Transcription
Geçen haftalarda dünyaca ünlü Elon Musk, dünyaca ünlü şirketi SpaceX'i çok başarılı bir şekilde Amerika'da IPO'ya açtı arkadaşlar. IPO ne demek? Initial public offering. Yani Amerika'daki şirketler halka açıldığı zaman, borsaya girdiği zaman initial public offering diyoruz. Ve buradaki IPO Amerikan tarihindeki en büyük, en başarılı IPO'lardan bir tanesi oldu. Adam piyasaya girip birkaç saat içerisinde dünyanın en zengin insanı oldu, trilyonerler listesinde en başı aldı gitti.
Fakat Elon Musk neden bu zaman diliminde SpaceX şirketini halka açmak istedi? Acaba şöyle düşünmüş olabilir mi? Ya bu SpaceX firma çok para kazanıyor ya. Bizim uzayda internet verirken zaten hiçbir rakibimiz yok. Tekiz burada. Yani SpaceX'ten başka, Starlink'ten başka kimse uzaydan internet vermiyor. Çok para kazanıyoruz. Fakirin de boynu bükük kalmasın. Onları da paylaşalım. Benim karım onlar da kazansın. Bunu mu düşündü Elon Musk? Neden Elon Musk çok para kazanmakta olan karlı bir şirketini milletle paylaşmak istedi? Gelin bugün bunu konuşalım.
Şimdi ben yapay zekayla içli dışlı bir insanım. Gece gündüz yapay zekayı her türlü ticari amaçlar için app üretmek için, yazılım üretmek için kullanan bir insan olarak bana göre yapay zeka balonu patlamak üzere arkadaşlar. Bubble diyoruz buna. Bubble nasıl bir şey biliyor musunuz arkadaşlar? Yani 1990'larda.com balonu olmuştu. Bu balon nasıl bir balon? O zamanlar bu telefonları vardı üzerinde tuşları vardı. Böyle arıyorduk, böyle böyle arıyorduk insanları. Yani insanlar gazete okuyordu. İnternet diye bir şey yoktu. Birçok insan internetin ne olduğunu bile bilmiyordu. Ve durup dururken www.wideweb.com moda olmaya başladı. Sonra ne yaptılar? Dediler ki ya.com dünyayı değiştirecek. İnsanlar işsiz kalacak. Artık bizim şunları para ödememize gerek kalmayacak. Bunları revolutionize yapacak. Sonra dükkanlar kapanacak falan filan. Kıyamet senaryosu derken yani şu anki Wall Street dediğimiz kapitalistler arkadaşlar trilyonlarca dolar para yağdırdı DCOM'a. O zamanlar affedersiniz toaletkadı.com deyip açsanız gitseniz böyle bir tane PowerPoint presentation hazırlasanız tak diye size 2 milyon dolar para veren bir zaman dilimi diyorlar. Herkes açmaya başladı. Sonra.com'lar insanları işsiz bırakacaklar şöyle böyle derken arkadaşlar.com balonu şişti şişti şişti trilyonlarca dolar girdi piyasaya. Bir bakıyor ki insanlar ya.com güzel bir şey aslında. Yani insanlar.com'a gidip alışveriş yapabiliyor.com'a gidip bilgi okuyabiliyor. Fakat ya bu bahsettiğin olayın hiçbiri olmuyor ya. Ya 5 trilyon dolar yatırdık biz buraya. Ya biz bunun bir neticesini görmedik ki. Bunu anladığı zaman piyasa 10 senelik bir zamandan sonra.com balonu patladı ve bakın en az yatırımcıların 5 trilyon dolar parası buharlaştı.
O zaman ne oldu biliyor musunuz? O zamanlar birçok şirket battı gitti ve Amazon çok şanslıydı. Neden? Çünkü Amazon'un CFO'su.com balonu patlamadan tam bir ay önce 670 milyon dolar para yatırım getirebilmişti şirketine. Onlar o parayı getirdi. Bir ay sonra.com bubble'ı patladı ve kimse ayakta kalamadı. Bu yüzlerce hatta binlerce.com şirketleri, startup'ları falan filan hepsi tarihe karıştı. Fakat Amazon ayakta kaldı. Çünkü o 670 milyon dolar para Amazon'u ayakta tuttu. Aslında Amazon'un hissesi ne oldu biliyor musunuz? 100 dolardan 7 dolara inmişti. Yani neredeyse sıfır olacak. Yani bütün stock markette Amazon sıfırlanacak. Yani böyle bir durumda Amazon ayakta kalabildi. Orada insanlar dolandırıcılık yaptı, şişirdi. Kim kimseyi kandırdı, bilmem ne yaptı o önemli değil. Fakat.com gerçekten güzel bir teknoloji olduğu için.com balonu patladıktan sonra yine Amazon olsun, Yahoo olsun, Google olsun, Netflix olsun, Facebook olsun bu şirketler dünyaya yön vermeye çalıştı ve çok başarılı olmaya çalıştı. Buradan çıkardığımız ders şu. Yani o Amazon'un, Jeff Bezos'un o şansı var ya, o şansı aslında bir ay öncesinden 670 milyon dolar vurgun yapmış olması aslında onun şirketinin ayakta kalmasını sağladı.
