm mà các bậc phụ huynh rất là hay mắt. Và hãy ở lại đến cuối video nhé. Mình sẽ nói về một thứ mà hầu hết các bậc phụ huynh đều mắc phải và chúng ta có thể tránh được.
Chào bạn, mình tên là Huy. Mình sang Canada 5 năm trước đã học thạc sĩ MBA ở Đại học Toronto và hiện đang làm quản lý rủi ro cho ngân hàng B. Mục tiêu của mình là giúp cho bạn có cuộc sống giàu có hơn về kẻ vật chất và tinh thần.
Ok, mình bắt đầu nhé. Trước khi bắt đầu thì mình xin cảm ơn bạn rất là nhiều vì đã dành thời gian xem, like và comment cho những cái video của mình từ trước tới giờ nhé. Cái kênh này nó đã phát triển nhanh hơn rất nhiều so với kỳ vọng của mình. Đó là nhờ cái sự đóng góp của bạn đó. Rất là cảm ơn. Và mình muốn nhờ bạn thêm một thứ nữa đó là hãy đăng ký kênh giúp mình nhé. Mình hứa là mình sẽ dùng hết khả năng của mình để làm ra những cái nội dung chất lượng và có ý nghĩa nhất có thể. Việc bạn đăng ký kênh là động lực rất là lớn cho mình và cũng giúp cho cái video này nó được truyền đến nhiều người hơn. À, hãy đăng ký kênh nhé. Còn nếu như mà bạn đã đăng ký rồi thì comment cho mình biết nhé. Cảm ơn rất là nhiều.
Mình đã muốn làm cái video này từ rất là lâu rồi tại vì thực ra là mình rất là thích dạy cho mấy đứa nhóc những cái thứ hay ho, thứ mới và cái tài chính cá nhân và đầu tư là một trong những cái thứ đấy. Và mình đã áp dụng rất là nhiều cách để mình dạy comun nh mình hiểu về tiền, về tài chính từ rất là lâu rồi. Và trong cái quá trình đấy á mình cũng nghe rất là nhiều quan điểm về tiền, về tài chính của những cái bậc phụ huynh và người lớn ở Việt Nam mà có nhiều cái mình không có được đồng ý cho lắm. Thì một trong số đó thì có cái quan điểm á là tiền là xấu, có nghĩa là tiền sẽ làm hư con người. Thì cái đó mình hoàn toàn không đồng ý đâu bạn. Tiền bản chất của nó không có tốt, không có xấu. Nó chỉ là một cái công cụ thôi. Giống như là kiểu là bạn có con dao thì bạn có thể dùng để cắt đồ ăn hoặc là bạn có thể dùng nhiều chuyện xấu, thì tiền nó cũng y chang như vậy. Thì ăn thua là ở chỗ là chúng ta dạy cho những đứa nhỏ nó sử dụng tiền như thế nào cho hợp lý. Và cơ bản á là nếu như bạn không dạy nó thì những người khác cũng sẽ dạy nó thôi. Bạn bè của nó nè, xã hội nè, mạng xã hội nè sẽ dạy cho nó, và những cái thứ đấy thì bạn không kiểm soát được. Nếu vậy thì thay vì để cho những cái thứ đấy nó tự nhiễm vô trong người của con hoặc cháu bạn thì bạn bắt đầu chủ động dạy cho tụi nó đi đúng không?
Thì theo như nhiều nghiên cứu á thì ba mẹ là cái nguồn ảnh hưởng lớn nhất về thói quen chi tiêu về tài chính đối với con nick. Và cũng có nghiên cứu nói á là những cái thói quen về tài chính của con nít á nó đã được hình thành từ lúc nó 7 tuổi rồi. Cho nên là bạn hãy dạy cho tuụi nhỏ càng sớm càng tốt nhé. Còn nếu như mà con bạn hoặc là cháu bạn đã vượt qua 7 tuổi rồi thì thật ra là cũng không vấn đề gì hết. Chúng ta luôn luôn thể làm cho nó tốt hơn.
Nếu như mà bạn nghĩ là ở Việt Nam á trường học không có dạy cho tụi nhỏ về tiền thì cái hệ thống giáo dục ở Việt Nam nó không tốt á. Thực ra nó không phải vậy đâu bạn. Thật ra là ở bên này, bên Canada hay bên Mỹ cũng vậy thôi. Những cái chuyên gia về tài chính á người ta cũng luôn luôn than phiền về cái việc là chính phủ đã không có đưa đủ những cái kiến thức về tài chính cá nhân và đầu tư dạy cho những đứa nhóc khi mà ta còn nhỏ. Cho nên là dẫn tới là khi tụi nó lớn lên á, tụi nó được dạy rất là nhiều cách để mà kiếm tiền và kiếm thật là nhiều tiền nhưng mà không được dạy cách quản lý tiền cho nên là nó phát sinh rất là nhiều vấn đề. Ví dụ như là khi lớn lên là chúng ta dễ bị gọi là chi tiêu theo cảm xúc á, hoặc là chúng ta có những cái quyết định về tài chứng cá nhân và đầu tư nó đi theo về mặt cảm xúc nhiều hơn là về mặt lý trí, cho nên là mới có những cái chuyện là chi tiêu quá mức nè, nợ thẻ tín dụng nè, FOMo mua đầu tư những cái sản phẩm nó không phù hợp nè, nói chung là rất là nhiều thứ phát sinh. Cho nên là cái chuyện đó là cái chuyện gọi là ờ universal, có nghĩa là khắp mọi nơi trên thế giới rồi chứ không phải riêng gì Việt Nam đâu nhé.
Rồi, ok, bây giờ mình sẽ bắt đầu nói về sáu cái sai lầm mà hầu hết các bậc phô hynh đều mắt phải. Sai lầm thứ nhất đó chính là né không nói về tiền. Nghĩa là ở Việt Nam, chúng ta có một cái mà người lớn hay nói là: "Ok, con nít thì biết gì, lo gì về tiền, lo mà đi học đi." Hoặc là không nên nói về chuyện tiền bạc với con nít bởi vì tiền nó sẽ làm hư cho tụi nhỏ. Thật ra là con nít á, khi nó biết về tiền á, không làm cho nó xấu hơn hoặc là nó tệ đi đâu bạn. Mà thậm chí là bạn có không dạy nó, thì bên ngoài xã hội, hoặc mạng xã hội, hoặc bạn bè cũng dạy nó thôi. Tụi nó vẫn đi học, vẫn giao tiếp với mọi người thì tụi nó sẽ học được cách xài tiền từ bên ngoài mà đúng không? Cho nên là nếu bạn không dạy tụi nó, thì cơ bản là cách nào thì tụi nó cũng sẽ biết, và tụi nó sẽ biết theo cái những cái cách á mà bạn không kiểm soát được. Thay vì vậy thì chúng ta chủ động dạy tụi nó đi đúng không?
