ÇATI GES PROJE ÇİZİMİ - 3 PVSYST ANALİZİ

Herkese merhabalar arkadaşlar. Ben Metan. Bugün sizlerle birlikte en son SketchUp'ta bitirdiğimiz bu projeyi PV Syst'e aktarıp oradaki, eee, hesaplamalarıdır, gölge hesaplamalarıdır, eee, PDF dosyasıdır vesaire. Bunlar nasıl yapılır? E buradaki işte mesela gölgelendirme detaylarındaki oluşan sonuçlara vesaire hep beraber bakacağız ve birazcık da PV Syst'i öğreneceğiz.

En son burada gördüğünüz gibi, eee, SketchUp üzerinden ilk başta binamızı tasarladık. Sonrasında içerisine panelleri yerleştirdik ve toplamda 260 adet panel olacak şekilde bir yerleşim yapmıştık. Şimdi buradan hesap makinesini açarsak 260 x 545'ten bizim buradaki gücümüz, eee, 141.700. Yani bunu 1,2'ye bölerseniz işte kurulu gücümüz 118.000 watt civarında bir şey olacak. Eee, yani çok verimli mi derseniz 118.000 watt. Eee, onun değerlendirmesini size bırakıyorum artık.

Eee, yine bir önceki videoda da söylediğim gibi yani buralardaki şeyleri, e, siz daha fazla koyabilirsiniz. Mesela bu aradaki mesafeyi küçültüp buralara panelleri atıp bunların hepsini yapınca mesela bir gölgelendirme hesabı falan yapılabilir. Zaten bu dosyaları paylaşacağım ben. Eee, daha sonrasında burada Google Earth'ten de üç boyutlu inceleme fırsatı yakalamıştık. E, bununla ilgili böyle bir tanıtım videosu gibi bir şey çekmiştik.

Şimdi ise PV Syst'e geçebiliriz. PV Syst'te de en başta böyle bir aşama bizleri karşılıyor. Burada başlamadan önce şunu söyleyeyim. Bakın burada, e, database kısmı var. Bu database kısmında sizin artık işte paneliniz, invertörünüz, eee, sistemde kayıtlı olmayabilir. Eee, direkt onu söyleyerek başlamak istedim. Buradan mesela PV Modul'e gelince burada bayağı bir, eee, panel var. Yani burada gerçekten çok fazla var. E, işte mesela CV Energy burada mevcut ama CV Energy'nin her paneli burada olmayabilir. Mesela siz buradan eklemek isterseniz buraya new deyip, eee, buradaki panellerin artık buradan girip nerede bizim database şey data sheetimiz, eee, buradan girip bu değerleri buraya girerek kendiniz de panelinizi oluşturabilirsiniz. Eğer ki kendi kullanacağınız panel burada yoksa bunu da söyleyerek başlamak istedim. Bizim panelimiz burada mevcut.

E daha sonrasında biz grid connected yani şebekeye bağlıyız. O yüzden bunu seçerek başlıyorum. E projenin ismi buraya ne yazalım? Teknoloji fakültesi. PV Syst yazalım. Daha yazamıyorum. He, PV Syst. Eee, daha sonrasında burada, eee, zaten bu kısımda da yazıyor bize. Yani yani bir konum belirle bana diyor. Bunu nasıl belirleyeceğiz? Bakın burada, e, weather data file diye bir, e, yer var. Görüyor musunuz? Burası boş. Şu an, eee, biz ekleyeceğiz. Şu kısımda, eee, new site denen burada ekleme seçeneği var. Buraya bastığınız zaman bu şekilde yine bizi bir harita bekliyor. Açılsın bakalım. Evet, bu kendisi otomatik bir yer atıyor şu an. Siz buradan artık kendiniz mesela şu an bizi isich yaptı çünkü, e, PV Syst switch yapım olduğu için otomatik oraya atıyor. Ayrıca şunu da söyleyeyim. PV Syst, eee, hani yıllardır var olan bir program. E, artık her ne kadar PV SOL tercih edilmeye başlansa da PV Syst de güzel bir programdır.