Ve bugün baktığımız zaman yapay zeka balonları da öyle olmaya başladı. Builder.ai diye bir tane şirket vardı. Sequoia Capital, Bank of America, Ford gibi dünyanın en büyük şirketleri o firmaya yatırım yatırdı. 100 milyonlarca dolar. Ne yapıyordu bu AI? Şöyle yapıyordu. Güya agentik yazılım geliştiriyordu. Siz oradaki yapay zekayı diyeceksiniz ki ben bir tane işte süt taşıyan bir tane application yapmak istiyordum. Ben bir tane işte halk marketinde patates yapmak, satmak isteyen bir tane application geliştirmek istiyorum. Böyle Vipe coding yapacaksınız. Güya orada agentlar şak şok diye size bir tane app üretecek. Adamın söylediği şey bu ya. Bunu söyleyen bir insana kaç milyon dolar para yatırdılar arkadaşlar? Sonra ne oldu biliyor musunuz? Aslında bunlar Hindistan'da bakın 200 dolara çalıştırdı. En az 1000 tane yazılımcısı varmış. Siz orada yapay zeka ajanları yaptırayım diye düşünüyorsunuz. Aslında perde arkasında oradaki ucuz işçileri çalıştırıp yapay zeka ajanlarına yaptırdık diye size yazılım yazılıyormuş arkadaşlar. Bu ortaya çıkınca o şirket battı. Rabbit diye bir şirket bir ürün geliştirdi. Dedi ki artık telefonun yerine yapay zeka bizim cihazımızı alacak. Bu yapay zeka cihazı size uçak bileti alabilecek, yemeklerinizi alabilecek falan filan dedi. 20 milyon dolar para topladı ve 2 ay sonra ortaya çıktı ki o üründe bizim normalde software test automation yani yazılım kalite kontrolünde kullandığımız Playwright diye bir tane otomasyon tool var. Onu kullanıp ben de kullanıyorum bu toolu. Adam 20 milyon dolar para toplamış. Bakın şu anki dönemde o kadar çok nokta AI şirketleri var ki adam nokta AI koyunca şah diye şişiyor şirketin değeri ve paralar yağmaya başlıyor. Sizce burada bir balon yok mu? Tabii ki balon var.
Şimdi dönelim. Herkes şu an patır patır yapay zeka şirketlerini IPO yapmaya çalışıyor. Bunun ilk golünü arkadaşlar Elon Musk attı ve geçen birkaç hafta içerisinde ChatGPT'nin sahibi OpenAI şirketi ve Cloud AI'nın sahibi Anthropic şirketi ikisi de aynı anda durup dururken paldır küldür dedi ki biz de IPO yapacağız dedi ya. Neden şimdi neden durup dururken herkes acele IPO yapmaya çalışıyor? Burada bakın öncelikle SpaceX'in halka attığı bir golü anlatayım ben size. Sevgili arkadaşlar biz Kuzat Altay ekibi olarak Plank VPN uygulamasını geliştirdik. Neden biliyor musunuz? Çünkü ben bir Uygur Türkü olarak Çin'e karşı mücadele ediyorum. Ve bu süreçte anladım ki bizim dijital güvenliğimiz önemli diye VPN kullanmaya başlamıştım. VPN aslında çok büyük de bir siber güvenlik uygulaması değil. Sadece nasıl biz apartmanda yaşarken perdelerimizi kapatıyoruz? Çünkü dışarıdan gördüğü zaman hani kötü niyetli insanlar var. Kardeşim sizin adamlar o ne iştiğinizi görürse olmaz diye perdeler kapatıyoruz ya. Aslında VPN de öyle bir şey aslında. Biz dijital ortama girerken normalde ya bizim telefonumuzun internetini kullanıyoruz. Mesela Amerika'da biz AT&T diyoruz. Türkiye'de muhtemelen bilmiyorum Vodafone vardır, Turkcell vardır filan. Aslında bu şirketler bizim online hangi siteye gittik, bizim şu anki IP konumumuz nedir falan filan. Bunların hepsini görüyor. Ben bunları bilmiyordum. Görüyormuş. Ha bu şirketler görürse bir sıkıntı değil benim için. Çünkü yaptığında gizli saklı bir şey yok kardeşim yani. Ama şöyle de bir olay var arkadaşlar. Kötü niyetli unsurlar. Bu sadece devlet değil. Yani normalde şu an siber güvenlik konusu eskiden devletler için önemliydi. Sonra şirketler için önemli oldu. Şu anki dönemde şahısların, bireylerin, ailelerin siber güvenliği de çok önemli bir noktaya ulaştı. Çünkü bizim bilgilerimiz internete sızıyor. Adreslerimiz internete sızıyor. Hangi siteye gittik, nasıl yaptık hepsini görüyorlar arkadaşlar. Özellikle public Wi-Fi dediğimiz halka açık Wi-Fi'lar var. AVM'nin Wi-Fi'ları olur, otobüs, vapur Wi-Fi'ları olur, kahvelerin Wi-Fi'ları, kütüphanelerin olur. Burada dışarıdaki Wi-Fi'ları kullandığımız zaman birçok kötü niyetli insanlar orada bizim bütün mahremiyetimizi, özelliğimizi görüyor arkadaşlar. Dolayısıyla VPN aslında dışarıya çıkarken giydiğimiz elbise gibi. Yani nasıl elbisesiz çıkmıyoruz özelimizi örtmek için nasıl evde perde asıyoruz bunun gibi bir şey. Çok da fazla abartılı bir olay değil. Fakat hem kullanması çok kolay hem de önemli bir uygulama olduğu için bunu kurmaya karar verdik. Özellikle buradaki en büyük bizim batmamıza vesile olan olay şu oldu arkadaşlar. Piyasadaki bütün VPN şirketlerini ya İsrail satın almış ya Çin satın almış. Ben de dedim ki bunlara mecbur kalmamamız lazım. En azından bizim kendi VPN'imiz olması lazım diye Plank VPN'i geliştirdik. İhtiyacınız varsa kullanırsanız özellikle public Wi-Fi'larda muhtemelen sizin de işinize yarayacak. Teşekkürler arkadaşlar. Allah'a emanet olun.
