Transcription
[සංගීතය]
ගුඩ් මරනින්. ඇහෙනවද මාව? ගුඩ් මනින්. මාව ඇහෙනවද?
ඔව් සර්. හෙනාග්නින්. හරි. අපි සාකච්ඡා කරමින් හිටිය ලෝකතන්තර දේශපාලනය කර කාල පරිච්ඡේදයක් සීතල යුද්ධය. දැන් කල්වා පීරියඩ් එක ගැන කතා කරමින් හිටියේ. අපි කිව්වා මොකක්ද සීතල යුද්ධය කියන එක අපි හඳුනගත්තා. දේවල් ලෝකයදෙන් පස්සේ මේ ලෝකයේ බෙදා ගැනීම පිළිබඳව ප්රශ්නයේදී ඇමෙරිකා සත් ජනපදය සෝවි් සමෝවාණ්ඩුව දෙපිළකට බෙදිලා කඳූරු දෙකක් හැටියට ගිය අයුද්ධයක් නොවූ යුද්ධයක්. ඒ කියන්නේ සෘජුවම ප්රධාන පාර්ෂන් දෙක යුද්ධ කරේ නැතත් ඔගේ අවශේෂ පාර්ශ්වයන් තුළින් පී උදුනුසුම මතු වුණු කාල පරිච්ඡේදයක්. තවත් පැත්තියෙන් කිව්වොත් එහෙම මතවාදීමය ගැටමක් මේක ඇතුලේ අන්තර්ගත වෙලා තිබුණා. ඒ කියන්නේ දෘෂ්ටිවාදාත්මක ගැටුවා. අමෙරිකාව ප්රමුඛ බටහිරහිර කඳවරේ ප්රජන්ත්රවාදී දෘෂ්ටිවාදය සෝවියත් සමූහණ්ඩුව පැක නැගෙන බට ඉවරෙයි කමිස්වාදී මතවාදී.
එතකොට මේක සීතල යුද්ධය කියන එක අපි පැහැදිලි හඳුන්ගත්තා. මොකක්ද මේකේ තරඟයක් බල තරගයක් මේ ලෝක දේශපාලනය ලෝක දේශපාලනය හැසරීම සම්බන්ධව පාර්ශ්වන්ධයක් නැත්ම් අපි කියමු ත්රිවිධාන්ත බල තුරනයක් සහිත ලෝකයක් තුළ ඇති වුණු ආතතික තත්ත්වයක්. ෂන් එකක්. ඒ කියන්නේ ඔක්කොලාව හාරිත් තුන්වෙන ලෝක යුද්ධයක් ඇතිවී යන ආතතිය වැඩි කරන්නා වූ තත්ත්වයක් කියලා අපි හඳුනගත්තා.
ඒක යුරෝපයෙන් ආරම්භ වුනේ හැටි අපි සාකච්ඡා කරා. විශේෂයෙන් ඔය මිත්ර පක්ෂ හිටපු රටබල් අතර රුෂියාව සහ අමෙරිකාව අතර ඇතුළු ප්රශ්නයේදී ඒක පළමුමරූපයෙන් මතුවෙන්නේ ග්රීසිය හාර්කය මුල් කරගෙන කියලා. වස මම කිව්වා ජර්මනිය මුල් කරගෙන පටන් ගත්තා බර්ලෙන් ිශු එක. ඒ වගේම තමයි මේ රටවල් දෙකේ මේ කළෝරු දෙකා අතර මේ යුදෝනසුම තිරිව කරපු විවිධ අවස්ථා මම කිව්වා. ආර්ථික සැලැස්වල් ඉදිරිපත් කරා. අමෙරිකාවේ මාසල සැලැස්ම. ඒකට සාපේක්ෂව සෝවි සමූහ්ඩුව පැත්තෙන් ඉදිරිපත් වුණු සැලැස්ම රහත් ඔස්සේ සේවා මේගොල්ලෝ වර්ධනය කරන්නවා තරම්කාර විදිහට. අමෙරිකාව සරුෂියාව අමෙරිකාවසී ඒක සෝභි සමුහණ්ඩුවපීජගීබී කියන වත්තු සේවා.
ඊළඟට මේ රටවල් දෙක අතර මේ එරවී යුද්ධ කාලය ඇතුු වන තවත් තරංගාරි දේවල් තමයි ඔවුන්ගේ ගේ රටවල්ලා හිටපු රාජතාන් නෙරා හැරීම compulsion of්ඩි diomට ඒ කියන්නේ පුරු සේවාන්ට වර්ධනය කිරීම තොරතුරු හෙවීම වගේ දේවල් ආක්ෂරයෙන් විශාල ආතතියක් ගොඩනඟලා තිබුණා. යුධ ආතතියක් මේ කදවරු දෙකේ. රූපය ඇතුළ.
ඉතින් තව අවස්ථාවක් තමයි මේ කඳවරුකී ප්රධාන අටවල් දෙක අතර ඇතු වුණු මේ ආරක්ෂා පිළිබඳ උබතෝ කෝටි. ඒ නිසා තමන්ගේ බලය තහවුරු කර ගැනීම උදෙසා මේ රටවල් දෙක අතර යුදෝනුසුම වැඩි කරපු තවත් තත්ත්වයක් තමයි සීතල යුද්ධය මතු වෙන්නේ. මේ අවිරඟය කියන ආම් රේස් කියන එක අවිතරගය තරඟයෙට අවිෂ්පාදනය කිරීම. අමෙරිකාව සහ රසියාව තරඟට අපි නිෂ්පාදනය පරේෂණයා පවා අ ගබඩාීම් තරංකාර විදියට මේ රටවල් දෙක නිලෙනවා. තම තමන්ගේ ආරක්ෂා පිළිබඳව තියෙනවා උබතෝ කෝටිය මුල් කරගෙන. අවසාන වශයෙන් බලය තමයි බලය මුල් කරගත්ත තරඟයක් ඇතිවෙන්නේ. තරඟය අභිභාගියාට පස්සේ ගැටුක් දක්වා පරිවර්තනය වෙනවා. මේ රටවල් දෙක තමන්ගේ බලාභිලාසයන් සාධනය කරගන්න මේ ඉතාමත් නොවීන පන්නේ අවිදධ නිෂ්පාදනය කිරීම කෙරෙහින් තරංකාර විදිහට ලැබීමත් සීතල යුද්ධය තවත් එක පැතිමානයක්.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව පළමුවරට ලෝකයේ සුපිරි නියස්ක බලය හිමි කරගන්නවා. අමරිකා සජ්ඣත පදය ඒ සාපේක්ෂව සෝවිය සමූහණ්ඩුවත් ඒස් ටික බලය අත්පත් කරගන්න ඒක තරංග විදිහට කරගන්නේ. රයිට්. උදාහරණයක් හැටියට මේ අමෙරිකාසත් ජනපදයා සෝව සමුහාණු තම තමන් සතුව විශාල ප්රමාණයක් නහස්ටි නූතර තාක්ෂණිකාවි නිෂ්පාදනය කරලා ගඩාක්කරණය කිරීමයි. ඔබගේ රාජ්යන්වලගේ සුඛිරි තත්ත්වය ආරක්ෂා කරගන්න ගන්නා වූ තවදුරුවටත් විශාල ආරක්ෂක වීදම් වැඩි කරමින් මේ අභි පර්යේෂනාත්මක ක්රියාවලිය වැඩි කරලා නිෂ්පාදනය වැඩි කරා. ඒ විතරක් නෙමෙයි. අමෙරිකාවසෝවිය සමුහණ්ඩුව තමන් වටා ගොඩනගලා තිබුණාරි පරිවාර රාජ්ය. ඒවලට කියනවාසටලයිට් ස්ටේට් කියලා. පරිවාර රාජ්යන්. ඒ පරිවාර රාජ්යයන් තුළ ඒ රාජ්යයන්ට මිනිස්ටි විතාක්ෂණය සම්පරේෂණය කිරීමයිට අලඬේ පරිවාර රාජ්යයන්ට නියස්කි ලබාදීම. ඊළඟ ඒ පරිවාහාර රාජ්යයන් තුළෂ්ඨක නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්ය උදව් උපකාර කිරීම කියන කාරණයත් එක්ක ලෝකයේ සාමය සහ පාරක්ෂා පිළිබඳ විශාල ආතතියක් නිර්මාණය කරලා තිබුණා මේ කාලේ සීමාව තුළ.
අපි දන්නවා ලෝකයේ ප්රථම නියස්ටි නිෂ්පාදනය කරනවා අමෙරිකාය සත්ජන පදයවන් දෙවලකිද්දී අවසාන භාගී බෝම්බ දෙකක් දැම්මා තිරෝසමාණනාග සාක්ෂිවලට. අමරිකාව ඒ වෙනුනකොට ඒගොල්ලෝ නයෂ්ටික තාක්ෂණික දැනුම අත්පත් කරන්න තිබුණු බවට තමයි පිළිගන්නේන්නේ. ඊට සමගාම ස්වභිය සමුහණ් අරගට වගේ සවි සමුහණ්ඩව හිටපු විද්යාඥයන් ඔවුන් සතුම තිබුණු නියස්ටික දැනුම හා තාක්ෂණික තත්ත්වයන් භාවිතා කරලාස්ක අභිෂ්පාදනය කිරීමේ ක්රියාවලියේ ලියලෙන්න පටන් ගත්තා.
සාපේක්ෂා මලිකාවට අපි දන්නවා ආරක්ෂාව කියන එක ජාත්යන්තර සම්බන්ධතාව තාවලදී ජයතන්ත්ර දේශ පාලනයේදී විසලකන්නේ සාපේක්ෂ දෙයක් හැටියට. ආරක්ෂාව කියන එක secුරටි කියන එක ඒ කන්සප්ටයක් හැටියට ගත්තොත් සංකල්පයක් හැටියට ගත්තොත් මේක සාපේක්ෂ දෙයක්. අපි කියනවාරලව් කනසප්ට එකක් කියලා. සාපේක්ෂ සංකල්පයක්. මොකක්ද මේ සාපේක්ෂ කියලා කියන්නේ? ඔව් කතා කරන්න බලන්න පොඩ්ඩ. මොකක්ද මේ සාපේක්ෂ කියලා කියන්නේ?
එකකින් එකක් වෙනස් වීම සර්. ඔව් සාපය එකකට එකක් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. ඒ සාපක්ෂතාවය අපිට දැනුවත්ත්ව නොදුනුවත්ව වෙන්නත් පුළුවන්. අපි හිතාය එන්නම් මට වැඩිය අරයා බලවත් කියලා. එහෙම හිතා හිටියා අහගෙන යන්නේ නෑහ. සාපේක්ෂව මට මම බලවත් කියලා හිතාට හිටියට අනිත් එක්කෙනා ඊට වැඩියි බලවත් වෙන්න පුළුවන්. අන්න ඒ වගේ සාපේක්ෂතා සංකල්පයන් නිසා අමෙරිකාව සහ රුෂ්යාව අතර මේ ආරක්ෂක උපතෝ කෝටිය නිසා මේගොල්ලෝ අවනිෂ්පාදනය තරඟකාරී ආකාරයෙන් නීල්ලා ඉන්න පටන් ගත්තා. මේ සීතල යුද්ධ කාලේ ඒක ත්රී කරා. මේ තරඟයක් rightයිට.
ගමරිකාව තමන්ගේ ප ප්රථම නියෂ්ටිකාවේ වැඩස්ටහන. හරි ආරම්භ කළේ විශේෂ ව්යාපෘත්තියකින්. අමෙරිකානුන්යස්කනිෂ්පාදන වැඩපිළවල ආරම්භ කරපු ව්යාපෘතිය තමයි මේ මෑන් හැටන් කියන ව්යාපෘතිය. මෑන් හටන් ව්යාපෘතිය. මේ මෑන් හැටන් ව්යාපෘතිය හරහා අමෙරිකාව 1945 වෙනකොට සිතලය යුත්තේ තිරිව කරන අවස්ථාවන්. මේ රටවල් දෙක අතර 45 වෙනට මේක මෑන් හැට ප්රජෙක්ට එක ආරම්භ කරලා තිබුණා. නවස්කාරයන් නිෂ්පාදනය කිරීමේ. රොසියාව දැනගෙන හිටියේ නැ. සෝවිච්ච සමුහණ්ඩ වෙනට දැන හිටියේ නැහැ.
945 සම්මලනයක් පවත්වනවා. මේ පෝස්ඩෑම් සම්මලනය කියලා කියන්නේ. ඔයා ලියාගන්න පෝස්ඩෑම් සම්මලනය කියලා සමුළුවක් පවත්වන වුනා අමෙරිකාවේ. හිටපු ජනාධිපතිරයෙක් මේ සමුළුවේදී එයා තමයි හිටපු ජනාධිපති අපි කලින් කතා කරපු හරීටරූමන් කියන ජනාධිපතිවරයා. මේස්ටොපෝස්ටයන් සම්මිලේදී හරිට රූමන් ජනාධිපතිවරයා අමරන් ජනාධිපතිවරයා සුවිට් සමූහයක හිටපු නායක ජෝසප් ස්ටැලි. යෝසබ ස්ටැලි තමයි වෙනකොට සෝවි සමුහණ්ඨය නායකයා. අන්න ඒ සමල තමයි හරීටරෝමන් කියන්නේ ස්ටැලින්ට අපි මේ වගේ වැඩක් කරන්න පටන්ගෙන තියෙන්නේ කියලා. එතකොට අමෙරිකාව හිතා හිටියා ඒ වෙනකොටත් රොෂියාව මේ පිළිබඳ දැනන් හිටියේ නැහැ කියන එකා.
අමරිකාව තමන්ගේ ප්රථම නියෂ්ඨිකාවේ අත්දා වැලීම කරලා දින අටකට පස්සේ සුවේ සමුහණ්ඩව මේක දැනගන්නවා. කොහොමහරි එතැ මම කිව්වේ අර තොරතුරු ඕමාරුණු කර ගැනීමේ චරපුරුෂේවා මේ පස්සේ මේගොල්ලෝ වර්ධනය කරලා තියෙනවා. ඒ තොරතුරු හොයාගන්න පොත්තුකරුවන් දැමීම මේ සිතලුත් ඒක පංඝයක් වෙන්නේ. හරි මේ ස්පිර චරපුරුෂ භාවන් යුධ වීම වගේ දේව. එතකොට ප්රථමනි අෂ්ටිකාව අත්තා බලලා දවස් හටක් යනකොට සොවි සමුහණ්ඩු මේක දැනගන්නවා.
ඒකෙත් ඒ කියන්නේ ස්වභාවය. දැන් දෙවන ලෝකෙට පස්සේ ඔය නැස්ටර්ගාවේ වයාපෘතිය අමෙරිකාවේ මෑන් හටන් ව්යාපෘතියට අමෙරිකාව සහ බ්රතාන් අන්න රටවල් දෙක ඉතාකමෙන් තමයි මේක ක්රියාත්මක කරන්න පෙළමුණේ. මොකද එතකොට මිත්ර පක්ෂයේ රටවල් හැටියට බ්රාන් නිසා අමෙරිකාව එකට එකතු වෙලා හිටපු රටවල්. හරි. ගොඩක් වෙලාවට අමෙරිකාව සහෘතාන්ය කල්පනා කරපු දෙයක් තමයි මේ මෑන්ටල් වයාපෘතිය. නැත්නම් ඒ නස්තිටිග යාපෘතිය සෝවියට් සමුහණ්ඩුව ජර්මනිය දැනගැනීම දැනගත්තොත් ඒක මේ ව්යාපෘතියට ආරක්ෂාවක් වෙන කියන සැකය නිසා මේගොල්ලෝ මේක රහසතව මේක අරන් යනවා මේෂ්ටි නිෂ්පාදනය කිරීමේ වැඩසටහන. මේ මේ සීතල යුද්ධ එක අවස්ථාවක් rightට.