Şimdi konumunuzu buradan kendiniz gidip seçebilirsiniz veyahut da, eee, buradaki gibi mesela biz buraya kaydetmiştik. Buna şöyle bir özellikler dersek burada gördüğünüz gibi şunu bir değiştirelim tabii ki seçeneklerden ne yapıyorduk? Ondalık derece yapıyorduk bunu. Bunu buradan seçip özellikler deyip buradaki enlem boylam değerlerini kopyala yapıştır yapacağız. Yine başka bir şey yapmayacağız. Araya virgülümü koyuyorum ve boylam değerini de kopyalıyorum. Daha sonrasında search butonuna bastığımızda kendisi otomatik olarak gidecek. Zaten şu anda burada aslında direkt, eee, accept selected point dersek kabul edecek ama ben yine de göstereyim sizlere doğrulayanı. Eee, gördüğünüz gibi yani programın şeyi haritası biraz eski olduğu için teknik eğitim fakültesi yazmış. Eee, burayı seçmiştik zaten. Bakın çimenler burayla aynı. Eee, daha sonrasında except selected point diyoruz buradan. Daha sonrasında bu kendisi, eee, bulunan bölgeyi, işte ülkesini, nerede bulunduğunu, eee, işte sonrasında bize burada derecelerini veriyor. Eee, hangi zaman diliminde olduğumuzu vesaire hepsini kendisi konumdan otomatik olarak alıyor. Bizim burada seçmemiz gereken, yani meteo norm da seçebilirsiniz, NASA da seçebilirsiniz. Size kalmış. E, çok bir şey değiştirmiyor. Biz NASA'yı seçelim mesela. Eee, bundan sonra import diyoruz. Burada bir şeyler diyor. Buna tamam diyoruz. Bir daha tamam dedik. Ve gördüğünüz gibi bize, eee, buradaki ay boyunca, aylar boyunca, eee, ortalama sıcaklık değerleri işte burada görüyorsunuz. Eee, bizim global horizontal irritation değerimiz nol, bu değerleri gösteriyor. Eee, daha sonrasında burada bir şey ellemenize gerek yok. Okey diyoruz. Yani bu bizim şey, eee, hava durumu değerleri işte ne kadar yağış düşüyor falan filan. Eee, o tarz şeyleri gösteriyor. Eee, bunun üstüne yazar mısın? Siz de böyle bir şey çıkmayabilir. Eee, biz buna hayır diyelim. E, önceden bir, eee, deneme yaptığım için onun üstüne yazayım mı diyor. Yazma dedim. Sonra bu böyle bir ekran geliyor. İşte burada ismini değiştirebilirsiniz. Mesela biz yine teknoloji PV Syst koyalım adını. Save dediğimiz zaman, eee, kaydedildi diyor. Oke dedik. Bunlara evet diyoruz. Evet, oluşturuldu diyor. Artık gördüğünüz gibi, eee, bizim hava durumu dosyamızı da aktarmış olduk. Eee, çünkü bunlara göre bir işte ortalama hangi aylarda ne kadar enerji üreteceksin, eee, senin gölgelendirmene bu sayede bakacak. Güneş nasıl pişiyor falan konumunuzu belirtmeniz gerekiyor.

Daha sonrasında, eee, projeyi kaydetmen lazım diyor. Buradan save'e basıyoruz. Eee, bir yere kaydetsin. Save diyelim. Sonrasında başlıyoruz. Artık bize, eee, ne diyor? Yönlendirme değerlerinizi seçin diyor. Orientation yani yönlendirme değerini, e, belirleyiniz diyor. Şimdi yönlendirme değerini ben zaten, eee, size söylemiştim. SketchUp'ta yaptığımız için buranın aslında bir önemi yok. Çünkü SketchUp'ta biz, eee, harita üzerinde çizim yaptık ve, e, orada da söylediğim gibi yani bizim işte kanat açıklığımız, eee, yani kanat açıklığı biraz şey oldu da, eee, panel açısı diyeyim, panel açısı veyahut da azimut açısı gibi değerleri, eee, bizim girmemize gerek yok. Mesela ben örnek olarak buraya da 0 diyeyim görmeniz açısından. Çünkü bu ileride değişecek. Mesela oke dedim. Orientation'a yani bir şey yapmanıza gerek yok. Eğer ki SketchUp üzerinden çizim yaptıysanız ancak SketchUp üzerinden çizim yapmıyorsanız, e, bunları kendi elinizle girmeniz gerekiyor. Keza Azimut'u da Google Earth'te hesaplayıp işte 180'den çıkartıp buraya girmeniz gerekiyor.

Sonrasında sisteme geliyoruz. Sistemde de artık biz panellerimizi, invertörümüzü falan hesaplayacağız buradan. Şimdi burada da planlanan güçten başlayalım. Planlanan güç bize, eee, DC değerini istiyor. Biz burada AC bulmuştuk. E, bizim kurulu gücümüz 118.000 olacaktı. Bizim DC değerimiz de 141.700 değeri. Yani buraya 141.7 girmemiz gerekmekte. Eee, buraya girdikten sonra artık bize diyor ki güneş panelini seç. Burada bir sürü marka var. Yani, eee, bu SketchUp'taki Skelion eklentisi gibi dar bir, eee, aralık yok burada. Bayağı bir marka var zaten gördüğünüz üzere. Yani bir sürü burada artık çok fazla marka var. Eee, dünya üzerindeki çoğu marka burada mevcuttur. Eee, bizim CV enerjimiz de burada mevcut. Eee, ancak ama dediğim gibi eğer ki sizin paneliniz burada mevcut değilse o ilk açılışta gösterdiğim database'den kendiniz ekleyebilirsiniz. Eee, şuradaki datasheet'e bakarak CV Energy'yi seçtim. Buradan kendi panelimizi seçeceğiz. Bizim panelimiz şöyle göstereyim. Bakın, CVT 545 108 PM 12. Bunu burada seçeceğiz. Şimdi CVT 545 aynı zamanda hepsini, eee, çıkış yılını da gösteriyor bizlere. Hemen bakalım. CVT 545 108 PM 12. Eee, bizim buradaki panelimiz bunu seçti zaten. Hemen bize diyor ki gördüğünüz gibi, e, yaklaşık 260 tane panele ihtiyacım var diyor. Bu kurulu güce ulaşmak için 141.7 bizimki de yuvarlamış. 260 tane panele ihtiyacım var diyor.

