Transcription
İşte orada da çok ciddi bir yanlış fiyatlama var. Yani orada 5 dünya için felaket senaryosu olur ve oraya rahatlıkla gideriz.
Bu Trump'ın akli melekeleri yerinde mi hocam? Bu konuda hemfikir miyiz?
Şu anda altının niye gitmediğini eee bu sabah ben yani ben öğrendim.
Dubai'den çıkan bu hani kurumların, NOH'ın özellikle finans cephesinin e lokasyon olarak da mantıklı olur. İstanbul'a gelebileceğinin bir sinyali mi? Çok mu iyimser bakıyorum ya da ben.
Eğer bu eee içinde bulunduğumuz krizi düzeltme olmadan atlatırsak o zaman ben 16.500 puanın da yetmeyeceğini belki sene sonuna doğru biz tüzün 20.000 puana gideceğini konuşmaya başlayabilirim.
Efendim herkese selamlar. FX TV'ye hoş geldiniz. Piyasaların efendisi Atilla Işı'yı ağırlıyoruz bugün. Hocam çiçek açmışsınız hoş geldiniz.
Çok teşekkür ederim. E tabii her şey iyiye gidiyor. Savaş bitti. Ee bundan sonra hiç olmayacak. Petrol fiyatları 20 dolara.
Hatta belki vadelilerde eksiği görürüz yine.
Evet. Yani kurtarın bizi buradan. Pislik yaratıyor etrafta. Eee kargalar cıvıldıyor. Geyikler.
Hava güzel.
Evet. O ne?
Tamam. Böle böyle bakınca çok güzel görünüyor da bakalım. Bu kadar güzel. Bu kadar pembe mi dünya ve tablo? Yine önümüzde mis gibi bir 48 saat var. İki gün.
Amerika ve İran yeniden masaya oturacak.
Artık ben hangi durumda savaş bitti diyebilirim. Yani Trump'a güvenebilir miyiz bu sefer?
Ya yok yani. Geçen hafta yine bunları konuşuyorduk. Eee yine piyasalar Trump'ın ipiyle kuyuya indi. Hiçbir şey olmadı İslamabat'ta. Bu sefer yine toplanacaklar. Ondan eminim. Teknik ekipler çünkü oradan ayrılmadı. Yine bir şey olmayacak. eee, binlerce sebep var. Yani en basiti ya madem ki bu şartlarda barış yapacaktınız, niye.
Niye savaştınız?
İran'ın resmi kaynaklarına göre 270 milyar dolar savaş zararı var. Adamın ekonomisinin büyüklüğü 500 milyar. Bizde Allah tekrarını göstermesin.
Allah korusun.
Eee Hatay depremi 100 milyar zarar yarattı. Bizim milli gelirimizin biri. Biz 3 yılda ancak hala da bitiriyoruz. Ancak kapatabildik. İran'ın milli geliri 500 milyar dolar. 270 milyar dolar nasıl telafi edecek? Savaş tazminatı istiyor ya da diyor en azından hünümüzden geçen gemilerden şey alayım.
Hı hı. Verir mi Amerika savaş tazminatı var mı? Ver yok. Veririm. Dalga mı geçiyor? Trump'ı şeye bindirirler yani tren rayına bindirip yolcuya ederler şehirde. Öyle bir şey olabilir mi? Vietnam'dan daha kötü ol.
İşte sorunlar da oradan kaynaklanıyor. Yani ortada eee iki taraf geçen haftadan bu yana pozisyonlarını değiştirmedi. Ortada 40 yıldır çözülemeyen bir sorun var ve o konuda hiçbir yapıcı öneri yok. İki taraf da kazandığını düşünüyor. Bu şartlar altında bir şey çıkmaz. Yani en iyisi şudur. Eee, hakikaten ya cephaneleri azalmışlardı ya artık savaşın maliyeti ağır gelmiştir. Böyle bir, eee, resmi bir barış ya da ateşkeş değil, ateşkes değil, savaşsızlık hali devam eder.
Şimdi diyelim ki bu bu oldu. Piyasaların ralli yapması için retli bir sebep var mı? Bir sebep var. O da şu. Eee, kar tahminleri çok yüksek. Yani Amerika'nın, bütün dünyanın yavaşladığı bir dönemde bile gerek S&P 500 şirketleri, gerek gelişen piyasalar, hisse senetlerinde kar tahminleri sürekli yukarı revize ediliyor. Bu güzel. İşin kötü tarafı şu. Eee, enerji fiyatları düşmeyecek. İnsanlar bunu anlamakta çok büyük güçlük çekiyor. Piyasaların özellikle anlayamamasını eee, kavrayamıyorum. O zaman bir yerden sonra enerji fiyatlarının düşmemesini bir dakikaya biz ne yapıyoruz ve neyi fiyatlıyoruz diye bir gün bir pazartesi, kara pazartesiyle mi fiyatlayacak piyasa yoksa yavaş yavaş mı yoksa hiç mi vursam?
