Transcription
เริ่มอย่างแรกเลยนะคะ เราขอแรปอัปเดตกันก่อนว่า เฮ้ย อยู่ดีๆ โดนัลด์ ทรัมป์ คนดีคนเดิมของพวกเราเนี่ย เอาระเบิดไปทิ้งบ้านผู้นำสูงสุดอิหร่าน ตายหมู่หรอจ๊ะ ทำแบบนี้ได้อย่างไร ไม่มีปี่มีขลุ่ยมาก่อนเลยหรือ?
อันที่จริงเนี่ย ถ้าจะพูดว่าไม่มีปี่มีขลุ่ย ก็อาจจะเป็นเพราะว่าเราเนี่ยอยู่ในประเทศไทย ไม่ได้ติดตามสถานการณ์ในตะวันออกกลางใกล้ชิดสักเท่าไหร่นะคะ แต่ถ้าเป็นคนที่ติดตามข่าวคราวแวดวงต่างประเทศอย่างใกล้ชิดเนี่ย จะเรียกว่าไม่มีปี่มีขลุ่ยไม่เชิงนะ เล่าให้ฟังว่าก่อนจะถึงวันที่แบบว่าดีเทิ้งระเบิดลงไปที่แบบกลุ่มผู้นำสูงสุดของอิหร่าน แล้วตายหมู่กันกว่า 40 นะคะ ไม่ใช่เฉพาะอตุลเลาะห์ คมเนอี ผู้มีอำนาจสูงสุดของอิหร่านเท่านั้น แต่ว่าผู้นำระดับสูง ผู้นำทางฐานของเขารวมกว่า 40 คนเนี่ย ก็ตายไปด้วยพร้อมกัน เพราะว่ากำลังประชุมสำคัญกันอยู่นะคะ แล้วก็โดนทิ้งระเบิดพร้อมกันในคราวเดียว
แต่ถ้าย้อนถอยหลังไปตลอด 1 ปีที่ผ่านมา มีปี่มีขลุ่ยและมีร่องมีรอยมาอย่างต่อเนื่องนะคะ ปฏิบัติการที่เกิดขึ้นเมื่อช่วงวันเสาร์ที่ผ่านมาของประเทศไทยเนี่ย เขาเรียกว่า Operation Epic Fury แปลเป็นไทยว่า ความพิโรธอันอลังการ ก่อนหน้านี้กลับไปเนี่ย อาจจะไม่ถึง 1 เอ่อ 1 ปีบวกลบนะคะ ก็คือวันที่ 12 มิถุนายน ปฏิบัติการนั้นชื่อ Midnight Hammer จำได้มั้ยคะ ตอนนั้นสื่อไทยก็ตื่นเต้นตกใจกันไป 1 ที ก็คือมีปฏิบัติการทิ้งระเบิดฐานนิวเคลียร์ โรงงานนิวเคลียร์ใหญ่ๆ ของอิหร่าน 3 แห่ง แล้วก็ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงมาก เป็นแบบเครื่องบินรบพราง แล้วก็ทิ้งระเบิดลงไป เพราะว่าฐานนิวเคลียร์ของเขาอ่ะ มันอยู่ใต้ดินลึกลงไป แบบใต้ภูเขานะคะ แต่ว่าสหรัฐอเมริกาก็ประสบความสำเร็จในการทำลายขีดความสามารถของ เอ่อ การผลิตอาวุธนิวเคลียร์นะคะ ซึ่งทางอิหร่านเขาก็จะบอกว่าเป็นการ เอ่อ พัฒนานิวเคลียร์โดยสันติ ใช่มั้ย ทางสหรัฐก็บอกว่าอาวุธนิวเคลียร์ แต่ว่าย้อนกลับไป 12 มิถุนายน วันนั้นเนี่ย ก็เป็นวันที่โลกเนี่ย เอ่อ ตกตะลึงกันมาแล้วครั้งนึงว่า โอ้โห ปฏิบัติการ Operation Midnight Hammer ก็สามารถทำลายขีดความสามารถทางการทหารและนิวเคลียร์ของอิหร่านไปได้เยอะมากนะคะ นั่นคือมิถุนายนปีที่แล้ว
ทีนี้กลับมาที่ปีนี้ อยู่ดีๆ ก็ไม่มีปี่มีขลุ่ย แล้วก็เอาระเบิดไปบอมบ้านคามเนอี หรือไม่ก็ ไม่ใช่นะคะ จริงๆ เนี่ย ความตึงเครียดมันก่อตัวขึ้นมาอย่างต่อเนื่องจริงๆ ก็คือต่อเนื่องตั้งแต่ไอ้ Midnight Hammer นั่นนะคะ แล้วก็เขาก็มีนิวเคลียร์ทอล์ค ใช่มั้ย ก็คือการเจรจากันมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งก็รูป ลันดอนไม่ค่อยประสบความสำเร็จนะคะ การเจรจารอบที่สหรัฐและอิหร่านยอมรับทั้งคู่ว่า Intense ที่สุดเนี่ย เพิ่งจะเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมานี่เองค่ะคุณ คือวันพฤหัสบดีที่ผ่านมานี้ แบบไม่กี่วันเองนะคะ ไม่กี่วันเลยนะคะ ไปเจรจากันที่เจนีวา เอ่อ โดยมีตัวกลางนะคะ ซึ่งการเจรจาเนี่ย อันนี้เนี่ยก็จะต้องพูดยากว่าประสบความสำเร็จหรือไม่ประสบความสำเร็จนะคะ เพราะว่าเขาบอกว่าปิดวลไม่ได้ คือไม่มีผลการเจรจา แต่ถามว่าจะเรียกว่ามันล่มแบบว่าพังพินาศมั้ย ก็ไม่ เพราะว่าประธานาธิบดีทรัมป์เองเนี่ย บอกว่าจะให้เวลากับอิหร่านอีกหน่อย แล้วก็มีนัดการพูดคุยต่อไปกันในสัปดาห์นี้ ซึ่งผ่านไปแล้วก็คือนัดคุยกันวันที่ 2 มีนาคมนะคะ แต่นั่นแหละ ไม่ถึง 2 มีนาคมนะคะ ก็ไปบอมบ้านเขาซะก่อนนะคะ เพราะฉะนั้น ถามว่ามันมีร่องรอยว่าสหรัฐจะถึงขั้นสังหารคามเนอีทิ้ง เอาจริงๆ ก็ไม่ได้มีร่องรอยขณะที่จะไประเบิดบ้านเขาขนาดนี้นะคะ แต่มันมีความพัฒนาการว่าสถานการณ์ระหว่างสหรัฐกับอิหร่านเรื่องนิวเคลียร์ตึงเครียดขึ้นเรื่อยๆ อันนี้จริง
สังหารเสร็จแล้วยังไงต่อ? ต้องบอกว่าการสังหารครั้งนี้เนี่ย ต้องเรียกว่าข้อแรก อันนี้คือไม่สน 4 สน 8 ของจริงนะคะ เอ่อ ไม่มีเรียกว่าไม่มีข้ออ้างที่สมเหตุสมผลในทางการระหว่างประเทศหรือทางกฎหมายระหว่างประเทศนะคะ เพราะอะไร? เพราะว่ามันคล้ายๆ กับตอนอิรักอ่ะ ที่บอกว่าไปโจมตีอิรักเพราะว่ามีแบบขีปนาวุธมีนิวเคลียร์อะไรอย่างงี้ใช่ป่ะ ก็คือโจมตีเสร็จก็ไม่พบนะคะ ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่ามีจริง อันเนี้ยตอนที่คุยเรื่องนิวเคลียร์กันเนี่ย ก็ยังบอกเขาอยู่เลยว่า จะให้เวลาจะพูดคุยกันอีกต่อไป แต่อยู่ดีๆ ก็ชิงระเบิดบ้านเขาเฉยเลยนะคะ เพราะฉะนั้นเนี่ย ไอ้ข้ออ้างที่บอกว่าทำไปเพื่อที่จะสกัดกั้นไม่ให้อิหร่านครอบครองอาวุธนิวเคลียร์เนี่ย อันนี้มันก็เป็นข้ออ้างที่ทุกคนแบบข้ามคิวแล้วมองบนนิดนึงนะคะ
ที่สำคัญที่สุดนะคะ เขาเพิ่งไปฟข่าวมานะ ซึ่งรอยเตอร์เป็นสำนักข่าวพวกระดับโลกนะ คะทุกคนก็ไม่ได้เป็นข่าวเต้าอย่างแน่นอน แต่ว่าเขาไม่สามารถเปิดเผยแหล่งข่าวได้ ก็บอกว่าแหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับทำเนียบขาวเนี่ย ไปก็คือเต้องมีข้าราชการของเขาใช่ไหมคะ ที่ไปให้ข้อมูลกับทางทำเนียบขาว แล้วก็ยืนยันว่าไม่ได้มีหลักฐานอะไรที่จะบ่งชี้ว่าอิหร่านเนี่ยมีนิวเคลียร์ที่เป็นอาวุธอยู่ในครอบครอง อิหร่านเขายืนยันมาโดยตลอดว่าเขาทำพัฒนาพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันตินะคะ เพราะฉะนั้นเนี่ย ข้ออ้างนี้จึงเป็นข้ออ้างที่จนถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนนะคะว่าตกลงที่ทำไปทั้งหมดเนี่ย โจมตี เอ่อ สังหารผู้นำสูงสุดของเขา แล้วก็รัฐมนตรี แล้วก็นายทหารคนสำคัญของเขาไป 40 กว่านาย แล้วก็ทำคนของเขาเสียชีวิตไปจนถึงตอนนี้เนี่ย เอ่อ รายงานอย่างเป็นทางการก็คือมากกว่า 550 คนแล้วนะคะ รวมถึงนักเรียนด้วย เพราะว่ามีการทิ้งระเบิดลงไปที่โรงเรียน แล้วก็มีนักเรียนน่ะตายตั้ง 150 กว่าคนนะคะ ก็ไม่ได้มี ไม่ได้มีกราใช่มั้ย เราก็ไม่รู้หรอกว่าเหตุผลที่แท้จริงเนี่ย ถ้าไม่ใช่เรื่องการขัดขวางนิวเคลียร์ ซึ่งตอนนี้ไม่ไม่มีใครเชื่อสักเท่าไหร่นะคะ เหตุผลที่แท้จริงคืออะไร?