Şimdi SpaceX arkadaşlar normalde uzaya roket gönderen bir firma. Şimdi şöyle düşünün. SpaceX'ten önce uzaya roket gönderiliyordu ve o roketler bir kere kullanılıyordu ve ondan sonra çöpe gidiyordu. Bu ne demek biliyor musunuz? Boeing 737 uçağını düşünün. En çok kullanılan uçaklardan bir tanesi. Yol uçağı. Bir kerecik Konya'dan Kenya'ya uçuyor. Ondan sonra ya bundan sonra işte bu 300 milyon dolar uçağı çöpe atalım. Böyle bir mantık olur mu? Olmaz. O uçak tekrar kullanmamız lazım. O uçağı tekrar kullandıkça onun geri dönüşümü oluyor. Fakat roket de bir tane roket de birkaç yüz milyon dolara bir değeri var ya onu üretmek birkaç milyon dolar. Yani 15 dolara üretmiyorsun roketi. Onu uzaya gönderiyorsun ondan sonra çöpe atıyorsun. Kardeşim böyle bir şey olur mu ya diyor. Elon doğru söylüyor bence. Orada bu düşünceden yola çıkarak uzaya roket gönderiyor ve roketleri geri getiriyor. Vallahi hiç kimse beceremedi aslında. Çok güzel bir olay beceriyor yani. Ondan sonra bu sefer roketleri belki de yüzlerce kez kullanabilecek bir duruma geldiği için aslında SpaceX roket piyasasında ilk defa karlı bir şirkete dönüşüyor. Çünkü o roketlerin tekrar tekrar tekrar kullanılabiliyor. Şimdi burada karlı bir ticaret var. Belki de milyar dolar kazanması da yılda birkaç yüz milyon dolar kar eden SpaceX Rocket şirketi var. Öbür taraftan Starlink projesi. Şimdi Starlink şöyle arkadaşlar. Uzayda uydular var. Uçuyor yani yüzlerce uydu, binlerce uydu. Oradan bize internet, Wi-Fi veriyor değil mi? Şimdi bunu yapabilen başka şirketler olabilir mi? Sen zaten uzaya otobüs gönderiyorsun. Yani Mecidiyeköy'den kalkmış dolmuş gibi kalkıyor ya bunun. Yani onun için şey yok yani. Adam zaten bu işi yapıyor. Bunu yaparken Starlink'in maliyeti düşüyor onun için ve böyle bir avantaj sağlıyor. Bu sefer diyor ki o zaman diyoruz uzaydan internet verme işi benim tek elimde olacak diyor. Starlink projesiyle dünyanın her yerinde gerek çölde gerek ormanda her yerde internete ulaşabilecek böyle bir teknoloji ortaya koyuyor arkadaşlar. Aslında Starlink'in karı yılda 4 milyar dolardan fazla kar ediyor. Şimdi bu 45 milyar dolar kar eden şirketin yatırımcılara niye ihtiyacı var? IPO o demek. Ben para ihtiyacım var. Halk açıyorum ve halk benim hissemi aldığı zaman ben o parayı kullanıyorum demek. Yani sen madem 45 milyar dolar para kazanıyorsun da şimdi Allah rızası için fakirin boynu bükük kalmasın diye benimle mi paylaşmak istiyorsun o parayı?
