Transcription
Eğer sayısal bir öğrenci olmak istiyorsan, yani hedefin tıp fakültesi ise, mühendislik fakülteleri ise bu şekilde sayısal bölümlerse mol kavramını bilmen gerekiyor.
Ne alaka hocam? Alaka şu. Matematikteki toplama çıkarma neyse kimyadaki mol de o. Eğer sen mol kavramını öğrenmezsen bundan sonra kimyayı ilerletemezsin. Kimyayı silmen gerekir. Sayısal bir öğrencinin fizik, kimya, biyoloji, matematik 4 dersi var. Mol öğrenmediğin zaman kimyayı hayatından çıkarman gerekiyor. 3 derse düşer ki bu da iyi bir üniversite, iyi bir bölüm için oldukça sizin şansınızı aza indirir. Bu yüzden ne yapıyoruz? Kimyayı silmiyoruz. Molü öğreniyoruz.
Ya hocam molde beni korkuttular. Hayır molde korkma. Mol çok kolay. Problem mol kavramında değil. Problem sizin molle fazla aşina olmamanızda. Mesela gündelik hayatta uzunluk birimlerine çok aşinasınız. Şunun boyutu ne desem ne dersiniz? Ya hocam işte 20 cm. Santim dediniz. Daha büyük bir şey söyleseydim ya hocam 2 metre. Otomatikman santimden çıkıp metreye girerdiniz. Çok daha büyük bir şey olsaydı kilometre dersiniz. Bak uzunluk birimleri sırıtmadı. Niye? Çünkü gündelik hayatta kullanıyorsun. Kütle birimleri pazara gittin, 2 kilo domates verdin. Otomatikman kiloyu kullandın. Bir birim kullandın. Daha küçük bir şey olsaydı gramı kullanırdın. Çok daha büyük olsaydı tonu kullanırsın. Neden? Çünkü gündelik hayatta sürekli kullanıyorsun. Aşinasın. İlkokuldan beri biz sana birimleri öğretiyoruz.
Şimdi arkadaşlar mol de böyle bir birim. Tek sıkıntısı siz bunu gündelik hayatta kullanmıyorsunuz. Kullanmadığınızdan dolayı içselleştiremediniz. Ama bundan sonra molü o kadar sık kullanacaksınız ki nasıl uzunluk birimlerini sayıyor, kütle birimlerini sayıyorsanız molün birimini de sayacaksınız. Mol neyin birimi hocam? Mol de tanenin birimi. Tek problem şu ana kadar aşina olmamanızda. Ama bundan sonra sürekli aşina olacağınızdan dolayı bak kilogramla gram arasındaki farkı ayırt edebiliyorsun. Ya da santimetre ile metre arasındaki farka ayırt edebiliyorsun. İşte bundan sonra da molle tane arasındaki farkı ayırt edeceksin. Niye? Çünkü sürekli sürekli kullanacaksın. Ya olay bu. Gözünde büyütme. Tamam.
Şimdi gel buraya beyaz bir sayfa açalım. Kalbin gibi tertemiz beyaz bir sayfa olsun. Uzunluk birimi dediğimizde aklına ne geliyormuş? Uzunluk birimlerinde uzunluk hocam santimetre geliyor, metre geliyor, kilometre geliyor. Peki kütle birimi dediğimizde gram geliyor, kilogram geliyor, ton geliyor. İşte tane birimi dediğimizde ise çift gelir. Çift dediğinde kaç tane anlarsın? 2 tane. Ya da deste aklına gelir. Deste dediğimizde 10 tane aklına gelir, değil mi? 10 tane düzüne de bir tane birimidir. Düzine halk arasında kullanılır. 12 tane demek arkadaşlar. Mol de bir tane birimidir. Mol. Mol dediğimizde kaç tane aklımıza gelecek hocam? Şu kadar tane gelecek aklınıza. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21. Bu kadar tane aklınıza gelecek. 1 molde. Bu kadar tane işte.