ถ้าจะให้เราเดาต่อไปแบบข้ามช็อตว่า เหตุผลที่แท้จริงของทรัมป์ที่สังหารอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านคืออะไรเนี่ย ก็คือจะต้องบอกว่าคงต้องการ regime change คำนี้นะคะ เป็นคำที่ใหญ่มาก จนถึงขั้นว่า เดี๋ยวเราจะพูดถึงคำนี้เฉพาะ regime change อย่างเดียวใน EP ต่อไปค่ะ ให้ติดตาม แต่ว่า EP นี้เราเอาเรื่องอิหร่านที่เป็นอัปเดตก่อนนะคะ คำถามว่าแล้วทำไปทำไม? ก็ regime change ก็คือพูดง่ายๆ ว่าไม่ อยากให้อิหร่านเป็นเสี้ยหนามต่อไปยากนะคะ ก็เปลี่ยนผู้นำซะเลยดีกว่า จะเปลี่ยนทั้งระบอบ คือให้ไปเป็นแบบประชาธิปไตยเลย? พูดตรงๆ นะ ดิฉันก็ไม่ได้คิดว่าทรัมป์ให้ความสำคัญกับประชาธิปไตยมากขนาดนั้น แต่ว่าก็ผู้นำคนนี้มันดี ยากมันล่มไม่ได้อ่ะ ก็เปลี่ยนผู้นำ เปลี่ยนระบอบไปเลยก็ดี แต่ถ้าไม่เปลี่ยนระบอบ เปลี่ยนผู้นำ อันนี้ก็อาจจะเป็นลักษณะสงครามสั่งสอน เหมือนที่เขาเคยทำกับเวเนซุเอลาเนาะ ก็คือเปลี่ยนผู้นำ เอามาดูโลกออกนะ เอารองประธานาธิบดีผู้หญิงขึ้นมาแทนอะไรแบบเนี้ย เพื่อที่จะบอกว่าถ้าแกกวนฉันมากๆ ฉันก็จับแกแบบออกจากตำแหน่งได้เลย แล้วเปลี่ยนเอาคนใหม่ที่ดูง่ายมา ก็เป็นวิธีคิดแบบทรัมป์นะคะ
ทีนี้ คำถามแรกจบไปใช่มั้ยคะว่าตกลงเกิดอะไรขึ้น แล้วทำไมถึงเกิดการโจมตีอิหร่าน? คำถามต่อไปค่ะ เมื่อโจมตีแล้วเนี่ย What's next? คำถามอันสำคัญนะ คือการสังหารอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ซึ่งครอบ เอ่อ ครอบครองปกครองอิหร่านมาเกือบ 40 ปีอ่ะ 1989 อ่ะ พอถามว่าจากนี้ไป จะยังไงต่อเนี่ย? เอาระยะใกล้สั้นที่สุดก่อนนะคะ ว่าการตอบโต้ที่เราเห็นตอนนี้เนี่ย มันจะกลายเป็นแบบสงครามที่ใหญ่โตกว่านี้มั้ย? Next แรก คำถามที่แบบคลาสสิกมากๆ ก็คือมันจะกลายเป็นสงครามที่แบบใหญ่มาก อาจจะไม่ถึงกับสงครามโลก แต่ว่าจะเป็นสงครามใหญ่ยาวนานยืดเยื้อหรือไม่? เนี่ย ก็ต้องบอกว่าจริงๆ ถ้าเป็นสงครามที่ใหญ่ยาวนานและยืดเยื้อเนี่ย จะเจ็บกันทุกฝ่าย คืออเมริกาก็จะโดนคนอเมริกันเองประท้วงต่อต้านสงครามแน่นอน เพราะว่าตอนนี้ก็เริ่มก่อตัวขึ้นแล้วนะคะ อิหร่านเองเนี่ย พูดตรงๆ ก็คือพอทรัมป์เล่นไม้นี้ก็คือสังหารผู้นำเขาทิ้งเลยเนี่ย ปัญหาสำคัญของอิหร่านตอนนี้จึงไม่ใช่การรบกับอเมริกา นอกเหนือจากการแบบรบเพื่อรักษาศักดิ์ศรีว่าแกสังหารผู้นำฉัน ฉันก็ต้องโจมตีกลับ แต่ปัญหาใหญ่ที่สุดของอิหร่านคือใครจะเป็นผู้นำคนต่อไป? เพราะฉะนั้นโจทย์สำคัญของเขาในตอนนี้คือการเลือกผู้นำคนต่อไปนะคะ มันจึงเป็นเหตุผลที่เราควรจะคาดเดาได้ว่า ไอ้การตอบโต้กันที่ทำให้เกิดดูเหมือนจะบานปลายตอนนี้เนี่ย ไม่น่าจะใช้เวลานาน ทรัมป์เองก็บอกว่าใช้เวลา a few weeks a few weeks นี่ก็ไม่รู้ว่าฟิลแค่ไหน 1 สัปดาห์ 2 สัปดาห์ 3 สัปดาห์ เกิน 3 ก็ไม่เรียกฟิลแล้วมั้ย คือ 2-3 ใช่มั้ย แต่ถ้า 4-5 สัปดาห์เนี่ย มันก็อาจจะไม่ week แล้วใช่ไหมคะ แต่ในภาพรวมเนี่ย เราก็จะน่าจะต้อง เอ่อ คาดการณ์ไว้ก่อนว่าการตอบโต้กันเนี่ย เป็นเรื่องปกติ ถึงขั้นคุณไปสังหารผู้นำเขาเสียชีวิตเนี่ย มันก็ต้องมีการตอบโต้กลับเพื่อรักษาเกียรติภูมิของประเทศเขาใช่มั้ย แล้วก็ทำให้คนในประเทศรู้สึกว่า เออ รัฐบาลยังมีน้ำยาอยู่ สงครามนี้ไม่ควรและไม่น่าที่จะยืดเยื้อ เพราะว่า เอ่อ บรรดาประเทศที่เป็นออยออย exporter นะคะ บรรดาประเทศกลุ่มอ่าวทั้งหลายเนี่ย ที่ตอนนี้มั่วตั้วบรมตุ้มกันอยู่ เอ่อ ตอบโต้กันไปมาอยู่ในฐานะพันธมิตรของสหรัฐเนี่ยนะคะ ก็คงไม่แฮปปี้ เพราะว่ากระทบกับธุรกิจของตัวเองนะคะ เอ่อ มันก็คงจะอยู่กันในช่วงนี้แหละ a few weeks แบบที่ทรัมป์ว่าไว้นะคะ แต่ว่าไม่ควรที่จะยาวนานไปกว่านั้น