ඔහුත් හිටපු අමරික ජනාධිපති ට්රූමන් ැඩිටරෝමන්. මේ අදහස් පහන්ස මේක මේ මැසේජ් එක රුෂියන් නායකයාට දෙනකුට ෘෂන් නායකයා ඒක පිළින්නේ ඉතාම සාමකාමී ආකාරයට කලබල වෙලා නැහ. ඒකෙන් අදහස් කරන්නේ අමෙරිකාව කියන්න කලින්ම රුෂියාව මේක දැනගෙන ඉඳලා තියෙනවා කියනක සිතුද්ධ කාලයේ. අපි අමෙරිකාව නියස්ටි කවයක් නිෂ්පාදනය කරන්න පෙළඹිලා ඉන්නවා කියන කාරණය රෂියාවේ ඊට කලින් දැනගෙන තියෙනවා ඒගොල්ලොන්ගේ චරපුරුෂේවා මගි. එතකොට මේ සිතල යුද්ධය මෙන්න මේවා තමයි තරංග විදිහට යන්නේ. අ ඒ කියන්නේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සුවිය සෝවිට් නායකයා අමෙරිකාවෙන් වැඩපිළිවල දැනගෙන ඉඳලා තියෙනවා කියලා. ඒ තොරතුරු එයාට ගිහිල්ලා තියෙනවා කියලා. මම කිව්වේ අර තොරතුරු ගන්න කාක්ෂණික දැනුම ගන්න. මුදල් යොදවලා තමයි ගොඩක් අය උදවලා හිටියේ. විද්යාඥයෝ, විශස්්යෝ අ චරපුරුෂයන් හැටියට මේ රටවල් දෙකම ඕනම අතර තරංකාර විදිහට මේක යොදවගෙන හිටියා.
ර රයිට. කොහොමත් කොනත් අ මේ මෑනටන් ව්යාපතියේ කොටසක් හැටියට අමෙරිකා හයිඩ්රජන් බෝම්බය නිෂ්පාදනය කිරීමේ තාක්ෂණය අර්ලටියා එක රෘෂ්යාව දැනගන්නවා. හයිඩ්රෝජන් බෝම්බයක් නිෂ්පාන්දනය කරන්න මේගොල්ලෝ අදා බලනවා කියලා පරේෂණ කරනවා කියලා. අ නමුත් අර මෑන්හටන් ව්යාපෘති අමෙරිකාවේ හිටපු විද්යාඥයෝ අ සමහර අය ඒ තොරතුරු රුෂියාවට ලබා දීලා තිබුණා. ඒ කියන්නේ රුෂියාව විශාල වශයෙන් කෙවීම් කරලා අ ඒ තාක්ෂණික හා විද්යාත්මක දැනුම මේ අමෙරිකාව කරන යන ආප්රතිය තොරතුරු ෘෂ්යාවට ලබා දීලා තිබුත්. රයිට.
ඒ කියන්නේ මේ වෙනකොට අමෙරිකාවේ ඉඳලා රුෂයාන උත්තු සේවා මේ යොපු කීහප දෙනෙක් අමෙරිකන් නාණ්ඩුව 1950දී අත්හරංග ගත්තා. සිතලුද්ධ තගාරි අවස්ථාවන එක අවස්ථාව 1950දී අමෙරිකාවේදී රුෂ්යාවේ ඔත්තු බැලු විද්යාක්ෂයෝ කිප දෙනෙක් අමෙරිකාව වැරැස් කරනවා තරම් ගන්නවා. මේ අතර හිටපු අය තමයි නාමික වශයෙන් කියනවා නම් හරිෆෝල් කියන විද්යාඥා. අඩේවිඩ්ගන් ග්ලලාස් කියන එක්කෙනා. ඩේවිඩ් ගරන් ග්ලාස්. අ ඊළඟට ජූලියස් රෝසන්බර්ග්. ජූලියස් රෝසන්බර්ග්. අරිහෝල්ඩ්ඩේවිඩ් ගීන්ලස් සහූලියස් රෝසල්බර්ග් වගේ අය මේ විද්යාඥයෝ අ තමයි ඇරස් කරන්නේ. අ මේ අය ඇරස් කරනවා අමෙරිකාව 1950දී.
මේ මේඑම්එස් එක දාපම බලලා ලියාගන්න. මේකේ ෂෝට් නෝට් එකක් ගාන්න. මෙහෙම කරන්න ගියොත් මට දේශනා ටිකක් කරන්න බැරි වෙනවා. ඒකයි. තේරුණාද? මේ ඒ හින්දා කරණා කරලාඑම් එස් එක පාවිෂ්ය කරලා අඩුපාඩු හදාගන්න. සීමිත කාලයක් තුළ දේශන ගොඩක් කරන්න තියෙන නිසා මේ මම පොඩ්ඩක්ස්පීඩක් කරාට මේන් පොයින්ටස් ලියලා මේඑම් එස් එක බල හදාගන්න.
1945 අගොස්තු මාසේදී මේ දෙවැලෝගදයට හැරමක් හැටියට හිටපු අමෙරර ජනාධිපති හරීට්රූමන්. අපි දන්නවා ලෝක යුද්ධය අවසන් කරන්නෙත් බෝම්බ දෙක දාලා ජපානයට හිරෝ සීමාව නාගසාඛී වලට. මේ අමෙරිකන් නියෝගයක් අනුව දාන්නේ මේ පරමාණු බොහොම්බ දෙක හෙළීමට නියෝ කරන්නේ ඇමෙරික ජනාධිපිතරවරයා. මේ පරමාණු බොහොම්බ දෙක හිරෝෂමා නාගසාලට දාපු අපි හඳුන්වනවා මේ B29 කියලා. B29 වර්ගයටත් බොම්බ හරි B29 B29 වර්ගයත් බෝම්බ දෙකක් තමයි දැම්මේ. මේ නම් දෙක අපි කියනවා මේන guysයිස් බxෝ කියලා කියන්නේ මේ බොහොම දෙකට අපි කියනවා මේ පැatම නම් බයි කියලා කිව්වේ. ෙමෑන් සහල්බෝ කියලා මේ බෝම්බ හඳුන්. අමෙරිකාවේ දාපු මේ බෝම්බ දෙක අමෙරිකාවට පරමාණු බෝම්බ දෙක ජපායට දාපු. මේක ඓතිහාසික විදියක් විතරක් නෙමෙයි. මානව ශුෂ්ඨාචාරය ඉතාම කේදනීව අවස්ථාවක් හැටියට පෙන්නන්නුව. මේකත් මේ දෙවලකුද්ධෙන් පස්සේ ඔය සීතල යුද්ධය ආරම්භ වෙනකොට කුණුදයක්.
කොහොමහරි. තිත යුද්ධයේ ප්රතිඵලයක් හැටියට මේ අමෙරිකාව සහ රෘතිාව අතර නියවස්කි තරඟය. නවස්කි නිෂ්පාදනය අ ඇතිවීම ලෝක ආතතිය වැඩි කරන්න හේතු වුණා. සාමය පිළිබඳ තර්ජනයක් ඇති කරන්න. රයිට්. මොකද මේ රටවල් දෙක අ ගත්තම අමෙරිකාව ප්රථම නියස්ෂ්ටි අභිය අට අවශ්ය දැනුම අත්පත් කරගෙන ඒ අවබිය නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්ය මූල ද්රව්ය ඒ වෙනකොට අමරිකාව සතුර තිබුණා. අපි දන්නවා න්ෂ්ටිවයන් නිෂ්පාදනය කරන්න අවශ්ය මූල ධර්මය තියෙනවා. සීවා වලින් අනුව. අමෙරිකාව අ තමන්ගේ ප්රථම අහියත් හදා බැලීම ඔවුන් අඳුන් දුන්නේ operරation crossව wordඩස් කියලා. මේ හරස්පාර මෙහෙම කියලා කියනවා. පළමු නිවස් ටිකාවත් තා බැලීම අමෙරිකාවේ තරස් පහර මෙහෙම එහෙම නැත්නම් ඔපරේationන් පරස් roadස් කියලා කියන්නේ. මේ අත්හදා බැලීම අරමණ හැටියට අමෙරිකාව කිව්වේ ඔ් අ කිසම් හේතුවක් මත මේ කිසම් න්යාස්ක අවියක පිපිරීමේ ඵලධාරයිතාවය ඔයා බලන්න කියන එක තමයි කිව්වේ. rightයිට.
එතකොට අමෙරිකාව මේ පළමු අවිය අත්දා බලන්නේ පැසික් සාගරයේ සාගර පත්තුලෝ ඉඳලා මේකත් හදා බලන්න සාගරේ ඉඳලා බලමුත් හදා බැම මේ සිතල යුද්ධයේ අමෙරිකාවේ නිය අෂ්ටකාවේ තරඟයේ පළමුව අත්දා බැලී. පසිපිසාගරයේ බිකිනි කියන ඇටෝල් එකෙකුට බිකිනි ඇටෝල් බිකිනි ඇටෝල් කියන ඇටෝල් එකට කියලා තමයි මේ අත්දා බැලියම් කරන්නේ. රයිට්.
එතකොට මේ අමෙරිකා මේ විදියට නස්ටිකාවය තථා බලනකොට 1949 අගෝස්තු මාසේ 29ද අ සෝවියත් සමුහන්න rightයිට. සෝවෙස් සමහණ්ඩුව මේ එකට එක හැටියට අමෙරිකාවේ නයාෂ්ටිවියත් හදා බලීමට සාපේක්ෂව එයාලත් තමන්ගේ නියෂ්ටිවියක්වත් බලනවා. අමෙරිකාව විශ්වාස කේ ඒගොල්ලොන්ට නිවැස්ටිවියක් හදන්න පුළුවන් වුනාට මේක රුෂියාවට කරන්න බැරි වෙයි කියන එකක්. රුෂයාවට අඩුගානේ 1950 50ත් වෙයි කියන කාරණ මේ වැඩේ කරන්න. නමුත් ඒක අ බොරුවක් කරලා රුෂියාව 1950 මැදභාගේ වෙනකොට මේ 1949 ආගොස්තු මාසේ 29ාෂියාව තමන්ගේ පැතමින අෂ්ටිකත් හදා බලනවා. මේ තරංග විදිහට මේ බෝම්බය නම් කරේ තමන්ගේ පළමු වත්තා දැබැලීම අෆස්ට් පස් ලයි කියලා. ස්ලයිින ප්රථම එළිය කියන නමින් තමයි මේ නස්තිකාවේ අත්තා බලන්නේ. මේ එකට එක්කමරිකාවත් එක්ක හරි.
එතකොට රෂියාව මේ හදපු යස්ටික බෝම්බය හරියට අර අමෙරිකාව එලපු පැටමෑන් චපානට එලපු පරමාණුකෝම්බේ පැට්මෑන් කියලා දාපු එන්නේ. ඒ බෝම්බයක් අසමාන බෝම්බයක්. ඒක අනරුවක් හැටියට තමයි මේ ඔයා මේ බෝම්බේ නිෂ්පාදනය කරන්නේ. යිටරිකාව 1945දී ජපාට දාපු පැටමෑන් වර්ගයේ බෝම්බය අනුරුවකට තමයි අනුවට තමයි මේ බෝම්බය නිෂ්පාඩනය කරන්නේ. අ ඒ අනුව අ මේ නියෂ්ටකාවේ ගුණාත්මක සහමා ප්රමාණාත්මක වැඩිදු කරන්න මේ රටවල් දෙක විශාල වියදමත් දර තරංකාව. මේ රටවල් දෙක තම කඩනෙමින් තම තමන්ගේ ජලකර බොම්බ නිෂ්පාදනය rightට දන්න නයිට්රජන් මගන්න යාස් ටික නියුක්ලිය බම් බඊළඟට මේ හයිඩ්රජන් බෝම්ස් ජලකර බොහොම නිෂ්පාද පෙළඹීම.
ඊළඟට එළෙනවා තරංග යනවා. අමෙරිකාව තමන්ගේ ප්රථම හයිඩ්රජන් බෝම්බ එක බෝම්බය මේ ජලකර බෝම්බය 1950ේ නොවැම්බර් පළවෙන්දා 1951ේ නොවැම්බර් පළවදා. උරුවාහරිනෝ. ඒකත් පසිෆික් සාගරය තමයි සිද්ධ කළේ. අ මේ බෝම්බය නිෂ්පාදනය කරපු වයා ක්රියාත්මකේ මේ හංගේරියානු සහ අමෙරිකානු සම්බයක් සහිත නියෂ්ඨික භෞතික විද්යා කියන. අමෙරිකාය පළමු ගලකර බෝම්බය අත්දා බැලීම සිද්ධ කිරීමේ පිටිපස හිටපු දැනුම් සම්භාරය ගෙනාවේ හංගේරියාණු අමෙරිකානු සම්භාවයක් සහිත නියෂ්ඨික භෞතික විද්යාඥය. එයාගේ නම එඩ්වරඩ්ඩ ්ටේලර්. එඩවරඩ් ටලර් කියන විද්යාඥයාගී දා දැනුම අ තුළින් තමයි ඇමෙරිකා පළමු ජලකර බෝම්බයේ මේ පසිෆික් සාගිරිවර වෙනත් හදා බලන්නේ.
එතකොට මේ පිපිරීම ගත්තම ඕගොල්ලන්ට මේ කියන්න ඕන සාමාන්යයෙන් මේ අෂ්ටික අවක්වනේ විශාල විනාශයක් කරන බෝම්බයක්. මේ බොහොම්බ පිපිරීම සැතබුම් 10 වට ප්රමාණයක්. ඒ කියන්නේ පැතිරිලා යන සතබුම් ශ්රීක වට ප්රමාණය මේ ඌපෝම්බේ බලපා. උසින් ගත්තම සතබම්ම 25ක් දුරට මේක විහිදෙනවා. හිතාගන්න පුළුවන්. මේ බෝම්බය බ්ලාස්ට් වුනාම ඒ බෝම්බය විනාශය තමයි සැතබුන්ස 100ක් වර්ගඵලය වටේට සතබුන් 25ක් උඩට වට ප්රමාණක සියලුම චීවී අජීවී ද්රව්ය සියල්ල විනාශ වෙනවා. සියලුම දේවල් විනාශ වෙනවා. හැකියාවක් තියෙන බෝම්බයක්.
ඉතින් බලන්න මේ තරඟකාරී විදිහට මේ බරපතල භයානක අවනිෂ්පාදනය කරන්න පෙළවිලා ඉන්න හැටි අමෙරිකාව. ඒකට සාපේක්ෂව සවි සමුහණ්ඩුව එකට එක්ක පටන් ගත්තා. එකට එක්කමේ තරඟ විදිහට මේක තමයි සිතල යුද්ධය කියලා කියන්නේ. තරංගී විදිහට සවය සමුවාඩුව මේකට ප්රතිවිරුද්ධ මේ අස්ටික පිපිරීමක් කරා. ස්ාණ්ඩුව 1953 අගෝස්තු මාසේදී. නියස්ටි කාලයක් පුළුවන් හරියා. මේ න්යාස්ටිාබිය ගත්තම ඇත්ත වශයෙන්ම මේක හයිඩ්රජන් බෝම්බයක් වුනේ නෑ. ඒක ගොඩක් වෙලාවට සරවෙට් සමවාණ්ඩවමය ක්රියාත්මක කරේ මේ ගුවන්කින් පහලට දැමිය හැකි බෝම්බයක් හැදි. මොහුදේ තියලා නෙමෙයි. ගුවන් ගිහිල්ලා අත්හරින්න පුළුවන් බෝම්බයක් හැටම කත්තර. ඒ කියන්නේ ඕනම අවස්ථාවක භාවිතා කරන්න පුළුවන් ගුවන්කින් ගිහිල්ලා පෙළන්න පුළුවන් බෝම්බයක් හැට.
දැන් සෝවි සමුහාණ්ඩුව එකට කිරීමක් හැටියට මේ කරපු අත්හැදා බැලීම් වලට ගොඩාක් සපෝට් එකක් වුනේ පිටුවහලක් වුනේ. සුවයෙත් සමුහාණ්ඩු මේ වෙනකොට යොදවලා හිටපු රුෂියන් වතුසේ සේවා කරුව. අර මලින් කෙලින් කලින් කිව්වේ අරන්රි පෝල් සහවස් කාි කියන දෙන්නා. එන්රි පෝල් සහත්ලා හාවි කියන දෙන්න. මේගොල්ලෝ තොරතුරු සපෙනවා රෂියාවට දෙන්න ඇස් ටික තාක්ෂණය පිළිබඳව. එතකොට මේ අවිරඟය නැවත වරත් ත්රීව කරමින් 1954දී 1954 අමෙරිකාව 1954 මාර්තු පළවෙනදා අත්තාදා බැලීමක් කරනවා. ඒකේ නම තමයි කැපිටල් බ්රාවෝ. කැපිටල් බෝ කියන ඔපරේation එක. කැපිටල් බraවෝ කියනටස්ටින අත්තා බැලීම කරලා තවත් අහඩ්රජන් බෝම්බයක් අ පැසිෆික් සාගරයේදීමත්තා දබල. කැපිටල් බ්රව්ලා මේ අමෙරිකාව කරන්නේ ආසරයක් rightට.