Aslında burada şöyle bir gol atmış arkadaşlar. Elon Musk AI meseleleri herkes AI şirketleri kurarken Elon Musk da kalır mı kalmaz yani adamın bir bayağı bir egosu var yani AI şirketini kuruyor 10 tane Çinli milli falan filan founderları getiriyor CFounderları dünyanın en güçlü AI takımını aslında Elon Musk elinde tutuyor arkadaşlar ve Elon Musk oradaki nüfuzundan yararlanıp Jensen Huang var ya Nvidia'nın CEO'su orada paldır küldür herkes çip almaya çalışıyor. Yani yapay zekanın aslında altyapısında bu Nvidia çipleri var. Yani o çipler de öyle bir pahalılaşıyor ki ya sırada bekleyecek kardeşim ya 2 ay bekleyeceksin, 3 ay bekleyeceksin. Yani herkese vermiyor. Elon ne yapıyor? Onunla arkadaşlarını kullanıp ondan sonra ondan öncelikli bir şekilde o çipleri alıyor arkadaşlar. Ve öyle bir şirket kuruyor ki hem çip olarak altyapısı var hem takımları var. Grok diye bir şirket bir yapay zeka girişiyor. Yani bana çok doğup geliyor da Grok deyince kurbağanın geğirme sesi gibi. Grok. Grok yani nasıl bir isim bilmiyorum. Doğama gidiyor. Ben kullandım Grok'u mesela. Çok sıradan bir yapay zeka yani aslında. Elon Musk Grok'tan, XAI'dan çok fazla para kaybediyor. Milyarlarca dolar para kaybediyor. Ve bütün o kurucu takım üyeleri var ya 10 küsür tane yapay zeka uzmanı. Onların hepsi pes ediyor. Şirketi bırakıyor, çıkıyor. Ya kendi şirketini kuruyor ya da başka startup'lara katılıyor. Ve burada Elon Musk'ın birincisi yapay zeka altyapısı olan o çipleri çalıştırma maliyeti var. İkincisi Millet X'te onu bedava kullanıyor. Ey Grok buna yapar mısın? Şunu yapar mısın? Saçma sapan sorular soruyor. Orada her soruya belki 5 10 dolar maliyeti var cevap verecek ve bunlarla beraber milyarlarca dolar X'i para kaybediyor. Şimdi Elon Musk'lı böyle düşünüyor. Ben milleti nasıl acaba geçireceğim diye affedersiniz. Sonra diyor ki o zaman diyor ben XI'yi SpaceX'in altına ikisi de X var ya altına bir sokayım. Sonra böyle bir paketleyeyim. Dışarıda bakınca uzaya roket gönderiyor. Uzaydan internet veriyor. Ulan bunu zaten yapan kimse yok. Bunun yeryüzünde rekabeti yok diyor ya. Bu tek adam bu tek yapacak diyor aslında arkadaşlar. Orada çok para kazanan bir şirketin altına daha çok fazla para kaybeden bir şirketi sokuyor ve millete açıyor.
Arkadaşlar şimdi orada IPO documentation'lara baktığınız zaman orada ne yazabiliyor musunuz? Aslında %85 oranında SpaceX değil. Ticari hacmi arasında sadece %15'lik bir hacim var. Oradaki %85'lik oran aslında AI'dan geliyor. Yani AI %85'lik bir oranında ve milyarlarca dolar para kaybeden bir şirket. Bunu öyle bir hızlı yapmaya çalıştı ki gerçekten bunu dışarıdan bakan bir insan alel acele yaptığını görebiliyor. Neden biliyor musunuz? Çünkü herkes anlıyor. Az önce demiştim ya hani.com balonu patlamadan önce Amazon Jeff Bezos bir 670 milyar dolar para yatırım getirmişti. O parayla ayakta kaldı. Yani patlamadan önce kopardın, kopardın, koparmadın orada sen batıp gideceksin. O yüzden önce inanmaz küldür piyasaya girdi. IPO yaptı. Şimdi de Anthropic ve OpenAI sıraya girdi. Bunlar da önümüzdeki birkaç ay içerisinde çok hızlı bir şekilde paldır küldür piyasaya girecek. Bana göre ispatım yok. Hani bir deliğe elimizi soktuğu zaman, bir yılan ısırdığı zaman, "Kardeşim yani bu delikte yılan olabilir di" diyebilecek de bence aklımız var hepimizin. Yani yani yapay zeka dünyayı alıp gitti de doğal zeka da var bizde. Yani bana göre yapay zeka balonu tam patlamadan önceki olması gereken şeyler oluyor şu an bana göre. Ve bu zaman ne oluyor biliyor musunuz? Bunlar piyasaya girdiğinde birkaç trilyon dolarlık orada piyasa hacmi ulaşacak. Millet de coşacak. Onların listesini alacak ve patladığı zaman da birçok insan yatırımcı mağdur olacak. Alan almış olacak, kaybeden de kaybetmiş olacak arkadaşlar. Fakat yapay zekanın şöyle bir özelliği var. Yapay zeka balonuyla.com balonun ortasındaki benzerlikler ve farklar ne deyince bana göre en güzel benzeyen tarafı şu. Nokcom gerçekten çok müthiş bir teknoloji zamanında. Yapay zekada çok müthiş bir teknoloji. Çünkü ben kullanıyorum. Hayatımda o kadar çok teknoloji ürünleri kullandım ki hayatımı değiştiren, benim ağzımı