Sai lầm thứ hai đó chính là làm cho tụi nhỏ cảm thấy là thiếu thốn để tụi nó biết quý trọng tiền. Nghe có phải hợp lý đúng không? Có nghĩa là có nhiều người nói là: "Ok, mình phải cho tụi nó khổ chút xíu, cho tụi nó thiếu chút xíu thì tụi nó mới cảm thấy quý trọng cái đồng tiền." Nhưng mà thật ra á cái việc đó là một cái suy nghĩ sai lầm đó bạn. Có nghĩa là tại vì khi mà bạn làm cho đứa nhỏ nó cảm thấy nó bị thiếu và nó bị khổ sở á thì cái mối quan hệ của nó về tiền á nó sẽ bị lệch lạc đi á. Thì có một khái niệm nó gọi là "scity mindset". Có nghĩa là cái tư duy thiếu thốn. Những cái người á mà họ bị một cái tư duy á là họ đang bị thiếu thốn và họ cảm thấy khó khăn và họ không có vượt ra được á, thì những cái người đấy họ thực tế là rất là khó để mà tìm ra được cái cách để có thể vượt ra được cái sự khó khăn đó. Tại vì sao? Tại vì á lúc đó não của chúng ta nó bị gọi là nó bị suy giảm cái chức năng suy nghĩ về dài hạn. Có nghĩa là lúc đó chúng ta không có nghĩ về dài hạn đồ, chúng ta chỉ có thể nghĩ về những cái tình hình ngắn hạn và giải quyết những cái thứ trước mắt thôi. Cho nên là cái việc mà tìm cách để mà thoát ra trong tương lai hoặc là làm cho mọi thứ nó tốt hơn trong tương lai á, cái khả năng đó nó bị suy giảm. Cho nên đó là cái lý do mà những cái người được sinh ra trong cái môi trường thiếu thốn á thì cái khả năng rất cao á là họ vẫn tiếp tục nghèo khó và khó khăn trong tương lai. Họ rất là khó thoát ra. Tất nhiên là mình không nói 100% nhé. Nhưng mà cái tỷ lệ đó rất là cao. Vì vậy cho nên là chúng ta không nên để cho con chúng ta ở trong cái tình trạng là nó nghĩ là nó bị nghèo hoặc là nó bị gia đình khó khăn thiếu thốn. Thậm chí là nếu gia đình bạn khó khăn thật á thì cũng đừng cố gắng hết sức là đừng để cho tụi nó cảm giác đó. Tất nhiên là chúng ta không nên dạy cho tụi nó xài hoang phí rồi. Đó là chuyện đương nhiên. Nhưng mà đi qua cái chiều hướng ngược lại á nó cũng không nên. Đó thì con mình nó đang khóc rồi. Không biết là nó đang có phản đối gì hay không. Ok. Ví dụ như là nếu như mà mình đang ở trong tình trạng là mình không đủ tiền để mà ch em bé nhà mình nó khóc. Ok rồi. Ok, lặp lại. Ví dụ như là bạn cứ tưởng tượng là nếu như mà mình ở trong cái tình trạng đang bị thiếu tiền á mà chuyện tiền ăn ngày hôm sau á còn chưa có lo được á thì không thể nào suy nghĩ về cái chuyện là làm thế nào để 10 năm nữa chúng ta có nhiều tiền hơn hoặc là đầu tư vào cái gì để mà có thể có nhiều tiền hơn trong 20 năm nữa đúng không? Cho nên là đó là cái lý do mà chúng ta không nên gọi là cài cái scarcity mindset đó vào cho những đứa nhóc của chúng ta.
Sai lầm thứ ba đó chính là nói là tiền là nguồn gốc của cái xấu, là nguồn gốc của tội lỗi. Thì cái này mình thấy có một cái thứ rất là mắc cười là hồi nhỏ chúng ta hay nghe những câu chuyện cổ tích về những cái anh nông dân nghèo và chất phát hiện lành thì luôn luôn bị những cái người địa chủ tham lam, độc ác và giàu có, đàn áp đúng không? Thì những cái câu chuyện đó mình nghĩ là nó tạo ra một cái ấn tượng á là người giàu là người xấu. Cho nên là ở bây giờ xã hội bây giờ chúng ta có rất là nhiều ghét người giàu và cảm thấy người giàu làm những cái thứ mà mờ ám mới giàu được. Thì cái đấy nó mình nghĩ là cái suy nghĩ đó là một cái suy nghĩ nó không nên. Là tại vì á, thực chất á, tiền nó chỉ là công cụ thôi bạn. Có nghĩa là nó không có làm cho cái con người xấu đi hoặc là tốt lên. Nó chỉ có gọi là "amplify", có nghĩa là khuếch đại cái tính cách của con người thôi. Có nghĩa là nếu như một cái ngôi người đó người ta đã xấu rồi á thì người ta có thêm tiền, người ta sẽ làm những chuyện xấu hơn, người ta kiếm nhiều tiền hơn, người ta gây hại cho người khác. Nhưng mà những người tốt á người ta có nhiều tiền người ta lại đi giúp đỡ người khác, người ta làm từ thiện, người ta tạo ra công ăn việc làm cho người khác. Cho nên là cái tiền đó nó chỉ là cái khuất đại của con người thôi. Thì quay trở lại á, là khi mà chúng ta làm cho tụi nhỏ nó cảm thấy là tiền là gốc rễ của tội lỗi á, thì nó sẽ xảy ra một cái vấn đề nó gọi là như vậy nè: là tụi nó lớn lên, tụi nó sẽ muốn kiếm được nhiều tiền và để làm giàu. Tại vì thật ra ai chả muốn kiếm nhiều tiền đúng không? Nhưng mà tụi nó lại ghét tiền, nó lại ghét người giàu cho nên là tụi nó không có thể nào mà đi làm giàu và kiếm tiền được. Tại vì tụi nó ghét cái thứ đó mà. Thì cái đấy á nó tạo nên cái mâu thuẫn ở bên trong cái suy nghĩ của tụi nó. Và thế là tụi nó sẽ bị gọi là căng thẳng về mặt tài chính, hoại hoại hoại luôn, và sẽ có xu hướng là né tránh những cái quyết định về tài chính hoặc là suy nghĩ về tài chính khi mà trưởng thành.