එතකොට මේ කැපිටල් බ්රවෝ කියන අත්ත බැලීම තුළ ඇමෙරිකාව බුරව හැටි බෝම්බය පිළිබඳව විද්යාඥයෝ විවිධ අදහස් පල කරා. විද්යාඥයෝ මේ බෝම්බේ ඒ තරම් තක්ෂයරු කරේ නැහ අවක්ෂරු කරපු බෝම්බයක්. මේ අමෙරිකාවේ මේ බෝම්බියේ බරගත්තම මෙගාටෝන් පහක්. මෙගාටෝන් පහක බර බෝම්බයක්. හැටියට තමයි අම්ග. කාට ඕන පහක බර බුම්බය. නමුත් ඒකේ ඇත්ත බර වෙලා තිබුනේ මේ ගාටෝන් 14.8ක් 14.8ක්. ඒ හින්දා අමෙරිකාව මේ කරපු නියස්ක අත්දා බැලින් වලින් විශාලම විනාශයක් කරන්න පුළුවන් ප්රබලම බෝම්බය මේක හැටිය තමයි අඳුන්වා ගන්නේ. හේතුව තමයි මේ අත්ත බැලීම නිසාමය කරපු මේ බෝම්බය අත්දාඇලීම් ඇත්ත බැලීමත් එක්ක මේ බෝම්බේ විනාශී බව ගණනය කරලා තියෙනවා. ඒ විනාශී බව අපි තියන්න කරන්නේ බෝම්බිය පිපිරීමෙන් ඇති කරන හානිපසරීය ප්රමාණං. එතකොට මේ බෝම්බෙන් ඇති කරන්න හානි අපසරිය ගත්තම වර්ගඵලය සැතපම් 300ක්. පිපුවල තැඳලා තමා 300ක් දුරට පැතිරිලා යන දුරක්. හිතාගන්න පුළුවන්ද? 300ක් දුට බෝම්බයේ විකීරණ ඒ කලාපය තුළ ව්යාප්ත වෙනවා. ඒ කියන්නේ සියලු දේවල් වෙනස් වෙනවා. ඒ කියන්නේ මේ කිරණ ඇතිලා යන මේ කලාපය ඇතුලේ ඉන්න සියලුම මිනිස්සුන් මේ යන්න පුළුවන්. සියලු ජීවයින් මේ යන්න පුළුවන්.
අන්න ඒ වගේ තාම බාහන ගත්ත බැලීම් තරඟට කරන්න පටන් ගත්තා මේ අමෙරිකාව සහ රොසියාව. මොකද ඒ බෝම්බය අත්දා බලපු පැසිෆික් සාගරයේ බෝම්බියේ අත්දා බැලූ තැන ඉඳලා කිලෝමීටර්තම්ම 90ක් දුරින් මෝදේ හිටපු දීවරයෙක් දීවර බෝට්ටුවක් දීවලයෙක් ගිහිල්ලා තියෙනවා. එහෙම නැත්නම් මනුක් ඈති ඒ කියන්නේ ඊට එහා මේක ව්යාත් වෙන්න පුළුවන් කියන එකක්. එතකොට අමෙරිකාවේ මේ තරංගී අත්තතා බැලීම සාපේක්ෂව සෝවියත්් සමූහණ්ඩුවත් නැවත වරක් ආප වූ තරඟයකාර විදිහට අපි මේ අවිනෂ්පාදන ක්රියාවලින් නීලයනවා. ඒ කියන්නේ අමෙරිකාවේ මේ ක්රියාවට සමගාමීව රුෂියාව 1955 නොවැම්බර් 22දක්. නැවතක්. 1955 නොවැම්බර් 22දා සත්ය වශයෙන්ම හයිඩ්රජන් බෝම්බයක් ඇත්ත හයිඩ්රජන් බෝම්බයක්. ඇත්ත ඒ කියන්නේ හයිඩ්රජන් බෝම්බයක් අත් හදා බැලුවා පල්මවරටියාව. අරකටත් එකට කිරීමක්. එතකොට මේ බෝම්බේ ගත්තා මේ මේ බෝම්බයේ බර මෙගාටෝන් 1.6ක්. අතදා බලපු මේ බෝම්බේ බර මෙගාටෝනන් 1.5ක්.
ඊට පස්සේ සෝවියත් සමූහණ්ඩුවත් තරංකාර විදිහට අමෙරිකාවට එකක් හැටියට 1961 ඔක්ටෝබර්වෙන්දා ඔක්ටෝබර්වෙන්දා මේ වෙනකන් හදලා තිබුණු නියස්ක බෝම්බ වලට වඩා විශාලම බර තියෙනවා. හයිඩ්රජන් බෝම්මය නිෂ්පාඩනය කරනවා. සුග සමුහන්න. ඒකේ බර මෙගාටන් 58ක්. මෙගාටන් 58ක් බරත විශාලම හයිඩ්රජන් බෝම්බිය. 1986 ඔක්කටෝබරද බලනවා. ඒ තරඟයට යන්නේ අමෙරිකාවට සහපික්ති රූස්යා රෘෂ්ට සහප් අමෙට බල තරඟයක් තමන්ගේ ආරක්ෂාපියව ම තියෙනවා. ලෝක බලය අත්පත් කරගන්න තියෙනවාම. ව්යාප්ත කරගන්න තියෙනවා උමනක්. තමන්ට ප්රතිවාදියට ප්රැතිවිරුද්ධව තමන් ශක්තිමත් වෙන්න තේරුම. ඒ නිසා තමයි අවි තරඟයට අපි නිෂ්පාදනය කරන්නේ. මේක ලෝකේ ආතතියක් ඇති කරලා තිබුණා. සීතල උද්ධි දැඩි ආදරතියක් ඇති කරලා තිබුණා. මේ ලෝකය බලතුරන සම්බන්ධව අමෙරිකාව සහ රෘෂ්යයා අතර ඇතුුණු මේ බල තරඟය මේ ආකාරයෙන් තරකාර විදිහට උණුසුන් වෙන්න පටන් ගත්තා. තරංග විදිහට මේ විනාශකාරය අපි නිෂ්පාදනය කරන්න මේ දිගල්ලු පෙන්න පෙළමෙල හිටියා. මේක අවසානයේ වාසනාවකට මේ නියස්ටි තරඟයක් දක්වා මේක වරදනය වීම.
සීතල යුද්ධ කාලය ඇතුළු තවත් භාණකත් තරඟයක් වේශයක්. මේස්ටි නිෂ්පාදනය කරලා ගබා කරා විතරක් නෙමෙයි. මෙයා තමන්ගේ පරිවාර රාජ්යයන්ට සම්ප්රේෂණය කරා. ආම තරංකා ආකාරයට මේ රටවල් දෙක තමන්ගේ කඳවරු දෙකේ දෙක අතරත් තමන්ගේ පරිවාරජන්න අතරත් මේ අවිෂ්පාදනය තාක්ෂණය අවි සම්ප්රේෂණය කිරීම නිසා සීතල යුද්ධය ලෝකයේ පුරා තැන් තැන් වලින් ආතතිය වැඩි කරන්න පටන් ගත්තා. චිත්තයුද්ධි ආරම්භයේ දැක ලැබුණු අර ප්රාථමිකාවි ක්රමය ප්රාථමිකාවේ බෙදහැරීමේ ක්රමය මුලින්ම අමෙරිකාව සහ රස්ියාව තමන්ගේ පරිවාර රාජ්යන් වලට දුන්නේ ක්රමෝයකාවේ අපිටජික් ක්රමෝයක බෝම්බස් stratජිic බම්b කියලා අපි මට කියන්නේ. මුල් කාලේ තමන් වට ඉන්න රාජ්යන්ට දෙනවා මේවා. ඉතින් ඒ රාජ්යන්ට තුනම ඒ රාජ්යයන් අතරත් මේ ආතතිය වැඩි වෙනකොට ලෝකේ විවිධ කලාපල මේ ගැටුම් මතුවෙනවා.
සිතලයුද්ධි උණුසු සාරිත දැන් මේ ක්රමෝයක අභිය ඉඳලා අමෙරිකාව සහ රෂියාව මේවා තාමස්මාට් වන්ස්ටක් අය තාම සූරු අභි බවට තාක්ෂණය දියුණු කරන්න පටන් ගනවා. ඒ කියන්නේ මිසයිල්ස්. මිසයිල් එක නිෂ්පාදනයෙක් කිරීම. ඕගොල්ලෝ දැකලා තියෙන්නේ මිසයිල් එක. මිසයිල් එකක් කියන්නේ මොකක්ද? කතා කරන්න බලන්න ඕගොල්ලෝ. ඔය නිුස් එකෙන් බලනවද? නිුස් එකෙන් බලනවද? නින්ද කිහිලද ඕගොල්ලට ඇහෙන්නේ නැද්ද මම කියනේ?
ඇ මොකක්ද මිසයිල් එයක් කියලා කියන්න?
මස්යල ිශ්රායල් එකක් ගහනවා කියන්නේ එක මොකක්ද? මොකක්ද ඊය සිද්ධිය? නියුස් බලන කියන්න බලන්න සර්. ඒක එක රටක ඉදන් තවත් රටකට යවන අහසින් යවන මේ මිසයි. ඒ කියන්නේ මේ ගුවන් ප්රහාරයක් නේද? මම අහනේ ඊේ නිස්් බැලවද? ඔව් සර් බැලුවා. මොකක්ද බලපුනුස් කියන්න බලන්න? ජාත්යන්ද දේශපාල නැති වෙලා තියෙන තත්ත්වය ඊශ්රායලෙන් ඉරණ මේ ප්රහාර එන්න එකට ඊට පස්සේ ඊට පස්සේ ඊට පස්සේ අද උදේ ඉරාණෙන් ආයෙම ඊශ්රායල ප්රතිපහාර එල කරලා තිබුණා. මොනවද ගාල මොනවද ගාදේ මිසයිල?
දැන් ඕ ඔය ඔය ඒ කාලේ ආපු දේවල් තමයි ඔය දැන් තියෙන්නේ. එතකොට මිසයිල් කියලා කියන්නේ බෝම්බය දැන් ක්රමාපික බෝම්බයක් කියලා කියන්නේ ගීන් දාන එකක්. ගිං වට්ටන්න ඕන. අවශ්ය නමුත් ඒක තාක්ෂණය කරලා බෝම්බය ඔසවාගෙන ය හැකි ප්රවාහක මාධ්යයක් හැදුවා. ඒක තමා මිශල. මිශල කියන්නේ රොකට් එක. රොකට් එකේ තුඩේ තමයි බෝම්බි තියෙන්නේ. රොකට් එක තමයි ඇරයි යන්නේ. හරි. ඒකේ තුඩේ තමයි බොහොම හිස තියෙන්නේ. විශාල බර ප්රමාණයක් තියෙනවා විශාල උපනක් හයි කරලා ඒක තමයි යවන්නේ. මොකද දියුණු කරලා තියෙනවා ඉතාම ඇක්විරේට් විදියට කම්පියුටරයිස් කරලා අවශ්ය තැනට ඇක්විරේටාගෙට් එක ගන්න විදිහට මම හදලා තියෙනවා. දැන් මේ තමයි කියන්නේස් ගානක් එක ඒකේහඩ් එකේ තියෙන්නේ තමන් නිවස්කික හරියක් වෙන්න පුළුවන්. ඒනි මිසයිල එකේ හෙඩ් එකේ තියෙන්නේ මිසයිල් එක. ඒ කියන්නේස් ටිකා. ඒකේ හානිය ඉතා විශාලයි. හරි.
එතකොට දැන් මේ අර ක්රමාපික බෝම්බඳලා මිසයිස් දක්වා මේ අසල් නියෝස් එක අපිත් දක්කා. ඒ කියන්නේ බෝම්බේ ඈතට ගෙනියන්න පුළුවන්. අපි දන්නවා තියෙනවා දැන් මිසයිල්ස් හදලා තියෙනවා. මේ තරඟෙට හදලා තියෙනවා අමෙරිකා රුෂ්යයා දුර දිග මිසල්ස් තියෙනවා. අපි කියනවාල රේ මිසලස් කියලා. ඉංග්රීසින් කියනවා. දුර දිග මිසල් නිෂ්පාදනය කරා. ඊළඟට අන්තර් මහාද්දීපක මිසල් නිෂ්පාදන කරා.ඉටරකන්ටන බැලස්ටිic මිසලස්. අන්තර් මහාද්දීපක මිසල නිෂ්පා තම තව එක මහද්දීපකින් තවත් මහද්දීපයකට ගහන්න පුළුවන්. ත දීඝ තුරක් ගෙන යන්න පුළුවන් මිසල් හැදු. මැදි මිසල්ස් අපි කියන්නේ ඉන්ටරමීඩියට්ට මිසයස්. කෙටි දුර මිසයිල්ස් නිෂ්පාදනය කරන. එතකොට මිසයිල් එකෙන් තමයි ගිහින් ගහන්නේ. රයිට්.
තරගෙන හදන්න පටන් ගත්තා. එතකොට නවසේ ආරම්භයේදී මේ මැදිදු මැදි දුර මධ්යම දිග දුර සහ මැඳී දිග දුර. එහකට අපි කියනවා Iබඑ මසල කියලා. right IRM මිසස්. ඉංග්රීසියෙන් ලියාගන්න IRM. එතකොට නිවැස්ක බෝම්බ ගෙන යන්න ක්රම ක්රමෝයකාක් හැටිය. මේරොකට ලchච්ච එක වර්ධනයක් කරනවා.රොකට් එක. එතකොට අන්තර් මාධීපික මිසල් ඒවට අපි කියනවා ICM කියලාකන් බලස්ටිic මිසල ICM. මේ මිසයිස් හදනවා. මේ තරඟෙට හදන්නේ මේ සිතු. ඒවා අපිට පේනවා.
අමෙරිකාවට සාපේක්ෂ 1957 ඔක්තෝබර් මාසේ හතරවෙන්දා 57ම්බා හතරවෙන්දා සෝවිස් සමෝහණ්ඩුව ලෝකයේ වුණ තැනකට යැවිය හැකි නිසයි තමන් ගාව තියෙනවා කියලා තාරු කරලා. ඔවුන් ගුවන්ගත කරනවාස් ස්පුස්පුටනික් සටලයිට් එක. ඉස්පුටනික් සටලයිට් එක. මේකත් සීතලු යුද්ධ ඒක තවත් තරඟයක්. මේ අභ්යවකාශය තරංග විදිහට පරිහරණය කිරීම. අමෙරිකාව රෘෂ්යයා තාරකා යුද්ධයක්. ස්පුට්නික් සටලයිට් එක ගුවන් ගත කරනවා 165 ඔක්තෝබර් හතර වෙනඳිදා සෝවිය සමුහ. ඒකෙන් බලාපොරොත්තු වෙනවා තොරතුරු ගන්න. සටලයිට් වලින් තොරතුරු ගන්න. මේ තරකට මේක විද්යාවක් තාක්ෂණය වදාගෙන මේ සන්නිවේදන ක්රමය මුළු කරනවා තරම්. ලංකාවේ විදිහට rightට.
එතකොට මේස්පුටනක් සටලයිට් පොළොවේ හයි කරලා ඒ අනුව තමයි ඒ තටාගට් ගන්න පුළුවන් විදිහට මිසල් සෙට් කරන්නේ. මේ පද්ධතිය පොළොවේ කරලා එක එක රටවල නගර කේන්ද්ර කරලාෆෝකස් කරලා ඒවා සෙට් කරලා තියෙන. හරි. එතකොට ඒ වගේ තරංගී අමෙරිකාව සහ රොෂියාව නීයෝගක් සහ මස්කව් වලට එකාට මුහුණ පාමයෙන් මේවා සෙට් කරලා තියෙන්නේ. 1958 ජනවාරි 31ෙන්දා අමෙරිකාව මේ සෝවියත් සමුහණ්ඩට සාපේක්ෂව අමෙරිකාවත් සටලයිට් පද්ධතියක් ස්ථාපිත කරලා ප්රදර්ශනය කළා. මම ගාවා සටලයිට් පද්ධතියක් තියෙනවා කියලා.
