Transcription
พระอรหันต์เป็นคำสั้นๆแค่คำเดียวนะครับ แต่ว่าโอ้โหกลับบรรจุสภาวะที่เรียกว่าลึก ล้ำที่สุดของความเป็นมนุษย์เอาไว้เลยแล้ว สภาวะแบบไหนกันล่ะที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง คำๆนี้คำว่าอรหันต์เอาล่ะครับเดี๋ยวเราจะ มาค่อยๆคลี่คลายความหมายนี้ไปพร้อมๆกัน เลย
เอาล่ะครับจุดเริ่มที่ดีที่สุดเลยนะ ถ้าเราอยากจะเข้าใจคำนี้ให้ถึงแก่นเนี่ย ก็คือต้องย้อนกลับไปดูที่รากศัพท์ของคำ ว่าอรหันต์กันก่อนเลยซึ่งในคัมภีร์ วิสุทธิมรรคเนี่ยท่านได้ให้ความหมายไว้ ถึง 5 นัยยะเลยนะครับแล้วแต่ละอย่างนี่ คือลึกซึ้งน่าทึ่งมากๆลองมาดูกันเลยครับ ความหมายแต่ละอย่างเนี่ยมันเหมือนฉายภาพ ให้เราเห็นคนละแง่มุมของการเป็นพระ อรหันต์เลย
เริ่มจากความหมายแรกนะท่านเป็น ผู้ไกลไกลจากอะไรก็คือไกลจากกิเลสทั้งปวง ความหมายที่ 2 คือท่านเป็นผู้กำจัดข้าศึก ข้าศึกในที่นี้ไม่ใช่ใครที่ไหนนะครับแต่ เป็นกิเลสในใจเรานี่แหละท่านทำลายมันจน สิ้นซากไปเลยต่อมาท่านเป็นผู้หักกรรมกรรม ในที่นี้ก็เปรียบเหมือนกับซี่ล้อของ สังสารวัฏหรือการเวียนว่ายตายเกิดนั่นเอง ท่านหักมันทิ้งไปแล้วก็เลยไม่มีการกลับมา เกิดอีกส่วนอันที่ 4 นี่น่าทึ่งมากเลยนะ ครับคือท่านเป็นผู้บริสุทธิ์บริสุทธิ์ ขนาดไหนขณะที่ว่าไม่มีทางทำบาปแม้แต่ใน ที่หลับตาคนเพราะอะไรเพราะสติของท่านมัน สมบูรณ์อยู่ตลอดเวลาและสุดท้ายครับด้วย เหตุผลทั้งหมดที่ว่ามาเนี่ยท่านจึงเป็น ผู้ควรควรแก่การบูชาสูงสุดอย่างแท้จริง โอ้โหแค่ความหมายก็สุดยอดแล้ว
โอเคพอเรา เริ่มเห็นภาพแล้วว่าพระอรหันต์คืออะไรคำ ถามต่อมาที่น่าสนใจมากๆก็คือแล้วจะไปถึง จุดนั้นได้อย่างไรล่ะซึ่งตรงนี้แหละครับ ที่เรากำลังจะเดินทางเข้าไปสู่เรียกได้ ว่าเป็นประตูด่านสุดท้ายเลยเป็นการต่อสู้ ทางจิตวิญญาณครั้งที่สำคัญที่สุดแล้วการ ต่อสู้ครั้งสุดท้ายเนี่ยนะมันไม่ได้ไปรบ กันที่ไหนข้างนอกเลยครับแต่มันเกิดขึ้นใน พื้นที่ที่ละเอียดอ่อนที่สุดของจิตใจเรา เองนี่แหละเป็นการต่อสู้กับกิเลสที่มัน ซ่อนตัวอยู่ลึกที่สุดซึ่งในทางธรรมเราจะ เรียกว่าสังโยชน์เบื้องสูงหรือ อุทธัมภิยสังโยชน์นั่นเองครับ
มาดูกันครับ ว่า 5 ข้าศึกตรวจสุดท้ายที่ขวางทางอยู่ เนี่ยมีอะไรบ้าง 1 คือรูปาราคะครับอันนี้ คือความติดใจในความสุขสงบจากสมาธิขั้นสูง พอผ่านไปได้ก็จะเจออรูปาราคะที่มัน ละเอียดกว่านั้นอีกคือติดใจในสภาวะที่มัน ไม่มีรูปแล้วต่อมาคือมานะเออมานะในที่ยี้ ต้องบอกก่อนว่ามันไม่ใช่ความหยิ่งยโสแบบ ที่เราเข้าใจกันนะครับแต่มันคือความรู้ สึกแกนกลางที่ซ่อนอยู่ลึกมากๆว่าฉันมี อยู่ตัวเรามีอยู่อะไรแบบนี้ต่อไปคือ อุทัจจะหรือความพุ้งซ่านระดับสุดท้ายที่ มันเบาบังมากจริงๆและตัวบอสใหญ่เลยครับ ตัวสุดท้ายอวิชชานี่คือรากเหง้าของความ ทุกข์ทั้งหมดเลยเมื่อไหร่ก็ตามที่ทำลาย ดาดนี้ลงได้การต่อสู้ทั้งหมดก็จบลงอย่าง สมบูรณ์ครับ
แล้วก็มีประเด็นนึงที่น่าสนใจ มากๆเลยนะคือถึงแม้ว่าการหลุดพ้นเนี่ยจะ เป็นสภาวะเดียวกันคือจบเหมือนกันหมดแต่ ว่าหนทางที่แต่ละท่านเดินมากับคุณสมบัติ พิเศษที่แสดงออกมาเนี่ยกลับไม่เหมือนกัน เสมอไป