Ya hocam bu çok büyük. Bunu nasıl yazacağız? Bunu yazmak çok uzun. Kısaltmak için şöyle yazabiliriz. 6,02 x 10 üzeri 23 tane eşittir 1 mol. Ya hocam niye böyle virgüllü sayılarla uğraşıyorsun? Şöyle yazamaz mısın? 602 x 10 üzeri 21 tane diyemez misin? Bunu dersen doğru ama matematiksel ifadelerde 1 ile 10 arasında değer yazmak lazım. Böyle üstlü sayılar yazarken. Bundan dolayı şunu kullanıyoruz. Yani matematiğin problemi var. Yoksa benim problemim yok. Ben bunu da yazabilirim. Fark etmez. 1 mol bu kadar taneye eşit arkadaşlar. Çok uzun metrelerde veya çok uzunluk biriminde kilometreyi kullanıyorsun. Kütlesi çok ağır olanlarda tonu kullanıyorsun. Sayısı da çok fazla olanlarda biz at molü kullanıyoruz. Mol de 1 bizim için birimmiş. Ne birimiymiş? Tane birimiymiş.
Peki hocam nerelerde kullanıyoruz? Mesela atomlar. Atomlarda kullanıyoruz. Atom tanecik çok çok çok küçük. Yani gözle görülebilir hale gelmesi için bu kadar tanenin neredeyse bir araya gelmesi lazım. Molde molü burada kullanırsın. Mol latincede yığın demek. Büyük yığınlar, büyük atom yığınları anlamına geliyor. Kim keşfetmiş molü? Avogadro keşfetmiş. Avogadro keşfetmiş. Bu yüzden biz buna avogadro sayısı da diyoruz. Na ile gösteriliyor. Bazen N de yazabilirler. Çok nadirden N0 da gösterirler. Bunlar avogadro sayısı anlamına gelir. Na diyorsunuz. Mesela Messi desem 10 dersiniz. 10 numara ya da Cristiano Ronaldo desem 7 dersiniz. Cristiano Ronaldo ile 7 özleştirmişsiniz. Niye? Ronaldo'nun sayısı aynı şekilde Avagadda mol de çok işli dış demiş. Onun da sayısı bu. Tamam mı? Bu da Avogadro sayısıymış.
Şimdi mol bir tane birimi dedik. Nerede kullanıyoruz? Çok küçük tanecikleri saymada kullanıyoruz dedik. Peki çok küçük tanecik örneği neyimiz var? Atomumuz var. Örneğin karbon atomu. Karbon 1 mol karbon atomu dediğimde sen ne anlayacakmışsın? 6,02 x 10 üzeri 23 tane karbon atomu anlayacakmış. 2 mol karbon atomu dersem şu molün yerine neyi getirip yazıyorsun? Şunu yazıyorsun. 2 ile çarpıyorsun. Burada 2 x 6,02 x 10 üzeri 23 tane dersin. Her seferinde bu kadar tane yazmakla uğraşmamak için 3 mol karbon dediğimde şöyle de gösterebilirim. 3 x na tane karbon atomu demek bu. Aynı zamanda molle tanecik arasındaki ilişki de budur arkadaşlar. Hatta bunu biraz daha ileriye götürelim. Tamam mı? İleriye götürelim. Burada bir kavram karışıklığı oluyor. O kavram karışıklığı nerede gerçekleşiyor? Şurayı tekrar sileyim yukarıda. Göstereyim sana. Burada molle tane arasındaki ilişkiyi gösteriyorum. Aslında tanecik ilişkisinden bahsediyoruz. Tamam. Şurayı da siliyorum. Hop. Sen de gittin.
Şimdi bizim elementlerimiz, elementler elementler atomik atomlarla ya da moleküllerle gösterilir. Moleküllerle gösterilir. Bileşiklerde bileşiklerde yine molekülle gösterilebilir. Bir de kristallerle gösterilir. Kristal. Şimdi atomik elementlere örnek ver diyecek olursanız verdiğim helyum atomik bir elementtir. Argon, kalsiyum, sodyum. Pardon potasyum bu. Sodyum, kalsiyum, magnezyum. Bunlar atom. Hidrojen bir atom. Element molekülü dediğimde H2. Bak bu da hidrojen element molekülü. Bu hidrojen atomu. Bu hidrojen molekülü. Cl2, O3, P4, S8. Bunların her biri moleküldür. Element molekülüdür. Bileşikler de molekül olabilir. Örneğin H2O molekülü ya da CH4 molekülü işte başka bileşik molekül örnek veriyorum. C6H12O6. Bu da bizim için bir moleküldür. Tamam. Bileşikler bir de kristal olarak gösterilir. Metal ametal bileşiklerine kristal diyoruz. Na gibi, işte BaCl2 gibi ya da işte KNO3 gibi. Bunlar da bizim için kristallerdir.