Çok güzel bir soru. Yani ikisi de olabilir. Ya savaşsızlık hali başlasa dahi piyasaların uzun süre yerinde saydığı hatta bir miktar değer kaybettiği bir ortam ve diğer olayların gelişini seyrederiz. ya da eee savaşsızlık hali sayesinde artık savaşı düşünmekten vazgeçen fon yöneticileri şimdi ne olacak? Biz bu enkazı nasıl kaldıracağız sorusuna kafalarını çevirirler ve o zaman evet yani bir iki gün içinde %20'lik bir düşüş bekliyorum. Ya benim çok açık konuşayım. eee hisse senetlerinde buna Türkiye de dahil bir istisna ülkeler vardır ama ortalamada %20 düzeltmenin eee dünya ekonomisinin görünen manzarasıyla tutarlı olduğunu düşünüyorum.
İşte en son yani hadi yatırım bankalarının yazdığı raporları filan bir kenara bırakalım. Taraflıdırlar diyelim. IMF dün yayınladı raporunu özetini okudum. eee onlar bile artık kesin bir senaryo veremiyor. Yani diyor ki biz hani referans bir iki değer veriyoruz. Bir savaşın erken bittiği senaryo var.
Hı hı. Eee orada hasar çabuk telafi ediliyor. Ben kötü senaryoya baktım. Kötü senaryoda 2026-2027'de acayip yavaşlıyor dünya ekonomisi. Enflasyon 2027'de dünya artaması %6.7'ye çıkıyor.
Türkiye'nin büyümesini de aşağı revize ettiler mesela. İşte o hep ne güzel revizyonlar geliyordu yukarı.
Bizde bir de o sorun var. Bak bizim kar görünümü de o kadar parlak değil. Yani ben.
Burada hep söylüyorum işte yaşlandık artık yapacak başka iş yok. Oturup strateji raporu okuyoruz. Yani Aralık ayından bu yana eee 12 ay sonrası BIST için hedef değer 16.500 puanın üstüne çıkmadı. E 14 puana vardık.
Hı hı. E ben nesini alayım bunun artık alacak bir şey kalmadı iki geriye. Eee, yani daha diğer sorunlara gelmedik bile. Tabii piyasa haklı olarak yani bir fiyatlama odağı var. Onun üzerine yoğunlaşıyor. Eee, yani Fed faiz indirmez. Sana adam söyledi ama kimse dinlemedi herhalde. Yapay zeka şirketleri kar etmez. Birkaç tanesinin bunların arasında chat GPT'nin olacağını büyük ihtimalle düşünüyorum. Piyasaya veda ettiğini göreceğiz.
Vow. Çünkü elektrik bu elektrik maliyetleriyle yaptıkları yatırımı geri almaları imkansız. İkincisi, şimdi Türkiye'de de bunun örneklerini görüyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde şirketler yapay zekayı kendi iş modellerine adapte etmek gibi ciddi bir yatırıma kalkışamaz. Çünkü çok büyük belirsizlik var. Özellikle savaşın durduğu fakat resmen bitmediği bir senaryoda her an başlayabilir. Üçüncüsü de işte bu gölge bankacılık yani eee fonlarında küçük şirketlerin tahvillerini barındıran fonlar. Eee bunlardan sürekli para çıkıyor ve itfaları kısıtlıyorlar. Yani savaşın eee en azından karşılıklı bombalamanın bittiği bir senaryoda bunlardan birinin resmen temerite düştüğünü ve bunun bütün piyasaları ateşlediğini görebiliriz. Açıkçası tamam kar beklentilerine katılıyorum. Bunu yapan kurumlar benden daha iyi biliyor. Onun dışında riskli varlık özür dilerim hisse senetlerinin ralli yapması için hiçbir neden görmüyorum.
Bu arada enflasyon geçici zamanda enflasyon geçici diyen eski Hazine ve Maliye Bakanı Yalın dedi ki evet şu an yine enflasyon yukarı doğru gidebiliyor olabilir fakat ben yine de Fed'den bir faiz indirimi bekliyorum dedi.
Bekleyenler de var tabii. Çünkü.
İki bekleyenler de var kurum olarak.
Evet var. 5 bekleyen de vardır. Yani ona bir şey diyemem ama vadeli piyas beklemek de olmuyor diyorsunuz. E ben de çok şey bekliyorum hayattan. Olmuyor. Vadeli piyasalar 26 bas puan filan fiyatlıyor. Olabilir yani. Ama o zaman da eee yine hisse senetleri ralli yapmaz. Çünkü Fed'in yükselen enflasyona rağmen faiz indirmesi için bir finansal sistemde çalkantı yani kriz benzeri bir şey olması lazım. Bu hisse senetleri için kötü. İkincisi istihdam pazarının ciddiyetle bozulması lazım. Bu da özellikle iş tüketiciye hizmet veren şirketler açısından kötü. Yani Fed'in bir.
