Transcription
[Müzik] Merhaba. Bu programa İcra ve İflas hukuku ders kitabının 4. ünitesinde yer alan mahçuz malların paraya çevrilmesi ve paraların paylaştırılması bölümü ile başlayacağız. Programda mahçuz malların satış talebi, taşınır malların satılması, taşınmaz malların satılması, sıra cetveli, ihalenin feshi başlıklarını ele alacağız.
İcra ve İflas kanununa göre alacaklının alacağını doğrudan borçlunun mallarıyla karşılanması mümkün değildir. Alacaklı, haciz koydurduğu malların icra dairesi tarafından paraya çevrilmesi sonucu elde edilen parayla tatmin edilecektir. Paraya çevirme işlemini İcra ve İflas kanununda yer alan hükümler çerçevesinde gerçekleştirir. Buna göre alacaklının talebiyle haciz konulmuş malların paraya çevrilmesi sonucu icra veznesine giren para alacaklı tarafından tahsil edilir. Kanun, paraya çevrilme işlemlerinin yapılmasında taşınır ve taşınmazlar için farklı usuller öngörmüştür.
Haczedilen malların paraya çevrilmesi iki yolla mümkündür. Bunlar pazarlık suretiyle satış ve açık arttırma usulüdür. Genel uygulama alanına sahip olan yöntem açık artırma suretiyle hacizli malın paraya çevrilmesidir. Haczedilen malın satılabilmesi için kural olarak satışı için talepte bulunulması gerekir. Satış talebinin alacaklı veya borçlu tarafından yapılması gerekir. Alacaklı ya da borçlu, hacizden itibaren 1 yıl içinde hacizli malın satışını isteyebilir.
Taşınır malların satışı kural olarak açık artırma yolu ile yapılır. İstisnai hallerde ise taşınır malların pazarlık yoluyla satılması da mümkündür. Şu hallerde pazarlık yoluyla satış yapılabilir: Bütün ilgililerin pazarlık yoluyla satış yapılmasını istemeleri, borsa veya piyasada fiyatı bulunan kıymetli evrak veya diğer mallar için o günün piyasasında mukarrer fiyat teklif edilirse, arttırmada maden kıymetini bulmamış olan altın ve gümüş eşyaya bu kıymet verilirse, değeri hızla düşen veya muhafazası masraflı olan malların pazarlık yollarıyla satışı gerçekleştirilir. Satılacak hacizli taşınır malın tahmini değerinin 8.280 Türk lirasını geçmemesi halinde 2022 yılı için pazarlık yoluyla satış yapılabilir.
İcra dairesi satışının yapılabilmesi için öncelikle arttırmaya hazırlık işlemlerini tamamlamalıdır. İcra dairesinin hazırlık işlemleri ardından artırma ve ihale aşamasını gerçekleştirir. Dolayısıyla hacizli taşınır malların açık artırma yolu ile satılmasında iki aşama mevcuttur. Bunlar arttırmaya hazırlık işlemleri, arttırma ve ihale. Açık arttırmanın ilanında icra müdürü ilgililerin menfaatlerini gözetir. İlanın şekli, arttırmanın tarzı, yer ve günü icra müdürlüğünce ilgililerin menfaatine en uygun olanı dikkate alınarak belirlenir.
Haczedilen taşınmaz malların satışı alacaklının satış talebinden itibaren 3 ay içinde yapılmalıdır. 3 aylık bu süre niteliği itibariyle düzenleyici sürelerdendir. Bu nedenle icra müdürü satışa üç aylık süre geçtikten sonra gerçekleştirse bile geçerli bir satışın hüküm ve sonuçlarını doğuracaktır. Cebri icra yolunda taşınmazların pazarlık suretiyle satışı mümkün değildir. Taşınmazların satışı yalnızca açık artırma yoluyla yapılmalıdır. Arttırma yapılmadan önce arttırmaya hazırlık işlemleri tamamlanır. Bu işlemler arttırmanın ilanı, arttırma şartnamesi ve mükellefiyetler listesinin düzenlenmesidir. Taşınmaz mallarda birinci ve ikinci arttırmanın yapılacağı yer, gün ve saat birinci arttırmadan en az bir ay önce ilan edilir.