คำถามที่สำคัญที่สุดของ Next ก็คือ who is going to be the next leader? ก็คือใครจะเป็นผู้นำคนต่อไปของอิหร่านนะคะ เอ่อ ผู้นำสูงสุดคืออายาตุลเลาะห์ คมเนอี เนี่ย เสียชีวิตไป มันทำให้กระบวนการเลือกผู้นำที่จะต้องเกิดขึ้นเนี่ย ที่จริงมันวุ่นวายมาก เพราะว่าตามรัฐธรรมนูญของอิหร่านเนี่ย กระบวนการเลือกผู้นำคนใหม่เนี่ย จะต้องเป็นกระบวนการที่เราเรียกง่ายๆ ว่า initiate หรือควบคุมโดยผู้นำคนเดิมอย่างเข้มข้นนะ คือเขาก็รักษาฐานอำนาจของเขาใช่ไหม เขาก็เาก็ต้องการที่จะควบคุม ถามว่าเขาเลือกผู้นำใหม่กันยังไงนะคะ ไม่ต้องคิดถึงการเลือกตั้งนะคะทุกท่าน อันนั้นเขาเลือกประธานาธิบดีเ้าเป็นระบบไฮบริดก็คือผู้นำสูงสุดเนี่ย เป็นผู้นำศาสนา เลือกโดยสภาศาสนา ซึ่ง เอ่อ คณะคณะสภาศาสนาเนี่ย มาจากการเลือกตั้งเนาะ เป็นอิหม่ามที่ถูกเลือกมา จาก เอ่อ ทั่วทั่วประเทศ 88 คน แล้วก็จะมาเลือกผู้นำ แต่ว่าประชาชนไม่ได้เลือกผู้นำสูงสุดโดยตรงนะ ประชาชนเลือกประธานาธิบดี ซึ่งประธานาธิบดีเนี่ยมีอำนาจน้อย เอ่อ กระบวนการของเขาเนี่ยก็คือสภา 88 คนนี่แหละจะเป็นคนเลือก แต่ว่านอกจากสภา 88 คนเป็นคนเลือกผู้นำแล้ว เขามีคณะกรรมการกลั่นกรองค่ะ ก็คือจะ approve ว่าคนนี้เป็นแคนดิเดตที่จะมาให้สภา 88 คนนี้เลือกมั้ย? เนี่ย ก็มีอีกสภานึงซึ่งมีอยู่แค่ 12 คน ว่า 12 คนเนี้ยเป็นคนคัดกรองว่าใครจะเป็นผู้ที่เข้ามาเป็นแคนดิเดตได้ ซึ่ง 12 คนนี้เนี่ย โดยปกติก็คือถูกเลือกไม่ว่าโดยตรงหรือโดยอ้อม โดยผู้นำสูงสุดคนปัจจุบัน ก็คือซึ่งตอนนี้เป็นอดีตไปแล้ว ก็คืออายาตุลเลาะห์ คมเนอี นั่นเองนะคะ ทีนี้พอผู้นำสูงสุดเสียชีวิตไปอย่างกะทันหัน์ไม่ได้มีการเตรียมตัวเตรียมใจกันไว้ก่อนขนาดนั้นเนี่ยนะคะ มันก็นำมาสู่คำถามว่าเอ๊ะ แล้วกระบวนการเลือกเนี่ย ใครจะเป็นคนคุม เออ? เพราะว่าถึงบอกว่าให้เลือกเนี่ย แต่มันก็ นึกออกใช่ป่ะ คล้ายๆ เวลาเราเลือก สว.อ่ะ เออ มันก็ไม่ได้เลือกจริงๆ ใช่มั้ย มันมีกระบวนการซับซ้อนอยู่เบื้องหลังใช่ไหม ทีนี้เนี่ย คนที่มีอำนาจอยู่ที่แท้จริงตอนนี้คือใครนะคะ ก็คือมีอยู่ 3 คนนะคะ อันนี้ก็เป็นไปตามรัฐธรรมนูญของเขาเหมือนกันว่า ถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้นมาเนี่ย เขาจะมีสิ่งที่เรียกว่า เอ่อ คณะมนตรีผู้นำ เป็น Leadership Council คณะมนตรี เอ่อ ผู้นำ เนี่ยจะประกอบด้วย 3 คนตามตำแหน่งนะคะ ก็คือประธานาธิบดี เอ่อ แล้วก็หัวหน้าประธานศาลฎีกา พูดง่ายๆ เอาแบบภาษาบ้านเรานะคะ แล้วก็เป็นตัวแทนของสภาศาสนา เพราะว่าสำหรับอิหร่านเนี่ย จริงๆ คือศาสนาเนี่ยเป็นเป็นองค์ประกอบเป็นองค์กรสูงสุดใช่มั้ย จะไม่เหมือนของประเทศไทยใช่มั้ย เพราะฉะนั้น 3 คนที่เป็นผู้นำชั่วคราวของเขาคือ พูดง่ายๆ ว่าเป็นตัวแทนจากฝั่งฝั่งบริหารก็คือประธานประธานาธิบดี ฝั่งศาลก็คือประธานศาลฎีกา แล้วก็ฝั่งศาสนานะคะ 3 คนนี้คือใคร?
