Transcription
[Müzik] [Müzik] [Müzik] [Alkış]
Evet sevgili arkadaşlar hepinize Merhabalar Hoş geldiniz. 1982 Anayasası denince akla kim geliyordu? İsmail Eryılmaz ben, ben buradayım sevgili arkadaşlar.
Öncelikle 1982 Anayasası hangi sınavlarda soruluyor? Bu video hangi sınavlara hizmet eder?
1. AGS yani öğretmenlerim sizlerin gireceği AGS'de mevzuat diye bir bölüm var. Orada 222 sayılı yasa, 7528 sayılı yasa, 1739 sayılı yasa ve anayasadan sorumlusunuz. Sizler için çok çok önemli.
2. Vatandaşlık bilgisi dersine çalışan genel yetenek, genel kültürden düz memuriyete hazırlanıp da vatandaşlık bilgisine çalışan arkadaşlar için de anayasa bir bölümdür. Onlar da izleyebilir.
Bununla birlikte A kadroya hazırlanan İdari Bilimler öğrencileri, tabii ki A grubu sınavı için bu anayasa bölümünden sorumlular. Faydalanabilirler öğretmenlerim. Vatandaşlık bilgisine hazırlanan arkadaşlar, bunun dışında A kadro adayları yararlanabilir mi? Ve bu AGS oynatma listesinde ilk etapta yayımlanacak mevzuattan sorumluyuz. Tabii ki bu mevzuatlardan bir tanesi de anayasa.
Peki voltajı birazcık düşürdük, birazcık sohbet ediyoruz sevgili arkadaşlar. Mevzuattan sorumlu olduğumuz derslerde, özellikle anayasadan sorumluysak, anayasanın girişini, anayasanın kabul edilişini, anayasaya geliş sürecini bilmek zorundayız. Bu bağlamda biz ders notlarımıza sorulsa da sorulmasa da kesinlikle o anayasayı anlamanızı sağlayan devlet nedir, devlet şekilleri nelerdir, hükümet sistemleri nelerdir, yasama, yürütme, yargı nedir, iktidar nedir, demokrasi nedir bu kavramları sizlere tanıtmak istiyoruz. Dolayısıyla AGS için, yani öğretmen arkadaşlarım için hazırladığım ders notunda da bu girişi bir okuma yapmanız için, bu dersi çok iyi anlamanızı sağlayacağını düşündüğüm için koydum. Lütfen AGS ders notlarında o bölümü es geçmeyin.
Ama işimiz 1982 Anayasası başlığıyla başlıyor. Baktığımızda sevgili arkadaşlar, 1982 Anayasası'na gelmeden önce biz Cumhuriyet döneminde özellikle 21 Teşkilat-ı Esasiye, 24 Anayasası yani 24 Teşkilatı Esasiye, bununla birlikte 61 Anayasası ve 82 Anayasası, günümüzde uyguladığımız anayasaları uyguladık. Baktığımızda 82 Anayasası bir darbe Anayasası ve 12 Eylül 1980 harekatının bir ürünü, darbesinin bir ürünü. Sonrasında 82'de kabul edildi. 1982 Anayasası halk oylamasına sunuldu. Cumhurbaşkanlığı ve anayasayla ilgili oylama birleştirildi. Eğer evet çıkarsa halk oylaması sonucunda Cumhurbaşkanı da Kenan Evren seçilmiş olacaktı ve en uzun süre kullandığımız anayasa, en uzun süre yürürlükte kalan anayasa 1982 Anayasası. Hükümet sistemi olarak ilk etapta parlamenter sistemi benimsemişse de 2017 Anayasa değişikliği ile çok büyük değişiklikler yapıldı ve hükümet sistemi ile ilgili değişiklikler de bunlardan bir tanesiydi. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçildi 2017 Anayasa değişikliğiyle.