Còn ba cái sai lầm nữa nhưng mà mình nghĩ sai lầm thứ tư á là một cái mà rất là nhiều gia đình ở Việt Nam mà mắc phải đó là gì? Đó là trả tiền cho mấy đứa nhỏ để tụi nó làm việc nhà. Có nghĩa là kiểu như là: "Ok, con quét nhà, lau nhà, rửa chén đi thì sẽ được bao nhiêu đây tiền để thưởng cho cái công sức của tụi nó." Thì mọi người sẽ suy nghĩ là làm như vậy á thì dạy cho tụi nó về cái việc là ok nếu như tụi nó bỏ sức lao động ra thì tụi nó sẽ được tưởng thưởng bằng tiền đúng không? Thì cái đó nó khá nghe khá là hợp lý nhưng mà nó bị không hợp lý ở chỗ là những cái việc ở trong gia đình á là trách nhiệm của mọi thành viên trong gia đình. Đó là quan điểm của mình. Có nghĩa là ở trong nhà tất cả mọi người đều có trách nhiệm và nghĩa vụ phải làm cho cái gia đình nó vận hành tốt nhất có thể. Có nghĩa là những cái công việc trong nhà là ai cũng phải làm hết á. Có nghĩa là không làm cái này thì làm cái kia. Cho nên là cái việc mà bạn trả tiền cho tụi nó để làm những cái việc thông thường trong gia đình á, nó vô hình chung nó tạo ra một cái thứ nó gọi là tụi nó phải có tiền thì tụi nó mới lặt. Có nghĩa là sau này bạn c tưởng tượng là khi mà tụi nó lớn lên á và phải làm những công việc nhà mà tụi nó đâu được tiền đâu đúng không? Thì tụi nó sẽ không có động lực để làm những việc nhà để mà giữ cái cuộc sống nó tốt. Và khi mà tụi nó càng lớn lên á bạn càng khó để mà kêu mà tụi nó làm việc nhà được nữa. Tại vì lúc đó bạn đâu có cho tiền cho tụi nó nữa thì tụi nó không làm nữa. Cho nên là trong gia đình mình không bao giờ trả tiền cho Comun để làm bất cứ gì hết. Nhưng mà có một số thứ mình trả tiền cho cổ. Ví dụ như là mỗi khi mà mình quay phim á, ờ thì mình sẽ nhờ cổ chuẩn bị những cái đèn đóm nè, máy tính n bàn này kia, màn hình này kia cho mình giống như vậy để mình quay. Thì mình sẽ trả tiền cho cổ. Tại vì cái đó nó phục vụ cho cái việc cá nhân của riêng mình và phục vụ cho cái gọi là việc kinh doanh, việc kiếm tiền của mình thì mình phải trả tiền cho người khác khi mà người đó giúp mình đúng không? Đó, đó là cái cách mà mình trả tiền cho Comun ở trong gia đình mình chứ còn việc nhà là không bao giờ trả tiền.
Sai lầm thứ năm á chính là bạn dạy cho tụi nó về tài chính cá nhân, về quản lý tiền các kiểu, nhưng mà bạn không làm. Là con nít á, tụi nó học bằng mắt, có nghĩa là tụi nó học bằng cách á quan sát người lớn làm thế nào và tụi nó bắt trước. Nó không phải là từ cái việc là những cái lời nói. Ví dụ bạn tưởng tượng đi, bạn dạy cho tụi nó là phải chi tiêu một cách cẩn thận, phải đầu tư đúng không? Nhưng mà bạn là người chi tiêu theo cảm xúc, bạn không có bỏ tiền đầu tư ở đâu hết thì cuối cùng là tụi nó cũng sẽ không làm theo. Tại vì những cái ảnh hưởng từ ba mẹ đối với con nít á là ảnh hưởng lớn nhất mà đúng không? Và tụi nó sẽ nhìn cái cách bạn làm và tụi nó học theo chứ nó không phải là từ cái lời của bạn nói. Đó là lý do tại sao mà trong gia đình mình á tụi mình nói chuyện với nhau về tiền rất là nhiều và tụi mình cho Comun tham gia vào rất là nhiều cuộc thảo luận và cho cổ thấy luôn là cái cách mà tụi mình quyết định trong cái việc mà xài tiền nó như thế nào. Thậm chí là tụi mình đi mua đất ở Việt Nam á tụi mình cũng nói chuyện với cổ nữa.
Sai lầm thứ sáu đó là suy nghĩ là: "Thôi, tụi nó còn nhỏ mà biết cái gì đâu, để chờ nào tụi nó lớn lên á thì hãy dạy tụi nó về tiền và về đầu tư." Thì giống như nãy mình nói rồi, những cái thói quen về tài chính của tụi nó đã được hình thành từ năm tụi nó 7 tuổi rồi. Cho nên là khi mà bạn chờ tụi nó lớn lên á, nó đã trễ rồi. Thì những cái thói quen của tụi nó đã được hình thành rồi. Và những cái thứ mà nó bên ngoài nó ảnh hưởng đã ảnh hưởng xong hết rồi. Cho nên là cái việc đó, khi mà để bạn sửa đó, nó sẽ rất là khó khăn. Thì nếu như vậy á thì chúng ta hãy cố gắng làm cho đúng ngay từ đầu đi thì đỡ phải sửa đúng không? Comun nhà mình đã được dạy về tiền, về cách chi tiêu tiền á, từ năm cô đó khoảng ba, b tuổi rồi. Tí nữa mình sẽ kể cho bạn cái câu chuyện đó để bạn sẽ hiểu.
Rồi bạn thấy á là bạn có mắc phải những cái sai lầm nào không hay là những người lớn trong gia đình bạn có mắc phải những sai lầm nào không thì comment cho mình biết nhé. Cảm ơn rất là nhiều.
Nếu như bạn muốn nắm vững hơn về tài chính cá nhân và đầu tư ra những cái quyết định tốt hơn để mà kiếm nhiều tiền hơn á nhưng mà chưa biết bắt đầu từ đâu á thì cái newsletter Rich Life Note của mình sẽ là một khởi đầu khá là phù hợp nhé. Mỗi tuần mình sẽ gửi thẳng vô email của bạn những cái kiến thức về tài chính và đầu tư dễ hiểu và có thể áp dụng được liền. Những cái yếu tố tâm lý mà giúp cho bạn có thể tránh những cái sai lầm rất là tốn kém và những cái tin nóng sốt trong thị trường tuần vừa rồi. Ngoài ra mình còn giải đáp những cái thắc mắc phổ biến và còn nhiều thứ khác mà mình nghĩ là có giá trị cho bạn. Đặc biệt là nó hoàn toàn miễn phí luôn. Bạn chỉ cần dùng email đăng ký là xong. Chỉ tốn 30 giây thôi, bạn vào website huylươ.com để đăng ký nhá. Nó sẽ giúp cho bạn quản lý tài chính và đầu tư một cách rất là nhẹ nhàng thoải mái. Hẹn gặp bạn trong newsletter nhé.
Ok, bây giờ chúng ta sẽ tới phần hấp dẫn đó là mình sẽ dạy cho mấy đứa nhóc những cái thứ nào về tài chính cá nhân, về tiền, về đầu tư theo độ tuổi đúng không? Thì bắt đầu là từ 0 tới 5 tuổi. Thì nhiều bạn có thể nghĩ là: "Ok, 0 tới 5 tuổi thì biết cái gì đâu mà vậy mà tiền." Không, thực ra là nó không phải vậy đâu bạn. Ngay cái thời điểm mà tụi nó có thể giao tiếp với chúng ta bằng lời nói á thì chúng ta đã có thể bắt đầu ờ giới thiệu cho tụi nó một số cái khái niệm cơ bản được rồi. Ờ thì đây là những cái thứ mà mình sẽ dạy cho mấy đứa nhóc nhỏ nè.