อ่ะ ประธานาธิบดีนี้เข้าใจง่ายง่ายสุดก็คือประธานาธิบดีคนปัจจุบันนะคะ เปเซสเคียน นะคะ ซึ่งหลายคนอาจจะเคยเห็นหน้าเขานะคะ เอ่อ ทางศาสนาเนี่ยชื่อว่าอายาตุลเลาะห์ อาริอเรซา อาราฟี นะคะ ซึ่งมีการปล่อยข่าวลือทันทีแบบแทบจะในทันทีว่าพอ 3 คนนี้ขึ้นมาเป็นผู้นำ มีการปล่อยข่าวทันทีว่าอาราฟีถูกฆ่าตายแล้วโดยอเมริกา ซึ่งไม่รู้ว่าปล่อยโดยใครนะคะ แต่ว่าเข้าใจว่านะเป็นข่าวลือแน่นอน เพราะว่าไม่ได้มีการยืนยันจากทางการอิหร่านนะคะ อีกคนนึงก็คือตัวประธานศาลฎีกาเนี่ย ก็คือ เอ่อ โมเซนี่ เอจิ นะคะ 3 คนนี้เอาแบบสรุปรวบยอดที่เราคนใครไม่ต้องรู้ละเอียดมากประมาณไหนประมาณไหน ก็คือใน 3 คนเนี้ย อาราฟีเนี่ยคือคนที่สูงสุด เพราะว่าเป็นตัวแทนของศาสนานะคะ แล้วก็เป็นคนที่หลายๆคนเก็งกันว่าจะเป็นคนที่น่าจะสืบทอดตำแหน่งแทนอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ที่เสียชีวิตไปนะคะ ก็คือตัว เอ่อ อาราฟี นี่แหละนะคะ เขาก็เป็นผู้นำศาสนาที่ได้รับการเคารพนับถือมากๆ ของประชาชนทั้งประเทศ ส่วนตัว เอ่อ ประธานศาลฎีกาเนี่ย เป็นสายเหยี่ยว ก่อนที่จะเป็นประธานศาลฎีกาคะ นางเป็นรัฐมนตรีกระทรวงข่าวกรองมาก่อนจ้ะ ก็คือ นางเป็นสายเหยี่ยว นางเป็นสายแข็ง นางเป็นสายอนุรักษ์นิยมสุดนะคะ ถ้าจำกันได้ ก่อนหน้านี้ที่มีการประท้วงในอิหร่านที่ เอ่อ มีการสังหารผู้ชุมนุมไปเป็นพันๆคนเนี่ย คุณพี่คนเนี้ยนะคะ เอ่อ โมเซนี่ เอจิ เนี่ยนะคะ คือคนที่เรียกผู้ประท้วงว่าเป็นพวกก่อจราจล เป็นพวกม็อบแบบป่วนบ้านป่วนเมืองแบบว่าต้องใช้กำลังขั้นเด็ดขาดจัดการพวกมันอ่ะ พอนึกออกเนาะ สายเหยี่ยว นะคะ ส่วนประธานาธิบดี เปเซสเคียน เนี่ยเป็นสายพิราบ เป็นคนที่ เอ่อ เคยเป็นรัฐมนตรีสาธารณสุข เป็นหมอหัวใจ คือเป็นสายซอฟนะคะ แล้วก็เป็นสายที่ค่อนข้างจะประนีประนอม ปฏิรูป แล้วก็พยายามเข้ามาแก้ปัญหาเศรษฐกิจ แล้วก็เทนชั่น หรือความตึงเครียดระหว่างอิหร่านกับประเทศเพื่อนบ้านอื่นๆนะคะ ก็ถือว่าเป็นสายที่พยายามเข้ามาแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่ที่เกิดขึ้นรุมรอบอิหร่านไปหมดนะคะ เพราะฉะนั้นในใน 3 คนเนี้ย ก็จะเห็นว่าประกอบไปด้วยตัวเต็งคืออาราฟี สายเหยี่ยว 1 สายพิราบ 1 นะคะ ซึ่งเรายังไม่มีทางรู้หรอกว่าจะเกิดอะไรขึ้นนะคะ เพราะว่าตอนอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ขึ้นมาถูกเลือกขึ้นมาโดยสภาเนี้ยในปี 1989 เนี่ย เอาจริงๆ ก็คือไม่มีใครคิดว่าแกจะได้รับเลือกขึ้นมาเป็นม้า มืดเหมือนกันนะ ตัวเต็งก็ตกไป ปรากฏว่าในกระบวนการลึกลับที่เขาเลือกกันเนี่ย ก็อยู่ดีๆ คมเนอีก็ขึ้นมานะคะ เพราะฉะนั้นรอบเนี้ย มันก็คงจะยิ่งพลิกผันขึ้นไปใหญ่ เพราะว่ามันเกิดการสังหารผู้นำใช่มั้ย มันก็เลยไม่ใช่การเปลี่ยนผ่านที่จะเป็นไปโดยธรรมชาติ นะคะ เพราะฉะนั้นนั้น next เอ่อ ว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับอิหร่านต่อไปเนี่ย จริงๆ แล้วก็คือขึ้นอยู่กับคำถามสำคัญว่าใครจะเป็นผู้นำคนต่อไปของอิหร่าน นึกออกป่ะ คือถ้าเป็นแบบอาราฟี ก็คงจะไม่ต่างจาก คมเนอี คนเดิมเท่าไหร่ ถือว่า regime ไม่ change นะจ๊ะ เพราะว่า regime เดิมเปลี่ยนคนเฉยๆ แล้วก็เป็นคนที่โปรไฟล์อ่ะ ใกล้เคียงกับอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ที่ตายไปมากนะคะ แต่ว่าอย่างที่บอกอ่ะ ทรัมป์ก็อาจจะไม่ได้หวังถึง regime change ก็ได้ อาจจะหวังแค่สงครามสั่งสอน แล้วหวังว่าแบบคนต่อไปจะคุยง่ายขึ้นมั้ย ซึ่งก็ไม่รู้นะว่าอาราฟีจะคุยง่ายขึ้นหรือเปล่า นะคะ
แต่ถ้าเกิดไม่ ใช่ทั้ง 3 คนนี้เลย ไม่ใช่ทั้ง 3 คนนี้เลย แล้วมีอีกซีนหนึ่งเกิดขึ้น ซึ่งหลายๆคนเชื่อว่าทรัมป์อยากให้เกิดขึ้น ดิฉันเนี่ยไม่เชื่อ ดิฉันเนี่ยไม่คิดว่าทรัมป์อยากให้เกิดสิ่งนี้ ก็คืออยากให้เกิดการลุกฮือของประชาชนอิหร่านแบบโดยม็อบโดยฝูงชนเนี่ย อารมณ์ว่าเขาพูด 1 ประโยคตอนที่เขาแถลงเรื่อง Operation Epic Fury เนี่ย ว่าคือตอนเนี้ย เราได้ เราได้ neutral คือ เราได้เราได้ทำให้ เอ่อ อำนาจนำของอิหร่านเนี่ย มันมันแบบพังลงไปแล้ว จากนี้ไปเนี่ย มันอยู่ที่มือของคนอิหร่านแล้วใช่มั้ย ว่าแบบคนอิหร่านเนี่ยให้มาเทโอวอร แล้วก็แบบเลือกรัฐบาลของตัวเอง คือพอพอทำพูดแบบเนี้ย คนเขาเลยตีความไงว่า อ๋อ ก็คือพูดง่ายๆ ฉันฆ่าผู้นำของแกให้แล้วก็เป็นเวลาที่ต่อไปอ่ะ แกช่วยจัดการตัวเองเลือกผู้นำคนใหม่มา แล้วฉันจะได้ดีกับผู้นำคนใหม่ต่อไป ใช่ป่ะ แต่ในความเป็นจริงอ่ะ มันไม่ง่ายแบบนั้นไงคะ คือเวลาที่เขาบอกว่าทันทีที่สงครามเกิดขึ้น สิ่งแรกที่ตายคือความจริง ใช่ป่ะ มันก็การปล่อยข่าวอะไรต่างๆ มันมั่วไปหมดแล้ว เราที่อยู่ในประเทศไทยเนี่ย ต้องยอมรับและตั้งสตินะว่าส่วนใหญ่เราได้รับข่าวจากทางอเมริกาเป็นหลัก แล้วเขาก็จะมี การปล่อย propaganda ประเภทว่าคนเฉลิมฉลองที่ คมเนอีตาย ทุกคนดีใจน้ำตาไหลใหญ่เลย แล้วก็มีการปล่อยคลิปปล่อยอะไรมาอย่างงี้ใช่ป่ะ แต่ในความเป็นจริงเนี่ย