Ya da enflasyonun çok hızlı düşmesi lazım. O da imkansız.
O imkansız. Düşmüyor işte görüyoruz. Yani maalesef Türk basın da hani ilgilendiği kadarıyla dahi yanlış başlık atıyor. Bu en nefret ettiğim terim ABD'de veya Türkiye'de enflasyon beklentilerinin altında açıklandı. Şimdi ben bunu ilk okuduğumda bunca yıllık bu işleri okumuş olmama rağmen enflasyon düştü diyor beynim bana.
Evet. Halbuki bakıyorum yükselmiş ama tahminlerden biraz daha az yükselmiş.
Yani ana eğilim yukarı ama işte tahminin neresinde olduğumuz da piyasada fiyatlanan bir şey ama ama birisi uzun fiyatlamayı birisi kısa fiyatlamayı ilgilendiriyor. Tabii çok güzel söylüyorsun. Yani Amerika'da üfede tüfe kalıcı bir yükseliş sürecine girdi. Türkiye'de de o şekilde. Yani onu eşel mobille filan engelleyemezsiniz. Eee dolayısıyla Fed'in faiz indirimi beklentisini de son derece mantıksız buluyorum. indirse dahi indirdi diyelim. Hadi Fed Warş geldi. Trump'ın baskısına dayanamadı. Şu bu oldu. Eee, ABD tahvil faizleri derhal yukarı atmaya başlar. Yani 450'ye kadar çıktı 10 yıl vadeli kağıdın getirisi. Bütün dünya için borçlanma referansıdır. Şimdi yine 425'e düştü. Orada da çok ciddi bir yanlış fiyatlama var. Yani orada 5 dünya için felaket senaryosu olur ve oraya rahatlıkla gideriz.
Bu arada biraz da magazin diyelim o zaman ya. Eee, Trump'ın akli melekeleri yerinde mi hocam? Bu konuda hemfikir miyiz? Bir de kendi Mesih ilan etti. Şimdi yani ilan etmek nasıl olur? Bunun işte fotoğrafını bir ikonlaştırmış, kendi sosyal medyasında paylaşmış. Bu neye gönderme?
Şimdi bu arada Beyaz Saray'ın resmen kadrolu eee ruhani işler danışmanı var biliyor musun? Ve kadın bir şey yani hani bizdeki tarikatlar gibi ya ana akım bir Hristiyan değil.
Evet. Ben anlayamadım gerçekten.
Yani bu artık akli dengesinde bir sıkıntı olduğunun en açık belirtisi kral olarak falan yapabildiği insanlar. Evet. Ben bir gönder Napolyon şapkası koyarım çekerim ama yani.
Ve bunu paylaşması sonunda sildi. Ama yani.
Psikiyatrist değilim ama bence hangi psikiyatrist sorsak ya bu arkadaşın ciddi bir çekup ihtiyacı vardır. Ve asıl sorun şu. Hala Amerika'da insanlar bu insana oy veriyor. Onların da ciddi bir checkup'a ihtiyacı var. Ama güzel bir noktaya değinir. Şimdi magazin boyutu var tabii. Adam papayla kavga ediyor abi. Yani bu şeyden beri İngiltere Kralı 8 Herry'den beri görülmedi böyle bir şey yani.
Bir de Nobel Barış ödülü istiyor.
Yani.
O kızıya vermeye kalmadı.
Abi. Böyle bir deli yönetiyor. Neyse şey gitti, Orban gitti. Yani küçükten başlayıp yukarı doğru belki hepsini temizleyeceğiz. Neyse yani eee İran savaşı riski bitse eee başka bir şey çıkartacak adam. Yani dün mesela Hazine Bakanı Heset söyledi. Belki yine gümrük tarifelerini arttıracağız dedi. Eee Kasım seçimleri bitip.
O da eğer kaybederse kongrenin bir kanadını kaybedinceye kadar çok ciddi bir jeopolitik ve bunun yani jeopolitik belirsizliği fiyatlamıyorlar. Tamam bu çok empirik olarak araştırılmış bir gerçek. 911 olayından beri jeopolitik belirsizlikler çok kısa sürede fiyatlanıyor ve hemen kendini telafi ediyor. Niye böyle tam olarak bilmiyoruz. Önemli de değil. Ama jeopolitik belirsizliğin ekonomik sonuçlar olduğunda sen Çin'e %50 tarife tehdi yaparken bunu fiyatlamamak çok aşırı iyimserlik oluyor. Dolayısıyla eee yani bir kez daha tekrarlıyorum. Bence Kasım'a kadar çok yüksek belirsizlik ve volatilite ortamında hareket edeceğiz. Eee, bu süre zarfında finansal krize kadar varabilecek kötü senaryolara hazırlıklı olmak gerekiyor.