Sevgili arkadaşlar, 2017'de yapılan değişiklikleri konuşacağız ama birçoğumuzun bildiği gibi artık anayasamızda Bakanlar Kurulu, Başbakanlık kurumu, güven oyu, gen soru, kanun hükmünde kararname ve tüzük çıkarma yetkisi gibi askeri yargıtay, askeri yüksek idare mahkemesi, Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği gibi yapılar, durumlar, başlıklar yok. 2017'de kaldırıldı. Yeri geldikçe bunları size anlatacağız.
Bugünkü dersimizde sizlere 1982 Anayasası'nın bir giriş metni var, başlangıç metni. Oradan başlayacağız, sonra genel esasları anlatacağız ve 1982 Anayasası ile ilgili ne yapacağız? Temel atacağız. O yüzden dikkatli olursan dersimizin diğer bölümlerini daha iyi anlayabilmen adına, ülkenin bir yurttaşı olarak anayasa bilginin oturması adına bu ders çok önemli.
Hiç vakit kaybetmek istemiyorum. Ufak ufak ufak ufak ufak ufak ufak 1982 Anayasası'na bir başlangıç metninin ilkeleriyle başlıyorum. Neredeyim? Hah şuradaydı. Baktığımızda 1982 Anayasası'nda bir önsöz, bir başlangıç metni var. O başlangıç metninden sonra 1, 2, 3, 4, 5 diye maddeler devam ediyor. Bu başlangıç metni aslında bir paragraf halinde ama o paragrafta bizim edindiğimiz bazı ilkeler var, bazı özellikler var. Başlangıç metnindeki ilkeleri biz size madde madde sıralamak istedik.
Başlangıç metnine baktığımızda hangi ilkeler göz önüne geliyor? Atatürk milliyetçiliği, Atatürk medeniyetçilik, ha buradalar, Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlılık, baktım, çağdaş medeniyet seviyesine ulaşma azmi ve anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, milli egemenlik, laiklik, hürriyetçi demokrasi, kuvvetler ayrılığı, sert ya da yumuşak dememiş, kuvvetler ayrılığı olsun demiş, Türk varlığının ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğü, her Türk vatandaşının onurlu bir yaşam sürdürme hakkı. İşte başlangıç metninde yer alan ilkeler bunlar. Karşımıza bazen sorular gelecek. Bizim, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın başlangıç metninde yer alan ilkelerdir, değildir diye. Bu bağlamda o ön sözden çıkardığımız ilkeler bunlar. Araya farklı bir ilke atacak. İlk etapta bakarak çözmenizi tavsiye ederim.
Ve bundan sonra bizim anayasamız 1 nolu maddeyle bir başlıyor. Madde madde sıralamaya başlıyor ve her maddenin başında madde kenar başlığı var. Örneğin 1. maddede "Devletin Şekli" diye bir madde kenar başlığı var. Sonra diyor ki: "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." He, anladım hocam. Dolayısıyla biz o madde kenar başlığını yazmadan devam ettik. Neden? Şunu belirtmek istedim. O madde kenar başlığı anayasa metnine dahil değil arkadaşlar. Baktığımızda o şuraya yazdığı anayasanın o başlıklar anayasa metninden sayılmıyor. Biz de anayasanın metninin içinde yer alan durumları, ilkeleri, hükümleri sizlere anlatacağız.
Bismillah dedim, hazırsan 1 nolu madde. 1 nolu madde diyor ki: "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." Hı hı. Bu 24 Anayasası'nda da, 61 Anayasası'nda da, tabii ki şu an kullandığımız en sert ve en uzun süre yürürlükte kalan 82 Anayasası'nda da nedir sevgili arkadaşım? Değiştirilemez maddedir. Şuraya notumu aldım. 24 Anayasası, 61 Anayasası ve 82 Anayasası'nın 1 nolu maddesi ortak değiştirilemez maddesidir.