Sonrasında invertör seçeceğiz. Yine invertörde de bir sürü marka var. Yani burada görebildiğiniz gibi, eee, burada da biz Huawei'yi kullanıyoruz. Siz tabii istediğiniz, eee, panel invertör burada kendiniz seçeceksiniz ihtiyacınıza göre. Bizim de burada, onu da göstereyim. S 2100 KTL modeli Huawei'nin 100 kW'lık invertörü. Bunu da buradan seçelim hemen. S 2100 KTL nerede? Burada. Evet. Bunu da seçtik. Eee, daha sonrasında bakın, e, multi MPPT kullanımı. E, bunu kapatın. Çünkü bunu işte MPPT sayısını falan giriniz diyor. Bunların hepsini otomatik hesaplıyor zaten. Bunu kapattığınız zaman invertör sayısını gösteriyor. Bakın burada da yazdığı gibi 10 MPPT'li bir invertör var diyor. Eee, Huawei'nin bu modelinde 10 tane var zaten. Eee, ve sana iki tane invertör lazım diyor. Aslında bizim işte yarısı bir invertörün büyük bir kısmı boşta çalışacak. Yani çok bir işe yaramayacak. Eee, ama biz yine de şimdi bu invertörü sen 13010 kW'lara kadar değerini artırabilirsin. Ancak, eee, olası bir sıkıntıda invertörün yanabilir, zarar görebilir. Eee, sonuçta biz de burada gerçek bir proje yapmıyoruz. E, gerçek bir proje yapsam da ben buraya bir tane koymazdım. E, çünkü mesela bakın şurada da bizim bir alanımız daha var. İki tane koyarsın. Buraya da zaten taş çatlasa 50-60 kW'lık bir şey sar. E, buraya da panellerini çünkü buraya bakacak şekilde yerleştireceksin. Şu şekilde değil de yani, eee, gösterebiliyor muyum bilmiyorum. Şöyle yani şu şekilde bir diziliş değil de şu şekilde dizeceğimiz için panelleri bu şekilde, eee, buradaki alan küçülecektir. Yani buraya da yine bir 50-60 kW'lık bir şeyler yapıp, eee, şu ikinci invertörümüze bağlayabiliriz. Yani burada artık, eee, hesaplamalarınıza göre, seçimlerinize göre veya da, eee, şirketin isteği doğrultusunda ne isteniyorsa ona göre bir, eee, seçim yapılır.

Burayı da geçtiğime göre artık dizini belirle diyor. Şimdi bizim dizimizde biz, e, 260 tane koyduğumuz için, eee, ben onu yerleştirirken zaten hesaplamamı yapmıştım. Demiştim ki, e, her bir dizide 13 adet olsun. E, 20 tane MPPT'ye de girelim. 260 adet toplamda panelimiz bulunsun dedim. Eee, o yüzden de diyor ki bakın bir seride kaç tane olacak? 13 tane olacak. Eee, number of strings. Strings sayın da senin 20 tane olacak değil mi? Yani bir dizide 13 panel, dizi sayın soruyor burada. E, 20 tane verecek burada da. Bunları seçtikten sonra bize zaten ortalama ne kadar bir alan gerekli? 672 metrekare demiş. İşte ortalama modül sayın 260 olacak demiş. Mesela bakın aşırı yükleme kaybın sıfır. Çünkü hatta invertörün bir tanesinin bir kısmı boş duracak. Eee, sıfır olacak. Yani aslında bu değer mükemmel bir değer baktığın zaman ama fazladan bir invertör almış oluyorsun. E, onu da söylediğim gibi mesela ek ve ihtiyaç olduğu doğrultusunda şuraya 50-60.000'lik bir, e, proje yapılabilir.