Tabii magazinden başladık. Biraz da Borş'un parasını konuşalım o zaman. 100 milyon doların üstüne parası varmış hocam. İyi mi, kötü mü, az mı çok mu bilemedim. Size göre azdır. Bana göre çok mesela.
Ya iyi çalmaz en azından. Çünkü hani eee ben merkez bankalarına her zaman ayrı bir saygı gösteririm ama üç zannederim Fedlisi içeriden işlem yapmak ya da önden işlem yapmaktan soruşturuldu veya yargılandı bir iki tanesi de istifa etti hatırladığım kadarıyla. eee en azından bunun öyle bir şey yapmaya ihtiyacı yok tabii. Yani bu Trump'ın genel karakteri, eee, sürekli olarak çok zengin ve iş dünyasında işte taykunlarla çalışmayı seviyor Kevin Wsh ama yani Fed Merkez bankacısı.
Hı hı. Dolayısıyla bir de, eee, bilmiyorum yani Amerika'da yatırımcılar arasında var mı ama Türkiye'de böyle düşünen çoktur. Yani o başa gelecek, faizleri bire indirecek filan veyahut da en azından ekonomik şartların gerektirdiğinden daha hızlı faiz indirim yapacak diye bekleyenler var arkadaşlar. Orası Türkiye değil. Yani burada Sayın Fatih Karağan bir para politikası kararı almak istiyorsa muhtemelen komitenin diğer üyeleri ona saygı gösterir.
E ama Amerika öyle çalışmıyor. İngiltere öyle.
Fed'in. Evet. Fed'in çalışma mantalitesi farklı. Evet. Ve yani eee piyasalar açısından faiz indirimlerinin gecikmesi kadar eee para politikası kurulundan mesela 11'ye oy veriyor galiba. Neyse mühim değil. 2ü tane eee şerh muhalefet şerhi çıkması. Çünkü bu bölündüğünü gösterir. O İngiltere'de çok ciddi stalinde sıkıntıya sebebiyet verdi. Amerikan doları ve tahvil faizlerinde de görürüz.
Peki görürsek o zaman şöyle bir eee zincirleme eee efekti konuşalım. Şimdi Vors göreve geldi. Herkes sanıyor ki ya da işte Trump da aklından diyor ki hemen göreve geldi. Bir iki faiz e toplantısında hop'e çek. Şimdi o iş öyle olmayacak. Ve dediğiniz gibi burada işte bir karar alındığında da kaça kaç oyla alındığını sonuçta Fed gecesi öğreneceğiz. Ya dediğiniz gibi bizim çok görmediğimiz şeylerdir. Dört kişi itiraz etti. Tam tersi şey söyledi. Diyeceğiz ki a eyvah yani Fed içerisinde çatlak sesler ya da Fed bölünüyor mu? Bu dediniz ki dolara güvensizlik getirir. Geçen yıllarda ya daha doğrusu Trump göreve geldikten sonra dolara ve Fed'e olan bu güvensizlik eee parayı altına kaydırmıştı.
Evet. Yine aynı yani dejavu mu yaşayacağız? Aynı efekt mi olacak peki hocam? Başka bir yere mi gider?
Birkaç ay sonra olacak olaylar. Şu anda altının niye gitmediğini eee bu sabah ben yani ben öğrendim. Yalnız TCMB değil, birçok Merkez Bankası altın satıyor.
Pandemiden beri görmedik bunu ilk ve altın alımları da altının sürekli ve yavaş yavaş ralli yapması için ön şarttı.