2 nolu madde Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin temel niteliklerini vermektedir. Önemli mi? Önemli. Sorulur mu? Sorulur hocam. Baktım: "Türkiye Cumhuriyeti toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik, sosyal bir hukuk devletidir." diyor. Tekrar edelim mi? Türkiye Cumhuriyeti insan haklarına saygılıymış, Atatürk milliyetçiliğine bağlıymış, az önce sana anlattığım temel ilkelere bağlıymış, dayalıydı, demokratik, laik, sosyal bir hukuk devletiymiş. Birazdan buralara döneceğiz.
Ve döndüm 3 nolu madde. Bayraktan, başkentten, milli marştan, resmi dilden bahsediyor. Diyor ki: "Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Türkiye Devleti ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür." Tamam. "Bayrağı beyaz ay yıldızlı bayraktır, dili Türkçedir, hop marşı İstiklal Marşı'dır, başkenti Ankara'dır." diyor. Tamam.
Ve 4 maddede diyor ki: "Az önce saydığın ilk üç madde değiştirilemez. Değiştirilmesi teklif dahi edilemez." O zaman 4 maddenin anlam ve mahiyeti neymiş? İlk üç maddenin değiştirilmesini engellemek için konulmuş. Sadece durum bu.
Peki İsmail hocam, döndüm. "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." Tamam hocam. Şuraya geldiğimizde "Türkiye Cumhuriyeti de temel niteliklerde insan haklarına saygılı devlet mişiz." 61'de dayalı devletti, şimdi saygılı devlet demiş. O zaman ilk kez 82 Anayasası ile geldiğini belirtmek istiyorum insan haklarına saygılı devlet ilkesinin. Bununla birlikte daha önceki anayasalarımızda, özellikle 24'te 37 değişikliğiyle milliyetçilik gelmişti. 61 Anayasası'nda bu milli devlet ilkesi olarak uygulandı ama 82 Anayasası ne demiş? "Milliyetçiliğe Atatürk milliyetçiliğine bağlı" demiş. Dolayısıyla "Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet" ilkesi ilk kez 1982'de geldi. Yani "Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet" ilkesi aşağıdaki anayasalardan hangisinde ilk kez gelmiştir derse, Atatürk milliyetçiliği için söylüyorum, 82 diyeceksiniz.
Döndüm. Başlangıçtaki bir ilkelere dayanmış, demokratik, laik, sosyal hukuk devleti. Tamam. Biraz sohbet edelim bunlar üzerine. Bak sevgili arkadaşım, bu bağlamda bizim için önemli 82 ile gelenler var. Tamam, burada saygılı olmuş. Tamam, burada Atatürk milliyetçiliğine bağlı olmuş. Tamam, biz demokratik, laik, sosyal bir hukuk devletiyiz. Peki şurada birazcık sohbet edelim. Ben demokratik devlet olgusundan bahsedeyim. Eğer bir ülkede düzenli aralıklarla seçim yapılıyorsa, seçilmişler dokunulmazlığa sahip olduğu gibi seçilmişlerin üstünlüğü ilkesi varsa, seçimler eşit şartlarda yapılıyorsa, muhalefetin de iktidara gelme şansı bulunuyorsa, o ülke demokratik devlettir. Bizde de düzenli aralıklarla seçim yapılıyor vesaire diyebiliriz. Biz demokratik devletmişiz ve 2 nolu maddede yer alıyor. Değiştirilemez madde.