açık bırakan, beni güçlendiren, bana ümit veren teknoloji yapay zeka gerçekten. Yani böyle bir teknoloji görmedim. Müthiş bir teknoloji. Bu benzer tarafı. Yapay zeka güzel bir teknoloji fakat benzemeyen bir tarafı var.com'da arkadaşlar diyelim ki bir tane site kurdunuz amazon.com. Burada bir aplikasyondan bahsediyoruz. Bunun bir kurulma maliyeti var. Diyelim ki Amazon'u kurmak için ben 20 milyon dolar bir yazılımcı maliyetim var. Bunlar kurdu Amazon'u kurduktan sonra Amazon'u 10 milyon kişi kullansa da o yazılımın maliyeti aşağı yukarı aynı oluyor. Bunu 100 milyon kişi kullansa da aşağı yukarı maliyeti aynı oluyor. Mesela Intuit diye bir şirket var. Bunlar QuickBooks dediğimiz bir muhasebe yazılım yazılımı var bunların. Tamam. Amerika'da en çok kullanılan. Şimdi bu Intuit şirketi QuickBooks muhasebe yazılımını diyelim ki bilmiyorum ne kadar harcadı diyelim ki 10 milyon dolar harcadı. Bunu üretti. Ürettikten sonra ha bu yazılımı 1000 kişi kullanmış ha 100.000 ha milyon ha 10 milyon kişi kullanmış. Onlar için bu yazılımın aşağı yukarı üretim maliyeti aynı olacak. Ondan sonra 100.000'den sonra milyondan sonra her şey kar olacak. Dolayısıyla SaaS dediğimiz software as a service yazılımı servis olarak sunma piyasasında yani.com'da kar çok yüksekti. Yani belli bir noktadan sonra %99 kar edebilecek o kadar çok şirketler vardı ki o zamanlar mantık olarak, stratejik olarak doğru olan oydu. Yani bizim venture capital dediğimiz sermaye piyasasındaki büyük şirketlerin tamam yani bir şirket kuruyoruz. Amazon gibi, Uber gibi bir şirket kuracağız da biz piyasada tek eli oluşturana kadar yani milyarlarca dolar kaybedebiliriz. Sorun değil. Fakat başardığınız an 10 milyarlarca, 100 milyarlarca dolar para kazanabileceğiz diyorlardı orada. Çünkü başardıktan sonraki SaaS software as a service maliyeti yükselmiyordu.
Fakat yapay zeka nasıl biliyor musunuz? Yapay zeka SaaS'e benzemiyor. O aynı stratejik kitapçığı burada uymuyor. Neden? Çünkü yapay zekanın en önceki maliyeti data center. Data center'da ne yapıyoruz arkadaşlar? Data center'da en pahalı olan Nvidia çipleri var arkadaşlar. Yani ben çiplerden çok anlamıyorum da yani böyle bir çipi Jensen Huang sahneye çıktı ya bizim çipimiz falan filan. Bu Steve Jobs'ın bir tarzı vardı böyle siyah elbiseler çıkıp şey yap konuşuyor. Böyle havalı konuşuyordu. Steve Jobs zaten efsaneydi de Jensen Huang böyle temiz gün sıcağında deri ceketiyle çıktı. Dedi ki ya işte bu çipi ürettik diyor. 40.000 dolar mı? Bir tanesi öyle bir şeymiş yani. Bir tane çip düşün. Yani şimdi adamlar milyarlarca dolarlık çip kullanıyorlar data center'larda. Bir şimdi bu çipin ömrü ne kadarmış biliyor musunuz arkadaşlar? Bu çipin bir yıpranma olayı varmış. Yazılım yazıyordun da o senelerce kullanıyorsun yazılımı. Bir araba alıyorsun bir 15-20 sene kullanıyorsun. Yani bir ev yapıyorsun 100 sene evli kullanabiliyorsun. Bu çip yatırımı trilyon dolara yakın yatırımdan bahsediyoruz. Yani trilyon dolar. Fakat bu çiplerin rivayetlere göre aşağı yukarı 3 yıllık bir hayatı varmış. 3 yıl sonra bu çiplerin hepsi çöpe gidecek. Olmadı 5 yıl diyelim. Sonra yenilerini almak zorunda kalacaklar. Bir yani çip maliyeti var. İki hani SaaS'i hatırlıyor musunuz? Software service. Hani ha 100 kişi kullandı ha 1000 kişi kullandı. Maliyet aynıydı değil mi? Fakat yapay zekada kim ne soruyorsa yapay zeka orada okumuyor. Yani SaaS'te detayları okuyor karşınıza çıkartıyor. Herkesin aynı. O yüzden fiyatı da aynı. Fakat yapay zekada herkesin istediği bir isteği orada query diyoruz. Orada yapay zekaya bir istek gönderildiği zaman her seferinde çip yakıyor. Mesela hatırlıyorsanız ChatGPT ne yaptı? Bir tane Sora diye bir tane video platformu geliştirmişti. Yapay zeka video platformu. Oradaki bir tane videonun üretim maliyeti 15 dolardan bahsediyorlardı. Yani düşünün siz bir tane prompt yapıyorsunuz 15 dolardan bahsediyoruz. Ya adam bir soru soruyor. Belki de 1 dolara patlayacak bunun maliyeti. Yani demek ki burada SaaS gibi 10 milyon kişi geldi. Maliyet aynı olmuyor. Orada 1000 kişi gelse 10.000 kişi gelse kat kat bunun maliyeti artarak gidiyor. Yani bunun böyle bir sorunu var.