สถานการณ์ในอิหร่านมันซับซ้อนกว่านั้นมากนะ คนที่เกลียด คมเนอี มีอาจจะเยอะก็ได้ คนที่รัก คมเนอี มีแล้วก็อาจจะเยอะก็ได้ เมื่อ คมเนอีตายลงไปเนี่ย มันฉับพลันเกินไปจนภายใน เอ่อ อิหร่านเองเนี่ย จริงๆ สถานการณ์มันก็วุ่นวายมากเนาะ เพราะว่าอินเทอร์เน็ต blackout ด้วย ก็คือคนใช้อินเทอร์เน็ตไม่ได้ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารใดๆเนี่ยก็ตามมีตามเกิดสุดๆนะคะ เพราะฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือความกลัว คนจำนวนมากที่อยู่ภายใต้คดีมาเกือบ 40 ปีเนี่ย เค้าก็กลัว เค้าไม่รู้ว่าจะแสดงออกยังไงดี เพราะฉะนั้นการที่คาดหวังว่าเอ้ย คมเนอีตายแล้ว พวกเราออกมาบนถนนแล้วก็แบบชุมนุมการเรียกร้องให้เกิดการ regime change เลย เอ่อ ดิฉันคิดว่าไม่เป็นจริงนะคะ ดิฉันอาจจะผิดก็ได้ แต่ว่าซึ่งถ้าผิดก็จะดี เพราะว่าเราย่อมอยากเห็นการเปลี่ยนแปลง เอ่อ ระบอบ หรือว่าการโค่นล้มระบอบเผด็จการ แล้วนำมาซึ่งประชาธิปไตยโดยประชาชนของประเทศนั้นเอง ไม่ใช่โดยการเอาแบบเครื่องบินขีปนาวุธจากประเทศอื่นมาทิ้ง แล้วก็แบบว่าฆ่าผู้นำประเทศเรา แม้ว่าจะเป็นผู้นำที่เราเกลียด มันก็ไม่ใช่แบบนั้นใช่มั้ย แต่ว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้นในอิหร่านได้มั้ยเนี่ย เป็นเรื่องที่ยากมากๆ แต่ only time will tell นะคะ
เพราะฉะนั้น next เอ่อ ว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับอิหร่านต่อไปเนี่ย จริงๆ แล้วก็คือขึ้นอยู่กับคำถามสำคัญว่าใครจะเป็นผู้นำคนต่อไปของอิหร่าน นึกออกป่ะ คือถ้าเป็นแบบอาราฟี ก็คงจะไม่ต่างจาก คมเนอี คนเดิมเท่าไหร่ ถือว่า regime ไม่ change นะจ๊ะ เพราะว่า regime เดิมเปลี่ยนคนเฉยๆ แล้วก็เป็นคนที่โปรไฟล์อ่ะ ใกล้เคียงกับอายาตุลเลาะห์ คมเนอี ที่ตายไปมากนะคะ แต่ว่าอย่างที่บอกอ่ะ ทรัมป์ก็อาจจะไม่ได้หวังถึง regime change ก็ได้ อาจจะหวังแค่สงครามสั่งสอน แล้วหวังว่าแบบคนต่อไปจะคุยง่ายขึ้นมั้ย ซึ่งก็ไม่รู้นะว่าอาราฟีจะคุยง่ายขึ้นหรือเปล่า นะคะ แต่ถ้าเกิดไม่ ใช่ทั้ง 3 คนนี้เลย ไม่ใช่ทั้ง 3 คนนี้เลย แล้วมีอีกซีนหนึ่งเกิดขึ้น ซึ่งหลายๆคนเชื่อว่าทรัมป์อยากให้เกิดขึ้น ดิฉันเนี่ยไม่เชื่อ ดิฉันเนี่ยไม่คิดว่าทรัมป์อยากให้เกิดสิ่งนี้ ก็คืออยากให้เกิดการลุกฮือของประชาชนอิหร่านแบบโดยม็อบโดยฝูงชนเนี่ย อารมณ์ว่าเขาพูด 1 ประโยคตอนที่เขาแถลงเรื่อง Operation Epic Fury เนี่ย ว่าคือตอนเนี้ย เราได้ เราได้ neutral คือ เราได้เราได้ทำให้ เอ่อ อำนาจนำของอิหร่านเนี่ย มันมันแบบพังลงไปแล้ว จากนี้ไปเนี่ย มันอยู่ที่มือของคนอิหร่านแล้วใช่มั้ย ว่าแบบคนอิหร่านเนี่ยให้มาเทโอวอร แล้วก็แบบเลือกรัฐบาลของตัวเอง คือพอพอทำพูดแบบเนี้ย คนเขาเลยตีความไงว่า อ๋อ ก็คือพูดง่ายๆ ฉันฆ่าผู้นำของแกให้แล้วก็เป็นเวลาที่ต่อไปอ่ะ แกช่วยจัดการตัวเองเลือกผู้นำคนใหม่มา แล้วฉันจะได้ดีกับผู้นำคนใหม่ต่อไป ใช่ป่ะ แต่ในความเป็นจริงอ่ะ มันไม่ง่ายแบบนั้นไงคะ คือเวลาที่เขาบอกว่าทันทีที่สงครามเกิดขึ้น สิ่งแรกที่ตายคือความจริง ใช่ป่ะ มันก็การปล่อยข่าวอะไรต่างๆ มันมั่วไปหมดแล้ว เราที่อยู่ในประเทศไทยเนี่ย ต้องยอมรับและตั้งสตินะว่าส่วนใหญ่เราได้รับข่าวจากทางอเมริกาเป็นหลัก แล้วเขาก็จะมี การปล่อย propaganda ประเภทว่าคนเฉลิมฉลองที่ คมเนอีตาย ทุกคนดีใจน้ำตาไหลใหญ่เลย แล้วก็มีการปล่อยคลิปปล่อยอะไรมาอย่างงี้ใช่ป่ะ แต่ในความเป็นจริงเนี่ย สถานการณ์ในอิหร่านมันซับซ้อนกว่านั้นมากนะ คนที่เกลียด คมเนอี มีอาจจะเยอะก็ได้ คนที่รัก คมเนอี มีแล้วก็อาจจะเยอะก็ได้ เมื่อ คมเนอีตายลงไปเนี่ย มันฉับพลันเกินไปจนภายใน เอ่อ อิหร่านเองเนี่ย จริงๆ สถานการณ์มันก็วุ่นวายมากเนาะ เพราะว่าอินเทอร์เน็ต blackout ด้วย ก็คือคนใช้อินเทอร์เน็ตไม่ได้ การรับรู้ข้อมูลข่าวสารใดๆเนี่ยก็ตามมีตามเกิดสุดๆนะคะ เพราะฉะนั้นสิ่งที่เกิดขึ้นก็คือความกลัว คนจำนวนมากที่อยู่ภายใต้คดีมาเกือบ 40 ปีเนี่ย เค้าก็กลัว เค้าไม่รู้ว่าจะแสดงออกยังไงดี เพราะฉะนั้นการที่คาดหวังว่าเอ้ย คมเนอีตายแล้ว พวกเราออกมาบนถนนแล้วก็แบบชุมนุมการเรียกร้องให้เกิดการ regime change เลย เอ่อ ดิฉันคิดว่าไม่เป็นจริงนะคะ ดิฉันอาจจะผิดก็ได้ แต่ว่าซึ่งถ้าผิดก็จะดี เพราะว่าเราย่อมอยากเห็นการเปลี่ยนแปลง เอ่อ ระบอบ หรือว่าการโค่นล้มระบอบเผด็จการ แล้วนำมาซึ่งประชาธิปไตยโดยประชาชนของประเทศนั้นเอง ไม่ใช่โดยการเอาแบบเครื่องบินขีปนาวุธจากประเทศอื่นมาทิ้ง แล้วก็แบบว่าฆ่าผู้นำประเทศเรา แม้ว่าจะเป็นผู้นำที่เราเกลียด มันก็ไม่ใช่แบบนั้นใช่มั้ย แต่ว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้นในอิหร่านได้มั้ยเนี่ย เป็นเรื่องที่ยากมากๆ แต่ only time will tell นะคะ