Hı hı. Şimdi yeniden merkez bankaları alıma geçinceye kadar ben altında prim beklemiyorum. Yani benim altında yeni bir rallyiye güvenmem için ilk önce 5.000 dolar testini geçmesi lazım. Şöyle bakıyorum ben dünyaya. Yani bir savaşlar ortamına girdik. İran savaşı bitse belki Tayvan'da bir şeyler olacak. İkincisi iklim değişikliği çok ciddi bir şekilde eee her anlamda ekonomik performansı bozuyor. Çin ekonomisi Japonlaşmış durumda ve Covid-19, özür dilerim heyecanlandığım da böyle oluyor. Covid-19'a kadar yaşanan o bedava para dönemi de ebediyen bitti. Şimdi bu gerçekleri bir araya koyduğumda ve o Covid günlerinden beri piyasaların performansına baktığımda onların çok farklı bir dünyayı fiyatladığını görüyorum. Yani onların fiyatladığı dünya yine IMF raporu özetinde de var. İsteyen okuyabilir. Eee, yapay zeka veyahut da başka teknolojik inovasyonların, keşiflerin, eee, dünyada kişisel verimliliği, iş gücü verimliliğini patlatacağı, dünyanın bütün bu bahsettiğim sıkıntılara teknoloji vasıtasıyla çare bulacağı ve dünya ekonomisinin işte ortalaması 3.7'dir büyümesi, 4,5 büyüyeceği bir senaryoyu fiyatlıyor. Şimdi bunların hiçbiri olmayacak ama ne zaman dünya ekonomisi ve genelde bu gezegenin şartlarıyla piyasalar uyumlu hale gelecek? Buna karar vermek çok güç. Bu konuda araştırma yapan ya Goldman Sax'tı galiba ama emin değilim yani. 3 yıldır adamlar aynı şeyi söylüyorlar. Mean reverge yani ortalamaya dönme diye bir şey var. S&P 500 birkaç yıl tarihi ortalamasının üstünde prim yapabilir ama sonra yeniden ortalamaya dönüyor. 5 yıldır neredeyse tarihi ortalamasının çok üstünde prim yaptığı için Goldman Sax önümüzdeki 5 ve 10 yıllık beklenen getirileri hesaplıyor. Bunların çok düşük olduğunu söylüyor. Yani %5'lere kadar düşüyor S&P 500'ün yıllık getirisi. Artı %2'de temettü verimi. Bu hiç gerçekleşmedi. Yani elimizde çok ciddi bir hem teorik hem empirik çalışmalar dizisi var ki bize piyasaların aşırı iyimserlik içinde olduğunu gösteriyor. Ama bu hava ne zaman geçecek? Yani işte o zaman da başta sorduğun soruya geliyoruz. Ya yavaş yavaş çok uzun süre piyasaların bekleyerek dünya ekonomisinin onları yakalamasını fiyatlar. Ya da bir gecede birden yine bir kara pazartesi, kara cuma, kara Şimdi bir de Amerika saatiyle pazar akşamı saat 18 karapazar var. O gün Dubai'de petrol vadeli işlemleri açılıyor.
Karalar bitmez. Ama ben bu ampirik çalışmaya eee bir hani paradigma değişikliği de eklemek ve sormak isterim size. Hayatımıza iki terim daha eklendi. Trump'la birlikte yani Taco Trade yani şöyle düşünüyor piyasa. Ya Trump bu öyle ya da böyle sonuçta dediniz ya arka tarafta piyasacı bir adam. A.
Dolayısıyla piyasaların düşmesini önceki görevinden de biliyoruz. Özellikle endekslerin düşmesine müsaade etmeyen ve istemeyen bir adam bir şekilde ne yaparsa yapsın geri dönüyor ve piyasaları destekliyor.
Bu da akabinde FOMO getiriyor. İşte bu da hayatımıza yeni girdi akademik bir çalışma olarak ve pandemiden sonra özellikle kripto paralarla anıldı. Şu an bütün piyasada bir FOMO efekt var. Yani diyor ki Trump geri dönerse ben bu pozisyonu bir daha yerine koyamayabilirim. Kaçırma korkusu oluştu diye düşünüyorum hocam. Ne dersiniz?
Evet, son derece haklısın. Yani şu andaki fiyatlamalar senin bahsettiğin davranışları gösteriyor. Eee, ama bu doğru olduğu anlamına gelmiyor.
Mesela TACO'yu alalım. Yani Trump dediğin gibi piyasaları destekliyor.
İyi de bu piyasalar için iyi bir şey olabilir ama eee, piyasaların gerçek değerini belirleyen reel ekonomi için felaket.
Hı hı. Ben orta ölçekli bir şirkeyim. Amerika'da ne bileyim ev eşyası yapıyorum. Benim için Çin'e %50 ekstra gümrük vergisiyle yaşamak o verginin her ay değişmesinden çok daha iyi bir sonuç olur. Çünkü ona göre kendimi adapte ederim. Şimdi hiç kimse reel sektörü konuşmuyor.
Hı hı. Her gün değişen tarifelerle, her gün değişen petrol fiyatları ve finansal koşullarla yani kredi yerşim koşullarıyla sabit yani şirketlerin böyle felç olmuş gibi kalıp kar üretemeyeceğini düşünemiyorlar. Yani bir nereden bakarsan bak çok ciddi bir tutarsızlık var. Ama senin söylediğine de yani itiraz edecek bir tezim yok. Daha mesela savaş biter ya da savaşsızlık hali başlar. Eee adam deregülasyon yapacak. Yani hani bütün denetim kurumlarının denetim faaliyetlerini azaltacak. Bu bütün piyasalar için iyidir. Çünkü herkes her istediğini yapabilir anlamına geliyor. Yani piyasa bir %20 daha prim yapabilir ama benim şeyim, senaryom bu değil açıkçası.