දැන් මෙන්න මේ ආකාරයෙන් මේ රටවල් දෙක අතර තරංකාරී විදිට අවිකාරී ආකාරයට නිෂ්පාදනය සිද්ධ වුණා. ඒකේ තවත් අවස්ථාවක් තමයි මේ ඒ මේ ඒගොල්ලෝ තරංකාර විදියටම තමන්ගේ ආරක්ෂාව එකිනිකා අවුරුදු කරගන්න මේ ලෝකය හදවාගන්න අරය කරන්න තියෙන අභිලාන් නිසා. ඒ තරංගාර්ය අවස්ථා තවත් අවස්ථාව තවත්වා මේ මුහුදු පලේ ඉඳලා දිත් කිරීමේසහන අත්තාදා බලන්න. මුහුදු පතුලේදලා. කොහොමද සබ්මැරින් යොදාගෙන සබ්මැරීන් එකක්මද මිසයිලයක් යවන්න. අද ඒක තාක්ෂණය ජේරු කරලා තියෙන්නේ තරංග විදිහට. රුෂ්යාවයි ඇමෙරිකාව මේක තරඟට යෙදෙලා තිබුණා. මුහුදු පසලේ ගමන් කරන සබ්මැරීන හරහා අපිට ට්රෝපිටෝ කියලා කියන්නේ. සබ්මැරීනක් ඉඳලා මුදු පතුලෙන් ගිහිල්ලා විෂිලයක් ගහන්න. ඒ කියන්නේ නාවික යාත්රාවලට යුධ යාත්රාවලට පහළ දෙන්න. හරි තරඟට මේ රටවල් දෙක නේලෙනවා.
දැන් බලන්න මේ සිතල යුද්ධේ තියෙන අභිතරයේ තියෙන ප්රධානම නැතිමාන. rightයිට. පර 1960දකයේ මැදබා ගෙදලා මේ රුෂයාසා අමෙරිකාව රටවල් දෙකම මේ සීතල යුධ වතාවණ ඇතුලේ මේ නස්කාවේ දිහත් කිරීමේ ක්රම සොයාගෙන තිබුණා. ඒ නිසා මම රටවල් දෙකක එකින එකා එකින එක පාර්ශ්වයන් වෙනුවෙන් ඔවුන් නිෂ්පාදනය කරලා තිබුණු මියස්ටි IC BM ඒ කියන්නේ කන්ිනent බැලික් මිසයිල. ඊළඟට slbm iCbMඑ slbmලංරate් බැලස්ටික් මිසයිල. ඒ කියන්නේ දිග දුරදි බැලස්ටික් මිසල්ස්. අන්තර මහධීප බැලස්ටික් මිසයිල් බොහොම්බ ගෙනයාම් සඳහා මේ රටවල් දෙක ඊට අවශ්ය ක්රම ස්ථාපිත කරලා තිබුණා තරංග විහට. ඒක ආතතිය වැඩි කිරීමක්. ලෝක යුද්ධය පිළිබඳ.
ඊට පස්සේ 60සය වෙනකොට අමෙරිකාසත් ජලපදය සඳහන් කරලා තිබුණේ තමන් සතු සෑම මිසයිල් ඒක එකකයක්. ඒ කියන්නේ ඒ හැම මිසයි ඒකෙම පිපුරුම් ධාරිතාවයෙ විනාශි ප්රමාණයම් ධාරිතාවය ගමන් කිරීමේ මාර්ගය එක තරක ගඳලා තවත් තැනකට යවන එක. මෙන්න මේවා රොකට් තාක්ෂණය මේ සියල්ලක්ම වෙන් වෙන් වශයෙන් අත් හදා බලලා තියෙන්නේ කියලා අමෙරිකාව කියනවා. අපි ඒගොල්ලෝ කියනවා මේ මිසල් නිෂ්පාදනය හැම එකකයක්ම ඒ කියන්නේ ඒ මිසල් බෝම්බ එකක පිපුරුම් ධාරිතාවය ඒ ගමන් කිරීමේ මාර්ගය මොකට තා තාක්ෂණය සියලුම දේවල් වෙන්නනු වශයෙන් අපි අත්දා බලලා තියෙන්නේ කියලා ඇමෙරිකාව කියනවා.
ඒ තරඟට කියවසේ 62ේදී ඇමෙරිකාව අත්දා බැලීමක් කරනවා. ඒකට කියනවා opපේෂන්ගට බඩ් කියලා. opපationට bird opපeration brගට. මේ අතය බැලීම ඔස්සේ අමෙරිකා ප්රථම වරට සවිට හරහාඩුවට එකන්ස් විදිහට මේ සාගර පතුල ඉඳලා සබ්මැරීනක් තුළ ඉඳලා a2 වර්ගය පොළන්ස් කියන්නේ a2 වර්ගය මිසයිලයක්. ඉංග්රීසි a2 කියලා ගහන්නේ. පත්රයෙ ස්මැරණයක් ඇති ඉඳලා a2 වර්ග මිසයිලයක් ක්රියාත්මක කරලා අත්හ බැලු. ඒක සාර්ථක අත් හදා බැලීමක් හැටියට තමයි කියන්නේ. මුහුද ඇතුලෙන් යන්නේ මිසයිල් එක ගිහිල්ලා වදිනවා දන්නේ නෙමෙයි. එතකොට මේ මේ ආකාරයෙන් නවාකාරය මිසයිල් බෝම්බ පුදු පතලෙන් ගිහිල්ලා ගහන්න පුළුවන් විතර ඇමෙරිකාව නිෂ්පාදනය කරලා තිබුණා. මේක දුරදි මිසයිල් එයක් පුදු පටලේ ඈතකට ගිහිල්ලා වදින්න පුළුවන් යුධවකට පුළුවන් විදි තමයි හදලා තිබු. එහෙනම් ඒකේ විපුන් ධාරාවයත් වැඩි කරලා හදලා තිබුශලයක් කියලා කියනවා.
එතකොට මේ තරංකාරය අභිනුෂ්පාදනය රෘෂ්යයා වශයෙන් අමරිකාමයි සීතල යුද්ධය තවත් එක්තර අවස්ථාවක් හැටයි අපි කියන්නේ මේ රටවල් දෙක අතර 60%ක වෙනකොට මේ රටවල් දෙක අත්පත් කරලා තිබූ අභි ප්රමාණය ඉතාමත් ඉහළ ප්රමාණයක් තිබුණා. ගත්තම සංඛ්යාත්මක ගත්තම ප්රමාණාත්මක ගත්තම මෙතන ගොඩක් තියෙනවා මට ඒවා කියන්න බැහැ. වසරෙන් වසන ගත්තම දැන් උදාහරණක් හැටියට 646 687 197274 97 1982 දක්වා ගත්තම ඇමෙරිකාසත් ජනපතයත් සෝවි සමූහණ්ඩුවත් අතර නිෂ්පාදනය කරලා අබඩා කරලා තිබූ ප්රමාණ අතිශයෙන් ඉහළ ප්රමාණයක් තිබුනවා. ප්රමාණාත්ම. එතකොට මේක සීතල යුද්ධය ප්රතිඵලයක්. එතකොට මේකේ ලොකු භයානක තත්ත්වයක් මේ රටවල් දෙයක් විශාල නියෂ්ටකි ප්රමාණය නිෂ්පාදනය කරලා ගමඩ කරලා තිබෙන්නේ.
හරි දවසේ 60 දවසක වෙනකොට ඇමෙරිකාව සහ රොෂියාවට ප්රතිවරුද්ධත්වයෙක්ව සමාන න්යාෂ්ටික අවිබලයක්. ඔවුන් අට පත් කරගෙන හිටියා මේ සීතල යුද්ධ වවානු නිසා. එදා මේ අවිඟය කියන එක අපි කතා කරගන්න සීතල යුද්ධයේදී ඇතුළ ඉතාමත් තීරණාත්මක සංසිද්ධියත් මේක නිසා ආතතිය වැඩි වුණා. ඒ විතරක් නෙමෙයි. මේ රටවල් දෙකේ පරිවාර රාජ්යයන්ට මේ අවියාදන තාක්ෂණය ගලාගෙන යාම නිසා වූ දේශපාලනික වශයෙන් ලෝකයේ විවිධ කලාපල මේ නයෂ්ටි කරජනය සහ ආතතිය වැඩි වෙන්න පටන් ගත්තා. අමෙරිකා පිරමුඛ අමරිකම් පරිවාර රාජ්යයන්ට තමන්ගේ තාක්ෂණය බෙදාෙනවා. බ්රතාන් ප්රන්සය ටේ තාක්ෂණය ආවා. රුෂ්යයා පැත්තෙන් හිටපු රුෂයා පරිවාර රාජ්යන්ට අපි අද කතා කරගන්නේ ඉන්දියාව එතන අෂ්ටක තාක්ෂණය එන්නේ ඒ කඳවුරේ හිටපු රාජ්යක් හැටියා. පකිස්තාට ඇමෙරිකන් කඳුරේ රාජ්යක් හැටියා. ඒ විතර නෙමෙයි.
නස් ටික මගේ නිෂ්පාදනයා තාක්ෂණය මවුන් වර්ධනය කරනවා විතර කරන්න මේවා ව්යාප්ත කිරීමත් ඉතාම බරපතල තර්ජනයක් ඇති කරා ලෝකමයට. මේ තරංකාර විදිහට මේ අපි නිෂ්පාදනය කරලා අ ඒවා ව්යාප්ත වීම කියන කාරණයක් ගත්තම සීතල යුද්ධ කාලයේදී අ මේ කඳවුරු දෙකා අතර ආතතිය ත්රීව කරන්න බලපා පවත් කාරණයක් හැටියට පෙන්නවා දෙන්න පුළුවන්. අපි මේ දැන් මේ වෙන කතා කරේ මේ සීතල යුදේ තවත් එක්ක අවස්ථාව මේ අවි තර තරඟයට අවධ නිෂ්පාදනය කිරීම. නයෂ්ටකාවේ නිෂ්පාදනය කිරීම බරාභි නිෂ්පාදනය කියන සම්ප්රදායික අභිවෙනකොට වෙනත් අභිෂ්පාදනය කිරීම ඊළඟට සැහැල්ලු අභිෂ්පාදනය කිරීම තරඟෙට කරාම මේ රටවල් දෙක මේස් ටිකාව අපි නිෂ්පාදනය හාද කිරීම නිසා ආරක්ෂ වියදම් වැඩි කරා. ඒවා ගබඩා කරා විතරක් මේ තාක්ෂණය තමන්ගේ පරිවාර රාජ්යන්ට ඇහුවා. ඒ රාජ්යයන් තුළ වෙනත් ආකාරය ගැටු වලදී මේවා පරිවර කරන්න මැදිහත් වුණා. මෙන්න මේ ආකාරයෙන් ශේතල යුද්ධය ලෝකේ පුරා පැතිල්ලා ගියා.
අපි බලන්න ඕන මේ සීතල යුද්ධය අපිෝපයෙන් එළියට ඇවිල්ලා කොහොමද ක්රියාත්මකමක වුනේ. කලාපයෙන් ඔබට ගිහිල්ලා. නිරෝප කලාපින් ඔබබට ගිහිල්ලා සීතල යුද්ධ ක්රියාත්මකම වුණා තමන්ගේ පරිවාර රාජ්යන් මේ පෙද රටවල් දෙකේ. සිදුන්වෙ. අපි කතා කරොත්තුම තෙවෙනි ලෝක තුළ දෙවෙනි ලෝකය තුළ තුන්වෙනි ලෝකය තුළ කොහොමද මේ සීතල යුද්ධය ක්රියාත්මක වුණේ. රාජ්යයන් දෙකක් ප්රධාන කඳුරු දෙකක් තුළ. බටේර අමෙරිකාව බටේර ඉරෝපා අමෙරිකානු රාජ්ය නැගෙන යුරෝපා සුවේ සමූහණ්ඩුව අතර තිබුණු මේ පරිවාර කඳවුරු දෙකේ සීතල යුධ ආදරතිය යුපයෙන් මේ විදිහට ක්රියාත්මක වෙලාපෙන් ඔබට යනවා. තුන්වෙනි ලෝකේ රටව කොහොමද ඒ නැත්නම් අපි කියනවනත් ආසියානු, අප්රිකානු, ළතන අමරිකානු කලාප වල කොහොමද සීතල යුද්ධය ක්රියාත්මක වෙන්නේ කියලා.
මේ ලෝකනයේ පිළිබඳ ප්රධාන රටවල් දෙයක් අතර අ මේ තන්කාරී තත්ත්වයක්. මේ සිතල උත්දේකලා කියා. අවිලටමක් රහිත යුද්ධමය උණුසුමක් සහිත තත්ත්වයක්. අනිත් පැත්තෙන් මතවාදී ප්රතිවිරුද්ධ මතවාදීමේ උණුසු තත්ත්වය. ලෝකයේ පාලනය වෙන්න ඕනිබරල් ප්රජන්ත්රවාදී මතවාදයද නැත්මයුනිස්ටවාදයද කියන කාර ඒ දෙක අතර ගැටුවා. එතකොට අපි හැම වෙලාවම සීතල යුද්ධය කියන එක ඩිෆයින් කරනකොට නැත්නම් නිර්වචනය කරන ඕනේ මෙහෙ මෙන්න මේ වගේ සාරගාරම නිර්වචනයක් දෙන්නවා. පැහැදිලිද? මම කියන එක ඇහෙනවද? මම කියන එක දෙනවා ඇහෙනවද?
ඔව් සර් ඇහෙනවාර්. මොකක්ද මම කිව්වේ? මොකක්ද මම කිව්වේ දැන් සීතල යුද්ධය මොකක්ද කියලා ඇහුවොත් එහෙම මොන වගේ උත්තරයක් දෙන්න පුළුවන්. සාරකර්පතුරක් තියෙනවා. මේක ඇතුලේ ගොඩක් දේවල් තියෙනවා. තරඟයක් අවි ගැටුමක්, රහිත ගැටුම්කාරී උණුසුන්කාරී තත්ත්වයක්. මේකේ ඇතුළු විවිධාකාර උණුසුන් ගොඩක් තිබුණා පැතිවරුත්තාවෙන්. ප්රධාන රටවල් දෙකක් කරන අතර කඳවුරු දෙකක්. රටවල් දෙකේ තිබවාදයන් පිළිබඳ වුණු සුභමක් ලෝක බලය පරිහන කියලා තියෙන අභිලා වූන් තංකාර විදිහට මේකට අවතිරණ වෙලා තිබුන තත්ත්වයක්. එතකොට මේකෙන් ඔබබට ගිහිල්ලා ලෝකේ පුරා ක්රියා මොකද ලෝක බල තුන අත්පත් කරගන්නයි මේගොල්ලෝ මේ නර කයදිලා හිටියේ. එතකොට අපි බලන්න ඕන යුතු කාරණය තමයි ඒපෙන් ඔබට ගිහිල්ලා අනෙකුත් ූදේෂ්පානක මහද්දපල කොහොමද මේ සීතලි යුද්ධේ ක්රියාත්මකව මේ අප්රිකානු, ආසියාණු, ළතන අමරානු කලාපයන් ගත්තා. ඒ රටවලට කොහොමද බලපෑ?
