Transcription
[Müzik] [Alkış] [Müzik]
Türkiye'de hayvancılık ve tarım konusu ile ilgili soru çözmeye hazır mıyız?
Evet.
Nasıl evet bu? Hazır mıyız?
Evet.
Şöyle yüksek enerjiyle evetler gelsin lütfen diyoruz. Bakalım ilk soru karşınızda. Ne sormuşuz tarımla ilgili? Birden fazla tarım ürünü almaya elverişli olan yer sıcak olsun sulanabilsin. Sıcak dönem uzun olsun ki birden fazla tarım yapayım ürün alayım.
Cevap 5 numara diyorsunuz. Mantık şu. Tarımsal faaliyetler için sıcaklık gel olması gerekiyor. Ya bizim Akdeniz'de Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim'e kadar yani ortalama baktığımız zaman 7-8 ay çok sıcak önemli dönem var. Sulama faaliyetleri de gelişirse bir yıl içerisinde birden fazla ürün alabilirsiniz. Hatta Güneydoğu Anadolu bölgesinde de aynı durum var aslında. Sıcak dönem uzun ve orada sulama problemi çözüldüğü andan itibaren aynı tarladan bir yıl içerisinde dörtten fazla ürün alabiliriz düşünceleri var. Sonuç mantığı sıcaklık ve sulamaya bağlı. Anlaştık mı acaba?
Peki bu gördüğünüz işaretli yerler içerisinde eee tarımsal faaliyetler adına sıcaklık değerlerinin düşük olduğu ve tarım adına problemli yer neresi olabilir? Erzurum Kars Türkiye'nin en verimli toprağı da var orada ama sıcaklık değerleri düşük olduğu için problem olabiliyor. Var mı problemimiz? İlerliyoruz.
Son yılların klasik soruları içerisinde aslında işaretli yer ve hangi tarım ürünü var. Harita üzerindeki iki yerini mutlaka bilmeliyim mantığıyla.
Cevap sahip olarak karşımıza çıkar. Fındık için işaretleme yapacak olsam Karadeniz bölgesinin dışında Marmara'yı da işaretlemeli miyim?
Çok güzel. Mısır Karadeniz'in dışında nerede olur?
Ege. Ege, Akdeniz. İç Anadolu'da da var mı? Güney Anadolu'da var mı?
Var.
Elma daha çok kıyıda mı, içeride mi? Tütün için en önemli yer neresi?
Harika. Problem var mı acaba? İlerliyoruz. En yoğun işaretleme sanki akarsu boyları gibi değil mi? Su içerisinde yetişen tarımın adı neydi?
Sorunun cevabı C seçeneğiyle karşımıza. Var mı problem? Harita üzerindeki yerlerin işaretlenmesi ve hangi tarımın olduğuna dair cümleler çok önemli. Sorular bunun üzerine geliyor. Lütfen dikkat edin. Devam.
Böyle temel bilgi soruları da gelebilir bu arada.
Cevap C. C diyorsunuz. 3 diyorsunuz. Bir bakalım. Karasal iklim bölgelerinde geniş alanda bulunur mu buğday?
Evet.
Evet. Temel tüketim maddesi mi?
Evet.
Evet. Karadeniz kıyılarında yüksek geliri yetiren ürün tercih edildiği için yetiştirilmez. Doğru mu yanlış mı?
Yanlış. İklimden dolayı olamıyor ama Ege Akdeniz için bu cümleyi kurmuş olsaydık doğru olabilirdi. Yetişme döneminde su isteği az mı?
Az. Çünkü zaten İç Anadolu bölgesinin karasallığı var. Anlaştık mı?
Cevap Edirne.
Yukarıdaki ürünlerin hangisinde kim anlarının sınırlı olması iklime bağlı değil? Muz Türkiye'de nerede? Alanya. Alanya.
Alanya. Mikroklima hatırladık mı? Çay için neredeyiz?
Sizde. Mikroklima aynı zamanda hani devletin bir sınırlandırması hikayesi vardı aslında eskiden. Kalitesi düşmesin diye. Böyle Samsun Ordu hattından biraz daha böyle Doğu Karadeniz'e doğru çektiler. Ama Kenevir'in özel bir durumu var. Nedir?
Uyuşturucu madde içeriyor. Haşhaş.
Kenevir en fazla nerede bu arada?