เพราะฉะนั้น next ย้ำอีกครั้งก็คือต้องดูว่าผู้ นำผลต่อไปของอิหร่านจะเป็นใคร จะเป็นคนเดิมๆ ซึ่งทำให้มันไม่เกิด regime change เป็นแค่การเปลี่ยนคน หรือสุดท้ายแล้วมันจะมีการแบบว่าเรียกว่า build แล้วก็เกิดการ เอ่อ ปลุกระดมทำให้มวลชนออกมา แล้วก็นำไปสู่การปฏิวัติประชาชน แล้วก็นำมาซึ่งระบอบใหม่ที่เป็นเสรีประชาธิปไตยไปได้หรือไม่นะ ถ้าได้มันก็คงจะดี แต่ว่าตอนเนี้ย เรายังไม่เห็นว่าจะเป็นยังไง
อ่ะ ทีนี้ นอกจาก What's next นะคะ คำถามต่อไปแล้ว งานนี้ใครซวยบ้าง? เอาใกล้ตัวที่ที่สุดก่อนเลย เพื่อนใกล้ตัวฉันซวยกันไปแล้วหลายคน คือเธอเป็นหรือเปล่าคะ เที่ยวบินถูก cancel เยอะมาก เฮ้ย ทำไมเที่ยวบินถูก cancel? อันนี้หลายๆคนน่าจะทราบอยู่แล้วนะ ว่าเวลาเราจะบินไปยุโรปเนี่ย ถ้าเราจะเอาถูกแล้วก็สบายด้วยเนี่ยนะคะ ขี้เกียจ นั่งเครื่องแบบยาวนาน เมื่อยขา เพราะว่าไม่มีปัญญานั่ง bus หรือว่าแบบ First Class นะคะ เราก็ต้องไปต่อเครื่องที่ตะวันออกกลางใช่มั้ย แล้วแบบสายการบินตะวันออกกลางก็ดีด้วย ราคาก็ไม่แพงด้วยนะครับ เพราะฉะนั้นเนี่ย เอ่อ พอเกิดสงครามขึ้นเนี่ย เที่ยวบินถูก cancel เพราะว่าอิหร่านเองเนี่ย ภายในไม่เกิน 24 ชั่วโมงหลังจาก คมเนอีถูกสังหารเนี่ย เขาก็ target สนามบินพาณิชย์ของบรรดาประเทศในตะวันออกกลางที่เป็นพันธมิตรของสหรัฐอเมริกานะ เช่น UAE เช่น ซาอุดิอาระเบีย เช่น เอ่อ พวกดูไบ ดูไบ อะไรเงี้ย คือแบบก็โดนโดนโจมตีสนามบินพาณิชย์นะคะ เพราะฉะนั้นรวมไปถึงน่านฟ้าเนี่ย ก็ปิดหมดเลย เพราะว่ามันเกิดการทิ้งระเบิดกันไปมาใช่มั้ยคะ เพราะฉะนั้นเนี่ย ถือว่าเป็นการปิดน่านฟ้าที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์เท่าที่เราจำได้ของตะวันออกกลางเลยนะคะ ซึ่งกระทบกับการบินทั่วโลก แล้วคนไทยที่จะเดินทางไปยุโรปเนี่ยนะ คนไทยที่เดินทางไปตะวันออกกลางอาจจะไม่ได้เยอะมากเนาะ แต่คนไทยที่ไปยุโรปอ่ะเยอะใช่มั้ยคะ เพราะฉะนั้นก็ได้รับผลกระทบอย่างแน่นอน แล้วก็ได้รับผลกระทบไปจนถึงเมื่อไหร่ไม่มีใครรู้ เพราะว่าทรัมป์บอกว่า a few weeks ซัก 1 2 3 4 5 6 ไม่รู้ว่ากี่สัปดาห์เหมือนกันนะคะ แล้วก็รวมไปถึงมันก็ย้อนกลับไปที่คำถามเมื่อกี้ next ว่าคุณ ใครจะเป็นผู้นำคนต่อไปของอิหร่าน มันก็จะเกี่ยวพันด้วยว่าสงครามเนี้ย มันจะยืดเยื้อมากน้อยแค่ไหนอย่างไรนะคะ เพราะฉะนั้นเรื่องเนี้ยก็ถือว่าน่าจับตามองว่า เรื่องของการเคลียร์เส้นทางการบินเนี่ย มันจะต้องทำยังไงต่อไป
อีกเรื่องนึงที่จะกระทบแน่นอนคือน้ำมันนะคะ เพราะว่าอะไรจ๊ะ อันนี้ไม่ต้องพูดทุกคนก็ต้องรู้อยู่แล้วใช่มั้ย วินาทีที่เราพูดถึงว่าอิหร่านเกิดปัญหามีการทิ้งระเบิดสู้กันกับอเมริกา สิ่งแรกที่พวกเราทำคืออะไรจ๊ะ เติมน้ำมันเต็มถัง เพราะว่ากะว่าน้ำมันต้องแพงขึ้นแน่นอนนะคะ คือสิ่งที่มาพร้อมกับ เอ่อ conflict หรือว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางก็คือราคาน้ำมันจะผันผวน ซึ่งเวลาเราพูดว่าราคาผันผวนมันไม่เคยไม่ผันผวนลงเลยจ้ะ มันผันผวนขึ้นตลอดนะคะ ก็คือมีความขัดแย้งปุ๊บ ราคาน้ำมันก็จะขึ้นๆๆๆ นะคะ ซึ่งในช่วงวัน 2 วันที่ผ่านมาเนี่ย ก็มีการ เอ่อ โจมตีโรงกลั่นน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดของซาอุดิอาระเบีย ของอราโก้ ซึ่งเป็นบริษัทน้ำมันของรัฐบาล ของราชวงศ์ของซาอุดิอาระเบียนะคะ ซึ่งก็ทำให้ก็มีการปิดโรงกลั่นหนึ่งนะคะ แน่นอนก็กระทบกับการผลิตน้ำมันทั่วโลกนะคะ เอ่อ แล้วก็ราคาน้ำมันทั่วโลกเนี่ยก็ เอ่อ ดีดตัวขึ้นนะคะ แต่มันก็จะเป็นระยะสั้นๆ
ประเด็นก็คือมีอีก 1 คำถามคลาสสิกที่เมื่อไหร่ก็ตามเกิดความตึงเครียดเกิดการรบกันในตะวันออกกลางทุกคนก็จะถามว่า ช่องแคบฮอร์มุสจะปิดมั้ย? เฮ้ย ช่องแคบฮอร์มุสคืออะไรคะทุกคน? อ่ะ นึกภาพตะวันออกกลางนะคะ เราได้ยินคำว่าประเทศอ่าวใช่ป่ะ ประเทศอ่าวคืออะไร? ประเทศอ่าวก็คือกลุ่มประเทศที่อยู่ล้อมรอบอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งเป็นบริเวณที่มีน้ำมันมากๆ ของโลกใช่ไหม แบบซาอุดิอาระเบีย โอมาน คูเวต อิหร่านอยู่ฝั่งขวาใช่มั้ย ฝั่งซ้ายก็จะเป็นแบบกลุ่มทะเลทรายต่างๆ แบบขี่อูดนะคะ ใดๆ ที่เราแบบนึกภาพเวลาเราแบบดูหนังกันใช่มั้ย แบบอาระเบียนะคะ กลุ่มประเทศอ่าวเนี้ย ก็คือชื่อก็บอกอยู่แล้วว่าเขาเป็นประเทศอ่าว ก็คือเขาอยู่ล้อมรอบอ่าวเปอร์เซีย ทีนี้เวลาเค้าได้น้ำมันมาเนี่ย วิธีการที่เขาส่งน้ำมันไปขายทั่วโลกส่วนใหญ่คืออะไรคะ? ก็คือเอาใส่เรือบรรทุกน้ำมัน oil tanker ใหญ่ๆ นะคะ แล้วก็เอาออกจากอ่าว เพื่อเดินทางไปขายทั่วโลกนะคะ ทีนี้จะออกจากอ่าวเปอร์เซีย มันต้องผ่านสิ่งนี้ค่ะ ช่องแคบฮอร์มุส อ่า ภาพอ่าวเปอร์เซียใช่ป่ะ แล้วมันก็มีปากทางแคบๆ อีปากแคบๆ เนี่ย แคบเพียงแค่ 33 กิโลเมตร ซึ่งก็ถือว่าแคบมากเลยนะ คะ ช่องแคบฮอร์มุส น่านน้ำอาณานิคม น่านน้ำภายในของประเทศอะไร? ก็คือประเทศอิหร่านและโอมานนะคะ ฝั่งขวาเป็นอิหร่าน ฝั่งซ้ายเป็นโอมาน ทีนี้พอเกิดอะไรขึ้นก็ตามที่แบตบอกว่าทะเลาะกันตึงเครียดกันเนี่ย ทุกครั้งเราก็จะได้ยินว่าอิหร่านจะขู่ปิดช่องแคบฮอร์มุส เพราะว่ามันเป็น leverage ของเขา ก็คือประเทศใดๆ ในกลุ่มประเทศอ่าวผลิตน้ำมัน แกก็ผลิตไป แต่ถ้าฉันปิดปากอ่าว ปิดช่องแคบฮอร์มุส ไม่ให้แกออกจากอ่าวไปทะเลอาหรับ แกก็ไม่สามารถเอาเรือบรรทุกน้ำมันของแกออกไปขายโลกได้นะจ๊ะ อย่างเงี้ยนะคะ