Bir ihalenin yapılabilmesi için satış hazırlıkları yapılıp artırma ilan edildikten sonra bir satış şartnamesi düzenlenir. Bu satış şartnamesi yapılacak olan ihale temel teşkil eder. İcra ve İflas kanununun 124. maddesine göre icra dairesi, taşınmazların bulunduğu yerin adetlerine göre en elverişli tarzda artırma şartlarını tespit eder. Bunları ihtiva eden şartname artırmadan evvel en az 10 gün müddetle İcra Dairesinde herkesin görmesi için açık bulundurulur. Mükellefiyetler listesi artırma şartnamesine dahil niteliktedir. Bu bakımdan mükellefiyetler listesinin artırma şartnamesine eklenmesi zorunludur. Tapu devri ve satış bedelinin paylaştırılması aşamasına sıra cetveli yerine geçer. Satılan malın taşınmaz olmasından kaynaklanan birkaç farklılık haricinde, taşınmazlarda arttırmanın yapılışı aslında taşınırlar da olduğu gibidir. Taşınmaz malların satışında arttırmaya katılan alıcılar, taşınmazın öngörülen değerinin %20'si oranında bir teminat yatırmak zorundadır. Birinci ve ikinci ihale icra memuru tarafından ilanda belirlenen yer, gün ve saatte elektronik ortamda verilen en yüksek teklif üzerinden başlatılır.
Borçluyu yalnız bir alacaklının takip etmesi durumunda icra dairesi tarafından sıra cetvelinin hazırlanmasına gerek yoktur. Bu tek alacaklının alacağının tamamının ödenmemesi halinde alacaklıya bir aciz belgesi verilir. Birden fazla alacaklı söz konusu olduğu durumlarda ise paraların paylaştırılmasından önce sıra cetvelinin düzenlenmesi gerekecektir. Sıra cetvelinin takibinin yapıldığı icra dairesi düzenler. Düzenlenen sıra cetveli ilgililere tebliğ edilir. Paraların paylaştırılması bu sıra cetveline göre yapılacaktır. Sıra cetvelinin düzenlenmesinin gerekli olması için borçlunun mallarının dosya mevcudu bütün alacaklıların alacağını karşılamaya yetmemesi gerekir. Alacaklıların alacaklarının tamamı tatmin ediliyorsa sıra cetvelini düzenlenmesine gerek yoktur. Bu durumda icra müdürü sıra cetvelini düzenlemeden paraları paylaştıramaz. Sıra cetvelini ilk haczi koyan icra dairesi düzenler. Haciz talimatla uygulansa da sıra cetveli esas icra dairesi tarafından düzenlenmek zorundadır. İcra müdürü sıra cetveli düzenleme zorunluluğunun doğması için gerekli şartlar oluştuğunda sıra cetveli düzenlemeden paraları paylaştıramaz.
İhaleye hazırlık döneminden başlayarak yapılacak olan tüm işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılması zorunludur. İhalenin feshi, hacizli taşınır mallar ve taşınmaz malların paraya çevrilme işlemleri sırasında gerçekleşen hukuka aykırılık halleri sonucunda sakatlanan ihalenin incelenmesine amaçlar. İhalenin feshi kural olarak fesih sebebinin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür. İhalenin feshi incelemesi İcra Mahkemesi tarafından genel hükümlere göre yapılır. İcra Mahkemesi yargılamada tanık ve yemin delili dahil olmak üzere her türlü deliliği inceleyebilir. İcra Mahkemesi fesih talebinden itibaren 20 gün içinde ihalenin feshi hakkındaki kararını vermek zorundadır. İhalenin feshi incelemesi genel hükümlere göre yapıldığı için bu inceleme sonucunda verilen karar maddi anlamda kesin hükümdür. İhale feshi talebi kabul edilirse alıcının yatırdığı para kendisine iade edilir. Bu konuda alıcının mağdur olmasını önlemek için icra müdürü tarafından ihalenin feshine ilişkin şikayet sonuçlanıncaya kadar ihale bedelinin bankada nemalandırılması gerekir.
Bu programda İcra ve İflas hukuku ders kitabının 4. ünitesinde yer alan mahçuz malların paraya çevrilmesi ve paraların paylaştırılması bölümünü ele aldık. Bölümde yer alan mahçuz malların satış talebi, taşınır malların satılması, taşınmaz malların satılması, sıra cetveli, ihalenin feshi başlıklarına değindik. Bir başka programda tekrar görüşmek dileğiyle hoşça kalın.
[Müzik]