Şimdi atomla molekül neymiş? Farklıymış. Tamam hocam ne alaka? Molde ne alaka diyecek? Alaka şu arkadaşlar. 1 mol H2O dediğimde ne diyeceksin? Atom mu diyeceksin, molekül mü diyeceksin? Molekül diyeceğim hocam. Çok güzel. Ne molekülü bu? Bileşik molekülü. molekül. Bak 1 mol H2O molekül. Peki 1 mol H2O molekül içerisinden kaç mol atom var? İki tane hidrojen. Bir tane de oksijen var. Toplamda hocam bunda 3 mol atom var dedim. Eğer şunun için molekül dersek bir molekül atomdan bahsedersek 2 hidrojen bir oksijenden 3 mol atom diyoruz. Atomla molekül arasındaki temel fark bu. Başka örnek vermeye devam edelim. 1 mol 1 mol C6H12O6 molekülü kaç mol oksijen vardır dersem ne yapacaksın hocam? Bir molekülün içerisinde 6 tane oksijen var. Yani şuradaki bileşiğin molü ile 6'yı çarparsam 6 mol oksijen var dersin. Hidrojene bak. Kaç mol hidrojen var? 1 molünde 12 tane var hocam. 1 molünde 12 tane olduğundan dolayı 12 mol hidrojen atomu vardır. Kaç mol karbon var dersem 1 molünde 6 tane karbon olduğundan dolayı 6 mol karbon atomu dersin. 1 mol molekülde toplamda 24 mol atom oldu. Gördünüz mü? Molekülle atom kelimesi arasındaki fark bu. 1 molde toplam 24 mol atom varmış. Peki. Devam ediyorum. Sadece şurayı sileceğim. Geri kalanı silmeyeceğim. Şöyle olsaydı bu. Bunu da farklı renkte yazalım. 2 mol C6H12O6 olsaydı kaç mol oksijen olurdu? Bak 1 molünde 6 tane var. 2 molünü de 2 ile çarparsan 2 x 6 12 mol oksijen derdin. Hidrojeni sorsaydı hidrojenin bileşiğin molüle molekülün molüyle içindeki atom sayısını çarpar 24 mol hidrojen derdin. Karbonu sorsaydı bileşiğin molü ile bileşik içerisindeki karbon atomu sayısını çarparsın. 12 mol karbon toplamda 48 mol atom olurdu. Bakın 2 mol bunda. Şimdi 2 mol değil de 0,3 mol olsaydı bu. Bunu da şununla göstereyim. Maviyle gösterelim. 0,3 mol C6H12 O6'da kaç mol oksijen var dersem bileşikle bileşiğin yani şu molekülün molüyle 0,3 ile 6'yı çarpar 1.8 mol derdin. Kaç mol hidrojen atomu var dersem 0,3 ile 12'yi çarpar derdin ki 4.8 mol hidrojen atomu var hocam aferin sana. Kaç mol karbon deseydim 0,3'te de 6'yı çarpar. 0,3 x 6'dan 1.8 mol karbon atomu var derdin. Toplam kaç mol atom var dersem 0,3 ile toplam atom sayısını çarparsan ya da şunları toplarsan 7.2 mol atom derdi. Şimdi mol atomla molekül arasındaki ilişki bu. Tamam. Mol mol atom arasındaki ilişki bundan ibaretmiş. Bu ilişkiyi kurdun mu? Kurdun. Devam edelim. Tane deseydi buralarda taneyi konuşsaydık. Bak taneyi konuştuğunda mol yerine tane yazardın. Mesela şu yeşilden devam edeyim. Daha yakın olduğu için sana yeşilden devam ediyorum. Şura kaç tane karbon atomu var deseydim 12 mol karbon atomu var. Mol yerine tane yazardım. 12 x na tane karbon atomu derdin. Kaç tane atom var deseydim? Bak toplam 48 mol atomdu. Mol yerine Na yazardım. 48 tane atom var derdin. Tamam. Kaç tane hidrojen atomu? Tane kelimesini kullanırsam mol yerine 1 mol eşittir na taneye eşit. Na taneye eşit 24 na tane hidrojen atomu var derdin. Mol tanecik ilişkisi bu şekilde. Bir de bunlarla alakalı kütle var arkadaşlar. Kütleyi de göstereyim size.