แล้วตอนนี้นะคะ ปริศนาธรรมที่สำคัญที่สุดเกี่ยวกับไอ้เรื่องช่องแคบฮอร์มุสเนี่ย ก็คือตกลงชีปิดหรือชีไม่ปิดนะคะ ในขณะที่อิหร่านเนี่ย อย่างที่ชอบบอกตอนแรกนะคะว่า เขาประกาศตั้งแต่วันแรกที่ คมเนอีถูกฆ่าแล้ว ว่าเขาปิดห้ามเรือผ่านไปผ่านมา แต่มันก็ยัง มีผ่านไปผ่านมาอยู่ประปรายนะคะ แล้วล่าสุดก็บอกว่าปิด ใครที่ผ่านฉันจะยิงเรือแกให้หมดนะคะ แล้วก็มีการปล่อยข่าวด้วยว่ามี เอ่อ เรือบรรทุกน้ำมันของสหรัฐอเมริกาบางลำที่แบบถูกยิงไฟลุกอะไรอยู่นะคะ ในขณะที่ทางเซ็นคอมของสหรัฐนะคะ ทางกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐก็ขับสู้มากนะคะ บอกว่าไม่ปิดจ้ะ ไม่ปิด ฉันยืนยันว่าเจ้าแค่พอมุสได้อยู่ และยืนยันด้วยนะคะว่าไม่มีการวางกับระเบิดในน่านน้ำของช่องแคบฮอร์มุสโดยอิหร่านแต่อย่างใดทั้งสิ้น ซึ่งอันเนี้ เหตุผลเขาก็อย่างที่อย่างที่เราพูดกันไปเมื่อกี้เลยอ่ะ สอดคล้องก็คือเขาบอกว่าอิหร่านไม่มีทางที่จะวางกับระเบิดในน่านน้ำช่องแคบฮอร์มุส เพราะตัวเองอ่ะยังต้องส่งน้ำมันถึง 8-90% ไปให้จีนผ่านทางช่องแคบฮอร์มุส เพราะฉะนั้นไม่มีทางที่ช่องแคบฮอร์มุสจะถูกปิด เพราะว่าอิหร่านเองนั่นแหละจะเดือดร้อนโดยการส่งน้ำมันไปจีนไม่ได้นะคะ
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นนะคะ ก็มีการเอาภาพถ่ายดาวเทียมมาแบบปรากฏให้เห็นนะคะว่าจนถึงตอนนี้นะคะ แทบจะไม่มีเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุสเลย ก็ไปออกันอยู่ที่ปากอ่าวฝั่งใน ก็คือฝั่งที่ยังอยู่ในในอ่าวเปอร์เซีย ยังไม่ ออกมาทะเลออกทางทะเลนะคะ ซึ่งมันก็เป็นไปได้ว่าบรรดาเรือพาณิชย์เนี่ย ก็รอดูท่าที คือไม่กล้าใครจะไปกล้าแบบว่า เฮ้ย ตลกอิหร่านมันจะยิงจริงมั้ย เราลองขับเรือผ่านไปเลยดีกว่า อะไรอย่างเงี้ยนะคะ เอ่อ ตอนเนี้ย มันก็เลยเกิดการชะลอตัว ซึ่งแปลว่าอะไร? แปลว่าต่อให้ช่องแคบฮอร์มุสไม่ได้ปิดแบบปิดสนิทเนี่ย แต่ยังไงก็กระทบกับเส้นทางการขนส่งน้ำมันและการพาณิชย์ของโลกแล้วอย่างแน่นอน แต่มันจะเป็นระยะสั้น หรือระยะยาวเนี่ย ก็ต้องดูว่าอเมริกาจัดการเรื่องนี้ได้ดีแค่ไหนนะคะ เพราะว่าในขณะที่อิหร่านขู่ปิดช่องแคบฮอร์มุสเนี่ย ก็มีภาพถ่ายดาวเทียมยืนยันแบบเดียวกันเลยว่า อเมริกาและอิสราเอลนะคะ ก็ยังโจมตีฐานทัพเรือของกองกำลัง เอ่อ พิทักษ์ปฏิวัติอิสลามนะคะ อย่างต่อเนื่อง แล้วก็ตอนเจมเรือหลบของอิหร่านไปแล้ว 11 ลำ จากตอนแรกที่บอกว่า 9 ลำนะคะ ซึ่งแปลว่าอะไร? แปลว่าอเมริกาเองก็คิดแหละว่าต้องไม่ให้มีการปิดช่องแคบฮอร์มุส ก็เลยเน้นไปที่การโจมตีฐานทัพเรือของกองทัพอิหร่านนะคะ ก็ยังคงเป็นการต่อสู้กันทั้งทางการทหารแล้วก็การข่าวในเรื่องของการปิดช่องแคบฮอร์มุส แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นในระยะสั้นเนี่ย ทำใจเลยว่ามันคงแทบจะปิดสนิทแน่นอน เพราะต่อให้ไม่ได้ปิดจริง เรือพาณิชย์ก็คงยังไม่กล้าผ่านในระยะเวลาอันใกล้นี้นะคะ แต่ว่ามันจะเป็นแบบนี้ไปยาวนานแค่ไหนเนี่ย ก็อยู่ที่การงัดข้อกันระหว่างสหรัฐอเมริกาแล้วก็อิหร่านนะคะ โดยที่มีจีนยืนเครียดอยู่ข้างๆ เพราะว่าจะเป็นผู้ที่เสียผลประโยชน์มากที่สุดถ้าหากว่ามีการปิดช่องแคบฮอร์มุสจริงๆ
คำถามสุดท้าย โซนสุดท้ายแล้วค่ะ Where is ไทย? และประเทศไทยอยู่ไหนในท่ามกลางความขัดแย้งนี้? เมื่อกี้นะคะ พูดไปแล้วว่าใน เอ่อ สถานการณ์การสู้รบที่หลายๆคนเนี่ย โฟกัสแค่อิสราเอล สหรัฐอเมริกาฝั่งนึง แล้วก็อิหร่านอีกฝั่งนึง แล้วก็เราหลบเราก็รบกันนะคะ ประเทศพันธมิตรในตะวันออกกลางก็ไซด์กับสหรัฐอเมริกาสู้กับอิหร่านอะไรแบบนี้ใช่มั้ยคะ แล้วไทยอยู่ตรงไหน? แต่เมื่อกี้นี้เราได้ยินแล้วใช่มั้ยคะ คำว่าจีน? ย้ำอีกครั้งเรื่องนี้เนี่ย ผู้ที่กังวลมากที่สุดเนี่ย น่าจะเป็นจีน เพราะอะไรค่ะ การที่สหรัฐอเมริกาอยู่ดีๆ สังหาร คมเนอีทิ้ง แล้วก็ encourage แล้วสนับสนุนให้เกิดไม่ regime change ก็เปลี่ยนผู้นำเฉยๆ ซึ่งก็วัดดวงเอาว่าเปลี่ยนผู้นำแล้วจะดีขึ้นกว่าอายาตุลเลาะห์ คมเนอีหรือไม่ ซึ่งไม่ว่ายังไงเนี่ย เขาคงไม่ได้กุมอำนาจได้เบ็ดเสร็จเท่ากับ คมเนอี ในหัวของทรัมป์ก็คงคิดว่าต่อให้มันไม่ได้นิสัยดีขึ้น มันก็คงดีลุมสถานการณ์ในประเทศมันไม่เบ็ดเสร็จเท่าผู้นำคนเดิมอะไรแบบเนี้ยนะคะ เพราะฉะนั้นหมายความว่าสหรัฐอเมริกาเนี่ย กำลังจะมี leverage หรือว่ามีอิทธิพลได้มากขึ้นในพื้นที่ตะวันออกกลางนะคะ ที่จากที่ผ่านมาที่สู้รบกับอิหร่านอยู่โดยตลอดนะคะ พูดง่ายๆ เนี่ย อิสราเอล สหรัฐอเมริกาเนี่ย ตอนนี้แฮปปี้มากๆ ในเมื่อสหรัฐอเมริกากับอิสราเอลแฮปปี้มากๆ คนที่ไม่แฮปปี้เลยก็คือจีน อย่าลืมนะคะว่ามันไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่จีนเนี่ย