Sonrasında burada bakın, e, operating conditions var. Burada da çalışma koşulu. Şimdi burada sizin, eee, bizim bu şekilde görünüyor. Ancak buradaki değerlere bakmanız gerekiyor. Bakın, eee, burada en uç değere bakmanız gerekiyor ki -10 dereceye bakacaksın. 539 watt. Şimdi bizim, e, invertörümüz burada yazıyor zaten operating voltage'ta 200 ile 1000 watt arasını kaldırabiliyor. Yani sen buradaki bizim bu şekilde olacak. Ancak mesela sallamasyon şunun sayısını birazcık artırsam mesela 30 dediğimi varsayın. Mesela bakın hemen kıp kırmızı oldu zaten. 1244. Bu durumda ne oluyor? İnvertörünüz yanmış oluyor. Yani siz 1000 volt açtığınız zaman bu invertör zarar görecek, hiç çalışmayacak kurulumda veya, eee, böyle bir şey olmaz. Her zaman uç değere bakmanız lazım. 60 derecedeki değerin 814 olabilir. E, 20 derecedeki değerin 952 olabilir. Ancak senin dediğim gibi en uç değerindeki olasılıkları da hesaplaman gerekiyor ki, eee, bu cihazlar pahalı cihazların başına bir iş gelmesin. Yani hemen gördüğünüz gibi arttı ama mesela birazcık daha şöyle 20 desek 830 oldu. Biraz daha artırayım. Mesela 954, 995. Yani bu değerlerde de mesela bu şekilde yaptın. Eee, ve -10'daki çalışma koşulu 954 watt gösteriyor. 954 volt gösteriyor. Yine bu da riskli. Yani sen en uçtakini hesapladın ama neredeyse ucu ucuna gideceksin. Eee, hadi buna bir nebze okey desek bile burada bunu ama zaten çalışma koşulu 1000 maksimum 1100'e kadar dayanıyor. Eee, yine de risk alıyorsun zaten. Bak burada sistem hani ben anlatmasam da sizlere gösteriyor. Bakın burada küçük bir aşırı yükleme kaybı oluşmaya başladı. 0.2 kadar bir aşırı yükleme kaybı oluşuyor. Eee, 200 ile 1000 arası çalışıyor. Ancak maksimum 1100'e dayanıyor. Yani bu değerde de, eee, çok bir sıkıntı olmasa da ben mesela burada bakın artırmaya başladıkça zaten sizin aşırı yükleme kaybınız hafif hafif artıyor. 0.4 çok fazla değil de burada bakın 0.8'lere gelmeye başladı. Artık ekranda bir sararmaya başladı gördüğünüz gibi. Artık bunu da seçtiğiniz gibi zaten değeri aşıyorsun. Eee, %1.3. Yani siz bunu kurulu gücünüze böldüğünüz zaman o kadar bir kayıp yaşayacaksın. Öyle düşün boşu boşuna. Eee, ve bu değerler sıkıntıya sokuyor. Ama bizimki zaten şöyle göstereyim yani. Eee, dediğim gibi yani bir tık şey burada da kendisi zaten diyor ki bak, e, birazcık güçsüz kaldı diyor. Senin invertörünün bir tanesi çoğu kullanılmayacak diyor. Biraz hafif kaldı diyor. Eee, bizimki 540 volt zaten. Yani istediğin gibi yap bunu. Ama dediğim gibi işte, e, maksimum 1100'e kadar dayanıyor. Ona göre bir ayar yapmanız gerekiyor ki bunu bilmeseniz de uygulama sizleri uyarıyor. Sıfır kayıp. Evet, bizimki bu şekilde. Eee, bunu da yaptığımıza göre bakın burada da, eee, açımız sıfır. Azimutumuz sıfır. Eee, ancak biz bunu şimdi bir dosya oluşturup buraya attığımızda onlar değişecek.

Şimdi burayı okey diyelim. Burada tekrardan uyarıyor. Bak birisi diyor çok hafif kaldı. İnvertör gücün hafif kaldı diyor. E, biz farkındayız bunun zaten. Daha sonrasında artık buradaki ne shadings'ten gölgelendirme detaylarına geçebiliriz. Yani bu kısımlara çok bir dokunmaya gerek yok. Çünkü biz buradaki gölgelenmeyi attığımızda zaten direktmen değerlerimizi ölçecek. Şimdi bakın burada diyor ki 672 metrekare bir alana ihtiyacın var. Bizimki de daha belirlenmedi diyor. Şimdi belirleyeceğiz. Buradan, e, construction perspective yazan kısma tıklıyorum ve bizim karşımıza böyle bomboş bir ekran çıktı. Ayrıca sizin, eee, burada da panellerinizi ekleyebilirsiniz. Bakın mesela örnek veriyorum işte single PV table. Bunu bu şekilde, e, boyutlarını elinizle ayarlayıp örnek veriyorum işte bakın açısını ayarlatıyor size. Bunları kendiniz, eee, elinizle girip daha sonrasında örnek veriyorum işte bunu bu şekilde kopyalayıp, eee, yapıştırdığınızda mesela bunları, eee, bu şekilde seri seri kendinizde, e, PV Syst üzerinden girebilirsiniz. Eee, bu da bir seçenektir. Eee, ancak işte o binayı falan tasarlamanız gerekiyor. Burada, e, ölçülü çizmeniz gerekiyor. PV Syst böyle, eee, ne denir? Özgürlük sunmuyor diyeyim. Eee, bunları pardon döndürmeyi açtık. Şöyle bir silelim bu arkadaşları.