Baktığımızda bizim arkadaşlarımız şunu da soracak her zaman için. Ülkemizde yapılan seçimler var ve bu seçimlerin genel ilkeleri bizim için önemli. Bu seçimlerin genel ilkelerinden haberdar olmalısınız. Bunun için bir örneklendirme yaparak sizlere anlatım sergileyebilirim. Örneğin arkadaşlar, 18 yaşını doldurmuş Selenay ilk kez oy kullanacak ve çok heyecanlı. Aldı kimliğini eline, evine gönderilen o dikdörtgen kağıdı da aldı. Oy kullanmaya gidecek ve verdi kimliğini, o evrakı. Sonra aldı pusulayı. Ben burada oyumu atam dedi. Dur dediler, git paravanın arkasına, perdenin arkasına oy kullan. Perdenin arkasında oy kullanması benim ülkemde gizli oy ilkesinin olduğunun göstergesi. Ve Selenay istediği yönde oy verdi değil mi? İlle de sen şu yönde oy vereceksin diye bir baskı olmadı. İradesini hür bir şekilde kullanması benim ülkemde serbest seçim ilkesinin varlığının göstergesi. Ve bununla birlikte Selenay bir kadın. Ülkemde kadın erkek ayrımı olmadan herkes oy kullanıyor. Kadın erkek ayrımı yoksa, herkes oy kullanıyorsa genel oy ilkesinin varlığı. Ve Selenay dedi ki: "Ben üniversite okumuşum, iki tane atacağım." Olmaz. Sen de o da, o da, o da, İsmail de bir tane oy hakkına sahip dediler. Dolayısıyla herkesin bir adet oy hakkına sahip olduğu da bizim için eşit oy ilkesinin göstergesi.
Ve döndüm. Selenay dedi ki: "Ya ben gitmiyorum, vazgeçtim. Benim yerime İsmail oy kullansın, arada aracı olsun, o benim yerime istediği yönde oy versin." Olmaz dediler. Bizzat sen sandık başına gidip iradeni kullanacaksın dediler. Ve arada aracı yoksa, bizzat sen sandık başına gidip oyunu kullanıyorsan, iradeni yansıtıyorsan tek dereceli seçim. Ve ülkemizde en sevilen mevzu. Bir ülkenin Türkiye olduğunun kanıtı nedir? Her seçimden sonra kullanılan her siyasi parti, her kesim tarafından, her aday tarafından kullanılan cümle nedir? "Sandıkları terk etmeyiniz." Eğer bir ülkede "Sandıkları terk etmeyiniz" naraları atılıyorsa, neden biliyor musun? Çünkü herkes oy kullandığı sandıktaki son oy sayılan kadar başında bekleme hakkına sahiptir. Bu da açık sayım ve döküm ilkesidir. Açık sayım, açık döküm.
Peki ülkemizdeki seçimlerin ilkelerini demokratik devlet ilkesiyle bağdaştırmak suretiyle sana verdim. Peki ya laiklik? Evet, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, din mezhep ayrımı yapılmaması, devletin resmi bir dininin olmaması, din hizmetlerinin bir kamu hizmeti olarak görülebilmesini ifade eder. Bunu biliyoruz hepimiz. Ama şurada birazcık sosyal, birazcık da hukuk devletinden bahsedeyim.
Sosyal devlet, devletin ekonomik hayata aktif müdahalesinin varlığını savunan devlettir. Amaçları ise milli geliri arttırmak, hocam, işsizliğin önüne geçmek ya da azaltmak, fırsat eşitliği sağlamak ve bununla birlikte özgürlüklerin gerçekleşmesi için maddi olanak sağlamak ve son olarak her insan haysiyetine yaraşır asgari bir yaşam seviyesi sunmak. Fırsat eşitliği sağlıyor, maddi olanak sağlıyor, bununla birlikte işsizliğin önüne geçiyor, milli geliri arttırıyor. Peki bunları yaparken bu amaçları gerçekleştirirken tabii ki bazı araçlara başvuracak. Bu araçlar sosyal devletin aracı olarak bilinecek. Ne gibi? Kamulaştırma, devletleştirme, planlama, sosyal hakların tanınması gibi bize bazı araçlar ve vergi adaleti sunacak. Yani bizden vergi alacak. Demek ki sosyal devlet bazı amaçları belirli araçlarla gerçekleştiriyor mu? Planlama, kamulaştırma, devletleştirme, vergi adaleti ve sosyal hakların tanınması da sosyal devletin aracı olarak bir kenarda dursun. Belki not almak istersin ama doğrudan böyle anayasa metninde böyle toplu ya da var diye söylemiyorum. Sosyal devletin aracı olarak bilmende fayda var.