Thứ nhất á là mình sẽ cho tụi nó hiểu là bất cứ quyết định nào cũng là một sự đánh đổi giữa ngắn hạn và dài hạn. Nghe hơi khó hiểu đúng không? Mình cho bạn một cái ví dụ là con mu nhà mình hồi đó là năm 4 tuổi á thì cổ có một cái sở thích á là mua những cái băng dán cá nhân. Có nghĩa là mua những cái đồ mà để dán vết thương á và nó có hình gấu, hình Disney, hình Paw Patrol này kia rất là nhiều. Cổ rất là thích cái đấy và cổ đã có một bộ sưu tập rất là nhiều cái băng dán đến mức độ mà bạn bè của mình khi mà tặng quà cho cổ còn tặng băng dán nữa mà. Nhưng mà cổ có một cái món đồ khác á là một cái món đồ là một cái xe kem bằng gỗ và cổ cực kỳ thích luôn và nó rất là đắt tiền đúng không? Thì cổ muốn cái đấy và cổ luôn xin á là có được cái đấy. Thì bản thân á là cổ có tiền, cổ có tiền từ sinh nhật, có tiền từ lì xì, nhưng mà cổ sẽ không được quyền xài cái đống tiền đấy nếu như cái tiền đó nó không hợp lý. Thì mình dạy cho cổ là con có thể tích lũy từ từ qua thời gian để mà con có thể mua được cái xe kem trong tương lai. Tất nhiên là mình sẽ trả tiền rồi ha nhưng mà mình sẽ bắt cổ phải chờ một cái khoảng thời gian để mà cổ có thể mua cái xe kem và trong cái khoảng thời gian đó cổ không được xài tiền để mua nhiều thứ khác. Cho nên á là có một cái bữa là cổ đi siêu thị và cổ thấy một cái hộp băng dán hình Paw Patrol rất là đẹp và cổ cực kỳ thích luôn tại vì cái hình đó nó chưa cổ chưa có có đúng không? Thì cổ muốn mua cái đấy, nhưng mà mình nói cho cô: "Ok, bây giờ nếu như con mua cái này đúng không, thì có nghĩa là con sẽ phải chờ rất lâu nữa con mới có thể mua được cái xe kem." Thì nếu như vậy thì tùy con quyết định. Quyết định chứ sao tùy con. Cậ đứng đó suy nghĩ, ôm cái cục hộp băng dán nó lên nhìn, xong rồi thả xuống, nhìn, thả xuống nửa tiếng đồng hồ, mình nói thật là nửa tiếng đồng hồ mà nó dễ thương lắm. Kiểu mà có đứa con nít bn tuổi nó làm gì á mà có thấy dễ thương vô cùng luôn. Và sau nửa tiếng á thì cổ quyết định là ok cổ không mua phăng dán nữa. Cổ sẽ chờ để mà có đủ thời gian á để mà cổ có thể mua được xe kem. Thì cái thời điểm đó mình nghĩ là mình đã làm được một cái chuyện cực kỳ thành công là để dạy cho cổ hiểu được cái việc á là ngắn hạn và dài hạn và cái việc là phải chờ để mà có thể đạt được những mục tiêu lớn trong tương lai. Thì cái này á là cái mà mình cũng cũng nói rất là nhiều trong video của mình á đó là bạn hãy đặt một cái mục tiêu tài chính và mặt dài hạn và bạn hãy cố gắng giữ kỷ luật để mà có thể đạt được nó. Thì đó là cái cách mà chúng ta có thể xây dựng tài sản đúng không? Đó là cái thứ nhất mà mình sẽ dạy cho nhỏ.
Và cái thứ nhất á nó cũng liên quan tới cái thứ hai: có một cái khái niệm nó gọi là "instant gratification". Có nghĩa là những cái thứ mà làm cho chúng ta thỏa mãn ngay tức thời. Có nghĩa là bạn, ví dụ như là khi mà bạn có tiền mà bạn đang cần mua sân dũng ngôi đi, cái hãng đó nó ra cái màu mới, bạn ngay lập tức bạn muốn mua. Tại vì bạn muốn có cái sự thỏa mãn ngay tức thời, hoặc là khi bạn lãnh lương á, bạn ngay lập tức muốn xài cái tiền đó đi du lịch, đi mua sắm quần áo, điện thoại mới, hoặc là đi ăn hay gì đấy để bạn cảm thấy nó thỏa mãn liền á, trong khi là bạn biết á là những cái khẩu tiền đó, thay vì vậy bạn để đầu tư á, thì nó sẽ tốt hơn. Thì cái instant gratification đó chính là một trong những cái kẻ thù mạnh nhất của cái việc là đầu tư và quản lý tiền luôn á. Nên là nó làm cho cái tiền của bạn nó ra đi nhanh hơn là bạn kiếm được và bạn sẽ không có để dành để mà đầu tư được. Cho nên là mình cũng dạy cho Kun hiểu được cái khái niệm đấy. Tất nhiên là không có nói "instant grapication" rồi, nhưng mà mình dạy cho cổ hiểu được cái kiểu là có thể chờ đợi để mà có thể có những cái tốt đẹp hơn trong tương lai và bỏ qua những cái gọi là những cái thỏa mãn ngay lập tức kia bây giờ. Ở đây mình cũng muốn nói thêm, có một cái thí nghiệm nó rất là nổi tiếng á là à người ta thí nghiệm trên những cái đứa nhóc khoảng 4, 5 tuổi gì đấy. Là người ta cho tụi nó vô một cái phòng, mỗi đứa một cái phòng, người ta sẽ cho người nó một cái cục kẹo và nói với tụi nó là: "Nếu như con có thể chờ được trong vòng 30 phút mà con không ăn cái cục kẹo này á thì người ta sẽ cho nó được hai cục kẹo." Trong đó rất là nhiều đứa thì có những đứa nó ăn liền, nó chịu không nổi, nó ăn liền. Có những đứa nó có thể chờ ờ để mà nó có được hai cục kẹo thì sau này người ta tìm hiểu á thì những đứa mà nó có thể chờ để mà có được hai cục kẹo á thì về mặt trung bình á nó có cái điểm số học tập cao hơn những cái đứa còn lại. Thì mình nghĩ cái chuyện này là một cái khá là thú vị tại vì những cái đứa đấy nó có một cái suy nghĩ và dài hạn hơn và tụi nó có thể bỏ những cái công sức ra để mà tụi nó có thể đạt được những cái kết quả xa hơn ở trong tương lai á. Cho nên cái đó là một cái điểm mà mình nghĩ là mọi người nên ờ dạy cho tụi nhỏ.
Cái điểm thứ ba mình sẽ dạy cho mấy đứa từ 0 tới 5 tuổi á là hãy cho tụi nó nghe nhiều hơn về những cái quyết định về tài chính của bạn ở trong gia đình. Có nghĩa là hãy cho tụi nó một cách tự nhiên thôi. Bạn nói chuyện với vợ hoặc là chồng bạn hoặc là ba mẹ bạn gì đấy về những cái chuyện về tiền bạc á thì bạn hãy cho tụi nó nghe một cách tự nhiên. Cho tụi nó hiểu là ok ba mẹ quyết định những cái này thì nó dựa vào những cái thứ nào? Ờ tại sao mua cái này bây giờ và tại sao mua cái kia sau này? Thì dần dần tụi nó sẽ nghe á. Tụi nó sẽ gọi là thấm được những cái thứ mà nó nghe có vẻ phức tạp ban đầu á. Ờ sau này tụi nó sẽ có một cái suy nghĩ nhiều hơn về cái chuyện là ok có những cái quyết định mà chúng ta sẽ cần phải đặt ra trong cuộc sống hàng ngày và nó sẽ từ từ tụi nó sẽ hiểu hơn. Thì mình ví dụ là hồi xưa tụi mình, khi mà mình mun còn nhỏ lúc đó, ờ là tụi mình có cái quán bún và tụi mình có công ty riêng nữa, cho nên là mình rất là hay nói chuyện với bà xã mình, rồi hay dắt Moon ra cái mấy cái quán đó để mà nói chuyện với những cái bạn nhân viên của mình. Thì nó đi theo rồi nó nghe, nó nghe xong rồi từ từ dần dần nó sẽ có những cái câu hỏi liên quan tới việc là đi bán rồi tại sao bán như vậy, tại sao khi mưa thì không bán được, rồi tại sao mưa thì ba không vui, ví dụ vậy. Nói chung là nó từ từ nó sẽ hiểu được những cái chuyện là tiền nó vận hành như thế nào. Rồi, ok, tiếp theo N, mình sẽ kể cho m các bạn nghe là câu chuyện là Com Moun cùng với lại mấy đứa bạn của cổ nó đi bán đồ để kiếm tiền như thế nào nhé.