Şimdi biz ise eğer ki SketchUp'tan yaptıysanız bakın burada file kısmı var. Buradan import yani içe aktarma seçeneğini seçip orte 3D scene dememiz lazım. Ancak biz bunu dönüştürmedik. Şimdi bu projemizi bu şekilde bakın file'a basıp, eee, yine buradan export'a gelip dışa aktara gelip 3D modele gelmeniz lazım. Burada bu sefer KMZ değil, DVG falan da değil. Şuradaki 3DS file'a, eee, dönüştürmemiz gerekiyor. Ve bunu dönüştürdüğünüzde mesela masaüstüne atalım. Export diyelim. Eee, burada sonuçları açıkladı. Okey dedik. Eee, şimdi şuradan bir çıkabilirsem eğer, eee, buraya dosyamız gelmiş oluyor. Şimdi buradaki dosyamıza, eee, PV Syst'in içine atacağız. Buradaki file kısmı import'a geldim. Import 3D dedim ve şunu seçip, eee, aç diyorum. Açtıktan sonra bize böyle bir ekran karşılıyor. Eee, işte içerisindeki objeler, unitimiz bizim metreydi. Bunları söylüyor. Burada, eee, neye göre ölçüm yapmak istiyorsun diyor. Biz best azimut en iyi azimut açısına göre hesap yap diyoruz. Burada, eee, direkt okey demeyin. Bu kısımda sizin, eee, hangisi diyor benim panelim olacak? Eee, burada zaten gördüğünüz gibi sizin oluşturduğunuz isimde artık ne koyduysanız ismini CV Energy burada görünüyor. Eee, diğerlerini seçmeyeceksiniz. Sadece panelinizi seçeceksiniz. Eee, burada hangi açıyla yerleştireceksin falan. Zaten bunları önceden biliyor da, eee, biz eğer ki yatay yerleştirdiyseniz işte landscape dikey diğer portrait yatay, e, landscape yerleştirdik biz. E, daha sonrasında bir şeyi seçmeyip buradan okey diyoruz ve panellerinizi belirlemiş oluyorsunuz.

E, şimdi fark edeceğiniz üzere bizim paneller burada şu anda kuzey tarafına bakıyor. Ters geliyor. Eee, yani bunu ben bütün projelerde yaşadım. Hangisini getirirsem getireyim hep ters tarafa bakıyor. Burada gördüğünüz gibi paneller kuzeye bakıyor. Ancak bakması gereken yer şu an benim baktığım taraf. Buraya bakması lazım. Eee, bunun içinse Ctrl A'ya basıp, eee, bütün projeyi seçtikten sonra bakın burada, eee, buradan mıydı? Yok, buradan değil. Şuradan rotate selection var. Buna bastığınızda, e, döndüreceksiniz bunu. Ne kadar derece? 180 derece. Burada bakın orientation yönlendirme var. Eee, burada değiştireceğiniz kısım around kısmı. Yani, eee, neyi ben merkez olarak alarak çevireyim? Yani kendi orijininde mi dönsün, sahne orijininde mi dönsün veya ilk seçtiğim nesneye göre mi dönsün? Eee, burada sahne orijinini seçmeniz lazım. Yani bizim sahneyi 180 derece döndürmemiz lazım. Eee, burada da azimutu, azimut yazan kısmı yani 180 yazıp, eee, boş bir yere tıkladığınız zaman gördüğünüz gibi projemiz artık 180 derece dönmüş bir vaziyette, doğru konumda. Ve şöyle detaylı bir şekilde, eee, inceleyelim arkadaşlar. Bakın buradaki bizim dizilişimizin aynısı. Yani bizim buralar boştu, buralar da boştu. E, hatta şuradaki bir paneli çıkartmıştık. Yani hepsi sizin SketchUp'ta çizdiğiniz neyse o şekilde görünüyor. Eee, bu konuda bir problem yok. Eee, sonrasında ise sizin burada bakın PV fields hemen 260 tane panel olduğunu ayıktı. Bunu kapatalım. Buradaki object kısmı yani ben bunu, eee, SketchUp üzerinde anlatırken söylemiştim. Hani bir ara, eee, binanın üstüne yazı eklemiştik. Eee, mesela o yazıların hepsi burada görünüyor. E, bunları silmek gerekiyor. Şimdi burada mesela, e, bizim yazanı tıklıyoruz. CV enerjileri silmemiz gerekiyor sadece. Eee, şu meshler mesela baktığınız zaman mesh'in birisi bu kenarmış. Eee, diğer mesh kenarmış. Diğer bir mesh ise bizim bütün, eee, yapımızın çizimiymiş. Yani bunları sildiğiniz zaman paneller havada uçacak. E, diğeri de sizin konumunuz. Yani şunları silmeyeceksiniz. Diğer türlü buna tıklıyoruz. Eee, ve en sonuna kadar gidip burada bitiyor. Shift'te basılı tutup buna da basıyoruz. Eee, shift'e basılı tutup buraya bastığınız zaman hepsini otomatik olarak seçmiş oluyor. Daha sonrasında siliyorum ve, e, d tanemizde mesela obje kaldı. Siz de artık kaç tane varsa yani bu mesh'leri silmeyin, location'ı silmeyin. E, başka bir dosya adı olabilir. Onları silmeyin. Sadece CV Energy yazanları silin veyahut da işte artık panelinizin adı neyse siz anladınız. Eee, buradaki yine PV fields'ları silmiyoruz asla. E, bundan sonra hazırız.