දැන් උදාහරණයක් වහන්සේ 61ේ මේ අප්රිකානු මහත්්වීපී කලාපයේ රාජ්යයක් වුනේ කොංග සමහ ඕගොලද කොන්ගෝ කියලා. කොංග සමුහ. ඒ කොංග සමුහයුවේ නායකයා හැටියට ක්රියාත්මක වුණේ කවුද කියන්න බලන්න දන්නඑකි හොංගවේ හිටපු නායකය ප්රසිද්ධ නායකයක් හිටියා. මට හරි කියන්න පුළුවන්ද? වංගු ජනරජයේ හිටපු නායකය සාමාන්ය දැනු මුවක් දන්නේ? මේ පැටරික් ලුලම්බා කියන එක්කෙනා. පැටරික් ලුම්බා කියන එක්කෙනා තමයි මේ කොංගු ජනරජයේ හිටපු ආය කියලා. ඔහු ඇත්තටම ඔහුගේ පාලකයක් පාලකයකට ඔහු සෝවිය සමුඩුවාදී හිතවාදී සෝවිය සමුහණ්ඩුව හිතවත් පාලිකට තමයි කොන්ගෝ සමුහාණ්ඩුවේ නායකයා මේ පැටරික් ලොලුම්බා ක්රියාත්මක වුනේ. ඕක කිව්වා මේ රූකට පාලකයෙක් කියලා. සෝභෙත් සමූහණ්ඩුවට හිතති රූකට පාලක. අපි කියන්නේ මේ පපට ටූල කෙනෙක් කියලා. මොත හිතති පාලිකත් සෝවි සම්හට.
මීට සමාන්තරව අප්රානහනු කලාප තිබුණ වෙනත් රටවල් වල අපි දැක්කා මේ තත් කාලේ 60 දසකයේ. ඕගොල්ලෝ දන්නවා. දවසේ 60ේ දසකයේදී ඔය තුන්වූන් ලෝකයේ මහීප්ප වල නිදහස් ව්යාපාර ක්රියාත්මක වුණා. යටත් විතර තිබුනේ. වටහිරෙර රටවල් වලින් යටත් කරගත්ත කොළනි තිබුණේ මේවා අපිත් ඇතුළු. මේ කොලනයිසationන් යටත් විත්ත කරන යටතු රටවල් තිබුනේ. අපි වෙනත් රටක යටත්ව බවට පත් වෙලා තිබා. අකාවෙත් එහෙමයි. එතකොට මේන් කලාප්පයේ මෙන්න මේ යටත්ව හරණය මුල් කරන්න ඇති වෙලා තිබුණා ජාතිකවාදී ව්යාපාර. මොකද මේ ජාතිකවාදී ව්යාපාර කියලා කියන්නේ? කියන්න බල තිබුණද ලංකාව තිබුනද එහෙම ව්යාපාරය?
ඇහෙනවද මම කියන එක ඇහෙන්නේ නෑ වගේ ඉන්නවද? වසාරන්න බලන්න ලංකාවේ ජාතිකාද ව්යාපාරක් තිබ්බද නැද්ද? තිබ්බද? මේක ඉන්නවානේද 30 ගානක් ඉන්නවානේ 3 එකක් දුක මොකද ඉන්න මේගොල්ලෝ ඉන්නවද මේ මගත් එක ෙක්චර් එකේ මේ මම? ඔව් තිබුණ සර්. මෙච්චරලා කියයි කියන්නේ? මොකක් තිබුණ ව්යාපාදය? ඕගොල්ලෝ ඒ ලෙවල් දේශපාල විද්යාම කරලා නැද්ද? ක තෝර ඉන්නවාද දේශපාල විද්යාව ඒ ලෙවල් කරපු කට්ටිය නැද්ද? සාමාන්ය පෙළවත් කරලා නැද්ද? උගන්නනවා නේද මේ ලංකාවේ? පොරසික් දියාපලටනවා. ආ මේ අප්රියාණු කලාපයේ මේවා දැනගෙන ඉන්න ඕන. මේ මේ උපාධිකට ඉගෙන ගන්න හොඳ. මතක තියාගන්න.
ඉස්සලෆ්රන් කලාපයේ මේ මගේ යටත්විත්ත කරන ලක්ණ රටවල් ගණනාව නිදහස් ව්යාපාර ආරම්භ වෙලා තියෙනවා. ජාතිකවාද ව්යාපාර නිදහස්ෙසා ජාතික ව්යාපාරාජ්යවාදයෙන් මිදීමේ ජාතික ව්යාපාර ආරම්භ වෙලා තිබුණා. මේනසලස්ටිic movමන්ස් කියන එක මේවා ගොඩක් කට ඇකාන රාජ්යන් වල තිබුණු සමහර රටවල් තමයි මේ ගෝතමාලා කියන ගෝතමාලාව ආසියානුකලාපයේ තිබුණු ඉන්සියාව ඉන්දූ චීනය මුල් කරගෙන ඉන්දියාව වගේ රටවල්. අප්රිකානු ආසියාණු ලතිනම්පරගානු කලාපොල මේ වගේ ජාතික ව්යාපාර ගොඩැගිල් යදුනා මේ අධිරාජවාදයට ප්රැතිවිරුද්ධව යටත් විත්ත හරණය කර ගැනීම සඳහා නිදහස උදෙසා ව්යාපාර නිදහස් ව්යාපාරය ඇති වෙලා තිබුනා. මගේ ජාතිකවාදී මූණවරක් තිබුණා ව්යාපාර.
එතකොට මේ මහත්ඵල ඇතිවෙලා තිබු ජාතිකවාදී ව්යාපාර වලට වඩා ගොඩාක් මේ කොමයුනිස්ට් මුහුණුරක් තමයි තිබුණේ. කොමයුනිස්වාදය මුණුවරක්. රයිට. කොමයුනිස්ටුවාදී මූණවරක් සහිතව තමා මේ ජාතිකවාදී ව්යාපාර ක්රියාත්මය. මේ භූදේෂ්පාන මාත්විල රටවල. එතකොට ඇතුනු විශ්වාසය තමයි මටහිරට තිබුණු විශ්වාසය තමයි මේ ඇතිවෙලා තිබු ජාතිකාදී ව්යාපාර වල කොයුනස්ටවාදයේ සංවිධාන ගාත වීමක් සහිත ඒවාලට තමයි ටේර සක්් කරේ. අමෙරිකාවෙන් බටහිර කඳවර හැම වෙලාවෙම මේ තුන්වූන් ලෝකේ රටබල ඇතිවෙලා තිබුණ ජාතිකවාදී ව්යාපාර කොමනිස්ටවාදී සංවිධාන ගත වීමක් සහිත තිබුණේවා හිටිය තමයි ඒගොල්ලෝ ඒගොල්ලට පොඩි ඩවට් එකක් තිබුණා. සීත යුද්ධකාරය එතකොට ඒවා එන්නේ රුෂ්යයා පැත්තෙන් කොහෙස්වාදය එහ තුන්ව ලකට මේ ජාතිකාධි ව්යාපාරය.
ඊගාවට තියෙන පොඩි සැකයක්. ඩවුට් එකක්. මෙන්න මේ සන්ය තුළ ගෝලීය දේශපාලනයේ බලනගේ ඉදලා හිටපු අමෙරිකාවයි ශ්රොවිත් සමුහ්ණඩුවයි. මේ රාජ්යයන් දෙකම තුන්වල් ලෝකයේ රාජ්යන් දිනා ගැනීමේ තරම් කාරිත්වයක් ඇති කරන්න තිබුණා. සිතිලුදීමේ ඒ තුන් ලෝකේ රටවල් දිනා ගැනීමේ තරංකා රයිට. ඒක තරංගාර්ය තක්කනේ මුද හැරියා. ලෝකේ පුරා. අමෙරිකා එක පැත්තකෙකමත් සෝවිච් සමුන තව පැත්තකෙකමත් විශේෂයෙන් මේ කාල පරිච්ඡේතල යුද්ධයේ ඇතිවෙලා තිබුණු එක්තර කාල පරිච්ඡේද කියි 1950යි 1960.4 එක අතර in between 1915 and 16. ඒ කියන්නේ 1950 සහ 1960 දවසගේ අතර කාලය ගත්තම අමෙරිකාව සහ සෝවිට් සංගමය ලෝකයේ අවශේෂ දේශපානික මහාීපිළිව රටවල් වල හිතවත්කම පක්ෂපාත තමන්ට ගන්න තංකාර විදිහට ක්රියාවලියක් ඉවත් කරන්න.
දැන් 60 දසකය තුළයි 60හතර කාලය තුළ එතුළ විශේෂත්වය තමයි තුන් ලෝකයේ රාජ්යයන් ගණනාවක් යටත්ව කරණෙන් නිදහස් වී යටත් විත්තය ඒ කියන්නේ deනයිation කියන එක යටත්වයට ලක්වෙනවා. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ යුරෝ අධිරාජ්යයට යටත් වෙලා නිදහස ලබන රාජ්යන් බවට පත්වෙලා. නිදහස් වෙලා එළියට එන රාජ්යන් බවට පත් වෙනවා. සූදානම් වෙලා හිටපු රාජ්යයන් ගරණනාවත් තිබුණා මේ තුන්ු ලෝකේ රටව. මෙන්න මේ රාජ්ය. මෙන්න මේ රාජ්යයන් මුල් කරන තමා මේ දේවල් ට්රාර්ගට් කරේ.
සෝවේ සමූහනවත් විශ්වාසපු දෙයක් තමයි මේ නිදහස් වීමත් එක්ක මේ රටවල්ලා තිබුණු සමහර තමන්ට හිතවත් අක්ෂපාතීත්වය දැන් රාජකීය බලය අඩුවීයාමේ ප්රවණතාවයක් තියෙනකොට සවෙත් සමුහණ්ඩුව නිතරම් නිකන් සැක හිතුවා. ගරණය කරලා තිබුණා. ජාතික විහාතී ව්යාපාර නිදහස් ව්යාපාරයට සපෝට් ය දුන්න මේවා නැති වෙන්න පුළුවන් කෙනකා. රයිට. ඒ වගේම සවිත්ර සමුර විශ්වාස කරපු දෙයක් තමයි ලෝකය පුරා තමන්ගේ මතවාදය කයුනිස්ට් මතවාදය ඒ මතවාදයට මේක බාධාවක් වෙන්න පුළුවන් කියන කාරණා. මේක සවි සමුවාණ්ඩුව තේරුම් ගන්නා. ඒ නිසා මේ ලෝකයේ ප්රධාන කඳගුල රාජ්ය දෙකම අමෙරිකා අවස්ථාව රෂ්යාව මේ නිදහස ලැබීමට සූදානම් වෙලා ඉන්න තුන් ලෝකයේ රටවල සහය දිනාගන්න ඔවුන් ග්රහණයට ගනීමට තමන්ගේ පාශ්වයට ලං කර ගැනීමට ඉතාම තරංගී ආකාරයට ක්රියාවලියලා හිටියා.
ඔවුන් ඒ සඳහා කරේ ඇමෙරිකාව සාරසියාව මේ රටවලට තමන්ගේ අවිෂ්පාදනය කරපු අවි විකිරීමේ ක්රියාවලියක් ක්රියත් කළා. තා අඩුලට අවිනදායරීය ඔය ජාතික ව්යාපාරවල තිබුණු ගැටුම් සහයවට ඒවා ලබාදීම හරහා ඒ නායකයන් ලං කර ගැනීම ක්රියාවලිය තමන් ගාව නිෂ්පාදන කරපු අවි විකිනීමේ ක්රියාවලික හිටියා. අවි නිෂ්පාදනය සහ විකිනීම අතර ගැටුම් අතර ත්රිවිධාකාර සම්බන්ධයක් තියෙන්නේ. නිකන් ඇති වෙන්නේ නෑහැ. ඇටියුම් ඇති කරන්න දේවල් තියෙන්නේ. නිෂ්පාදනය කරපු අමිනකුණගන්නත් එපැයි. ඒවා තමයි යුද්ධ කියලා කියන්නේ. හරි. මේ හරහා අමෙරිකාව සහ රෂ්යාව කිසම් බලපෑමක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ ගත්තා මේ රටවල් තමන්ගේ පැත්තට ගන්න.
ඒ නිසා අපිට පේනවා මේ සිත උද්ධේදී අමෙරිකාව මේ සම්බන්ධව ගන්න සූක්ෂම ක්රියාමාර්. බටහිර රන්ත්රවාදී කඳහුරට ධනේශ්වරවාදී කඳුරට මේ නිදහස් වන රටවල් හඳා ගැනීම සම්බන්ධව අමෙරිකාව ඉතාම උපායශීලී ක්රියාමාර්යක් ගන්නවා. සෝවියත් සමහණ්ඩවලට පැතිුත්. මොකක්ද? ඒ තමයි අමෙරිකාව සිතල යුද්ධියේ කාලයේදී සෝවියත්් සමූහණ්ඩුවට ප්රතිපක්ෂව ඇති කරපු ඉතා ප්රබලම ආයතනයක් තමයි ඇමෙරිකාවේ තියෙන මේරඉට intටලන් agcies කියන එක. මධ්යම රහත් ඔස්සු සේවා මිකස් ජනපදයේ cීඑ කියලා කියන්නේ. මධ්යම රාසෘත් සේවා. අමෙරිකාවේ අමෙරිකාව සම්බන්ධව අමෙරිකාවේ බලය වර්ධනය කරන්නු තියන ගැනීමේදී උපාමාර්ග ක්රියාත්මකේ මෙන්න මේ ආයතන මේ සිය මේ කාල සීමා තුළ මේ තුන්ව ලෝකයේ රටවල සත්වයන් තමන්ට හිතවත් ආකා ආකාරයට ග්රහණය කරගන්න අවශ්ය වන උපා මාර්ග සකසමින් ක්රියාත්මක වුණා.
ඒ හින්දා උදාහරණයක් හැටියට මේ සියික අමෙරිකාවේ මධ්යම රාසවා ලෝකයේ විවිධ මහාපවල තිබුණු තුන්වූලෝ රටවල තමන්ට හිතවත් නොවූ රාජ්ය. අමෙරිකාවට හිත ඇති මිත්රශි නොවූ රාජ්යයක්. වෙනස් කිරීමට ඔවුන් උත්සාහ කරන්න. ඔවුන් උපායමාර්ක ක්රියාත්මක කරනවා. ඒක එදා විතරක් නෙමෙයි අදත් සිද්ධ වෙන දෙයක්. ඒක තමයි ලෝක ස්වභාවය. ලෝකතන්තර දේශපාන ස්වභාවය. එතකොටම අමෙරිකාවේ මධ්යම රහත්තු සේවාව තමන්ට මිත්ර සීලි නොවූ රාජ්යන් පාලනාධිකාරයෙන් ඉවත් කිරීමේ උපාමාර්ගී ක්රියාවලියක් ඉවත් කරන්න. පාලකයන් ඉවත් කරන්න. තමාට හිතවත් නොවුණු පාලකයන් සහ අණ්ඩුව වත් කිරීමේ ක්රියාවලිය දිවත් කරා. ඉතාම සූක්ෂම ආකාරයෙන් ක්රියාත්මක කිරීම දකන ලැබෙනවා මේ සිතල යුද්ධකාරයක අවස්ථාවක් හැටියට මේ තමන්ට හිතවත් නොවන රටවල් වල පාලකයන් සහ ආණ්ඩුව නිවත් කිරීම. ඒ එදාට වතුර නෙමෙයි අදටත් බලපාන කාරණයක් හැටිය අපි පෙන්නවා දෙන්න පුළුවන්. ඒ තමයි යථාර්ථය බලේශ පාගය.
එතකොට එක එක් රටවල ආණ්ඩුවලට එරේව මේගොල්ලෝ කරන්නේ ඒ බලවේග ශක්තිමත් කිරීම. රට ඇතුල තුළම ඒ ආණ්ඩුවට ප්රතිරුද්ධ බලවේක සකස්මත් කරනවා. ඒ ක්රියාවලිය ක්රියාත්මක කිරීම ඇමෙරිකාවේ සිටිය හරක් සිද්ධ කරා. පස්යාිකානු ළත අමරිකානු මාධීපල තමන්ට හිතවත් නොවන අ පාලකයන් සහ ආණ්ඩුන් හිටිය නම් ඒගොල්ලෝ ට්රන්ස්ෆෝම් කරන්න වෙනස් කරන්නරප්ලේස් කරන්න තාම උපාශීලී ක්රියා මාර්ග දිගත් කරනවා. 1953ේ අමෙරිකා හිටපු ජනාධිපතයේ අයිසන් හබවර අසන්හබ මේ ක්රියාවලිය හඳුන්ා දුන්නේ operරේෂ කියලාජස්. අමෙරිකාව තමන්ට හිතවත් නොවු මිත්රශීලී නොවණු රාජ්යන්ි පාලිකයන්සා ආණ්ඩුව වෙනස් කිරීමේ මේ සියි උපක්රමී ක්රියාවලිය අසන් හත් ජනාධිපතිවරයා හඳුන්වන්න දුන්නේ න්නේ operරationectස් කියලා. එහ අද විතරක් නෙමෙයි මේක සමාරම්භක ඉතිහාසයක් තියෙනවා. හරි මේ ජාත්යන්තර දේශපාල ඉගෙන ගන්නකොට මේ මේවා ඉතා වැදගත්.