Şimdi gidelim. Sanki bu azmış gibi şöyle de bir olay oldu. Mesela ben Cloud Code kullanıyorum. Onun en büyük planı 200 dolar. Yani normalde insanların kullandığı 200 dolarlık bir plan kullanıyorum arkadaşlar. Bu 200 dolarlık Cloud'un Anthropic gerçek maliyeti nedir biliyor musunuz? Siz söyleyin. 1000 dolar mı, 2000 dolar mı? Aşağı yukarı 8.000 dolarlık bir maliyeti varmış. Neden? Çünkü Silikon Vadisi'nin eski stratejik kitabı ne diyor? Para kaybet, yatırım yatır, fiyatları dibine vur. Ondan sonra subsidize yap. Yani mesela şunu 10 dolara sen imal ediyorsun ve müşteriye 2 dolara veriyorsun. 8 doları cebinden koyuyorsun. Neden? Çünkü bütün rakiplerini batırmak istiyorsun. Onlar batırdıktan sonra sen tek oluyorsun. Ondan sonra yavaş yavaş fiyatları yükseltip karlı oluyorsun diyor. Aynı stratejiyi uygulamaya çalıştığı için şu an yeryüzünde para kazanan yapay zeka firması yok diyebiliriz. Yani çünkü bana 200 dolara sattığı ve milyonlarca insana sattığı bu planlardan bir tanesinden 7-8.000 dolar para kaybediyorsa arkadaşlar muhtemelen ayda milyarlarca dolar para kaybediyordur. Bu XAI olur, bu OpenAI olur, bu Anthropic olur. Yani aslında yapay zeka şirketlerinin hepsi bu maliyetlerden dolayı para kaybediyor ve piyasada ayakta kalmak için daha da fiyatları dibe vurmaya çalışıyor ve daha da fazla para kaybediyor.
Şimdi öbür taraftan yapay zekanın en çok müşterisi kim biliyor musunuz? Yapay zekanın en çok müşterisi Ahmet Mehmet değil yani. Ya kardeşim benim bir özlediğim 200 dolarla nasıl para kazanıyorsun şey ya SpaceX ya da Anthropic yani 200 dolar hiçbir şey değil ki onlar çerez parası bile değil yani. Ha bunlar parasını institution user dediğimiz şirketlere satıyor. Bu JP Morgan Chase olur, bu Bank of America olur, bu Amazon olur, bu Microsoft olur. Büyük şirketlere yapay zeka, AI agent, coding agent dediğimiz yapay zekaları büyük şirketlere satıyor ve büyük şirketler bunların en büyük müşterileri. Ama ne oldu biliyor musunuz? Birkaç ay önce dünyaca ünlü üniversite MIT Üniversitesi bir araştırma yapıyor ve diyor ki büyük şirketlerin yapay zeka satın alan, implement yapmaya çalışan, şirketlerin de yapay zekayı kullanmaya çalışan şirketlerin %95'i sıfır kar elde ediyor diyor. Yani yapay zeka için şirketler 100 milyonlarca dolar hatta milyonlarca dolar para harcıyor fakat bunun bir faydasını görmüyor, zararını görüyor diyor. Yani bakın şöyle bir şey var. Yapay zekayı satanlar para kaybediyor. Tamam mı? Yapay zekayı alanlar para kaybediyor. Kardeşim burada kim para kazanıyor ya? Yani böyle bir olay olduğu için bana göre yapay zeka balonu tam patlamak üzere. O yüzden SpaceX, Anthropic ve OpenAI paldır küldür halka açılmaya çalışıyor. Çünkü hani Allah rızası için karını sizinle bizimle paylaşmak istiyorlar arkadaşlar.