Thì giai đoạn thứ hai đó là giai đoạn từ 6 cho tới 10 tuổi. Thì giai đoạn này á là tụi nó đã hiểu hơn một chút xíu rồi về tiền bạc rồi và tụi nó có thể suy nghĩ được nhiều hơn rồi. Và có một cái thứ á tụi nó có thể hiểu nhiều hơn á là cái khái niệm về thời gian. Có nghĩa là cái thời gian nó sẽ tạo ra cái sự tăng trưởng và dài hạn. Thì đây là những thứ mà mình sẽ dạy cho tụi nó. Cái thứ nhất á là mình sẽ dạy cho tụi nó cái cách mà chia.
Tiền để mà sử dụng theo ba mục đích khác nhau.
Cái thứ nhất á là chi tiêu ngay lập tức. Ví dụ như là khi mà tụi nó được tặng tiền khi mà sinh nhật này, hoặc là được lì xì á, thì tụi nó có thể dùng một ít tiền để mà ngay lập tức mua những cái thứ ví dụ bánh kẹo hoặc là đồ chơi mà tụi nó thích, để mà tụi nó cảm nhận được cái việc là cái thứ mà tụi nó có thể mua được bằng tiền.
Cái thứ hai á thì cho tụi nó để một cái khoản tiền để mà tụi nó có phục vụ những cái nhu cầu mua ngắn hạn. Ví dụ như là có thể mua những cái đồ chơi trong ví dụ một, hai tháng tới, hoặc là những cái mục tiêu ngắn hạn để mà tụi nó có hiểu được là ok, mình phải sắp xếp cái kế hoạch sử dụng tiền.
Và cái thứ ba á là những cái khoản tiền tụi nó phải để ra để dài hạn. Thì lúc này bạn có thể nói tụi nó về những thứ là ok, là mình sẽ để ra một cái khoản tiền riêng ra để mà có thể trong tương lai mà cho con đi học đại học, hoặc là cho con thậm chí là đi mua nhà, hoặc là đi nghỉ hưu sau này luôn. Những cái khái niệm đó bạn có thể bắt đầu giới thiệu cho tụi nó được.
Tất nhiên là bạn không cần phải đi theo nguyên tắc 50/30 cái gì hết. Mình chỉ cần cho tụi nó hiểu là nó có ba cái thứ đấy để mà tụi nó có thể tự phân bổ tiền, hoặc là mình giúp tụi nó phân bổ tiền như vậy là được.
Cái thứ hai mình sẽ giải thích tụi nó là bắt đầu giải thích tụi nó về lãi kép. Bạn không cần thiết phải dạy tụi nó về công thức tính lãi kép hay cái gì đâu. Hoặc là những cái thứ phức tạp như là ok, bây giờ con bỏ bao nhiêu đi tiền rồi bỏ mỗi tháng bao nhiêu đi tiền thì trong 10 năm nữa con có bao nhiêu đi tiền. Những cái thứ đó nó mông lung với như một trò đùa với tụi nó. Cho nên là không cần phải giải thích cho tụi nó kỹ như vậy. Chỉ cần cho tụi nó hiểu á là cái việc là nếu như mà khi mà con có bỏ cái số tiền này vào một cái khoản đầu tư nào đấy thì trong tương lai con sẽ có được rất nhiều tiền.
Thì bây giờ mình cho bạn ví dụ là năm cô Mun 9 tuổi á thì mình bắt đầu giới thiệu cho cổ về lãi kép. Thì mình đã tốn một khoảng thời gian rất là dài để mà mình dạy cho cổ là vẽ biểu đồ này kia các kiểu để cổ hiểu là lãi kép nó hoạt động như thế nào. Nhưng mà cuối cùng là cổ không hiểu. Nói chung là cổ cảm thấy chán và không muốn nghe. Đương nhiên rồi, đúng không?
Ờ, sau đó thì mình quyết định là mình làm. Ok, bây giờ mình không giải thích về lý thuyết nữa. Bây giờ mình sẽ làm cái việc là ok, con bây giờ con đang có một cái khoản tiền này đúng không? Thì bây giờ con gửi cho ba đi, ba sẽ làm ngân hàng, ba sẽ cho con lãi suất là 10% một năm và con sẽ gửi vô cho ba thì 1 năm sau con sẽ có thêm một cái khoản tiền này mà con không cần phải làm gì hết. Thích không? Nó học không thích. Tại vì sao? Tại vì nó muốn cầm cái đống tiền ở trong tay để mà rờ cho nó đã, cho nó vui, cho nó màu sắc này kia các kiểu thôi.
Thì mình phải thuyết phục cổ rất là lâu thì cổ mới chịu. Ok, bây giờ cổ cắt một phần ở trong đấy ra đi gửi cho mình, một phần cổ giữ lại để mà cổ có thể cầm cho vui. Ờ, chỉ là cho vui thôi tại vì thật ra là cổ không được phép xài ờ, đa số tiền đấy. Và cổ cũng không có ý niệm gì về tiền cả. Tiền đối với cổ chỉ là giấy có số thôi.
Rồi sau đó thì 1 năm sau là năm cô đó 10 tuổi thì mình tổng kết lại thì mình đưa cho cổ 10% số tiền. Thì lúc này cổ đã hiểu hơn về tiền và cổ phát hiện ra là ô, có nghĩa là cái số tiền này tự nhiên nó sinh ra thêm cái khoản lãi mà cổ không phải làm gì hết mà nó cũng nhiều, cái cổ cũng thấy thích. Thế là từ 5 lên 10 tuổi cổ dồn hết toàn bộ những cái khoản tiền mà cổ có gửi lại tiếp cho mình, gọi là tái đầu tư toàn bộ. Rồi sau đó thì tới năm 11 tuổi cổ lòi ra một đống tiền nữa.
Thì bây giờ á, thời điểm bây giờ là hầu như tất cả tiền lì xì và tất cả những cái tiền mà cổ được tặng khi mà cổ được sinh nhật này kia á là gửi hết cho mình rồi, lãi suất 10% một năm. Cho nên là bây giờ là Comun đã có thể hiểu được cái khái niệm về lãi kép rồi, về cái chuyện đầu tư trong dài hạn rồi. Mình cảm thấy rất là vui.