Peki içeriye dönelim. Cuma günü S&P'nin Türkiye'ye değerlendirmesi var. Şimdi efendim S&P tarafında bizim görünümüz duran yani seni duran izlemede takip ediyorum diyor. Bu da e bir not artışı sinyali demek değil tabii. Şimdi dönüyorum bu dize. O da aynı şekilde. E bizi pozitif izleyen kimdi? Fich. E o da kalktı. Takvim dışı bizim görünümümüzü durağında şey pozitiften durağına çekti. Acele mi etti? Çünkü biraz rezervik rezerv yeterlilik rasyosunu da bahane etti ama daha şurada olmuş 7 hafta. Savaşın ne olacağını bilmiyoruz. Çok yani acele bir karar mıydı sizce hocam?
Çok acele ve haksız bir karardı. Çünkü eee aynı durumda olan tek gelişmekte olan ülke biz değiliz. Bildiğim kadarıyla onların notlarında bir aşağı doğu yönlü revizyon yapmadı.
E niye açıkçası? dediğin gibi bir de dünkü bilançoya baktığımızda merkez savaş başladığından beri 50 milyar dolar rezerv yapmış. 19'unu geri almış bunun.
E değil mi? O yüzden acele ediyorsun. 2 haftadır mesela pozitif tarafa geçti tekrar.
Ya bir de şunu hatırlayalım. Yani kredi derecelendirme kuruluşları neyi notlandırıyor? Türkiye'nin dış borcunu ödeme gücünü.
Orada bir sıkıntımız olmadı ki. Neyse.
Ama FCH böyle bir karar verdikten sonra S&P 500'ün de durağından negatife çevirmesi söz konusu tabii ki. Çünkü eee yani bir türlü şeyi aşamıyoruz. Bir raporlarda bazen itiraf edilen, bazen edilmeyen ama her zaman yazarların kafasında olan Erdoğan belirsizliği var. Erdoğan aslında ekonomik anlamda Mehmet Şimşek seçildiğinden beri akıl dışı bir şey yapmadı ama atamıyorlar kimse bunun kafasından. İkincisi, eee, bu da ekonomist Marshall döneminden kalan bir teoriye dayanıyor. Eee, enflasyon veyahut da enflasyon yükseli veya ticaret açıkları genişlerken, eee, Türk lirasının değerini koruyamayacağı görüş. Teoride doğrudur. Pratikte ne zaman olur Allah bilir. Yani 5 yıl sonra da koruyamayabilir. Yani açıkçası güç TL politikasına inanmıyorlar. Eee, halbuki bunların ikisi de çok rahatlıkla en az bir yıl kadar daha savunulabilir. Çok büyük felaketler olmazsa. Dolayısıyla bize bakışları negatif genelde. Yani bizle başlamaları üzücü olur. Çünkü SP'yi özellikle ben yani onların raporlarını bulabiliyorum. Halka açık olanlarını. Bu sene bütün gelişmekte olan ülkelerde not görünümünün kötüye gideceğini söylüyor. Eyvallah. Yani genel bir değerlendirme yapıp Türkiye gibi MTya başlıca enerji olmak üzere MTya ithalatçısı ülkelerde toplu hali katliama gitseler hiç itirazım yok. Tamam ama bir tek Türkiye'yi seçmeleri bence bu iki sebebe dayanıyor.
Ama bence eee Türkiye konusunda eee bu tabii biraz daha yakını konuşuyoruz ama daha orta vade için son zamanlarda sizinle konuşmuştuk işte Black Rock CEO'sunun Türkiye'ye gelmesi. Ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da işte Türkiye Finans Merkezi haline getireceğiz açıklamaları böyle puzzle'ın bir parçası olarak ana resmi hani komplo teorisi olarak düşünmeyin. resmi görmeye çalıştığımızda bir yapılanma var arka tarafta diye düşündürüyor bana. Eee ki Dubai'nin şu an konumu, Dubai'den çıkan işte tabii kurumlar ve Dubai'yi terk etmiş olması yani Dubai'den çıkan bu hani kurumların, NOWH'ın özellikle finans cephesinin lokasyon olarak da mantıklı olur. İstanbul'a gelebileceğinin bir sinyali mi çok mu iyimser bakıyorum ya da ben.
Ya bir kısmı gelir. Eee çoğu gelmez. Sebebi de şu yani sebebi değil. Örnek vereyim işte Brexit'ten sonra herkes Londra'nın finans merkezi olma özelliğini yitireceğini söyleyip Paris'le Frankfurt'a yatırım yaptı ama olmadı.
Dubai'nin başka sebeplerden dolayı Türkiye'yi tercih edilebilir yolları var.
Ama bir miktarı gelir. En azından şu olabilir. Yani adam operasyonlarını orada tutar ama merkezini buraya taşır. İkincisi Türkiye hakkında çok seksi başka hikayeler var. Tabii bu hürümüzün blokajından sonra yeni nakil hattları, enerji nakil hattları şu anda dör tane büyük nakil hattı projesi var.