Kastım onu. Karadeniz hattına haşhaş için.
Çok güzel sorunun cevabı 3 ve 4 oldu. Var mı problemimiz? Çok güzel. İlerliyoruz.
Evet. Ne diyoruz?
Ceyhan.
Ceyhan diyorsunuz. Bakalım bir numarada Ergene'de ne olur? Aynı şey.
2 numarada Manisa'da.
Zeytin.
Zeytin diyorsunuz. 3 numarada Aydın'da.
İncir.
Çok güzel. Peki 4 numarada Konya'da.
Mısır.
5 numarada Urfa'da.
Pamuk.
Pamuğun kendileri var genellemesini yapabiliriz. 2 numara Manisa için üzüm de versek olur muydu acaba?
Olurdu. Güzel. Var mı problemimiz? Devam.
Evet.
Akdeniz ikliminin karakteristik bir ürünü.
Cevap fasulyesi.
Akdeniz ikliminin karakteristik bir ürünü.
Akdeniz. Bir daha sorsam bir de cevap yine çek. Üçüncüyü soruyorum. Akdeniz iklimi mi? Karakteristik mi? Şey, yabancılarda olur ya. Eee, Sem Victor. Sem Viktor. Sem Viktor. Bir daha sorayım. Akdeniz iklimi karakteristik tarım ürünü.
Değişti. Yine değişti. İlk aklınıza ne geldi bu arada soruyu çözerken?
Akdeniz iklimi deyince aklınıza ne geliyor?
Akdeniz iklimi deyince aklınıza ne geliyor? İşte turunç.
Turunç, muz, başka.
Zeytin de olabilir mi? Evet. Bence çok düşünmenize gerek yok. Fazla düşünmek sıkıntı yaratabiliyor. Bazen sınavda da böyle oluyor aslında. Karakteristik ne demek?
Oraya özgü.
Soya fasulyesi Adana'da ama Karadeniz'in tarım ürünü Akdeniz'de Adana'da da var. Karakteristik oraya özgü değil mi? Var mı Türkçe ile ilgili sıkıntılar? Hemen Kadir Gümüş'ün videolarına gidip Türkçede anlam videolarıyla olabilir. KPSS bir bütün birbirini tetikliyor. E yok. Farklı bir şey var mı? Yani hepiniz aynı anda soya fasulyesi acaba dedim farklı bir şey mi gördünüz diye. Bazen olabiliyor çünkü şaşırtıyorsunuz beni. Var mı problem?
İlerliyoruz.
Cevap B.
B diyorsunuz. Bakalım. Küçükbaş hayvancılığın diğer hayvancılık faaliyetlerine göre daha yaygın olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi? Elbette bozkırlar. Bozkırlar küçük otlar. Küçük otlar. Küçük hayvanlar yer. Küçükbaş hayvancılık Türkiye'de bol bol var. Klasik bir sınav sorusuydu aynı zamanda bu yakın tarihli. Ama önemli bir coğrafya sorusudur. İpek böcekçiliğin daha az olduğu yer. Aslında iki tane var gibi ama bir tanesi daha net.
Cevap Deniz.
4'e gidiyoruz. Bence de 4'e gidelim. Bursa zaten hani ilk yapıldığı yerlerden bir tanesi olduğu için aslında TÜİK sıralamasında Diyarbakır, Antalya, Muğla, Ankara sıralamasını yapmıştık biz. Ankara hatırlıyor musunuz? Buralar sıralamasını yaptık. Hani Bursa burada da olabilir bu arada ama 4 numara bayağı bir hani Yozgat'a doğru hani Kırşehir'in biraz daha kuzeyi olduğu için 4 numara gitmek daha mantıklı. Anlaştık mı?
İlerlemeye devam.
Cevap Denizli.
Bakalım. Türkiye'de uygulanan hayvancılık faaliyetleri için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Et ve süt sanayi için hammadde sağlar mı? Evet. Kırsal kesimdeki insanlar için önemli geçim kaynağı mı? Yine evet. Hayvansal gübre açısından tarıma hayvansal gübre açısından tarıma katkı sağlar mı hayvancılık? Yine evet. İklim özelliklerine ve ihtiyaca bağlı olarak en fazla beslenen hayvan türü olması lazım. Yakalamışsınız. Bravo. Kurulu tesis beslenen hayvan türleriyle birlikte milli gelire önemli katkı sağlıyor. Bir katkısı var diyebiliriz. Küçükbaş hayvancılık. Devam.