මේකේ එක සිදින් ගණනාවක් තියෙනවා කොහොමද මේ ඇමෙරිකාව ඒ රටවල් වල තමන්ට හිතවත් වූ රටවල පාලකයන්සා ආණ්ඩුව වෙනස් කරන්න කියන කාරණය. මේ සිතලිුත් ඒක අවස්ථාවක්. ආණ්ඩුව වෙනස් කිරීම ප්රථම වරට ඉරානය. දැන් අපි ඊයේ ඉරානය අපි දකිනවා දිගටම දිගින් දිගෙන ඊරාණේ අමෙරිකට විරෝධී යහන්නුවක්. හරි දැන් ඔය ඉස්ට්රාලිය ලහුවා තලවන්නේ අමෙරිකාවයි කියා ඳ පෙර දෙක මමිකන් න ඒ ජන්තිය ඊශ්රාලයන නේවෝජිත ඒගොල්ලෝ තමයි. ඒගොල්ලෝ හරහා තමයි රිද වන්නේ. එතකොට මේ පළමු සිද්ධිය වෙන්නේ ඉරාණයේ තිබුණා ඒ වෙනකොට අමෙරික විරෝධී ආණ්ඩුවක්. සහ පාලකයෙක් හිටියේ. රාණය මෙන්න මේකට අමෙරික මධ්යමත්තු සේවා ක්රියාත්මක වෙනවාසියඒ ට විරුද්ධව ඒ යනවා. අපට පේනවා ඉරාණයේ හිටපු අමරිකන විරෝධී පාලකයාසා ආණ්ඩුව මේ වෙනකොට ඉරා අගමැති හිටියේ මෝහමන් මොසට්. මෝහමන් මොසඩික් කියන පුද්ගලයා. අමෙරිකන විරෝධී පාලකයෙක්. මෝමන් මොසඩික්. තර එරාන අගමැති. මෝමන් මුසාඩයෙක්. මේ දූරයෙන් පහ කිරීම අරමුණු කරලා ඒක ක්රියාවලියක් දෙයක් කරනවා. ඒ වෙනකොට එරාණේ හිටපු ඒ මොහොම අසායෙක් ඉතාම ජනප්රිය නායක එක්කරානේ ජනතාවත්. ඒ කියන්නේ ජනතාවගේ වැඩිදයෙන් තෝර පත් වු නායක එක්කානේ. rightයිට. ජනතාවගේ වැඩිඡන්දයෙන් වැඩිම ජලිතාවයක් තියෙන නායකෙක් තමයි ඉරාේ පාලනය ගියේ. හැබැයි අමරිකන විරෝධී.
අමෙරිකාව මෙයා ඉවත් කරන්න ගත්ත ක්රියාමාර්ගත්. දැන් ඕකම තමයි ඉරාකේ සිද්ධ වුණේ. අපි දන්නවා ඒ සදාසෙන් කොච්චර වැරදි පාලකයෙක් වුනත් අවුරුදු 30,000ක්කට පාලනය ගැන ගියත් ඔහු ඉරාකය පාලනය අරන් ගියා. හැබැයි අදට වෙලා තියෙන්නේ මොකක්ද? සද්ධාසම ඉවත් කේ කවුද? මෙන්න මේ වගේ ප්රශ්න තියෙනවා ජාතන්තපාලනය බලන්න ඕන දේවල්. ඊළඟට සිරියාවට වුනේ මොකක්ද? ලිබියාවට වුනේ මොකක්ද? කියන කාරණය සම්බන්ධ. එතකොට මේ ඉරාණයේ අ ඉරණයේ ජනප්රයේ නායකයා අමෙරික විරෝධී නායකයා අමෙරිකන විරුධුවී ආණ්ඩුව අ ඉවත් කරන්න අමෙරිකාව කටයුතු කරනවා. මොකද මේරාන නායකයා මේමන්ඩ් මසාඩෙක් කියන ඉරාන අගම ප්රතිපරයා.
අර සීතල යුද්ධ කාලයේ කිසිම කඳවුරුවට සම්බන්ධ වෙන්නේ නැතුව හිටියා. අපි හිතනවා ඒ කාලේ ගොඩනැගුණා ව්යාපාරයක් මේ කඳුරුවාදයට ප්රතිවරුද්ධව දෙවෙනි කඳවුරක් හැටියට මේ නොබැදි ව්යාපාරය. ඕගොල්ල අහන්න. මේ නොනලයින් මෝමන් කියන එක. නොබැදි ජාතීන්ගේ ව්යාපාර. ඒ කියන්නේ මේ ජටත්වීත්තයට ලක් වුනූ රට වටබල් ඔක්කොම එකට එකතු වෙලා නිදහස ලබනකොට ඔවුන් දැක්කා මේක ඇතුළ ලොකු තරගයක් තියෙනවා මේ ලෝක දේශපාලනය තුළ බටිර සාගෙන අතරමෙරිකාව රසයාව අතර. අපි මේකකටවත් බැඳෙන්නේ නැතුව අපේ පාඩුවේ අපි ඉන්න ඕන. අපේ ආර්ථිකය හදාගන්න ඕන අපි තීන වෙන්න ඕන අපි කඳුරුවාරු වෙලා බැහැ. අපි මධ්යස්ථව ඉන්න ඕනේ කියලා මේ නොබැදි ව්යාපාර බහි කරගන්න. නෑම් කියලා කියන්නේ නොන්න එලලාන් මහොමට.
එතකොට නැඹදි ව්යාපාරය ආරම්භ කිරියට මුල් වුණු වුණු ප්රධාන චරිත ගණනාවක් තියෙනවා. අපේ රටෙත් හිටියා. ශ්රීමාඩි බණ්ඩාරනායක. ජල නේරු ඉන්දියාවේ. ඉන්දියනෂාවේ සුකර්ණු. ඊළඟට ගනාව වෙන රූම යෝගස්ලයාවේ මාසල ටීටෝ වගේ නායක. චීනයේ ෂෝ වෙනන්ලය වගේ නායක. මේගොල්ලෝ එකතු වෙලා තමයි නොබදි ව්යාපාරයේ අර මූලික ප්රතිපත්තිය හැදින්නේ. අලා තියෙනවද න් නොබදී ව්යාපාරය? අහලා තියෙනවද? නොබදී ව්යාපාරය අහලා තියෙනවද?
ඔය කතා කරන්නේ නෑහනේ. ඉතින් කොහොමද භාග පස්සේ නොබැදි ව්යාපාරය අහලා තියෙනවද? නැත්තක් නැ. අහලා තියෙනවද නැද්ද? ඇහෙන නැද්ද?
මම කියන අහලා තියෙනවා සර්. එහෙනම් කතා කරන්නේ නැත්තේද? මොකක්ද නොබති ව්යාපාරය කියලා? දන්න විදියට කියන්න. දන්න විදියට කියන්නේ මොකක්ද නොබති ව්යාපාරය කියලා. අහලා තියෙන විදියහට.
ඔය කඳහුරවාදය දේශපාලට ප්රතිවිරුද්ධව මත වුනොත් තුන්වෙනි කඳවරක්. මධ්යස්ත කඳවුරක් හැටියට නොබෙදි. කාටත් බැටෙන්නේ නෑ කියලා. එතකොට ඒ තිබුණා නොබදි ව්යාපාරයේ ප්රතිපත්තියක්. මොකක්ද නොබි ප්රතිපත්? දන්නේ නැද්ද? කවුද? ඒකට කියනවා පංචශීල ප්රතිපත්තිය කියලා. පංචශීල ප්රතිපත්තය. ඒකේ මූලික මූල ධර පහක් තියෙනවා. ඒ කරුණු තමයි ව්යාපාරය ක්රියාත්මක වුණේ.
එතකොට දැන් මේ මේ ඒ මේ ඒ ඉරියාන අගමතිරයා මේ කඳවුරු දේශපාලයට ගැති නොවී එයා නොබැදි ප්රතිපත්තිය මධ්යත්ව හිටියා. මධ්යස්ථ නොබැදි ප්රතිපත්තියක් අනුවන් කරපු නායකට තමයි පිළිගන්නේ. හරි.
මේකට එතුුණු තව කාරණයක් තමයි දැන් මේ ඇමෙරිකන් මැදිහත්වීමට අපි දන්නවා බටහිර අධිරාජවාදී කාල සීමාවන් තුළ ලෝකයේ අනිත් රටවල ඒගොල්ලොන්ගේ ව්යාපාර තමයි මේ රටවල තිබුනේ. සියලුම ආර්ථික සම්පත් ඒගොල්ලෝ අරන් ගියා. දැන් මේකට ආසන්නම හේතුව දැන් මේ පාලක ඉවත් කරන්න ඒ වෙනකොට ඉරාණයේ තිබුණා ප්රධාන භිතාන්ය සතු සමාගමක්. එල් සමාධි ඒ තමයි ඇංගලෝ ඉරානියන් oil කම්පනි.
ඉරායේ තිබුණා පිතාන්ය සමාගමක් ඇන්ගෝ ඉරanනියන් oil් කම්පන කිය. ඉරායේ තිබුණු බිතාන්ය තෙල් සමාගමක් තිබුණා ඇංගලෝ ඉරායෙන් o ඔයිල් කම්පන කියලා මේ සමාගම ජනසතු කරා මේ පාලකයා. රූමට්. එතකොට ඒගොල්ලට ආර්ථික වශයෙන් දැනෙනවනේ බටහේ රටවල් වලට සදාහම්සෙන්ටත් වුනේ ඒක තමයි. විශාල තෙල් සහිත රටක් පාලනය කරගන්න බැහ මේ පාලකයත් එක්ක පාලකා ඉවත් කිරීම තමයි ගැහේ.
එතකොට අ මේ මොහොත් සරෙක් අයිියඒ උපාය මාර්ගව මේ ආණ්ඩුව පෙරලලා ඔහු නෙරප හරියා. ඊට පස්සේ ගෙනාපු පාලක තමයි සහ මෝබන්ට් කියනඑක් කෙනා. රාණයේ පාලිකයෙක් ගෙනාව සහ මෝබට්. මෝබට්ස් බස්සෙක් පළව හැරලා ඒ ආණ්ඩුව පෙරලා දාලා බලයට පත් කරා ආණ්ඩුවක් සහ මොහොමට් කියන නායකත්වය ඉරාණි එතකොට මේක අමෙරිකන් සහයක් සහිතව ආපු ආණ්ඩුවක් ඉරාණි මත තියාගන්න මේවා එදා වගේ මදක් ලෝකේ වනට ක්රියාත්මක වෙන්න පුළුවන් ක්රියාත්මක වෙනවා එතකොට සහ බොහොමත් අ ඉරාලිය ඇතුළ ගෙනගී තාම ආඥාදායක රාජ අහඬු. මොනාචියක් වගේ ඉතාම ආඥාදායක තාම අ පූර විදිහට අරන් ගියේ. ඒකාධිපති වගේ ආඥාදාය කාණ්ට දණ්ඩුවක් කරන් ගිය. නමුත් අමරික සහය තිබුණා.
මෙයා බලයට ආව ගම මොකද කෙරෙම කිය නොහොඹනාව සහ මෝහමට ආවම ඉරාණයේ තිබුණු කොමයුනිස්ට් පක්ෂයයි ඒ පක්ෂය හඳන්නුවේ මේඩේ පාට කියලාඩේ පාට tu tඩ t hතුටඩේ පාට තුඩෙහේ පක්ෂය තණම් කරා මේ ශෝම බලයට ගෙනාට පස්සේ ඉරාණයේ තිබුළු කොමයුනිස්ට් පක්ෂය තහනකා. දැන් එතකොට මේ සහ මෝහමට ඇත්තටම පාලනය පාලකයා හටියට වුණේ ඉතාම උග්රමෙරන් හිතවාදී පාලකයෙක් හැටියට අමෙරිකාවට ඉතාමත් පාලකෙක් හැට නැතුව. එතකොට අපි පේනවා සේක හරහා මේ මේ කාලය තුළ තමන්ට හිතවත් නොවූ පාලකයන්සා ආණඩු වෙනස් කරන්නිකාව ක්රියාත්මක කරනව හැටි. සහ ඒ කොමයුනිස් මතවාද ප්රැතිවිරුද්ධව ක්රියාත්මක කරපු හැටි. ඒවා ඉවත් කරපු අ කන්ෆරන්ස් මාන්ත්ර සනකාරී විදිහට කරා. හරි.
ඊළඟට ඒ වගේම සිද්ධිය අපිට පුළුවන් දකින්න මේ 959දී අප්රිකානුකලාපය 959දී අප්රියාණුකලාපය අකාවේ රටක් තිබුණා මේ ගෝතමාලා කියලා ගෝතමාලාගේ රටක් තියෙනවා ඕගොල්ලෝ අහලා ඇති මේ ගෝතමාලයි හිටපු පාලකයා ඒ පාලකයාගේ නම තමයි දැකබෝ ආබෙල් ගුස්මාන් කියන දැකෝ අ බෙන්ස් ගුස්මාන් මේ ගෝතමාලා පාලකයා පේනවද මේ නම ඔව් සර් මේ ජැකප ගුස්මන් අ මෙයා වාමංසික පාලක ගොත්මාලා හිටපු ආණ්ඩු කරපු. වාමංසික නායකයෙක් මේ නායකයා පහකිරීම් බලෙන් පහ කිරීමේ ක්රියාවලයෙක් සිමෙරික මධ්යම රාශුත් වේවා rightට ඔහු පලෙන් පා කරන්න අමෙරිකාව 31ක හරහා ඒ රටේ යුධ හමුදාවට සහයදු කරා. දහම දවට සහය දුන්නා. rightයිට උදාහමුදාවට සහ දීලා ඕගේ ආණ්ඩුව පෙරලා දාලාතමාලාවේ මිලිටරි ජුන්ටාවක් මිලිටරි ජුන්ටා ආණ්ඩුවක් පිහිටවන්න අමෙරිකාව ක්රියාත්මක කරන්නා. පාමානංශික පාලය අයින් කරලා දාලා.රයිට රයිට් එතකොට අ ගුස්මාන් පරලවා හැරලා මිලටර ජුන්ටාවක් තමයි බලයට පත් කරේ. සේ ඒකේ උදව්වේ. රයිට් අ එතකොට බත්තුණු මිලිටරාණ්ඩුවේ නායකත්වයට පත් කරේ අමෙරිකාවට හිතති පාලිකයෙක්. මේ මිලටර ජුන්ඩා ආණ්ඩුවේ නායකත්වයට පත් කරා අමෙරිකන් හිත පාලිකෙක් කාොස් කැටිලෝ ආමෙස් කියන එක්කෙනවා. ඒ නම ලියාගන්න කාෝස් කැස්ටිලෝ මිස් මෙන්න මේ පේනවද වෙනවදෙනවා ස් කාස් කැස්ටිලෝ අමස් එතකොට ඇමෙරිකන් නිතති අමෙරිකා ජුනටා පාලකයා මේ ඔහුගේ නායකත්වයට ඇති ගෝතමාලාවේ කොමයුනිස්ට්වාදයට විරුද්ධව කමයුනිස්වාදය විරුද්ධව ඒ රටේ ජාතික ආරක්ෂක අමිටුවක් පිටෙව්වා වූ නැෂනල් comටි of the defens against communයුනිස සමිශ්වාදයට ප්රතිවිරුද්ධ වූ ජාතික ආරක්ෂක කමිටුවක් පීට කියනවානෂනal comමි of defens against communි කමයුනිස් බාධරට ප්රතිවිරුද්ධව ජාතිකා ආරක්ෂක කමිටුව අපිට ඇහුවා මේ අ කාලොස් කැස්තිලව් ගෝතමාලා අමෙරිකරික නිරිත පාලකයෙක් දිත්්යා අමෙරිකන් ජුන්ටාව අ මිලට ජුන්ටාව එතකොට මේ දැන් මෙයා පෝතමාලා තුළ ප්රකිලිඉඩම් පෙස්සනංස් කරන ලෑනම්ස් law ඉඩම් පෙස්සනස්ත නීති රීති ඇති කරා ගෝතුමා ලතුර ඒ වගේම ඒ වෙනකොට ගෝතමලාවේ ජනසතු කරලා තිබුණා ඇමෙරිකන් සමාගමක් මේ unනයයිඩ්ෆන්ට කම්පැනි කියන සමාගම ඒක නැවත වරක් අමෙරිකාවට ලබා දුන්නා ඒ කම්පැනි ඒ දන්න ඇමරික නිරිතවාදී පාලිකයෙක් අපිට මේ පේනවා ලෝකේ රටවල් ප්රධාන රටවල් තමන්ගේ ආර්ථික අභිලාශාතාව අනිකුත් රටටවල් පාවිච්චි කරන්න කියලා. එතකොට මේ සියලුම දේවල් සිද්ධ වුනේ ගෝතමලාවේ අමෙරිකාවේ ඉල්ලින් පිට අමෙරිකාව තමයි පංජ්යපාන වෙනස් කේ.