Eee, boru boru hattı projesi, Türkmenistan gazının gelmesi, Irak gazı, Katar gazı. Bir tane daha var unuttum özür dilerim. Türkiye gazetesi'e vardı bu haber ama ben de kendimle tetkik ediyorum. Ama nereden baksan yani birkaç yıl içinde Türkiye ekstra 30-40 milyar metre küp doğalgaz ki bunu Avrupa'ya satacak. Bundan belli bir ücret alıyoruz. Kavuşabilir tabii daha işte Trump'ın katsayı kaldırması filan bunları bir türlü konuşmaya fırsat kalmadı.
Tabii.
Evet. İçinde bulunduğumuz krizi düzeltme olmadan atlatırsak o zaman ben 16.500 puanın da yetmeyeceğini belki sene sonuna doğru biz tüzün 20.000 puana gideceğini konuşmaya başlayabilirim. Ama şu anda hakikaten yani şey durumundayız. Böyle düz yolda koşarken önümüzde bir hendek var. Onu başarıyla atlayabilirsek o zaman uçar gideriz. Ama hendeye takılırsak çok kötü para kaybederiz. Ve benim her zaman en büyük yani ilk önceliğim para kaybetmemek olmuştur. O yüzden de şu anda.
Bu fiyatlarla, bu enerji fiyatlarıyla BISTZ hakkında olumlu görüş veremiyorum. Ve program başladığından bu seninle 2 yıl oldu mu biz yapalı?
2 yıl olmamış. 2 yıl yakındır. Evet. 2 yıl gibi gelmişti. O.
20 yıl gibi geldi diyorsunuz.
O zamandan beri TL mevduat diyorum.
Hep diyorsunuz. Evet.
Evet. Hala TLM.
Hep de o kodu haklı çıkıyorsunuz yani.
Ya en azından yani hani şimdi hani ya bak borsa iyi prim yaptı filan diye şey yapıyorsun ama yani diyebilir bazıları da. Yani yılbaşından beri bakın eee şu anda küçük bankalar basit aylık %4042 faiz vermeye başladı. eee, alternatif getiriyi düşündüğünüzde aslında, eee, borsa riski almaya değmezmiş. TL mevduatta kalabilirsiniz. Gelecek haftada PPK var. Vallahi yani merkezin dahi kendini ne yapacağını bildiğini zannetmiyorum. Nerede bilmiyor abi.
Siz ne yapardınız?
Merkez Bankası.
Ha şu anda hiçbir şey ben de bilmiyorum yani.
Direkt pas mı geçersiniz? Hiçbir şeye dokunmadan olası riskleri metne koyarım. Pas mı geç? şeyi hani en sağlamcı hareket o olur.
Ama riskleri de metinde sıralarım değil mi yani?
Tabii tabii söyle şeyi söylerim yani hani zaten eee Fatih Karahan bayağı dolaştı hem Amerika'yı hem Londra'ya gitti. Evet. Mehmet Şimşek'in daha ne söylediğinin arka planını alamadım ama aynı şeyi söylüyorlar. Yani faiz arttırım masada intiba almış katılanlar Reuter haberine göre. Bence de öyle. Yani o silahı masanın üstüne koyarım. Ama eğer o güne kadar yeniden bombalar patlayıp brend 150 dolara çıkmazsa arttırmam faiz. Bunu da açıkça söylüyorum.
Peki iki gün sonra Trump dedi ki aa biz tamam İran'a sulh olduk. Tamam bütün şartları kabul ettik. Her şey güllük gülistanlık oldu.
Tersi de olursa ikisi de olabilir. Dolayısıyla hiçbir şey yapmam. Yani hayır şu anda hiçbir şey yap.
Halkı faiz indirecek hali yok di.
O güne kadar bir ateşkesim imzalır. Tamam. Yani faiz indirmenin hiçbir koşulda mümkün olmadığını düşünüyorum. Maalesef Fatih Karağ'ın yine en azından basına yansıyan kesimlerin de sunumunun iş talep koşulları dezenflasyona destek veriyor sözünden vazgeçemiyor.
Hı hı. Eee, ben görmüyorum onu. Ama olabilir. Yani belki Amerika'da olduğu gibi Mart'ta da savaş dolayısıyla talep bıçak gibi kesilmiştir. Ama yine de bir ay beklemekte bir zarar yok. E çünkü nasıl olsa para politikası 10 ay, 12 ay sonra etkisini gösteriyor. Gerekirse eee geç kalmışsam ileride biraz hızlanarak telafi ederim. Ama bu yüksek belirsizlik ortamında para politikası yörüngesinde değişiklik yapmak çok büyük hatalara ve ekonomide çok ciddi bozulmaya neden olabilir. O yüzden eğer o güne kadar yine karşılıklı bombalama başlamazsa ben Fed yani bana sorsa Fatih Bey ben ya hiç bir şey yapmayayım bir ay daha ya da bundan sonraki toplantıya kadar bekleyin derim.