Şimdi kütlede bir tanım var. Önce o tanımı vereceğim. Gıcık bir tanım. Sevmemişsinizdir muhtemelen. Ben sevmiyorum. Sizin de sevmediğinizi düşünüyorum. Genelde öğrenciler sevmez. Seviyorsan sende sıkıntı var demektir. Genelde biz sevmiyoruz. Ne o tanım? O tanım şu. Bir tane karbon izotopunun kütlesinin 1/12'si bir atomik kütle birimidir. 1 AKB denir diye bir tanım var. Şimdi bu tanımı ben çok kullanmayacağım. Kütleden bahsedeceğiz. Atomların kütlesinden. Mesela bir tane karbon atomu. Karbon atomu biliyorsunuz atomların arkadaşlar 9. sınıfta da gördünüz. Merkezinde protonlar var değil mi? Atomun merkezinde protonlar var. Bir de nötronlar var. Yüksüz nötronlar. Protonlar artı yüklü. Nötronlar yüksüz. Bunların etrafında da elektronlar var. Elektronlar. Şimdi çekirdek. Çekirdekte proton nötron. Proton nötron değil mi? Bir de onların etrafında elektron var. Bunlar ne? Atomu oluşturan tanecikler. Atom bunlardan oluşuyor. O zaman atomun kütlesini ne dersem sen ne dersin hocam? Bunların kütlesini toplarsam atomun kütlesidir dersin değil mi? Evet doğru söylersin ama orada bir dur. Şöyle dur. Mesela tahmin edin desem ben kaç kiloyum? Kütlem ne benim? Şöyle bir baksanız hani bir göbeğim yok. Ayağa kalkayım ya. Şöyle baktığınıza dur şortum görünmesin arada. Yukarıda gömlek aşağıda ş var. Klasik yayıncı tarzı ortalama 75-80 kilo arasında bir şey tahmin edersiniz. Öyle edin. 78 kiloyum. 75 kilo oldumu varsayacağım. O kiloya ulaşmak istiyorum. 75 kiloyum. Tamam. Bu kiloyu oluştururken kolum, ondan sonra bacaklarım, kafam, gövdem, saçım, bıyığım her şeyimi toplayarak söyledin. Yani kütlemi o verdi benim. 75 kilo. Peki şöyle bir tane saç telimi alsam kütlem bir daha sorsam kaç oldu diye sorsam şu cevabımı verirsin. Hocam 75 - bir saç teli mi dersin yoksa direkt 75 kilo mu dersin? Tabii ki 75 kilo dersin değil mi? Normal insansan bunu söylersin. Saç telini ihmal edersin. Niye? Çünkü çok çok küçük bir değer kütlemin yanında. Aynı şekilde atomda proton ve nötronun kütlesi yanında elektronun kütlesi çok ama çok çok küçük. Bu yüzden elektronun kütlesini ihmal ediyoruz. Atomla protonla nötronun kütlesini topladığımız zaman bize atomun kütlesini veriyor. Şuradaki elektron kütlesi sağ içtik kadar hafifmiş. Bir tane bir tane proton yaklaşık olarak bir atomik kütle birimine eşittir. Bir atomik kütle birimine eşittir. Aynı zamanda yaklaşık olarak bir nötron da bir tane atomik kütle birimine eşittir. Ancak elektron çok çok küçük bir değerde. He atomun kütlesini ne oluşturuyormuş o zaman? Protonla nötronların toplamı oluşturuyormuş. Bir tane atomumuzun sembolünü yazacak olursak, bir elementin sembolünü yazılacak olursak, sembolünün sağ alt köşesine şuraya elektron sayısı yazılır. Sol alta proton sayısı yazılır. Ortaya nötron sayısı yazılır. Şuraya da kütle numarası yazılır. Kütle numarası aslında şu ikisinin toplamıdır. Kütlesini çünkü proton sayısı ve nötron sayısının toplamı oluşturuyor. Elektron sayısını ihmal ediyormuşuz. Elimizde karbon elementi var. Karbonun 6 tane protonu, 6 tane nötronu var. Şimdi 1 proton 1 AKB ise 6 proton 6 AKB. 1 nötron 1 AKB ise 6 nötron 6 AKB. Toplamda kütle numaram 12. O zaman karbon kaç AKB'dir hocam? Bir tane karbon 12 AKB'dir. Çok güzel. Olay bu. Atomların kütlesini bu şekilde hesaplıyorsunuz. 2 tane karbon 12 kaç AKB dersem 2 x 12'den 24 AKB diyorsun. Bundan ibaret. Başka bir şey değil. Çok küçük tanelerde AKB'yi kullanırsın. Büyük tane olursa 2 mol derse mol de AKB değil gramı kullanırsın. 24 gram dersin. Hemen 2 ile 12 çarpar grama çevirirsin. Mol de gram tane de AKB kullanılıyor. Çok küçüklerde AKB'yi kullanıyoruz. Tamam. AKB'nin muhabbeti bu. O zaman gram çok çok büyük. Neden? AKB'den. Aynı şeyler değil. Tane de AKB, gram da mol de gram kullanıyorsun. Aslında AKB dediğimiz zımbırtı da bundan ibaret.