Cái thứ ba là mình sẽ dạy cho tụi nó đó là hãy dạy cho tụi nó phân biệt giữa những cái thứ mà tụi nó cần và những thứ mà tụi nó muốn. Có nghĩa là rất là rõ ràng, dễ hiểu. Chúng ta luôn luôn có những thứ mà chúng ta cần. Ví dụ như là chúng ta phải ăn, chúng ta phải trả tiền nhà, phải trả tiền điện, trả tiền nước. Và có những thứ mà chúng ta chỉ muốn có thôi. Ví dụ như đi ăn ngoài, đi uống cà phê, đi du lịch này kia.
Thì dạy cho tụi nó hiểu hai cái khái niệm đấy để cho tụi nó biết là ok, khi mà chúng ta không có đủ nhiều tiền á thì chúng ta phải giải quyết những cái nhu cầu thiết yếu nhất. Những cái thứ mà chúng ta muốn á, chúng ta luôn luôn có thể tiết giảm nó để mà chúng ta có thể lo cho tương lai, để mà đầu tư trong tương lai chẳng hạn.
Thì đó là những cái thứ mà trong gia đình mình hay nói chuyện và hay phân tích mỗi khi mà cổ quyết định là con có muốn mua cái này thì được không? Thì mình luôn hỏi cổ là con thử suy nghĩ đó là những cái thứ đó thực sự con có cần không? Ờ, trong t rồi nó có giúp ích gì con trong tâm tương lai không? Thì cổ sẽ tự suy nghĩ.
Ừ, thì có một cái câu chuyện á là khi mỗi khi mà Mun về Việt Nam và mỗi dịp Tết á thì ông bà là gọi là mua đồ chơi là thoải mái luôn, là unlimited, là muốn mua bao nhiêu cũng được hết. Thì Moon mua được rất là nhiều đồ chơi. Nhưng mà cái năm gần đây nhất á, khi mà Moon quay lại Canada á thì Moon mới có mới nói với tụi mình á là con thấy á là đồ chơi mua rất là thích nhưng mà con chỉ chơi được một vài lần thôi, con chán thôi. Ờ, cho nên là năm sau con sẽ không mua đồ chơi nữa. Có nghĩa là một cách tự nhiên á là cổ hiểu được là cái giá trị của cái món đồ so với cái giá trị tiền á, nhưng mà mình cảm thấy rất là vui.
Rồi. Đây là một cái mà bonus, có nghĩa là một cái thêm mà mình nghĩ là chúng ta có thể bắt đầu dạy cho tụi nhỏ khi mà tụi nó tầm khoảng 9, 10 tuổi gì đấy. Đó chính là hãy dạy tụi nó cách kinh doanh và cách kiếm tiền.
Thì câu chuyện á là Moon cùng với một số bạn của cổ á ờ, quyết định là muốn đi bán nước chanh ở ngoài đường để mà kiếm tiền để làm cái gì? Để đi ăn kem vậy thôi, không có gì hết. Thì mình giúp tụi nó là đi mua những nguyên liệu, đưa lên danh sách là mua nguyên liệu nè, rồi tính toán là bây giờ chi phí để mua nguyên liệu bao nhiêu. Sau đó thì phải phân ra bao nhiêu ly nước chanh rồi bán mỗi ly bao nhiêu tiền thì mới có lợi. Mình dạy cho nó hiểu là con phải bán số tiền này thì con mới có lợi. Còn nó bán rẻ quá thì con sẽ bị lỗ. Ờ, nếu bị lỗ thì con không có tiền.
Thì những cái đấy á nó rất là nhỏ nhưng mà mình sẽ dạy tụi nó từ từ một chút chút chút á thì tụi nó hiểu hơn về cái cách mà một cái doanh nghiệp nó hoạt động như thế nào, cách mà tiền nó chạy ra chạy vô như thế nào. Rất là hay.
Và năm sau nữa thì cổ cùng với bạn nó đi bán những cái đồ in 3D cho cái lễ phục sinh. Ờ, thì cổ hiểu nhiều hơn rồi. Thì cổ kiếm được nhiều tiền hơn. Thì cái năm đầu bán nước chanh á, cổ tổng cộng là kiếm ngày hôm đó mình nghĩ là kiếm đâu đó khoảng 100 đô gì đấy, ờ, là rất là nhiều đúng không? Năm thứ hai cổ bán có cái đồ kia á, cổ kiếm gần ba trăm mấy chục đô luôn. Có rất là khủng khiếp, rất là nhiều tiền và tụi nó rất là thích. Cho nên là mình nghĩ đó là một cái trải nghiệm mà nó rất là hay để mà dạy cho tụi nó về tiền.
Chắc chắn là tụi nó không có bị hư về nhiều tiền đâu bạn. Thực ra là tụi nó dùng tiền đó thì tụi nó cũng đi ăn uống với nhau vậy không là hết, nó cũng không có cái gì mà nó gây hại gì hết trong cái việc mà suy nghĩ hết. Mình nghĩ là toàn chỉ là có những chuyện tốt thôi. Chả có hại gì cả.
Ok, 30 giây để quảng cáo.
Nếu như mà bạn đang quan tâm tới tài chính cá nhân và đầu tư mà chưa biết cái nơi nào để mà có thể học và trao đổi với mọi người á thì đây, cái cộng đồng Rich Life Community là cái cộng đồng mà tụi mình đang chuẩn bị và sắp mở ra á, đó chính là nơi mà phù hợp cho bạn nhé.
Trong cộng đồng này có rất là nhiều thứ. Thứ nhất á là mình có xây dựng một cái khóa học rất là ngắn gọn, dễ hiểu bao gồm bốn cái trụ cột: quản lý chi tiêu, tăng thu nhập, đầu tư và cuối cùng là kiểm soát tâm lý. Thì cái kiểm soát tâm lý là một cái mà mình cảm thấy rất là tâm đắc. Tại vì ít có người nào nói nhiều về tâm lý mà mình nghĩ tâm lý là cái thứ cực kỳ quan trọng trong tài chính và đầu tư luôn.
Cái thứ hai sẽ có gọi là hỏi đáp hàng ngày và đều đặn. Có nghĩa là cái việc mà bạn lên đó, bạn đặt câu hỏi sau đó mình trả lời, team của mình trả lời hoặc là những người khác á, người ta sẽ trả lời và giúp đỡ lẫn nhau á, nó sẽ giúp cho bạn học rất là nhiều. Và mình cực kỳ anti những cái dạng toxic rồi nói xấu rồi chửi bới này kia. Cho nên là trong cộng đồng của mình sẽ không có những cái chuyện đấy.
Cái thứ ba là mình sẽ livestream hàng tuần. Nếu mà bạn chưa biết mình livestream như thế nào, bạn có thể coi cái video này ở đây. Mình trả lời rất là nhiều câu hỏi của mọi người và mình cũng có thể làm những cái workshop để dạy những cái kiến thức về tài chính nữa.
Và cái cuối cùng là mình sẽ có những cái game, những cái trò chơi, những cái thử thách để mà giúp cho chúng ta áp dụng những cái thứ mà mình đã học vào trong cuộc sống.