Tools kısmına geldik. Burada, e, shadings animation var. Yani gölge gölgeleme animasyonu. Buraya geldikten sonra şuradaki play butonuna basacağız ve animasyonumuzu çalıştıracağız. Hadi bakalım, eee, ne kadar gölgelenmemiz olacak. Benim tahminimce, eee, bir %8 civarı falan bir şey çıkar sanırım. Çünkü bayağı bir gölgelenme alacak gibi burası. E, bakalım bu kaç bulacak. Şu anda bütün, eee, bir yıl içerisindeki bütün yılların, bir yıl içerisindeki bütün günlerin, eee, küçük bir şeyini yapıyor. Simülasyonunu yapıyor ve gölgelenmeleri gösteriyor. Mesela bakın şuralardaki oluşan, eee, gölgelenmeleri görebiliyor musunuz? Yani bakın şimdi şurada bir yükselti olduğu için zaten panellerin şu kısımları iptal otomatik olarak. Eee, ve biz bu kadar mesafe bırakmamıza rağmen hala arka tarafların çoğunda gölge var. Yani bu, e, ay değişiyor tabii ki. Ancak baktığınız zaman mesela burası mükemmel alıyor ama arkasına gölge düşürmüş. Burada daha fazla, burada daha fazla. Şu panellerin hepsi gölge resmen. Eee, keza yine burada da çok fazla gölgelenmeler var. Eee, yani bu dediğim gibi çatı birazcık, e, verimsiz. E, ve bunu görmeniz de aslında iyi bir şey. Yani böyle gölgelerde fazla çıktığı zaman bu şekilde bir tepkimeyle karşılaşıyorsunuz. Yani 8-9 dedim ve 11'e yakın bir kaybımız var. %11 kayıp. Siz düşünün yani kurulu gücünüzün %11'i neredeyse kayıp olacak gölgelenmeden dolayı. Eee, proje yaparken de bunları tabii ki hesaba katmanız lazım. Yani yapacağınız arazi veya çatı elverişli mi? Ve yahut da belki de ben yanlış çizdim. Şimdi bunların, eee, farklı versiyonlarını deneriz beraber. Eee, bunların hepsini burada görüyorsunuz.

Şimdi bu şekilde bitirdik biz. Buraya da son olarak şöyle küçük bir ekleme yapayım. Eee, sonradan aklıma geldi. Bunu da ekleyeyim dedim. Eee, mesela atıyorum ki sizin, e, binanızın yanında, çevresinde elektrik direği olabilir, ağaç olabilir. E, bu tarz engeller olabilir. E, bunları nasıl ekleyeceksiniz? Mesela atıyorum burada, eee, çizim kalemi var. Buradan, eee, mesela ağaç ekleyebilirsiniz. İşte ağacınızın boyutunu belirleyip mesela böyle bir ağaç örnek veriyorum. Yani daha sonrasında mesela buradan create seçeneği var. Eee, buradan elementary shading object var mesela. Burada da işte gölge yapacak nesne seçebilirsiniz. Eee, mesela burada bir sürü seçenek var. İşte, eee, cisimler var burada. E, işte mesela altı kenarlı falan filan. Eee, burada çatılar var, prizma var, ağaç var. İşte kablo falan ekleyebilirsiniz. Örnek veriyorum işte burada mesela özel şekillerde de rüzgar türbini ile, eee, yüksek gerilim direği var mesela. Atıyorum yüksek gerilim direği ekleyelim. Bir tane close object dedim. Buraya geldi zaten. Mesela ki bunu, e, şöyle küçük bir boyutu olsun. Şunu bir taşıyalım. Mesela ki şuralara doğru, eee, örnek veriyorum işte burada bir mesela, eee, burada da bir elektrik direği olsun veyahut da işte 30 girdik ama 50 de olabilir. Bir tık daha uzun olsun ki. E, mesela burada da bir yani pek ilginç bir ortam değil mi? Yani hani evin etrafında koca bir ağaç var, elektrik direği var. Eee, görmemiz açısından yapıyorum bunu. Bir tane de rüzgar türbini atalım mesela. Şuradan bir rüzgar türbini ekleyim. Eee, bunu da buraya ekledik. Tamam mı? İşte şurada da, eee, bunun boyutunu bitip düşüreceğim. 30 diyelim mesela. Eee, ve işte bu türbinde atıyorum ki şurada bir tık daha uzakta dursun. Eee, bunların hepsinin gölgelendirmesini göstermek amacıyla bir de tam güneşin vurduğu yerden, eee, bir türbin var mesela. E, sonrasında bunun gölgelenme animasyonuna bakalım hemen. Bakın şu an güneş geziyor burada. Bakın türbinin gölgesi geçti buraya. Türbinin gölgesi bir daha geçti ve %16 bir gölgelenme kaybı artık bu proje bu şekilde kullanılamaz halde. Eee, hatta bir tık daha abartalım. Bunu da buraya koyalım. Tam önüne şöyle mesela buraya koydum. Bir daha ölçelim. Şu an burada gördüğünüz gibi yine güneş dolaşıyor. Gölgeleri aldı. Eee, çok bir şey değişmedi. Daha fazla bekleyip daha fazla bir böyle heyecan vardı içimde. Şuraya koysak. Şöyle bir daha deneyeceğim bakalım hemen. Eee, gerçi bir dakika. Evet, %17'lere arttı zaten. Son olarak bir de bunun metresini 100 metre yaptım. Tamam mı? Upuzun elektrik direği olmaz da bir şey olur mesela ne bileyim göktelen tarzı. E, bir de son kez bunu deneyeyim mesela. Yani %20 kayıp oldu. E, buraya niye panel kuruyorsun diye mesela hani bunları da göstermiş olayım. Bu şekilde animasyonumuzu burada close scene diyoruz. Eee, burada diyor ki işte şeylerin, sen burada bak hemen uyarıyor. Eee, başlangıçta bunlara sıfır girmiştin ama ben 25 ile 41,5 olarak hesapladım. Bunları değiştireyim mi diyor. Değiştir dediğim zaman artık, e, değiştirmiş oluyor. İş bitiyor. Eee, ayrıca bakın ihtiyaç olan alan 672 metrekareydi. Bizim sahnemiz 666 metrekareymiş zaten. Eee, yani hesapların doğru olduğunu buradan anlayabilirsiniz.