Şimdi atomun kütlesini söyledik. Mesela bir tane oksijen kütlesi ne dersem 16 AKB diyeceksin. Tane ise AKB'yi yazacaksın. Bir tane karbon dediğimde hocam 12 AKB. Çok güzel. 3 tane tane ne olsun işte? Azot 14 olsun. Hemen 3 ile 14'ü çarparsın. 42 AKB dersin. Tane dediğinde bu. Ancak 1 mol oksijen deseydi 16 mol de gram yazarsın. 1 mol karbon deseydi mol de gram yazar. 12 gr derdin. Bir 3 mol azot deseydi 42 gr azot derdin. İşte bu şekilde atomun kütlesine atom kütlesi denir veya da mol kütlesi de denir. Mol cinsinden alırsam mol kütlesi. Atomlarda böyle. Bir de moleküller var. Moleküllerde nasıl hocam? Molekülü de oluşturalım bak. C ve O'dan bir molekül oluşturalım. Hangi molekül olsun? CO molekülü. Bir tane CO molekülü karbon 12, oksijen 16. Yani şurada ikisinin toplamı toplamda 28 mi? O zaman 28 AKB. 1 mol CO deseydi 28 gr derdi. Mol de gram kullanıyoruz. Tamam. Bunlara da molekül kütlesi denir. Bu molekül olduğu için molekül diyoruz. Bu atom olduğu için atom kütlesi diyoruz. Bu atom kütlesi, bu molekül kütlesi. Atom kütlesi ya da molekül kütlesi. Kısaca mol kütlesi ma ile gösterilir. Tamam mı? Ma ile gösterilir. Bu da atomla kütle arasındaki ilişkiydi.
Şimdi mol kavramını sana kısaca böyle bir özetledim. Şimdi ne yapacağız? Bunlarla alakalı örnekler çözerek bu kısmı biraz pekiştireceğiz. Buradaki örnekleri çözdüğümüz zaman anlattığımız kısımlar senin için daha da anlamlı hale gelecek. Yani onları bir pekiştirmemiz gerekiyor. Şimdi şuradaki ilk soruya bak. Diyor ki soruda 0,5 mol ozon gazı ile ilgili aşağıdaki sorular cevaplayınız. A kaç tane ozon molekülü vardır? Şimdi molekülü soruyor tane cinsinden normalde 1 mol kaç taneye eşitti? 6,02 x 10 üzeri 23 taneye eşitti. Değil mi? Uzun uzun yazmamak için yerine NA da yazabilirdim. Ben genelde NA'yı kullanacağım. İkisini de yazsan öğretmenin doğru kabul eder. Na tane demek zaten 6,02 x 10 üzeri 23 tane demek. Elimde 0,5 mol O3 molekülü varmış. Taneyi sorduğundan dolayı mol yerine getirip Na yazıyorum. 0,5 x Na tane O3 molekülüm var. Tamam. Molekül B'ye gel. kaç mol oksijen atomu içerir? Şimdi bu bir molekül O3 bir molekül 0,5 mol O3 molekülü var. Molekülle atom arasındaki farkı anladın. Atomu soruyorsa molekülün içerisinde kaç atom var? 3. Molekül içindeki atomla molekülün molünü çarparsın. 0,5 x 3'ten 1,5 mol oksijen atomu var. Tamam. C'ye bak. kaç tane oksijen atomu içerir diyor. 1,5 mol oksijen var elimde. 1,5 mol oksijen atomu var. Bak atom unutma. Atomla molekül karıştırma taneyi sormuş. Oksijen atomunun tanesini soruyor. Mol yana NA yazarsan 1,5 Na tane oksijen atomu var dersin ve doğru cevabı verirsin. Tamam.