เป็นลูกค้าหลักรายสำคัญแทบจะรายเดียวของอิหร่าน เพราะมันคือการถ่วงดุลอำนาจในพื้นที่ ภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มันทรัพยากรมหาศาลใช่มั้ยคะ เพราะฉะนั้นเมื่อดุลอำนาจมันเริ่มเสียไป มันเริ่มเอียงไปอยู่ฝั่งสหรัฐอเมริกาเนี่ย คนที่กังวลที่สุดก็คือจีน ไม่ใช่แค่เรื่องของการซื้อน้ำมันนะคะ แต่มันคือเรื่องของการแข่งขันอำนาจกันในภูมิภาคต่างๆ แล้วให้ทาย นอกจากในตะวันออกกลางที่อเมริกา กับจีนแข่งอำนาจกัน ภูมิภาคไหนอีกคะที่เขาแข่งอำนาจกันอยู่? ภูมิภาคเราค่ะคุณพี่ ก็คือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นะคะ ที่สหรัฐอเมริกา กับจีนเนี่ย มีการปะทะกัน หาทางอำนาจอยู่แน่นอน ไม่ได้เกิดเป็นสงครามนะคะ แต่มันก็มีการแย่งชิงพันธมิตรกันอย่างยิ่งจริงจังมากๆ และไทยเองก็เป็นส่วนหนึ่งใน เอ่อ สงครามอันนี้ นะคะ ว่าสหรัฐอเมริกาก็จะขยาย จีนก็จะคุมเอเชียอยู่นี่มันเป็นบ้านชั้นนะแก อะไรแบบเนี้ยนะคะ เพราะฉะนั้นสิ่งนี้เนี่ย มันจะสร้างแรงกระเพื่อมใหญ่มากใน geopolitical หรือว่าภูมิรัฐศาสตร์อันตึงเครียดขึ้นอย่างต่อเนื่องระหว่างจีนกับสหรัฐอเมริกานะคะ
สิ่งที่ไทยกำลังเผชิญเนี่ย ระยะสั้นในเรื่องราคาทอง ราคาน้ำมันเนี่ย มันเป็นเรื่องที่ใครๆ ก็คาดดับได้อยู่แล้ว การดูแลพี่น้องแรงงานไทยที่อยู่ ในตะวันออกกลาง อันนี้เป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องทำอยู่แล้วนะคะ แต่ว่าสิ่งที่ จะเกิดขึ้นในอนาคตเนี่ย ก็คือคุณต้องรู้ตัวนะว่าประเทศขนาดกลางอย่างไทยเนี่ย กำลังจะอยู่ลำบากขึ้นเรื่อยๆ ในสมรภูมิที่จีน เพี้ยงพล้ำในตะวันออกกลาง แล้วเขาย่อมไม่ มีทางที่จะเสียเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ให้กับสหรัฐอเมริกา ในขณะเดียวกัน สหรัฐอเมริกาซึ่ง make leverage ในตะวันออกกลางแล้วก็ ย่อมคิดว่ากูทำที่นี่ได้ กูก็ทำที่อื่นได้ หรือภาพออกป่ะ เพราะฉะนั้นคนที่อยู่ระหว่างเขาวัวกับเขาควายก็คือพวกเราคนไทยนะคะ ในสถานการณ์แบบนี้ บวกกับสถานการณ์ที่เรารู้ อยู่แล้วว่าระเบียบโลกมันเปลี่ยนไปแล้ว สหรัฐอเมริกาไม่ได้ทำกับอิหร่านเป็นที่แรกนะคะ ที่อยู่ดีๆ ไปเตะผู้นำเขาออกเนี่ย ก่อนหน้านี้ทำกับเวเนซุเอลา นิโกลัส มาดูโร่ไปแล้วนะคะ แล้วตอนนี้ก็ทำกับ คมเนอี ซึ่งมีช็อกโลกมากจริงๆ คือ คมเนอีเป็นผู้นำที่แบบ ก็เป็นตำนานของโลกคนหนึ่งอ่ะนะ เขาเป็นผู้นำที่ดีหรือไม่ดีก็อีกเรื่องนึง แต่ว่าเขาเป็นผู้นำที่หนาแน่น มีฐานเข้มแข็งมาก แต่ก็ยังสังหาร คมเนอี คาบ้านได้ เพราะฉะนั้นเนี่ย เราไม่รู้เลย อย่าลืมนะ ทรัมป์เพิ่งเข้าสู่ตำแหน่งนะคะ ยังเหลือเวลาอีก 3 ปีนะคะ ยังไม่รู้ว่า 3 ปีที่เหลือภายใต้ทรัมป์เนี่ย จะเกิดอะไรขึ้นกับโลกและประเทศไทยอีกบ้างนะคะ ประเทศไทยต้องคิดแล้วว่าระเบียบโลกแบบนี้ เราเป็นประเทศขนาดกลางแบบนี้ สิ่งที่เราควรส่วนเร่งทำมากที่สุดก็คือแสวงหาพันธมิตร ซึ่งในขณะที่โลกกำลังบังคับให้เราเลือกว่าจะพันธมิตรกับอเมริกา หรือพันธมิตรกับจีน สิ่งที่เราควรจะทำจริงๆ ก็คือแสวงหาพันธมิตรที่ตกอยู่ในสถานการณ์เดียวกับเราอ่ะค่ะ คือถูกบังคับให้เลือกข้างระหว่างจีนกับสหรัฐอเมริกา แล้วประเทศขนาดกลางเนี่ย มีไม่น้อย หลายๆประเทศไม่ใช่ประเทศขนาดกลางด้วยซ้ำนะ อย่างเช่นแคนาดา อะไรแบบเนี้ยนะคะ อินเดีย แบบเนี้ยนะคะ เพราะฉะนั้น ดิฉันคิดว่าตอนนี้เราอยู่ในสถานการณ์ทางแพร่งที่สำคัญมากของประเทศไทย ว่ามันไม่ใช่แค่เรื่องการต่างประเทศแล้วนะคะ นี่คือการมีชีวิตรอดของประเทศไทย การมีศักยภาพ มี leverage มีพลังต่อรองในเวทีโลก มันก็อยู่ที่ว่าฝีมือในการ balance ความสัมพันธ์กับชาติมหาอำนาจ 2 ชาติ โดยการที่ เราพยายามสร้างกลุ่มของประเทศขนาดกลาง เหมือนสมัยก่อนในช่วงสงครามเย็นที่เขาเกิดกลุ่มประเทศนาม ประเทศไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดอ่ะ ดิฉันคิดว่าเวลาโลกกำลังต้องการกลุ่มประเทศแบบนั้นอยู่นะ กลุ่มประเทศที่จะบอกว่าเฮ้ย เราจะไม่ถูกบังคับตามเกมของมหาอำนาจให้เลือกระหว่างอเมริกา หรือระหว่างจีน เราจะเป็นกลุ่มประเทศที่เลือกผลประโยชน์ของประชาชนในประเทศชาติของเราเอง ไม่โปรอเมริกา ไม่โปรจีน แต่เราจะโปรไทย แล้วเราจะรวมกลุ่มประเทศเหล่านี้ เพื่อต่างฝ่ายต่างช่วยกันสร้างพลังต่อรอง และปกป้องผลประโยชน์ของประเทศเราเอง โดยไม่ไม่อยู่ภายใต้แรงกดดันของมหาอำนาจชาติไหนนะคะ ก็ฝากรัฐบาลใหม่ของประเทศไทยไว้ด้วยนะคะว่า เรื่องเบสิคพื้นฐานควรทำก็ทำได้ก็ทำไปแล้วก็ทำดีก็ทำต่อไปนะคะ ดูแลพี่น้องคนไทย ดูแลความปลอดภัยของคนไทย เรื่องของการดูแลราคาน้ำมัน อันนั้นเป็นเรื่องเฉพาะหน้าค่ะ แต่เรื่องที่คุณต้องคิดจริงๆ ก็คือภายใต้ระเบียบโลกที่เปลี่ยนไป ประเทศขนาดกลางอย่างเราจะเอาตัวรอดและรักษาผลประโยชน์ของคนไทยได้อย่างไร อันนี้คือโจทย์ที่เราต้องเผชิญนะคะ ในสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนไป และวุ่นวายแบบนี้ค่ะ และนี่ Yeah.