දැන් මේ විදිහට අප්රිකානු කලාපයේ මේක වෙනකොට අපි බැලුවොත් එහෙම මේ ආසියානුකලාපය තුළ ආසයානුකලාපය ආසයාවේ රටක් තමයි මේ ලොකු රාජ්යත් දූපත් රාජ්යයකින් වැඩනු රාජ්ය තමයි ඉන්දනේෂියාව කියලා ඒ කියන්නේ දූපත් 2000ක් විතර තියෙනවා. පැතිරණ රාජ්ය ඉන්ෂියාව. ඒ ඉන්ෂියාව හිටියා හොඳ මධ්යස්ථ පාලකයෙක් සුඛනව කියලා. මම කිව්වේ නොවදි පිළිවත සරස් කිරීමේ ප්රධාන නායකයෙක්. සුකන්නෝ පුත්රි කියලා අපි කියන්නේ සුකන්නෝ සුඛනෝ පුත්රී කියලා කියන්නේ සුඛෝ සුකර්නෝ ඉන්ෂියාවේ පාලකයා හිටපු නායකයා සුඛනෝ මේ ඔය ගෝතමාලාව සමාන තරදෙනට මුණ දුන්නා 1950 අයදී ආණ්ඩු පෙරලියක් ඇති කිරීම මුල් කර. සුගන්නු ගතොත් මධ්යස්ථ පාලකයෙක් ඔහු කඳුරකට බැඳෙන්නේ නැතුව හිටි මධ්යස්ථ පාලකයෙක්. මේක අමෙරිකාව ටිකක් හිසරයක් වුණා. මොකද නිසා තිබ ප්රාදේශ පාලනයන් විවිධූපත් එකතු වෙලා තමයි රාජ්ය පිහිටලා තිබ්වේ. එතකොට ඉන්දේශය ප්රාදේශිය අනිනල නිදහරයෙන් ඒ ප්රාදේශී සයතතාවය ඉල්ලලා චකර්තා කියන්නේ ප්රධාන අගනුවර. ඉන්ද්රෝනෂියාවේ ඒ ජකර්තා අගනවරෙන් වෙන්වෙලා යා. මේ ස්වාතතාවය ඉල්ලපු ඉල්ලීම ජගත වලින් මේ ස්වාධීන වෙන්න ඉල්ලීමක් කරා. ෂ්යයා විවිධ ඈත දූපත් රාජ්යයන් ගරණාවක් එකටලා තියෙන්නේ. ඒ ප්රාදේශී පාලකයෝ මේ ජකර්තා අගනවර කියන්නේ ප්රධාන අගනවර ඉල්ලීමක් කරා අපට ස්වායතතාවය අවශ්යයි කියලා. එතකොට මේ ප්රශ්නය සමථකරණයෙන් බෙරගන්න අමාරු වුනා සුකරනට ප්රාදේශි පාලකයන් ඒගොල්ලෝ පිටපසේ හිටිය අමෙරිකා ඒ නිසා සුඛන්ව කරර මොකක්ද සමහර ඉල්ලින් කරපු ප්රාදේශ නායකයෝ ඒ තනතුරුවලින් අයින් කරා මෙයා ඒ තනතුරවලින් අයින් කරා. ඒ කියන්නේ ප්රාදේශී වටෙන් වශයෙන් ඒ ඉල්ලිම් කරපු සමහර ප්රාදේශී නායකයන් අයින් කරන්න.
මේ අතරතුර ඔබට පේනවා මේ 1958දී 1958දී මේ ඉන්දනේෂයාවට ආසන්න මේ මධ්යම සුමාවගොල්ල දන්න සුමරා දූපත් මේ මධ්යම සුමරාව ඉඳලා ඒක ක්රියාත්මක කරපු අනතර නිදාරියක්. සුමරූපත ක්රියාත්මක කරපු අර්ධම නිදහරආ මේ ඕගේ නම කනල් හාම උසේල් කනල් ආමට් ඔසේල් ආමට් කුසෙල් නල් ආමට් උසෙන් කියන නිලධාරීය බටේන සුමා මාත්රාව පාලනය කරපු ඒ වගේම තවත් පළතක් වුණ මේ උතුරු සුලාභවේ නෝත් සුලලාභවේ කෙනෙක් ඉන්ෂයාවේ නෝට්ස්ලාව sස් කියන්නේ පළක් දෙකේ හිට අනතිනධ හරියක්. ටනල් වෙන් සුව රජීවල් මෙන්න මේ දෙන්න න එකතු වෙලා ඉන්ධනේෂ්යානු විප්ලේවීය සමුහණ්ඩු කියලා රාජ්ය ප්රකාශයට පත්ව. ඉන්ෂන් විප්ලේ සමුහණ්ඩු revoluෂyග of the replic of ඉන්es මේ දෙන්නා එකතු වෙලා ඉන්ඩනේෂියා ිප්පලේවිය සමූහණ්ඩු හැටියට රාජ්ය ප්රකාශ පත් කරනා. මේ ක්රියාවල සිද්ධ වෙන්නේ ඉන්දින නායකයා සුඛනුගේ බලය අධිභය සුඛරණව පාලන බලයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා මේ දෙන්නා මෙහෙවනවා බාහිර බලවේගයක්. ඔවුන් විවිධ දේශපාලන පක්ෂ අ සිවිල් දේශපාලන පක්ෂ සමග බද්ධ වෙලා හිටියා. මේ දෙන්නා ඉන්ද නිසා තිබුණු කොයුනිස් පක්ෂයට ප්රති විරුද්ධ දෙන්නේ.ර rightයිට එතකොට මේ දෙන්නා ගහපු මේ කැරලි කණ්ඩායම මේ කැරලි කණා කැඩලිකාර කණ්ඩායම මේ පාදීසි පාලිකයන් දෙන්න ඒ කැඩිකා කණ්ඩායම ඔවුන්ගාව තිබුණු කොයමයුනිස්ට් විරෝධය නිසාම අ ඔවුන්ට බාහිර ආධාර උපකාර ලැබුණා. සිටින අමෙරිකාවෙන් ලබනවා. කොමයුනිස්ට් විරෝධය නිසාම ඔවුන්ට බාහිර අවි ආධාර අවිසා වෙනත් උපකාර ලැබුණා මේ දෙන්න. යුද්ධායුධ ලැබුණා මේ දෙන්නට යුධායුත මූල්ය ආධාර මේ දෙනාට ලැබුණා ඉන්ද්රාව අස්ථාවර කරලා පාල තන්තරය වෙනස් කරන්න. මේ සිම දේවල් පිටිපස්සේ හිටියේ අමෙරිකානු මධ්යව රහස්තු සේවාසඒක මේවා ඒ යට තමයි සංවිධාගත වුණේ ඉන්ද්රියනෂයාවේ මේ දුකාඩුවන්ට එරෙව මේ කැල්ලික ගහර පාලකයන් දෙන්නාම මබිලයිස් කරන්න කොහොමනත් අ ඉන්ෂයා ඇතුලෙන්ම ඇතු වුණු ගරිලා ව්යාපාර මේට පෙනුත් ප්රතිරුද්ද විශාල ගරිලා ව්යාපාරයක් මේ මේකට දැඩි ප්රතිචාරයක් දක්වමින් මතු වුණා. 958දී දැඩි ප්රහාරක් ඇල්ලා කරා ඉන්ද්රියාවට නුවණින් සහ මෝදයෙන් කරපු දැඩි ප්රහාරයක් නිසානසාවේ අභ්යන්තර ගරිලා ව්යාපාරය පරාජි වුණා. 1961ේදී ඉන්දිය ඉන් ඉන්දියන් ශයියා රජයට ඔහුට යටත්ව සිදු වුණා මේ ගරිලා ව්යාපාරයට සම්පූර්ණ ආය දුන්නේ පිටින්. ඉතින් ලෝකයේ විවිධ රටවල මේ ගරිලා ව්යාපාර ආරම්භ කරන්නේ ඒ රටවල් තමයි. ඔයා අපි දැන් ඔය කිව්වට පේන්න එක දෙයක් නොප නෙමෙයි. තව දෙයක් ඒක ඇස්සේ තියෙනවා. මේ ඉන්දෝනේෂියාව ආණ්ඩ පෙරලන්න තත්ත උත්සාහයක් ඔය මරිකාව වැදිත්තරයි.
ඒ වගේ තවත් රටක් සිද්ධියක් මේ සීතල යුද්ධයේදී මේ අමෙරිකාව තමන්ගේ මේ පාර්ශ්ය රටවල් ගන්න උත්සාහ කරපු උත්සාහයක් තමයි අප්රිකානුකලාපය රටක් වුන මේ කොංග කොංග රාජ්යය කොංග රාජ්යත් මෙයා හා සමාහර සිද්ධියක් සිද්ධ වෙනවා. මම මේ සිදුවමින් කතා කරන්නේ. ඇහුවොත්තොත් එහෙම කොහොමද සිතල යුද්ධයේ අමෙරිකාව සහ රුෂියාව අතර තරංගාරිත්වය මේ විවිධ කලාපල ඇතිවෙලා තිබුණේ කියන කාරණය අභ්යන්තර ආණ්ඩු වෙනස් කිරීම සඳහා කොහොමද මේ මැදිත් වෙලා ඇතිනේ කියන කාරණ එතකොට අප්රියාගානු කලාපයේ කොංගෝ රාජ්යය මුල් කරන්න ඇතිවෙලා තිබුණු සිද්ධියක් තමයි මේ ඒකට අපි කියනවා කොංගු අර්භුදය කියලා. සීතිල්දේ තවත් තීරණාම ගතන කොන්ගෝ අරබුදය කොංගු තේනවද මේ ලියන එක තේෙනවද මේ ලියන ඒවා ඔව් ව ඉන්න පුළුවන් හොඳට මත තියාගන්න මේ දේශනාවලට සහභාගී වෙන්න ඕන අවසානයේදී විභක්රියාවලියේදී ඉතාම මේ මම බලනවා දැනුම කියන මේක හෙන් හින්දා නිකන් මේක සෙල්ලමක් කරගන්න වීළුවක් කරගන්න හදන්න එපා. දිගිය ගන්න ඕනනම් ටිකක් කැපකීමෙන්ම වැඩ කරන්න වෙනවා. ඕන වට එපාට මේ වැඩ කරලා අපි උපාධි සාධික නම් දෙන්නවා මම සූදානම් උමනාවෙන් වැඩ කරලා උබාගෙන මුුණ දෙන්න ඔ සාර්ථකවලුත් ලියන්න ඒ විදියට අයට උපරිම ප්රතිඵලක් ලැබෙන බව කියන්න ඕන. හින්දා උමනවක්ත කරා ඔයාට පේන්නේ මේ මේකේ කී දෙනෙක් විතර ලෑපච්ච වෙලා ඉන්නවද මේ කසි? ආ දන්නවද එතකොට සර් 800ක් 900ක් වගේ ඉන්නවා සර්. දැන් මේක ඉන්නේ 23යිනේ. ඉතින් ඕක තමයි යථාර්ථය. තේරුණාද? ඕක තමයි යථාර්ථය. ඉතින් නිකන් ආවට ගියාට වඩන්නේ නැහ. කෙනෙකුට කමිටමන් එකක් කරන්න බැනම් ඒ දේ සාර්ථක කරගන්න බැහ. හරි ඕගොල්ලෝ මේ අවස්ථාව ලැබෙන්නෙත් බොහොම මාරුවයි ඒකවත් පාවිච්චි කරන්නේ නැත්නම් ඉතින් කරන්න දෙයක් නැහැ. ඒ හින්දා මුනා තියෙන කෙනා කරගන්නවා. අ හින්දා මේක මේ පොඩ්ඩක් අමනාවෙන් කරන්න කියලා මම ඉල්ල සිටින්නේ හොඳේ.ර රයිට කොංගෝ අර්භුදයක අවස්ථාවක් ඒ තමයි 1960දී කොංග රාජ්ය යටත් විරල වෙලා තිබුණා මේ බෙල්ියම් කියන රාජ්යයට යටත් වෙලා තිබනේ යටත් වියක් හැටියට බෙල්ියමෙන් නිදහස් වෙලා හොංගුරාජ්ය 1960දී ජන රජයක් බවට පත් වෙනවා.බ්බලික්රබ්ලිකන් එකක් හැටියට. එතකොට ජනජරය බවට පත්වෙනකොට අමෙරිකායේ මධ්යම හස්වතු සේවය අ ඒ කොංගොවේ හිටපු නායකයා පැටක් ලුරුම්බ මම කිව්වේ. ඉවත් කිරීම සඳහා අමෙරිකාවට හිතවත් නායකයෙක් පත් කරන්න ඉදිරිපත් කරා. එයාගේ නම ජෝසප් කැසුම්බා කෙනෙක් කිව්වා. මේ ඉදිරිපත් කරන්නේ අමෙරිකා නිරතුවත් නායක ජෝසප් ජෝසප් rightට ජෝසප් කසම්බා කියන එක්කෙනා ඉදිරිපත් කරනවා අමෙරිකාව මැට්ටික් ලොලුම්බාට පැතිවරුත් අ ඒ අනුව තමන්ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ හිටපු සාමාජිකයෙක් අ හැටියට හිටපු මේ ජෝසප් කසම්බා ලුලම්බා දන්නවා මෙයා තමයි මාව පව දෙන්න හදන්නේ කියලා. පැටින්ක් ලිලුවන්ගේ ගෙමිනෙට් එක ඇතුළ හිටපු එක්කෙනෙක් තමයි ඇමරිකන් තියයි ඒක රෝම් කරලා මේ තමන්ගේ පාලෙකට පැතිුද්ධව පාවිච්චි කරන්න දන්නේ. ඒක පැටික් ලොලම්බා ඒක දැනගෙන ඔහු තමන් කැබිනට් එකෙන් මෙයා අයින් කරනවා. ජෝසප් කැසුම්බා කෙනෙක්න අයින් කරනවා. යිට ලුරුම්බා මේක තේරුගනේ අරය අයින් කරනවා තමයි කැබිනෙට් එක තැම රටකෙම ඉන්න පුළුවන්. පාලෙකිව අල්ලනවා බාහිර උද්යංශ අපි රටත් එහෙමේම ඉන්න පුළුවන්. හරි.
මේ අමෙරිකන් සික සංවිධානය තවත් මිලිටර නායකයෙක් හැටියට සැලකපු කනල් මබුටු ගොවේ හිටපු මිලටරි පාලකයෙක් නායකයෙක් හැටියට වැඩ කරපු මේ කනල් මොබුටු කියන පුද්ගලයා. මබුටු මොබුටු ක්ෂණිකව සංවිධානය කරලා පැට්රික් ලොලුම්බාගේ ආණ්ඩවල ප්රතිවිරුද්ධව මිලිටරික කුමන්ත්රණයක් කරලා ලොලුම්බාගේ පාලනය අවසන් කරනවා. මේ කරන්නේ අමෙරිකා. ඉතින් ඕගොල්ලෝ හොඳට මත තියාගන්න මේ ඉතිහාස පොරාම ලෝකේ අනිත් රටවල්ලා ආණ්ඩු වෙනස් කිරීමට අමෙරිකාව කරලා තියෙන දේවල නම මේ තමන්ගේ පැත්තට ගන්න.