Şimdi böyle bir ortamda bizlerin ne yapmamız lazım? Bana göre yapay zeka balonu patladığında en şanslı insanlar bireyler olacak. Ya bakın bu birkaç ay önce oldu. Mart 2026 Amazon'da bir tane çalışan Vibe coding'la bir tane tak tak yapay zeka bir kod yazıyor buna. Ondan sonra şak diye ship yapıyor buna. Yani production'a sunuyor. 120.000 tane Amerika'da Amazon'un siparişi kayboluyor. Yani şimdi şöyle ben fakir bir yanlış yaparım. 15 dolar para kaybederim. Yani bu 120.000 tane sipariş ne demek biliyor musunuz? Eğer sipariş başı maliyeti 50 dolarsa 120.000 x 50 burada 6 milyon dolarlık maliyet var burada sadece orada 120.000 siparişten 6 milyon dolar para kaybediyor. Bir muhtemelen arkadaş da hani 200 dolarlık bir kodla yazmıştı bunu. Yani orada 200 dolarlık yapay zeka kullanma meselesi değil. Yani burada 6 milyon dolar para kaybetme meselesi var. Bir. İkincisi ne oldu biliyor musunuz? Şöyle bir şey var. Şimdi burada müşteri hizmetleri var. Bunun işte geri iadesi var. Kargo ücretleri var falan filan derken bu aslında 10 milyon dolarlık bir maliyetten bahsediyoruz. Ya sen yapay zeka kullandın da hani bir çalışan işten çıkardın 100.000 dolar tasarruf ettin ama burada 10 milyon dolar para kaybettin. Yani bu Mart 2'de oldu. Sonra Mart 5'inde ne oldu biliyor musunuz? Mart 5 mi 6 mıydı? Amazon durup dururken çöktü arkadaşlar. 10 küsür saat Amazon'da millet sipariş edemedi, satamadı. Yani bunun maliyeti nedir diye sorduğunuz zaman aşağı yukarı hesaplamalara göre 300 milyon dolarlık bir maliyetten bahsediyoruz. Yani ha yapay zeka kullandın da bir iki kişiyi işten çıkartmış gibi hissediyorsun kendini böyle iyi hissediyor. Ben işte şu kadar yazılımcı işten çıkartıp şu kadar para tasarruf ettim derken orada senin bir tane yaptığın yanlışla 100 milyonlarca dolar para kaybediyorsan ha kardeşim sen 10 kişi işten çıkartıp 1,5 milyon dolar kar yaptın da ya 1,5 milyon dolar kar yapıp 150 milyon 200 milyon dolar para kaybetmenin ne anlamı var ya yani böyle bir saçma sapan bir dönemdeyiz arkadaşlar dolayısıyla yapay zeka balonu patladığında bana göre büyük şirketlere zarar görüyor. Çünkü bunların operasyonları çok sophisticated. Yani yapay zeka bir kontekst içerisinde çalışıyor. Bu kontekstten çıktığı zaman beceremiyor. Yani o yüzden 1 milyon context token, 2 milyon context token derken orada yapay zekanın çalışırken o çalışma sürecinde yapay zekanın kafasında saklayabildiği kontekstten bahsediyoruz. Yani bu ne demek biliyor musunuz? Şöyle düşünün. Çok genius, deha, dahi bir çırak düşünün da adama iş veriyorsunuz. Tamam mı? Adamın fotografik hafızası var. Bir şeye bakıyor, aklında kalıyor. Tak tak hesaplama yapabiliyor falan. Manyak bir adam. Superman gibi ya. Fakat şöyle bir problemi var bu çocuğun. Sadece 4 saatlik şeyi aklında atılabiliyor. Yani o 4 saatten çıktığı zaman yani sen 3 saat önce ne söyledin? 5 saat önce ne oldu? Sen kimsin? Bu ne yapıyor? Haberi yok yani. Yani o 4 saat içerisinde çalışabiliyor. O 4 saat dışında çalışamıyor. Yani o 4 saat bu sefer ne oluyor biliyor musunuz? Context token'u oluyor. Yani demek yapay zekanın da şu an en fazla 1-2 milyon context token'u var. O 1-2 milyon context token içerisinde çalıştı çalıştı. Çalışmadı. Ondan çıkınca kafayı yiyor yapay zeka. Bu ne demek biliyor musunuz? Aslında yapay zeka büyük şirketlerin problemini çözerken orada beceremiyor. Orada azıcık oradaki zorluklar ve karmaşıklıklar yapay zekanın kafasını karman çorman ediyor. Aynı yapay zeka sizler bizler gibi individual dediğimiz şahıslar üzerinden mesela ben bir tane app geliştirdim. Mesela ben bir tane kendim yazılım geliştirdim. Bu yazılımı belki de 10 milyon kişi kullanmayacak. Belki de 100 kişi kullanacak. Geçen dedim ya hani bunu siz şöyle de yiyebilirsiniz. Bir tane berber yazılımı geliştirebilirsiniz. Bir tane dişçi yazılımı geliştirebilirsiniz. Bir tane öğrencilerin bir şey öğreneceği yazılım geliştirebilirsiniz. Yani bunu 100 milyon kişi kullanmıyor ki kardeşim. Buna yani 10.000 kişi kullansa sizin için yeter. Yani bu tür olayları çok iyi çözdüğü için yapay zeka aslında patlasın, patlamasın bir balon olarak bizim gibi şahısların çok işine yarayacak. O yüzden benim arkadaşlara tavsiyem yapay zekayı en güzel bir şekilde kullanmaya devam etsinler. Kendi problemlerini çözmeye devam etsinler. Özellikle Cloud Code gibi coding agentleri, yazılım ajanlarını da kullanmayı öğrensinler.