Cevap e azda fazlalar karışabilir olabilir. Türkiye'nin iklim, bitki örtüsü ve yüzey şekilleri hayvancılık faaliyetlerini etkileyen önemli unsurlardır. Aşağıda verilen hayvancılık faaliyetlerinin hangisi bu unsurlardan en az etkilenir? En az etkileniyorsa kapalı mekanda olması gerekiyor. Kapalı mekanda olan hayvancılık deyince besar ve en fazla etkilenen deseydim aralara gidebilirdiniz. Anlaştık mı? Güzel. Devam.
Balık miktarı en fazla.
Karadeniz.
Göremesek de ama inanıyorsunuz değil mi bana? Çeşidi.
Onu ispatlayabildik tutabildik. En azından Akdeniz'de ön plana çıkıyor. Böyle işaretli yerler olsa balıkçılık en fazla nerede deseler cevap Karadeniz yani hamsi için daha fazla yapılıyor ya. Tam o videodan sonra dengeler değişti diyorsun ama inanın bana bak inanın lütfen inanın tamam mı? Kültür balıkçılığı. Kültür balıkçılığını sorsam burası olur. Boğazlar geçiş yolu olarak kullanıldığı için böyle eski bir soru vardı. Göç yolu mantığıyla değerlendiriliyor. Şöyle Karadeniz'de tuzluluk oranı az, Akdeniz'de fazla. Akdeniz'in tuzlu ve yoğunluğu fazla olduğu için boğazlarda iki deniz karşılaşırsa Akdeniz'den Karadeniz'e alt akıntı, Karadeniz'den Akdeniz'e üst akıntı meydana geliyor. Balıklar da genellikle doğma, işte yumurtlama, işte beslenme dönemlerinde göç edebiliyorlar. Boğazları göç yolu olarak kullanıyorlar. Göç yolu olduğu için balık çeşidinin arttığı yer diye eski dönemde böyle bir soru gelmişti ama balık miktarı deyince direkt hamsiden eee Doğu Karadeniz'e mutlaka gidin. Anlaştık mı? Her ne kadar son videoda göremesek de inanın bana. İnanıyor musunuz?
Evet.
Peki ortak olarak neresi işaretlenmiş olabilir?
Yüksek.
Yüksek yerler. Çok güzel. Bunu yakaladıktan sonra bence işler daha kolay. O zaman cevap arılara gitmek daha mantıklı olur. Evet. Tam aslında son yılların önemli sınav formatı. Harita üzerindeki yerler ve yorum istiyoruz. Var mı problemimiz?
Bitti. Hayvancılıkla ilgili değerlendirmeyi de tarım adına bu şekilde net hale getirmiş olduk. Şu ana kadar nelerden bahsettik? Coğrafya, konum, iklim, yer şekilleri, nüfus, tarım, hayvancılık konularını bitirdik. Sorularını da çözdük. Şimdi hemen soru bankasına gidiyorsunuz. Size de ödev. Tarım ve hayvancılık dair sorular buraya kadar bitmiş oluyor. Bitsin ki olay otursun. Yani lütfen soruları çözmeyi sonraya bırakmayın. Sonraya bırakırsanız da mutlaka şunu yapmanız gerekiyor. Tekrar konuyu bir özetlemeniz lazım. Yani tekrar etmeden soru asla çözmeyin. Ama videoyu izlediniz mesela sıcağı sıcağına soru çözüyorsanız hiç problem yok. Videoyu izledim 2 hafta sonra soru çözmeye oturursam problem var. Tekrar yapmadan lütfen soru çözmeye başlamayın. Doğru nedir diye sorarsanız, konuyu çalıştım, soru çözdüm. Konuyu çalıştım soru çözdüm yaparsanız soru bankasına kolay, orta, zor, çıkmış soru diye. Çünkü ben onları ayırdım. Ayırdığım için de böyle gerçekten o bilgilerin yerine oturmuş olduğunda soruları çözünce görmüş olacaksınız. Bu çok kritik ve önemli olduğunu söyleyeyim. Anlaştık mı? Anlaştık mı? O zaman madenler ve enerji kaynakları için bir sonraki videoda görüşmek üzere. [Alkış]