ඒ වගේම සිද්ධ තමයි 195 තවත් සිද්ධියක් මම මේ කියන්න. 1953දීන් ගානාව මුල් කරගෙන ගාණාවේ තිබුණු ප්රකශීලී ජනතා පක්ෂයේ අපේක්ෂකයා. දානාවේ පෙසිල් පක්ෂයේ ජනතා පෙගිල් පක්ෂයේ අපේක්ෂිකා පීපස් ප්ressසිive පාට මේ ගාණාවේ පෙත්සීලි පක්ෂය නායකයා අ ජාග්රහණය කරවලා ඔහු යටත්ව පරිපාලන ප්රධාන අමාත ධූරයට පත්වුණා. නමුත් බිත්තාන්ය කය මොකක්ද? මේ පත්වීම සැනිකවම තහනම් කරන්නේ. එතකොට මේ ගාණාවේ ශ්රීපක්ෂ නායකයා තමයි පත් වුනේ ජයග්රහණය කරලා. නමුත් පිතානේ මොකක්ද කරේ? මේ පත්වීම මේ ප්රධාන අමධ්යට පත්වීම මේ විතාන විශේෂයෙන් සනිකව තහනම් කරලා ඔහු ඉවත් කිරීමට කටයුතු කරනවා. ඒකට හේතුව ගත්තේ බින්නය කිව්වා ඒ වෙනකොටත් ගානාව එක්සත් ජාතීන්ගේ ව්යස්ථාමය මත ජපන රාජ්යයක් හැටිය සලකලා මේක තහනම් කරනවා කියලා. ඒ වගේ උපා මාර්ග වැඩක කරා සමහර පාලිකව අයින් කරන්න.
නමුත් අ මේ පෙසිල් පක්ෂයේ නායකයා ජාගන් කියලා එයාට කියන්නේ ජාගන් මේ ජාගෙන ඉතාම ජනප්රිය පුද්ගලයෙක් වුණා මේ ගානාවේ සමස්ත රටේ ජනතාවගෙන් බහුතර කැමැත්තක් ඇතිව බලයට පත් වුණු පාලිකෙ එකම තේරුම ඔව් වාමානසික පක්ෂයට සම්බන්ධ වෙලායි කියලා. ගානාවේ තිබෙන පිපී පක්ෂය rightයිට ගණාවේ තිබුණු වාමාක්ෂ පක්ෂයට සම්බන්ධ වෙලා තිබීම නිසා තමයි බින්නේ මේකට ප්රතිවිරුද්ධවිකව තනම් කරේ. එහෙනම් මෙතන්න කියන්නේ මොකක්ද? විතනේ මැදහැත් වෙලා මේ ගාන තුළ තුළ තියෙන නැවතත් අර පිබපීපී පක්ෂය තුළ බින්නට හිතෙන ආයකින් පත් කරලා ඒ pපීපී පක්ෂය දෙකට කරා. විතර්. ගාණාව ඇතුල තිබුන පිපීපි පක්ෂය දෙකට කරනා. ඒක ඇතුල ඒගොල්ලන්ට හිටවත් නායක කරන් නායකත්වය තිබ්බා. එතකොට ඒ පක්ෂය දෙකට කැන්නවට පස්සේ ධ්යානාවේප pප p පක්ෂය rightට ඒප p පීපීබපී පක්ෂය දෙකට කැඩලා ඒ දෙකට කැඩු පක්ෂයේ නායකත්ව ත්ත 1957දී ඉදිරිපත් වෙනු මහම ඇතිවරන්න නැවත වරත් අර පරාදය කරපු ජාගන් කියන නායකයක්. ඉදිරිපත් වෙලා නවසේකේදී ජාග නැවත වරක් බලයට එනවා. මිබිතානය උත්සාහය කඩා කපල් වෙලා ගිහිල්ලා නැවත වරක් නවති 60ෙදී ජාගන් ජාය ග්රහණය කරනවා ගානාව තුළ.
නමුත් බ්රාන්යය නැවත නැවතත් සැලිකත්තු වුනු දෙයක් තමයි අර ජාගන්ගේ කොමනිස් මාධලියේ පාලන ක්රමයක් ඔයානාවල ස්ථාපිත විදිට වෙලක්. කොමයුනිස් මාධලී ආණ්ඩුවක් සෝවිත් දේශන හිත ආකාරයට එහි ස්ථාපිත වලක්මටිතන්න ක්රියාත්මක කරන්න උත්සාහ ගත්තා. මොකද දැන් කොමයුනිස්ට් හිතවා දිහානවක් කැම වෙලාවම සවියත්ාවල හිතවත් තම වැඩ කරේ. එහෙම මේ කියන බලාපොරොත්තුනේ මේ මේක වළක්කන්නේ. ඒ වගේම තමයි තවදුරටත් අමෙරිකාව විතාන්න හරහා මේ බලපෑම් කරේ. අමෙරිකාව විතාන්න බැලපෑම් කරා නැවත වරත් මේ ජාගන් වෙනුවට විකල්ප නායකයෙකු එන්නතුරු. විකල්ප නායකයෙක් එනකන් ගානාවේ නිදහස දෙන්න එපා. ප්රමාද කරන්න. බලන්න රටක නිදහස දෙන එක පවා ප්රමාද කරන්න මේ රටවල් ක්රියාත්මක කරලා තියෙන හැටි. හිතාණ බලපෑම් කරා අමෙරිකාව චාගන් නෙමෙයි අපට හිතවත් නායකයෙක් එනතුරු ගාන නිදහස් දෙන්න එපා කියන කාරණය අමරිකාව. මේම දේවල් වෙලා තියෙනවා.
අමෙරිකා විතරක් නෙමෙයි සීතල යුද්ධයේදී සොයනු සමුදනටු පැත්තෙන් ගත්තත්. රයිට තමන්ගේ බලා අභිලාස සාධනය කරගන්න තුන්ව ලෝකයේ රටවලා තමන්ට හිතවත් පාලකයන්සා ආණ්ඩුව බී කරගන්න සොවිදසත් තරංකාර විදිහට මේ කාලයේ ක්රියාත්මක වෙලා තියෙනවා. එකට එකක් හැටියට අමෙරිකාවට අවුදානක් හැටියට අර වගේ සිද්දින් කීහපයක් කියන්න පුළුවන් රුෂියාවත් මේ විදියට තමන්ගේ පාලකයන්සා ආණ්ඩුබිහි කරපු අමෙරිකාවට එකට එක්කක් හැටියට 1968දී 1968දී රුෂයාණු හමුදා චෙකස් ලොවිකාව ආක්රමණය කරා. චකස්ලොවිකාව චෙකස්ලොවිකාව ආක්රම කිරීමත් සමඟම ඒ තුළ ඒ රටේ සරණාගතා සංක්රමණ රැල්ලක් ආක්රමක් වුනාට පස්සේ සරණාගතයක් ඇති වෙනවානේ. සරණාගත සහ සංකරමණ රැල්ලක් ඒ රටෙන් පැනනැගුණා. අවසානයේදී චෙක්න රජයේ රැසියන් ලක්ෂ 30ක් පමණ රටෙන් බැරවෙලා ගිය බව තමයි සඳහන් කරන්නේ. මේ නිසා. ලක්ෂ 30ක් ඕන රටෙන් බැර වෙලා ගියා කියන තා. 68දී 68 සැප්තැම්බර් මාසේ අ පැවැත්තුණු පස්වෙනි පොලිස් ඒකාබද්ධ අ වාර්ෂික සමුලුවේදී චකුස්ලවිය සෝවිත්් නායක ඒව හිටපු සොවිත් සාමණ නායකයා බ්රස්න బ్రెష్ සවි සොය නායකයා බ්රෙව් ප්රකාශ කරලා තිබු දෙයක් ත්ත තමයි පේනවද මේ වචන පේනවද ඕගොල්ලොන්ට ඔව් සර් බ්රණය ප්රකාශ කරලා තිබුන දෙයක් තමයි ඒකට අපි කියනවා මේ බ්රෙස්න මූල ධර්මය කියලා. මෙන්න මේ ප්රකාශය මොකක්ද ඒ කියලා අපිටබන ඩොක්ටරin කියලා කියනවා. ඩොක්ටරින් සුර සමුහණඩය දස්න ඩොක්ටරින්බඩ්ස්බනැව් ඩොක්ටරින් කියලා කියන්නේ. මේ මේ මූල ධර්මෙන් ඔහු ඉල්ලා හිටපු දෙයක් තමයි අ ඕ කියනවාෑම රටක මාක්ස්වාදය ලීන්වාදය හෝ ධනවාදය ඕනම රටක මාක්ස්වාදය ලීන්වාදයෝ ධනවාදය ඉවත් කිරීමේ ඔවුනෑම ම ඕනෑම වාදයක් උල්ලනය කිරීමේ අයිතිය ඔවුන්ට ඇති බව. වක්සවාදය, ලන්වාදය, දලනවාදය මොන වාදයක් උලංගනය කිරීමේ අයිතිය ඔවුන්ට තියෙන බව රෙස්නෝ කියනවා.
වාරටත් ඕගේ කතාවේ ඔහු ප්රකාශ කරපු දෙයක් තමයි කිසම් කෙනෙකු අ සමාජවාදී රටක් තුළ සමාජවාදය ධනවාදය කරා සංවර්ධනය කිරීම උත්සාහ කරන්නේනම් ඒ කියන්නේ සමාජවාදය යටත් තුළ ධනවාදය ප්රවාදන කිරීම කරන්නේ උත්සාහ කරන්නේනම් ඒක මේ ඒ අදාළ රටට පමණක් නෙමෙයි සමස්ත සමාජාද රටවලටම පොදු ප්රශ්නයක් වන බව බැෂ්න කිව්වා. ඒ කියන්නේ සමාජී රටවල අමෙරිකාව මැදත් කරලා ඒ රටවල් ධනවාදී කරන්න යනවා නම් ඒක ඒ රටට විතරක් නෙමෙයි පොදුවේ සමාජවාදී සියලුම රටවල ප්රශ්නය පෙන බව තමයි ප්රශ්නෝ කිව්වේ. මේකෙන් කිව්වේ අමෙරිකාවට ඕගොල්ලෝ කරන එකට අපි එකට එක කරනවා කියන කාරණ.
ඒ වගේ තමයි අමෙරිකාවේ සියි සංවිධානය ලතෙන් අමෙරිකාව අටවලා. මේ සිත යුරුද්ධ කාලයේ රුෂියන් මතවාදන ප්රතිවිරුද්ධව ආණ්ඩු පැරලී ඇති කරන්න උත්සාහ ගත්තා. බලපම ඇති කරා. උදානක් හැටියට මම කියන්නම් නම සත්තා චිලී රාජ්යය චිලී කියන රටේ ඕගොල්ලෝ අහලා චිලී රටේ ඒ රටේ සමාජවා පක්ෂයේ නායකයා එගේ නම සැල්වදේ ඇලන්ඩේ කියන නම ප්රසිද්ධ නායකයෙක් සැලවදල් ඇලන්ඩේ කියන එක්කෙනවා. සොලෝම් ඇලන්ඩේ සල්වඩෝ අලෙන්නඩේ මේ චිලි නායකයා පේනවද පේනවද මේක ඔව් ඔහු ඇත්තහ ජනාධිපති පරවයෙන් ෙන් යාග්රහණය කරා චිලිරාජයේ අතන අමරකානු කලාපයේ ප්රන්ත්රවාදී මැතීවරණයකින් පත් වූ ප්රථම ජනාධිපතිවරට තමයි ඉස්සලකන්නේ. එතකොට අමෙරිකාවට සියි ඒක මේ ඇලන්ඩේ ඉලක්ක ඔහුට විරුද්ධව ක්රියාවලියක් ඉවත් කරනවා. විශේෂයෙන් මේ කිලාට්ගේ අභ්යන්තර දේශය සහයෝගයෙන් ආයෙගයක් සහිතව ඇලන්ඩේ ඉවත් කිරීමේ වයමක් ඉවත් කරනවාසයක. සලවඩේ ඇලන්ඩේ අයින් කරන්න. ඒකට ඔවුන් සේක යොදාගන්නේ චිලී රටේ හමුදාවේ හිටපු නායකයෙක් හිටියා චිලී අ ඔගස්ටෝ පිනෝචේට් කියන පිනෝෂේට් ඕගොල්ලෝ අහලත් ඇති පිනෝෂෙයි කියලා අපි කියව ගස්ටෝ පිනෝෂී රැපස් පිනෝෂෙයි පේනවද පේනවා සර් එතකොට මේ මධ්යම අමෙරිකාවේ මධ්යම රහසතු සේවා සලඩුව ඇලන්ඩියට බිරුත් විරුද්ධව හිටපු චිලි යමදානායකයා අවගත් පිනවෙසේ මුල් සහමුදා කුමන්ත්රයක් ඇති කරලා 1973 සැප්තම්බර් එකොස් වෙන්නදා 7ි සැප්තම්බර් එකොස් වෙන්න හමුදා ආඥාදායකක් හැටියට කිලී රටේ බලය පිනෝචයකේ පිනෝෂය විසින් ඒකාබද්ධවත තාහුරු කරගන්නා. සැලද ඇලන්ඩේ පළවැරලා හමුදා කුමන්තරයක් කරලා ෆිනුෂය තමයි බලය තාවුරු කරගන්නේ. එතකොට ඒ වෙතක් චිලී රටේ සැලවඩය ඇලන්දයි කරපු ආර්ථික ප්රත්සාකරණ ඔක්කොම කණපිට පෙරලවා මේ පාලෙක ඇවිල්ලා. පින වෙෂ ඇවිල්ලා. රයිට් එත මේ ආකාරයට දිගින් දිගට මේ වාමානංසික විරුද්ධවාදය මොහු කරේ වාමංසික විරුද්ධවාදීන්ට එරේව ක්රියාමාර්ගැනීම දිගින් දිගෙන අත්තනු ගත්තා. දැඩි කොමයුනිස්ට් මරධනයක් ඇති කරා චිලීරාජි මේ සියලුම දේවල් කෙරේ අමෙරිකන් ශ්රීමනාවෙන් සහ උපදෙසෙස අනුව ඔහුට සම්පූර්ණ සහ දුන්නා මේනාඩඑඩ direරctionඉටලන් නල් ජාතික බුද්ධි සේවායේ මග පෙන්වීමේ යටතේ මේ ෆනෝෂයේ මේ සියල්ලම චිටිරිය රාජය කරා.
මෙන්න මේ ආකාරයෙන් අපිට පුළුවන් සීතල යුද්ධය පිළිබඳව ආසියා, අප්රිකා තින අම්මරික කොලාපලව අමෙරිකාව සහ රුෂියාව තමන්ගේ පරිවාර රාජ්යයන් තරකාර විදිහට ස්ථාපිත කරගන්න ගන්න උත්සාහය තමන්ට හිතවත් පාලකයන් පත් කරගන්නවා. ඊළඟට ආණ්ඩු පත් කරගන්නවා. කොමයුනිස්වාරද විරුද්ධව මතවාද හදනවා. ප්රතිවරුද්ධ ක්රියාමාර්ගන්නවා. ඔය ක්රියා මාර්ග ගොඩක් දිත් කරමින් අරන් ගියා. අපි ඊළඟට බලමු මේ සීතල යුද්ධය 62යි 79යි කාල පරිච්ඡේදය තුළ කොහොමද ක්රියාත්මකම වුණේ කියලා. මේක අද මේ දේශන ඉවර කරන්න ඕන අපි. අ ඔව් ඒ කොටසෙන් අපට ඒක ඉවර කරන්න පුළුවන්. මම ඇහෙනවා නේද ගොල්ලට ඇහෙනවා ස්වාමී ඔව් මම පොඩි බ්රේක් එකක් ගන්නවා දැන් වෙලාව 10යි 10දෙකයි 10 කාල අපි ආය හම්බවෙමු.