Hı hı. Peki tabii ki gündemimizde eee bu Merkez Bankası'nın arkasındaki aslında ne yapacağının arkasındaki gerekçe de işte enflasyon nereye gideceği. Şimdi petrol tarafındaki artış Evet. Eşel mobile bir kısmı kompanse edilse de bunda bütçeye bir maliyeti var. Ama hocam tek sorun enerji değil ki. Geçen yıllardan beri Sayın Fatih Kara'ın da sunumda altını çizdiği ve Merkez Bankasıı aşan farklı konular var. Gıda fiyatlarını her programda konuşuyoruz. kabul bir esnemiyor. 2 kira fiyatları 3. Eğitim gördünüz değil mi? Özel okulların fiyatları açıktan inanılmaz rakamlar.
Yani ne yaparsak yapalım ben korkmuşken şimdi ismini de verme 4 milyon 3 milyon Burak iki çocuk okutuyorsunuz 8 milyon olabilir yani inanılmaz.
Ya. Öyle bir ülkede yaşıyoruz ki çok zenginler hariç hali vakti yerinde olanların bile kaliteli gıda ve çocukların eğitime erişemediği bir duruma geldik. Y bu kadar pahalı hale geldi Türkiye. Eee, bu olayların sonucunda mazot, benzin her gün fiyatları değişiyor ama ben, eee, beklentilerin yeniden bozulduğunu ve işte bir hafta içinde açıklanır. Her ay biliyorsun hane halkı beklenti anket yapıyor. Özellikle.
Evet. Yukarı gider mi yine sistem?
Gider bayağı gider. Bayağı gider diye düşünüyorum.
Bu halkı fiyatlarını görenlerde de revizyonlar olur.
Yani tabii hani gördüğümüz fiyatlara göre bir algı belirliyoruz. Onların hepsi yükseliyor. İşte dediğim gibi yani bunun bir tek istisnası var. O konuda da hiçbir veri bulmaya imkan yok. Hani gerek iş dünyası gerek tüketici olarak vatandaş ya durun işler kötüye gidiyor deyip.
Tak diye kesmiştir. Alış mesela konut satışları 50.000'e düşmüştür. Örnek olarak söylüyorum.
Hı h. Ya da Nisan otomotiv satışlarında %20 %30 düşüşler görürüz. O zaman evet bir faiz indirimi konuşulabilir. Çünkü e ekonomide çok atıl kapasite olduğunda eee enflasyondan pek korkmamak gerekiyor. Yani çaresi daha kolay bulunuyor. Ama şu anda ben Türkiye ekonomisinde atıl kapasite olduğuna inanmıyorum açıkçası. Enflasyonda bu sene çok senaryo var. Ben de IMF gibi yapayım. Referans senaryom TÜFE %30'un altına düşmez.
H. İşler biraz daha kötüye gider. Petrol fiyatları bu civarda seyrederse 35 konuşmaya başlarız. Oo, çok fena olur ama.
Yani çok ciddi sapma olur. Çok vakit kaybetmiş oluruz ama.
Evet. Bu sefer hata bizde değil. Bu sefer bence doğru yön.
Bu bir dış yok adı üstünde. Hı hı. Ama tabii ki yani enflasyonun yükselmesi tabii ki tüketici için kötü ama ona paralel olarak faizlerin yüksek kalması da üretici için kötü. Yani tabii hani Türkiye'nin ekonomik görünümü savaştan önce bana sorulduğunda iki cümleyle özetliyordum. 2026 yılı sonunda büyüme, enflasyon, açık neyse 2027'de aynısı olacak. Yani programın artık ivmesi bitti. Hani şu anda sürükleniyor kendi şeyiyle.
Yani enflasyon L hedeflemiştiniz. Yani aşağı düştü sonra yataya bağış.
25'e kadar düşeceğini hesaplamıştım. Eee yani 20'nin hiçbir şekilde gerçekleşeceğini düşünmüyordum. Şimdi eee yani Türkiye ekonomisi ya şu anda neredeyse orada kalır ya da işler çok daha kötüye gider. Yani şu andan itibaren artık Türkiye ekonomisini kurtarmanın imkanı kalmadı.
Reel sektör için üretici için de konuşuyoruz istiyorsunuz.
Tabii ama yani vatandaş için de konuşuyorum. Şimdi tabii herkes arayıl zammı isteyecek. E verelim tamam %25 verelim. Bütçe dengesini unutalım. E verirsek fiyatlar artsak yenasyon yani 2 ay sonra yine insanlar aç kalacak işte.
Çok teşekkür ediyorum. Ağzınıza sağlık efendim. Atilla Yeşiladayı ağırladık. Herkese bol kazançlar diliyorum. Tabii eee önce sevgi, sağlık ardından zaten para gelir. Haftaya görüşürüz. Hoşça kalın.