Transcription
Hoi, ik ben Danielle en deze video gaat over de belangrijkste arteriën in ons lichaam. Download ook het bijbehorende anatomie kleurboek Belangrijkste arteriën en venen: zo zal je deze stof nog beter onthouden. De link vind je in de omschrijving.
Allereerst is het belangrijk om te weten dat bijna al onze bloedvaten symmetrisch voorkomen in een linker en een rechter versie. Er zijn er maar weinig die asymmetrisch zijn, maar er zijn zeker ook uitzonderingen en die gaan we ook bespreken.
Verder is het goed om je te realiseren dat slagaders, oftewel arteriën, bijna altijd worden weergegeven met een a met een puntje erachter. Die wordt uitgesproken als arteria. Het meervoud van arteria is arteriae, wat we schrijven als twee a’s met een puntje erachter. Maarja, zoals bij heel veel regels zijn ook hier een paar uitzonderingen. Eentje daarvan is de aorta, de grote lichaamsslagader. Daar zetten we dan weer nooit een a met een puntje voor, die heet gewoon de aorta. En soms noemen we een klein stukje van een slagader een truncus, wat letterlijk stam betekent, denk aan boomstam, waar dan verschillende arteriën dan weer uit komen als takken. Deze gaan we ook snel tegenkomen in dit verhaal.
Laten we beginnen bij de aorta; de grootste slagader van ons lichaam. Hierbij zien we eerst de aorta ascendens, wat letterlijk de stijgende aorta betekent. En daarna zien we de arcus aortae, oftewel de aortaboog. En daarna de aorta descendens, letterlijk de dalende aorta, en dit heeft dan een deel wat in de thorax loopt en een deel dat in het abdomen loopt. Hieruit ontspringen dan allerlei bloedvaten.
De eerste aftakkingen die we tegenkomen zijn meteen drie asymmetrische aftakkingen van de aortaboog: de truncus brachiocephalicus, de arteria carotis communis links en de arteria subclavia links. Aan de naam kan je al een beetje afleiden waar deze bloedvaten heen zullen gaan. Brachio staat namelijk voor de arm en cephalicus voor hoofd. En je ziet inderdaad dat dit bloedvat opdeelt in de arteria subclavia rechts richting de arm en de arteria carotis communis rechts richting het hoofd.
De linker en de rechter arteria carotis communis gaan richting het hoofd en splitsen op in een arteria carotis interna en een arteria carotis externa, die de binnenkant en de buitenkant van ons hoofd van bloed voorzien. Ook de arteria vertebralis gaat omhoog richting de hersenen, precies langs de wervelkolom door de gaatjes in de nekwervels. Via de arteria basilaris komt dit dan uit bij de cirkel van Willis. Hierover heb ik een aparte video.
Dan gaan we richting de armen. Hier loopt de arteria subclavia zoals we al gezien hebben, en subclavia betekent letterlijk onder het sleutelbeen. Meteen hier takt een slagader af die de binnenkant van de borstkas van bloed voorziet, vandaar de naam arteria thoracica interna. Hieruit komen onder andere kleine takjes die arteriae intercostales heten; de slagaders tussen onze ribben. En dan zien we de arteria axillaris, de oksel slagader, die vervolgens al snel van naam verandert, namelijk de arteria brachialis oftewel de armslagader. Deze vertakt dan vervolgens in de arteria radialis en de arteria ulnaris: de radialis aan de duimzijde en de ulnaris aan de pinkzijde. Deze zijn met twee bogen aan elkaar verbonden: de arcus palmaris. Hieruit komen dan nog de arteriae digitales naar de vingers.
Als we de aorta verder vervolgen langs de thoracale aorta in de borstkas en de abdominale aorta in de buikholte, zien we in de buik nog een aantal grote aftakkingen. De truncus coeliacus die drie takken afgeeft: de arteria hepatica communis richting de lever, de arteria lienalis naar de milt en de arteria gastrica links richting de maag. Daaronder zien we de arteria mesenterica superior die onder andere een groot deel van het colon van bloed voorziet. Dan zien we aan de zijkant de twee arteria renalis aftakken, richting de nieren. En net daaronder de arteria testicularis als je een man bent die naar de testikels gaat, of als je een vrouw bent de arteria ovarica naar de eierstokken. Daaronder zie je de aftakking van de arteria mesenterica inferior dat ook een deel van het colon van bloed voorziet.
Vervolgens splitst de aorta zich in tweeën, richting het bekken en de benen. Dit is dan de arteria iliaca communis, die vervolgens opsplitst naar de arteria iliaca interna die naar het bekken gaat en de arteria iliaca externa die naar het been gaat. Als we dan buiten het bekken zijn dan noemen we de slagader de arteria femoralis en hier takt de arteria profunda femoris af, die gaat diep het bovenbeen in. Ter hoogte van de knieholte gaan we de slagader de arteria poplitea noemen: de knieholte slagader. Deze vertakt dan weer naar de arteria tibialis anterior, oftewel de voorste scheenbeenslagader, welke in de voet overgaat op de arteria dorsalis pedis: de voetrug slagader. En de arteria tibialis posterior: de achterste scheenbeenslagader. En daar takt vervolgens de arteria fibularis vanaf. Via de arcus plantaris zie je ook dat deze weer met een voetboog aan elkaar verbonden zijn.
En je zou ‘m bijna vergeten, maar in de kleine bloedsomloop hebben we natuurlijk ook nog de truncus pulmonalis die splitst in een linker en een rechter arteria pulmonalis.
Dat waren heel wat termen en verschillende soorten bloedvaten. Ga er nu ook zelf mee aan de slag door het gratis anatomie kleurboek te downloaden. Zo onthoud je het sneller en beter. En dat is natuurlijk wel zo efficiënt leren! Klik op de link in de beschrijving en dan mail ik het naar je! Had je moeite met heel veel van deze termen? Bekijk dan de video De belangrijkste termijn in de anatomie. Bedankt voor het kijken!