Ve biz bir hukuk devletiyiz. Çünkü hukuk devletinde neler görülür? Adil yargılanma hakkı, kuvvetler ayrılığı, anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı, yasama ve yürütmenin yargısal denetimi, idari faaliyetlerin belirli olması, idari makamların yaptığı işlemlerden mali sorumluluğu, kanuni hakim güvencesi gibi unsurların olması lazım. Hukuk devleti için bunların hepsi bizde var mı? Evet, var. Ve bu bağlamda biz bir de hukuk devletiyiz.
Gördüğümüz üzere arkadaşlar, madde 2 ile ilgili bize soru gelebilir mi? Evet. Aşağıdakilerden hangisi Anayasamızın 2. maddesinde sayılan cumhuriyetin temel niteliklerinden değildir? Gelebilir. O yüzden tekrar edelim: "İnsan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıç metnindeki temel ilkelere dayanan, laik, sosyal, demokratik bir hukuk devletiyiz."
Ve sona geldim. Madde 3: Başkentimiz Ankara, dilimiz Türkçe, milli marşımız İstiklal Marşı ve baktığımızda bayrağımız beyaz ay yıldızlı bayraktır. Ölçüleri, şekli kanuna düzenlenen. Ve 4. maddede bu üç maddenin değiştirilemeyeceğine atfediyor. Şimdi o zaman sakin sakin düşün. Bu ilk üç madde değiştirilebiliyor mu? Hayır. O zaman bununla ilgili bir değişiklik yapılamaz. Anladım da hocam, o zaman şöyle bir yorum da yapabilir miyim? Şu 1, 2, 3 nolu maddenin dışında kalan her yerde değiştirilebilir mi? Yes, of course. Yani bugün bayrağın beyaz ay yıldızlı bayrak olduğu değiştirilebilir mi? Hayır. Ama bayrağın ölçülerinin belirlendiği bir kanun var. İlk üç maddede yer alıyor mu? O zaman bayrak kanunu değiştirilebilir. Ya da başlangıç metni ilk üç maddede yer alıyor mu? Almıyor. Girişte yer alıyor. Başlangıç metni değiştirilebilir. Bak sakın ola karıştırma. Başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan ifadesi değiştirilemez. Niye? Çünkü 2. maddenin içinde değiştirilemez. Ama başlangıç metni değiştirilir. Yani sana şunu anlatıyorum, basit düşün şekerim. Artık basic düşün ya. Yani 1, 2, 3 nolu madde değiştirilemez. İlk üç madde dışında kalan her yeri anayasanın değiştirilebilir. O yüzden buna dikkat etmelisin. Ve bir Türk yurttaşı olarak sınava hazırlan, hazırlanma. İlk üç maddeyi her halükarda bilmelisin.
Peki sevgili arkadaşım, 4. maddede değiştirilemeyeceğini söyledi ve ben geldim artık nereye? 5 nolu maddeyle devam. Şuradan başlayayım ben. Baktığımda arkadaşım, "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir." dedim. Bununla birlikte 2. nolu maddede "İnsan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, laik, sosyal, demokratik hukuk devleti" mişiz dedim. 3. nolu maddede "Başkent Ankara, resmi dil Türkçe, marş İstiklal Marşı" ve artık dedim ki "Bayrak beyaz ay yıldızlı bayraktır" dedim. Bu saydığım ilkeler değişmez. Aklına kazınacak önemli.
Peki anayasamız genel esaslarında bakalım hangi maddeleri de düzenliyor sizlerle bir onu da işleyelim ondan sonra bir dersi kapatırız. Şuradaydı. Madde 5'te devletimizin amaç ve görevlerinden bahsediyor. Şöyle ufaktan bir söyleyelim. Çok sınav değeri var mı bilmiyorum ama yine de söylemekte, belirtmekte fayda var hocam. Temel amaç ve görevleri: "Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, cumhuriyet ve demokrasiyi korumak, toplumun, kişinin, toplumun huzur, refah ve mutluluğunu sağlamak, temel hak ve ödevlerimizi siyasi veya ekonomik temellere aykırı, adalet temeline aykırı olarak sınırlayan engelleri kaldırmaya ve insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesini sağlamak için çalışmak." mı bizim devletimizin anayasaya göre temel hak, temel amaç ve görevleri?