2. soruya bakalım. Pekiştirmeye devam ediyoruz. 2 mol N2O5 bileşiği ile ilgili aşağıdaki sorular cevaplayınız. A kaç tane N2O5 molekülü var? Bak molekül diyor zaten. Bu bir molekül bize 2 mol molekül verilmiş. Tane cinsinden soruyor. Tane dediğinde mol yerine Na yazabilirsin. 2 x Na tane N2O5 molekülü var. Tamam. ve kaç mol azot atom içerir diyor. Şimdi 2 mol bileşiğimizde şimdi bir tanesinde iki tane var. 2 molünde ne yaparsın? Bileşiğin molü ile içindeki atom sayısını çarparsın. 4 mol azot atomu var. Kaç tane azot atomu var dediğinde tane gördüğünde normalde 4 mol azot vardı. Tane gördüğünde na yazarsın. TN dediğinde 4N tane azot var. Tamam mı? Kaç mol oksijen atomu var diyor. Normalde 2 mol bileşikte N2O5 diye yazıyoruz. 1 molekülünde 5 tane var. 2 molünde ise 2 ile 5'i çarparsın. Bileşiğin molü ile bileşikteki oksijen sayısını çarptığında 10 mol oksijen atomu var. Kaç tane dediğinde mol yerine NA yazarsın. 10 x na tane oksijen atomu var dersin. Olay bu. Mol tane ilişkisi böyle. Bir de taneden mole gidelim. Böyle sorularımız da var. Taneden mole gitmelik sorular var. Diyor ki bu kadar tane molekülle ilgili sorular cevaplarınız kaç moldür? demiş. İlk soru bu. Normalde sen şunu biliyorsun. 1 mol 6,02 x 10 üzeri 23 taneye eşit. Peki molekülümüz bu kadar taneymiş. Yani 3,01 x 10 üzeri 23 taneymiş. Bu kaç mol demek? Bak yaraya düşmüş. Mol de yaraya düşecek. 0,5 moldür. Oran orantı yaparsın 0,5 mol dersin. Tamam. Elimde 0,5 mol ne var? N2O3 var. Kaç mol azot atomı içerir diyor. Molekülüm 0,5 mol. N2O3 azot atomunu soruyor. Molekülün molü çarpı moleküldeki azot sayısı 2'den 1 mol azot atomu var. Kaç mol oksijen atomu var diyor. Molekülün molü ile moleküldeki oksijen sayısını çarparsın. 1,5 mol oksijen atomu var. Toplam kaç mol atom vardı? İkisini toplarsan 2,5 mol atom var. Tamam. kaç gram azot atomu içerir diyor. Kaç mol azot vardı? 1 mol vardı. Parantez içerisinde yazmış. Normalde mol kütlesi ya şuraya yazılır ya da şu şekilde yazılır. Mol cinsinden sorduğundan dolayı bu 14 gr/ mol demiş. Yani 1 molünü vermiş. 1 mol olduğundan dolayı 1 molümüz 14 gram vardır diyoruz. Cevap 14. Kaç gram oksijen atomu içerir diyor. Oksijen 16. Oksijenimiz kaç mol? 1,5 mol. 1,5 ile 16'yı çarparsan 24 gram oksijenin vardır dersin. Buna bir tane soru daha çözelim. Şu soruya bakalım. Diyor ki 0,2N tane CS2 bileşiği ile ilgili sorular cevaplayınız. A kaç moldur? Şimdi 1 mol Na tane. Peki 0,2 x na tane kaç moldür? x dersen içler dışlar çarpımından x x na 0,2 na x 1 her iki tarafı na'ya böldüğünde buradan x'i ne çıkar? 0,2 mol mü çıkar? 0,2 molmüş. Kaç mol karbon atomı içerir diyor. Şimdi benim bileşiğim 0,2 mol molekül CS2. Bileşiğin molü ile bileşik içerisindeki karbonu çarpacaksın. O da ne yapar? 