Hiện tại là mình đang mở danh sách chờ để mình kiếm được 100 gọi là founding member, là 100 người đầu tiên đã vào xây dựng cộng đồng. Thì sau khi mà mình và 100 người để xây dựng cộng đồng nó ổn thỏa mọi thứ á thì mình sẽ mở ra cho tất cả mọi người tham gia. Và tất nhiên là nếu mà bạn là founding member thì bạn có rất nhiều quyền lợi. Bạn có thể xem cái quyền lợi đó ở đây nhé.
Nếu mà bạn quan tâm tới cộng đồng của mình á thì bạn hãy đăng ký vào danh sách chờ, link mình đặt ở dưới phần mô tả nhé. Ok, hẹn gặp lại bạn ở trong cộng đồng.
Giai đoạn kế tiếp đó là từ 11 tới 14 tuổi. Có nghĩa là lúc tụi nó đâu đó khoảng cấp hai, trung học cơ sở đó thì tụi nó đã hiểu hơn rất là nhiều rồi. Lúc này là tụi mình có thể giải thích về những cái khái niệm nó phức tạp hơn. Ví dụ như là khái niệm đầu tiên là tài sản với lại tiêu sản là gì?
Thì nôm na đại khái là tài sản là những cái thứ mà nó mang tiền về cho chúng ta. Ví dụ như chúng ta đi đầu tư chứng khoán thì chúng ta có lãi, hoặc là gửi tiết kiệm thì có lãi nè, hoặc là chúng ta có nhà cho thuê thì tiền thuê nhà nó sẽ đưa vào cho chúng ta. Thì những cái thứ đó nó gọi là tài sản.
Thì tiêu sản là những cái thứ là mà chúng ta phải bỏ tiền cho duy trì nó. Ví dụ như là đồng hồ nè, điện thoại nè, xe cộ nè, ờ, thậm chí là cái nhà chúng ta đang ở á thì về một mức độ nào đó thì nó là tiêu sản chứ nó không phải tài sản. Thì chúng ta sẽ dạy cho tụi nó hiểu hai cái khái niệm đấy. Để làm chi? Để cho tụi nó bắt đầu hiểu được cái việc là khi mà tụi nó mua một cái sản phẩm nào đấy, một món đồ nào đấy thì nó nó phục vụ cho cái mục đích gì và nó có phục vụ cho cái việc là kiếm được nhiều hơn trong tương lai hay là không. Đó là một cái nền tảng để cho sau này á khi mà tụi nó đi đầu tư á thì mọi thứ nó sẽ rõ ràng hơn đối với tụi nó hơn rất là nhiều.
Khái niệm kế tiếp mình sẽ dạy tụi nó đó chính là về cách một cái doanh nghiệp nó vận hành. Thì có nghĩa là chúng ta dạy tụi nó hiểu về những cái chi phí hoạt động nè, những cái mà doanh nghiệp người ta làm ra, người ta thuê nhân công như thế nào, người ta tạo ra những sản phẩm ra sao, người ta bán ra sao và người ta thu lời thì người ta cái tiền lời người ta sẽ dùng để làm gì thì nguyên cái việc mà vận hành của cái doanh nghiệp á mình sẽ dạy cho tụi nó.
Và mình cũng dạy cho tụi nó thêm á là khi những doanh nghiệp người ta phát hành cổ phiếu ra thị trường chứng khoán á thì cổ phiếu nó là cái gì, con mua cổ phiếu thì con sẽ được gì? Đó là cái bước đường đầu tiên mà dẫn cho tụi nó vô cái chuyện mà đi đầu tư về sau này. Nó cực kỳ quan trọng luôn nhé. Ờ, đó là lý do tại sao mà mình khi mà cái thời điểm mà cổ quyết định cùng với mấy đứa bạn đi bán cái gì đó là mình cực kỳ hào hứng luôn. Mình nhào vô là mình giúp hết mức có thể luôn.
Khái niệm kế tiếp đó là về lãi suất và về rủi ro và lợi nhuận. Có nghĩa là ờ, mình sẽ cho tụi nó biết là bất cứ một cái khoản đầu tư nào á thì nó sẽ có một cái mức độ lãi suất kỳ vọng là bao nhiêu đây. Và nếu như mà cái lãi suất nó tăng cao á thì đồng nghĩa với cái rủi ro nó cũng sẽ tăng cao. Để làm cái gì? Để tụi nó hiểu được cái mối quan hệ rất là mật thiết giữa chuyện kỳ vọng, lợi nhuận và rủi ro để sau này tụi nó không có bị rơi vào những cái bẫy mà nói là ok, lợi nhuận 30, 40, 50% một năm mà không có rủi ro gì hết, hoặc là những cái thể loại là bạn bỏ tiền vào đấy bạn không có tốn cái gì hết, không bị gì hết nhưng bạn có tiền trong tương lai. Ờ, rất là nhiều những cái thứ đó nó không có tồn tại trong cái thế giới tài chính thật. Cho nên là chúng ta dạy cho tụi nó cái khái niệm đấy thì tụi nó sẽ hiểu được cái đó thì trong tương lai á, tụi nó sẽ có khả năng là đi đầu tư vào những cái kênh đầu tư nó phù hợp và có thể tránh bị lừa hơn.
Gần đây á thì mình cũng bắt đầu dạy cho Comun hiểu hơn về crypto, có nghĩa là crypto nó là cái gì, Bitcoin nó là cái gì, để cho cổ hiểu là có những cái thứ tài sản á nó có thể cho ra những cái mức lợi nhuận rất là khủng khiếp. Nhưng mà bù lại là cái mất tiền nó cũng rất là nhiều. Mình cũng kể cho cổ biết luôn những cái thứ mà hồi xưa mình đầu tư Forex, Crypto như thế nào rồi FOMO như thế nào xong rồi mất rất là nhiều tiền như thế nào á, cổ biết hết. Để phòng trường hợp là sau này có một cái thứ tài sản nào đó lấp lánh xuất hiện mà cổ sẽ không có bị rơi vào những cái bẫy.
Đấy, cái giai đoạn cuối cùng á là giai đoạn từ khoảng 15 cho tới 17 tuổi. Có nghĩa là giai đoạn cấp ba, có nghĩa là tụi nó sẽ bắt đầu ờ, chuẩn bị bước vào cái môi trường học đại học. Rồi và ở bên này á thì khi mà tụi nó bước vô trường đại học á là tụi nó khả năng rất cao á là tụi nó sẽ tự đi vay tiền nó đi học và tụi nó bắt đầu kiếm được tiền của tụi nó và tụi nó sẽ bắt đầu là có cuộc sống riêng, đi ra thuê nhà bên ngoài riêng.
Thì như vậy á thì ở trong cấp ba á là cái giai đoạn rất là quan trọng để mà chuẩn bị cho tụi nó tất cả về tài chính, về tiền, về đầu tư này kia để tụi nó gọi là chuyển vô cái môi trường mới á nó được thuận lợi hơn. Thì mình sẽ dạy cho tụi nó một số thứ sau.
Thứ nhất á là tụi nó sẽ cần phải biết cách quản lý chi tiêu cá nhân một cách gọi là khoa học và đúng đắn. Thì lúc này á những cái gọi là nguyên tắc quản lý chi tiêu kiểu 50, 30, 20 nó sẽ bắt đầu được giới thiệu và tụi nó sẽ hiểu hơn về cách quản lý tiền và tụi nó sẽ tự phân bổ tiền của tụi nó như thế nào đó cho nó phù hợp.