Döndüm. Madde 6: "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." diyor. Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir diyor ve anayasanın tanımladığı yetkili organlar eliyle kullanılır diyor. Yani yasamada kimi tanımladı? İsam o. Yürütmede kimi tanımladı? İsam o. Yargıda kimi tanımladı? İsam o. Aslında bir nevi kuvvetler ayrılığını teminat altına alıyor ve "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir, yetkili organlar eliyle kullanılır" diyor.
Döndüm. Madde 7, 8, 9 yine derslerde bölüm bölüm işleyeceğimiz bir yer. Anayasanın belirlediği önemli maddelerden. Bizim devletimizin 3 tane erki var: Yasama, yürütme, yargı. 3 Y. Yasama: Yasa yapma. Yürütme: Devletin siyasetini, politikasını yürütme. Yargı: Uyuşmazlık çözme fonksiyonu. Bu anlamda bu organların kim tarafından temsil edildiğini, kullanıldığını bizlere belirliyor.
7 diyor ki: "Yasama yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne aittir ve bu yetki devredilemez." Yani seninle yasama ünitesini işlerken Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden bahsedeceğiz. Yasama yetkisi TBMM'de.
Döndüm. Yürütme yetkisi ve görevinde 8 nolu madde düzenliyor. "Yürütme yetkisi ve görevi anayasaya uygun olarak yalnızca Cumhurbaşkanına aittir." Yürütmede tek başlılık var. Cumhurbaşkanımız var. Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanına ait.
Ve 9 nolu maddede bizim için yargı yetkisinden, uyuşmazlık çözme fonksiyonundan bahsediyor. "Yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelere aittir." diyor. Yani bağımsız ve tarafsız mahkemeler yargı yetkisini kullanıyor ve bu mahkemeler yargı yetkisini kim adına kullanıyormuş? Türk milleti adına. Yani bugün evine bir mahkeme celbi kağıt geldiğinde, mahkeme kararının üstünde ne yazar? "Türk milleti adına" yazar. Çünkü o kararı veren mahkeme yargı yetkisini kim adına kullanıyor? Türk milleti adına.
Yasama meclis, yürütme Cumhurbaşkanı, yargı bağımsız ve tarafsız mahkemeler Türk milleti adına dedim. Peki az bir şey kaldı. Onu da şuradan söyleyeyim sana. Madde 10 dedim ve "Herkes kanun önünde eşittir" diyor. Eşitlik ilkesine, kanun önünde eşitlik ilkesine vurgu yapan bir madde. Hiç kimse dil, din, ırk, renk, mezhep ayrımına tabi tutulmaz. Herkes eşittir diyor. Ve bu maddenin sonrasında diyor ki: "Bazı kesimler veya kimseler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmez." diyor. Yani ben aslında herkesi eşit görüyorum diyor anayasa, hiçbir ayrım gözetmiyorum, kanun önünde eşittirler ama bazı kimselere belirli durumlarda farklılık göz gösterdiği için durumu dolayısıyla onlara pozitif ayrımcılık getirdim diyor. Kadınlarla ilgili alacağım ek önlem ya da tedbirler eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmez. 2004'te yani kadınlara pozitif ayrımcılık getirildi. 2010'da da bir başka kesime getirildi. Çocuklara, yaşlılara, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilerimize pozitif ayrımcılık getirildi. Kimler olduğuna bir daha bakalım bakalım: Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri, malul gaziler. İşte bunlara anayasamız pozitif ayrımcılık getirdi. 2004'te kadınlara, diğer saydığım kesime de 2010'da. Ve sana gelir, aşağıdakilerden hangisine pozitif ayrımcılık getirilmiştir, getirilmemiştir anayasamızda diye soru sorulur. Memurlar yazar, yoksullar yazar, askerler yazar. Dikkatli ol. Numara çeker ÖSYM. Ya da şöyle gelebilir, biraz sert olacağını düşünüyorum şu an söyleyeceğimi. Aşağıdakilerden hangisine pozitif ayrımcılık 2004'te getirilmiştir? Kadınlar sadece. Yıl soran spesifik bir soru. ÖSYM'de beklemiyorum ama yayınevleri, bizler sorabiliriz. Öğretebilmek, anlattığımız pekiştirebilmek için.