E, şimdi de gölgelenme faktörünü bakın buradaki table'a basıp incelemeye başlayacağız. Yani burada gördüğünüz gibi artık, eee, azimut değerlerinde ve yükseklik değerlerinde, eee, ve kaç derecede ne kadar bir gölgelenmenizin olduğunu gösteriyor. Şimdi yani biz ortalama şuraya bakacağız. Mesela atıyorum ki bu değerlerde 0.214 alıyormuş. 20 derece azimut, 20, eee, 45 derece azimut da işte bizim o başlangıçta kurduğumuz hani işte mesela 40 derece azimut, eee, 20 derece yükseklikte 0.251 kaybın oluyormuş gibi, eee, buradan kendiniz inceleyebilirsiniz. Bunu da bitirdik. Burayı da kapatalım ve artık okey dedik. E, her şey hazır. Run simulation deyip simülasyonumuza bir bakalım. Evet, burada da gördüğünüz gibi günlük giriş çıkış diyagramımız mevcut. Eee, daha sonrasında bizim performans değerimiz mevcut. Eee, bakın ortalama performans değeri 0.824. Yani, eee, bunun 80'in aşağısına düşmesi pek hayra alamet bir şey değil. Genelde kullanılmaz zaten. E, 0, yani %82 de aslında çok fazla değil. Verim olarak hesapladığınızda yani şöyle bir %90'lara falan çıksaydık güzel olurdu. Eee, bu bizim önceki serimizdeki mesela arazi gezimizin oranı çok yüksekti yanlış hatırlamıyorsam 96 civarı bir şeydi. O mesela mükemmeldi yani oraya direktmen, eee, gezeni kur, enerjini kazan oluyordu. Ancak burada mesela 82 tartışmaya açık bir değer. Burada da yine işte değerleri görüyoruz. Zaten bizim örnek bir proje olduğu için, eee, gerçek hayata geçmeyecek. Ancak, eee, her şeyin mükemmel olmasındansa mesela bir tane de böyle bir proje yapıp, eee, ikisini artık siz karşılaştırabilirsiniz. Eee, onun dışında işte burada dizi sıcaklıkları, efektif iradyans değerleri, eee, sistemin çıkış gücü burada, eee, gösteriyor. Bu tarz değerler var.

Şimdi burada, eee, report'a geldiğimizde aynı tıpkı PV Soldeki gibi bir, eee, dokümantasyon oluşturuyor bizlere. Bakın, eee, burada sayfa sayfa saklayalım. Burada bir tık daha zoomlayayım şöyle. Heh. Bölgenizi gösteriyor. Bakın sistem gücü 142 kW, eee, bir binanın üzerine kuruyor diye yazıyor. Grid connected proje adı, eee, simülasyon raporu falan hepsini burada belirtmiş oluyor. Eee, daha sonrasında burada da yine bizim kurulacak olan bölgenin, e, enlem boylam değerleri var. Şöyle birazcık ineyim. İşte gölgelenme, eee, 260 tane, eee, panel yerleştirdik burada, kurulu güç, panel yerleştirme açısı ve azimut değerimiz burada görünüyor. Eee, 2 adet invertör kullandı ve bu kullandığı invertörlerin ikisinin toplamı 240 kW değerinde diyor. Eee, daha sonrasında burada, eee, sonuçların özeti var. İşte bakın verimiz %82.39'muş. Eee, onun dışında burada bir şey yok. Eee, daha sonrasında burada da dizi karakteristiği var. Burada ne kullandığınız panelinizin, eee, ismi, özellikleri, eee, işte 50 derecedeki çalışma koşulu, eee, total gücünüz, total invertör gücü. Yine burada da hepsi yazıyor. Üstteki gibi. Eee, dizi kayıpları mevcut burada. Bakın, eee, modül kalite kaybı -0.miş mesela. Eee, gibi. Mesela işte burada da, eee, global dizi direnciniz, eee, burada yazmakta. Onun dışında bizim binamızı yerleştirdiğimiz alan burada görülüyor. Eee, burada da yine gölgelenme diyagramı var. Geçiyorum. Eee, buraları zaten bakmıştık. Eee, burada yine kayıplarla ilgili bir, eee, sayfa yer almakta. Yine buralara da bakmıştık zaten. Burada da küçük bir özet gibi. Bakın, e, 13 x 10 tane bir invert bağlayacak. 13 x 10 bir invert bağlayacak. Bunları topluca götürecek diye bize, eee, tek at şemasını oluşturmuş. Bu da güzel. Gerçekten güzel. E, onun dışında da yine burada aslında bir küçük pafta gibi gördüğünüz üzere tarihi yazıyor. İşte PV modül, invertör, string sayısı falan. Eee, burada hepsi yazıyor. E, bu da bu şekilde. Eee, bu dokümantasyonu da ben kaydedeyim. Eee, bu şekilde kaydedelim mesela. Eee, hayır, tamamdır. Bunu da artık kapatabiliriz. E, bu kısımda bu şekilde mesela, eee, bunu kaydedelim. Tamam.