Cái thứ hai á là mình sẽ cho tụi nó hiểu nhiều hơn về cái thế giới đầu tư và những cái lớp tài sản như thế nào, về cái cách mà mua những tụi nó như thế nào để mà có thể có những cái tỷ suất lợi nhuận tốt và có thể đạt được những mục tiêu tài chính ở trong tương lai và sau bao nhiêu năm thì những cái tính toán đó thì thời điểm này là mình sẽ có thể dạy được tụi nó được.
Và một cái cuối cùng là mình sẽ dạy cho tụi nó là ờ, bất cứ quyết định nào của tụi nó thì tất cả những hậu quả là tụi nó sẽ phải tự gánh chịu. Có nghĩa là sao? Có nghĩa là khi mà bạn ra đời á thì những cái quyết định tài chính của bạn á là do chính bạn gánh chịu đúng không? Và khi còn nhỏ thường là ba mẹ gánh. Nhưng mà khi mà trong cái giai đoạn chuyển tiếp từ cái giai đoạn ở nhà với ba mẹ qua bên ngoài á thì những cái quyết định đó nó sẽ được giới thiệu nhiều hơn. Có nghĩa là tụi nó sẽ cần phải tự chịu trách nhiệm cho những cái quyết định của nó nhiều hơn.
Tụi mình có một cái quan điểm á là ờ, tiền của tụi mình làm ra nó là của tụi mình. Và tụi mình có thể cho tụi nó một cái số tiền đủ nhiều để mà tụi nó gọi là đi vào đời trong một cách nhẹ nhàng thoải mái hơn. Nhưng mà không có nghĩa là tụi mình sẽ để dành cho tụi nó rất nhiều tiền, ờ, tới cái mức mà tụi nó không có cần phải nỗ lực nữa. Mình tự tin là cho tới lúc mà tụi nó đi ra đi làm á thì lúc đó mình đã đủ giàu để mà có thể để cho một cái khoản tiền mà tụi nó không cần phải suy nghĩ nhiều nữa, nhưng mình sẽ không làm vậy. Thì tụi nó cần phải tự nỗ lực để nó xây dựng cái cuộc sống cho tụi nó. Cho nên là mình sẽ dạy cho tụi nó về những cái suy nghĩ đấy.
Rồi nhìn chung á là đó là tất cả những cái mà mình sẽ dạy cho mấy đứa nhóc theo tùy vào từng độ tuổi. Thì bạn thấy cái nào mà bạn bất ngờ á, bạn hãy comment cho mình biết nhé. Hoặc là bạn có những cái câu hỏi nào về những cái thứ đấy á thì hãy comment nhé. Mình sẽ trả lời cho bạn.
Nhưng có một cái thứ rất là quan trọng là dù bạn có dạy tụi nó hết tất cả những thứ đó như thế nào á mà bạn không làm gương á, bạn không làm cho tụi nó coi á thì tất cả nó cũng sẽ gọi là vô ích thôi. Tại vì giống như nãy mình nói, tụi nó sẽ nhìn vào chính bạn để mà tụi nó học cái cách mà bạn sử dụng tiền và cách bạn quản lý và bạn đầu tư đúng không? Cho nên là nhiệm vụ của chúng ta là gì? Đó là nhiệm vụ của chúng ta là hãy tự trau dồi chúng ta về cái kiến thức tài chính cá nhân và đầu tư nhiều hơn lên để chúng ta có thể gọi là trong cuộc sống hàng ngày á, chúng ta có những cái quyết định đúng đắn để sử dụng tiền nó hợp lý. Thì khi mà con chúng ta nhìn vào á, tụi nó sẽ có những cái hành động nó đúng đắn.
Mình sẽ làm ba thứ sau để mà có thể đảm bảo là ok, chúng ta đang làm một cái tấm gương tốt.
Cái thứ nhất á là minh bạch hoàn toàn về tài chính. Có nghĩa là có những cái quyết định trong gia đình á thì hãy cho tụi nó biết. Có nghĩa là ví dụ bạn sắp chuyển nhà, sắp mua nhà, sắp mua đất hay gì đấy thì chúng ta cứ thoải mái trao đổi trong gia đình thôi, cho tụi nó tham gia vào những cái câu chuyện đấy để tụi nó nêu ra những suy nghĩ của tụi nó. Ví dụ như là mình ví dụ chuẩn bị chuyển nhà qua nơi này hoặc là mình muốn mua thêm cái tài sản này thì mình có thể nói chuyện với bà xã mình á thì Mun nghe thì mình cũng có thể lâu lâu hỏi là ok, con nghĩ sao? Mặc dù nó nói là con chả nghĩ gì hết, chả quan tâm gì hết, nhưng mà ok, không sao, mình sẽ cho con hiểu cái chuyện là những cái quyết định trong gia đình á thì tụi nó sẽ có tiếng nói.
Cái thứ hai á là ờ, hãy thừa nhận sai. Có nghĩa là chúng ta không bao giờ có thể đúng 100% được. Ờ, ai cũng có lỗi lầm của mình thôi. Mình bản thân cũng sai rất là nhiều. Cho nên là khi mà mình bị sai á thì mình hãy thừa nhận với tụi nó để cho tụi nó hiểu là ai cũng có thể làm sai. Và nếu như sai thì mình sửa thôi, nó không có vấn đề gì hết. Ờ, quan trọng ở chỗ là mình biết là nó có sai để mình sửa. Nó vậy là đã tốt lắm rồi.
Và cái thứ ba á là mình sẽ cho tụi nó hiểu á là tiền nó là một cái công cụ và nó giúp cho cái cuộc sống chúng ta tốt hơn. Và mình sẽ cố gắng hết sức á để cho tụi nó có một cái mối quan hệ rất là lành mạnh với tiền á. Tiền nó sẽ không làm ảnh hưởng tới cái cuộc sống riêng của tụi nó và nó sẽ không ảnh hưởng đến quá nhiều những cái quyết định quan trọng của tụi nó.
Ok. Tóm lại là chúng ta không cần phải hoàn hảo, chúng ta chỉ cần cố gắng hết sức thôi và hãy cố gắng trau dồi thêm nhiều kiến thức tài chính cá nhân và đầu tư nha các bạn.
Và nếu như mà bạn muốn hiểu rõ hơn về tài chính cá nhân, cách đầu tư á thì bạn hãy xem cái video này của mình ở đây. Trong video đó mình nói nguyên một cái lộ trình từ đầu tới cuối rất là đầy đủ. Từ quản lý chi tiêu cho tới đầu tư, chọn tài sản nào, nói chung tất cả mọi thứ nó khá là đầy đủ. Thì đó là một cái nền để bạn có thể bắt đầu tìm hiểu thêm những cái khái niệm khác ở trong những video khác của mình.
Ok, hãy xem nó đó nhé. Và hẹn gặp lại bạn vào mỗi thứ tư và chủ nhật hàng tuần. Và chúc bạn có một cuộc sống giàu có hơn về cả vật chất và tinh thần.