Bir de şurada hani bizim Türkiye'den, Azerbaycan'dan, Özbekistan'dan, Orta Asya'dan birçok takipçilerimiz var. Fakat ben Amerika'da 200 dolar ödüyorum da ama o 200 doları liraya yaptığımız zaman orada çok maliyeti yüksek oluyor. Bu sefer de size bir tane ben tavsiyem şu olacak. Normalde ben bunu yapmamam lazım. Fakat bizim ortak menfaatimiz için bence bunu yapabiliriz. Nedir biliyor musunuz? Bana göre Çin yapay zekaları var. Hani Çin malları ucuz oluyor ya. Şimdi Amerika'da düşünün. Bu yapay zekanın en büyük maliyeti aslında training. Yapay zekayı öğretirken milyarlarca dolarlık hatta yüz milyarlarca dolarlık bunun maliyeti var. Çin ne yapıyor biliyor musunuz? Amerika, Anthropic, ChatGPT bunlar hani milyarlar dolar yıllarca para zaman harcayıp orada bir yapay zeka geliştiriyorlar. Şimdi ne yapıyor? Çalıyor arkadaşım. Çalıyor. Yani bir yazılımı çaldıktan sonra bunun maliyeti adamın sen 100 milyar dolar yaptığı şeyi çalınca onu %1'lik maliyetle sen elde edebiliyorsun. Bu sefer onu çok ucuz satabiliyorsun. Yani Qwen Alibaba tarafından geliştirildi. Kimi var burada. Ondan sonra DeepSeek var burada. Birkaç tane Çin modelleri var. Bunu ben sağlıklı bir şekilde Sandbox Environment'e yani çünkü güvenmiyorum. Benim bilgilerimi çalır diye kullanmaya çalışıyorum. Ve burada yapay zeka balonları patladığında şöyle de bir olay olacak. Yani bana 200 dolara sattığı şu anki bu paket var ya onu muhtemelen 200 dolara bir daha göremeyeceğim. Yani şu an bana kalırsa kuzu zaten sen 2.000 dolar ödemek zorundasın kuzu kuzu öderim ya. Çünkü benim ondan aldığım geri dönüşüm o kadar yüksek ki şu an 2.000 dese hani 10.000 de dese yani ben ödemek zorunda kalacak bir duruma geldim. Ya bu sefer balon patladığında hani şu an alan da şirket kaybediyorsa, satan da şirket kaybediyorsa büyük şirket olarak bu sefer hani onu eskisi gibi zararına satma olayı bittiğinde bizim yapay zeka ajanlarına paramız yetmeyecek. Bu sefer ne yapacağız biliyor musunuz? Önce bana göre ucuz alternatif Çin mallarını kullanmaya başlayacağız. Bir. İkincisi benim arkadaşlara tavsiyem Çin mallarını kopya yapıp biz de belki yapay zeka üretebileceğiz. Biz de belki kendi yapay zekalarımızı üretip bu rekabette birazcık daha kendimizi kurtarabileceğiz. Yani çünkü ileride biz lokal yapay zekaları şirketler bazında küçük şirketler olabilir, esnaflar olabilir. Bu sizin bizimki startupçı girişimciler olabilir. Bir taraftan Amerika'nın büyük yapay zekasını kullanırken öbür taraftan biliyoruz ki birkaç sene içerisinde bunlar 20.000 dolar bize çakmak zorunda kalacaklar. O zaman bizim paramız yetmeyecek. Bu sefer de kendi müstakil bir şekilde kimseye bağlı olmadan, kimseye gırtlağımızdan bağlanmadan orada kendi yapay zeka egemenliğimizi sağlamamız lazım. Yani yapay zeka egemenliği bir şirket için, bir devlet için en az toprak egemenliği kadar önemli olacak bir döneme gittiğimiz için şu an benim gerek bireylere, gerek devletlere, herkese kendi yapay zeka egemenliğini kurması için yavaş yavaş adımlar atmaya başlaması gerektiğini düşünüyorum.
Sevgili arkadaşlar, Kur'an-ı Kerim'de en hoşuma giden ve en zoruma giden bir ayet var. Diyor ki, "Ey iman edenler, bazen diyor ya, "Ey Yahudiler, ey Nasaralar, ey insanlar." diyor burada, "Ey iman edenler." Yani ben imanım. Müslümanlara söylüyor. Bize söylüyor. Siz yapmadığınız şeyi niçin konuşuyorsunuz? Biliniz ki Allah yapmadığı şeyleri konuşanlardan nefret eder. diyor. Şöyle demiyor. Yani öyle yapmazsanız iyi oluyor. Ha demiyor. Tavsiye ederiz demiyor. Allah nefret ediyor diyor. Gördünüz mü? Ya bu ne korkunç bir şey ya. Özellikle benim gibi sürekli cap yapan insanlar için sosyal medyada çok korkunç bir şey ya. Ben yapmadığım şeyi konuşursam arkadaşlar Allah'ın nefretine kalacaksam bu sefer de hayat zorlaştı benim için artık yani susacağım yani yapmadığım şeyi konuşmayacağım. Ha yaptığım şeyi konuştuğum zaman da bu sefer size sadece ben kendi tecrübemden, yaşadıklarımdan, yaptıklarımdan konuşuyorum. O yüzden ne burada okuduğum bir metin var ne burada araştırdığım bir makale var. Burada arkadaşlar yaşadığımı anlatıyorum size. Yaptığımı anlatıyorum size. O yüzden umarım hepimiz beraber Allah'ın nefretine değil rahmetine mağfiretine arkadaşlar nail oluruz. Umarım bu videom sizin için faydalı olmuştur. Lütfen videoma like atarsınız, yorum yazarsınız, abone olursunuz. Daha da çok insan bundan yararlanacak. Ben de size müteşekkür olacağım arkadaşlar. Kendinize iyi bakın. Allah'a emanet olun.