E, şimdi mesela birkaç değişiklik yapalım buradan. Artık biraz seri olayım anlattığıma göre örnek veriyorum. Burayı sildim. Buraya panel yerleştireceğiz. Mesela bir de buradaki değerleri ikili dizelim. Bu sefer verimli olacak. Mesela bak ikili dizdiğin zaman bu kısımlar boş kaldı zannetme de, eee, keza burayı da silip ya bunları kendiniz düzenlersiniz ama şu an biraz ayak üstü yapıyorum ya, eee, hızlı hızlı göstermek amacıyla. Yoksa bizim, e, yapacağımız ilk gösterdiğim. Burayı da onayladım. Mesela buraya da dizdi. Eee, mesela bir de bu şekilde hesaplama yapsak ne olur? Eee, gene bu şekilde export deyip kaydedeceğim. 3 hani 1 olsun adı. Export diyelim. E, daha sonrasında PV sistemi açıp, e, buraya yine geldim. Şimdi buradaki file'ı şöyle ki Ctrl A deyip hepsini bir silelim. Sonra buradan import deyip bu yenisini ekleyelim mesela. Bakalım bu sefer ne olacak? E, bizi ne bekliyor? Açtım. E, buradan CV enerjiyi seçtim. Okey dedim. Eee, buradaki yapımız gene yamuk. E, o yüzden bunu buradan çeviriyoruz. 180 derece ancak. Şimdi değiştirelim. 180 derece döndür. E, daha sonrasında pardon bir şey değiştirmeyelim. Sonrasında burada şu 237 tane yerleştirmiş kendisi. Artık kısmı şu şekilde hepsini sileceğim. Pardon şu şekilde mesela burayı da sildik. Bundan sonra hemen bir gölgelim yapalım. Bakalım ne olacak? Evet. Yani fark ettiğiniz üzere aslında yılın son aylarında oldukça verimsizleşiyor bu çatıdan. Eee, yine 9.4 çıktı. Eee, ikili yerleştirmemize rağmen diğeri de kaçtı? %10.9'du sanırım. Eee, bu şekilde birazcık siz de, eee, o şekilde bir gölgelenme hesabı yapıp, eee, farklı farklı varyasyonlar deneyebilirsiniz kendinizi geliştirmek açısından. Burada, eee, Skelion da gerçekten bu konuda bize çok yardım ediyor. Eee, onun dışında yine farklı şeyler yapabilirsiniz. Yani buraya mesela, eee, ikili oturtup buraya şu şekilde tekli yerleştirebilirsiniz. Mesela bu sefer, eee, panel sayınız oldukça artacaktır. Mesela explode entity info diyelim. Eee, burada 74 adet var diyor. Yani 2 ile çarpacaksın. 148 tane burada. Eee, burada da 114'ten oldu. Yani 148 + 114 + 15'ten, eee, mesela bakın 277 adet yerleştirdik bu seferden. Eee, mesela böyle bir detay olsaydı son kez bir daha, eee, bunu da göstereyim. Sonra videoyu kapatacağım. İşte bunun adına 2 diyelim. Export. Eee, şu adımları hemen ben bir hızlıca yapayım. Bunu seçelim. Çok şeydik. 27 geldi. E, şuradan bir döndüreceğiz hemen. Daha sonrasında ise şur sileceğiz. E, ve en son buradan gölgelemasyon yapalım mesela. Bu sefer ne olacak bakalım? Her şey süper ilerliyor. Çok güzel. Ve gördüğünüz gibi gene %10'a dayandık. Eee, bu şekilde de yapılabilir. Mesela bakın, eee, yani ortalama bir %10 mecburi gibi. Özellikle son artışı görüyorsunuz. Yani o son zamanlarda, eee, mükemmel bir gölge yiyor. Eee, çatı. Bu da, eee, bu şekilde artık karar size kalmış. Yani bunlar, eee, her türlü fazla, eee, bir gölgelenme alıyor. Eee, bu şekilde de denenebilir. Eee, PV Syst de bu şekildeydi. Artık ilerleyen günlerde AutoCAD'te, eee, çatımızın çizimiyle başlayıp sonrasında işte panellerdir. Eee, yine bir önceki seride yaptığım gibi tava detaylarıdır, trafo detayıdır, konstrüksiyon detayıdır vesaire. Eee, onları da anlatmaya başlayacağım. Bugünlük bu kadar. Görüşmek üzere.