0,2 x 1'den 0,2 mol karbon atom var. Kaç mol kükürt var diyor. Bileşiğin molü ile bileşik içerisindeki kükürtü çarparsın. 0,2 x 2'den 0,4 mol kükürt var dersin. Toplam kaç mol atom içeriyor. Şunların ikisini toplarsan 0,6 mol atom vardır. 0,2 mol molekülde 0,6 mol atom var. Kaç gram karbon atomu içerir diyor. Karbonumuz 0,2 mol. Bak 1 molantez içerisinde vermiş. 12 gram. 0,2'sine x dersin. İçler dışlar çarpımından 2.4 gr çıkar. Kaç gram kükürt içerir diyor. 1 mol kükürtü vermiş 32 demiş. E 0,4'ü soruyor. X deriz içler dışlar çarpımından kaç yapar? 12.8 8 gram da kükürt vardır dersin. İşte mol bundan ibaret arkadaşlar. Daha fazla egzersiz çözerek, daha fazla aşina olarak molü bu şekilde oturtabilirsin. Burada bu örnekleri ben orbital yayınların odam fasikülleri var. Ders anlatım modülleri var. Oradan çözdüm. Orada daha bir sürü etkinlik var. O etkinlikleri çözerek molü iyice kavrayabilirsin.
Şimdi biz yazılımıza geri dönüyoruz. Gel buraya yazılıya. Mol sorumuzda dersi bitireceğim. Diyor ki, "Maddenin nicel ölçümünde kullanılan mol kavramı atomik düzeydeki tanecik sayısı da ölçülebilir hale gelir. Buna göre 0,25 mol benzoik asit bileşiği ile ilgili aşağıdaki soruları çözünüz. Kaç gramdır diyor. Şimdi arkadaşlar öncelikle 1 molün gramını bulalım. Bir tık yakınlaştırıyorum senin için. Şöyle 1 molün gramını bulalım. Kaç tane karbon var? 7 tane. Karbonun her birinin kütlesi ne? 12. 7 x 12 + hidrojen 6 tane ve kütlesi 1 hidrojenin artı oksijen 2 tane kütlesi de 16. Bunları çarpıp toplarsanız 7 x 12 kaç 84 mü? 6 da buradan 90. 32 de buradan 122. 122 gram neyi? 1 molü. Bu kaç mol peki? Bak 0,25 mol. 1 molü 122 ise 0,25 molüne x dersin. 1/4'ü kaç yapar? 2'ye bölsen 61. 61'i 2'ye bölsen 30,5. 30,5 gr. Cevap bu. Tamam. Toplam kaç tane molekül içerir diyor. Tane demiş. 0,25 mol. 0,25 mol C7H6O2 mi var? Taneyi soruyor. Mol yerine o zaman Na yazarım. 0,25 x Na tane molekül içerir. Toplam kaç gram karbon atomu vardır diyor. Normalde 1 mol karbon 84 gr. Bak içerisinde 1 mol 84. Peki 0,25 molü ne dersin? X dedin. 1/4'ü 42'yi de 2'ye bölsen 21 gr mı yapar? 21 gram karbon atom içerir. Toplam kaç mol atom içerir diyor. E bunu da şöyle yaparsın. 0,25 mol C7H6O2 dersin. 1 molekülün içinde 7 burada 6 da burada 13 2 daha 15. 1 molekülünde 15 atom var. 0,25'inde ise 15 ile 0,25'i çarptığında 3,75 mi yapar? 3,75 mol atom olur.
Evet arkadaşlar böylelikle 10. sınıf yazılı hazırlık videosunun sonuna geldik. Umarım yazılıda güzel bir not alırsınız. Size ilk kez yazılı videosuyla ders anlattım. Memnun kalırsanız yorumlarda belirtin. Belki daha fazla konu anlatım videoları da ilerleyen zamanlarda gelir. Şimdilik bu kadar. Kendine iyi bak. Görüşmek üzere. Yeah.