İle ilgili 11 nolu madde diyor ki: "Anayasa hükümleri herkesi bağlayıcıdır. Yasama, yürütme, yargı, idari makamlar ile diğer tüm kuruluşları bağlar. Hiçbir şekilde Anayasaya aykırı hareket etmemeleri ve kanunlar çıkarılacaksa da diyor, bu kanunlar Anayasaya aykırı olamaz." Al sana 11 nolu madde genel esaslar.
Ha 12 nolu madde o temel hak ve ödevlere başlıyor. O zaman biz genel esaslar öncesinde de başlangıç metnini mi işledik? Evet. O zaman ne gördüğümüzü şurada bir toparlayalım sevgili arkadaşım. 1982 Anayasası'na mevzuat gözüyle bakacaksa doğru bir giriş yapmamız lazımdı ve 1982 Anayasası size de söylediğim gibi bir darbe Anayasası. Darbe sonrası getirilmiş bir anayasadır. Hatta Milli Güvenlik Konseyi darbeyi yapmıştır, 80 darbesi sonrasında hazırlanmıştır ve en sert, en uzun süre yürürlükte kalan anayasamızdır. 3 maddesi değiştirilemez deir. 24 ve 61'de sadece bir adet madde değiştirilemez iken 82'de değiştirilemez maddelerin sayısı 2 ve 3'ü de eklemiş, 3 tane tam değiştirilemez madde var.
Ve toparlayacak olursak, başlangıç metnindeki ilkelere şöyle bir göz gezdirdin hocam. Bunun dışında değiştirilemez maddeleri bir daha sayayım ki İsmail, bıktım senden ama öğrendim de. Türkiye Devleti bir cumhuriyettir. 2. madde diyor ki: "İnsan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıç metnindeki temel ilkelere dayanan, laik, sosyal, demokratik bir hukuk devletiyiz." diyor. Seçimlerin ilkeleri vardı, demokratik devletle bağlı olarak söyledim. Ne vardı? Gizli oy, serbest seçim, genel oy, tek dereceli seçim, eşit oy, açık sayım ve açık döküm vardı. Ve 3. nolu maddemiz de bayrağımız beyaz ay yıldızlı bayrak, başkent Ankara, resmi Türkçe, milli marş İstiklal Marşı diyordu. 4. nolu maddede değiştirilemez olduğunu ilk üç maddenin belirtiyordu.
Şimdi ben seninle bayağı bir şey işledim. Yasama, yürütme, yargının kimlere ait olduğunu da söyledim. Sen özellikle değiştirilemez ilk üç maddeye bakacaksın. Bir. Özellikle şu pozitif ayrımcılık getirilmiş kimselere dikkat edeceksin. İki. Başlangıç metnindeki ilkeleri birkaç defa okuyacaksın. Üç. Ve bizim ders notumuzda sana "önemlidir, sorulur" dediğim her yerin altını çizeceksin. Bu dört.
Bu anlamda ilk dersimiz hayırlı uğurlu olsun değerli öğretmenlerim, tüm kamuya hazırlanan sevgili arkadaşlarım. İnşallah atanmanızda faydalı olur. Beni dinlediğiniz için teşekkür ediyorum. Sonraki hükümlerde görüşmek üzere. Siz bir tahtaya bakın, vallahi çok zor oldu doldurması. Bir zalım bir bakış atın, bir screenshot alın. Görüşürüz, hoşça kalın.
y [Müzik]