Transcription
Yeni bir videodan herkese merhaba arkadaşlar. Bu videoda sizlerle beraber herkesin konuştuğu, hem sosyal medya kullanıcılarını hem de oyuncuları etkileyecek, bu platformları kökten etkileyecek yeni kararların alındığı yasal düzenlemeleri konuşacağız.
Çünkü ortada çok büyük bir bilgi kirliliği var. Bazıları gerçekten oyun platformları kapanacak diyor. Bazıları 15 yaş altı direkt olarak sosyal medyayı kullanamayacak diyor. Bu bilgi doğru bu arada, gerçekten kullanamayacak fakat hemen değil. Ortada 6 aylık bir süreç var. Bu alınan tüm kararları sizlere bu videoda basit bir dille anlatacağım. Oyun platformları ile alakalı da ciddi kararlar var. Bunlar ne anlama geliyor? Ne zaman yürürlüğe girecek? Bunların hepsini tek tek anlatacağız. Biz sosyal medya kullanıcıları ve oyuncuları bu kararlar alındığında neler bekleyecek? Dilerseniz videomuza geçelim.
İlk olarak şunu belirtmek istiyorum. Mecliste kabul edilen yeni yasal düzenleme, yani bu 758 sayılı kanun, hemen yarın yürürlüğe girmeyecek. Sosyal platformlar ve oyun platformları ile ilgili alınan kararlar resmi gazetede yayınlandıktan 6 ay sonra yürürlüğe giriyor. Yani şu an için yarın hesaplarımız kapanacak veya oyun platformları yakın zamanda kapanacak gibi şeyler söylemek yanlış olur. Bu yasa hem sosyal medya kullanıcılarını hem de oyun platformlarını ilgilendiriyor. Yani ortada iki ayrı yasa değil, tek bir yasa var aslında.
İlk olarak sosyal medya yaş sınırından bahsetmek istiyorum. Burada aslında kural çok net, hiçbir şekilde esnetilemez bir kural olarak anlatılıyor. 15 yaşında olan herhangi birisi sosyal medya platformlarına giremeyecek. Burada ebeveyn kontrolü olsa dahi bir kimlik doğrulaması olacağı için 15 yaşını doldurmayanlar Instagram, TikTok, YouTube gibi platformlara hiçbir şekilde giremiyor. Bu arada kimlik doğrulamasını ben yine yasal açıklamaları baz alarak sizlere söylüyorum. Çünkü bu kimlik doğrulama olayının da henüz geleceği kesin değil. Uygulanması çok zor bir şey. Benzer bir olay Avustralya'da da olmuştu. Videonun sonlarına doğru Avustralya bu sosyal medya yasağını nasıl uygulayabildi veya uygulayabildi mi? Avustralya'da yaş sınırı 16'ydı. 16 yaşının altındakiler bu yasağı delebildi mi? Bunları da anlatacağız.
Bu yasak geldikten sonra platformlar 15 yaşını doldurmamış olan kullanıcıların hesap açmasını veya kendi hesaplarını kullanabilmesini engellemek için bazı tedbirler almak zorunda olacak. Bu tedbirleri platformlar kendileri yönetecek. Yani herhangi bir aşım olduğu zaman ceza doğrudan çocuğa veya aileye değil, bu tedbirleri almayan platformlara olacak. Ortada bir güvenlik ihlali olduğu zaman ana muhatap çocuk değil, platformların kendisi olacak. Devlet atanan temsilcilere "Siz neden bu tedbiri almadınız?" diye cezalar kesecek. Çocuk veya aileye herhangi bir yaptırım olmayacak. Tabii şimdilik açıklananlara göre bu kurallar henüz resmiyete dökülmediği için net bir şey söylemem yanlış olur. Fakat şu ana kadar açıklananlar bu yönde.
Peki 15-18 yaş arasında olan gençler için nasıl bir yol izlenmesi bekleniyor? Bu yaş grubundakiler için de ayrıştırılmış bir hizmet olacak. Bu ne anlama geliyor? Platformlar bu yaş grubundaki gençlerle yetişkinlere aynı içeriği göstermeyecek, göstermemesi gerekiyor. Yani örneğin şiddet, uygunsuz reklam veya zararlı içeriklerden korunacak özel algoritmaların geliştirilmesi bekleniyor. Bunu biraz daha genç hesap gibi düşünebilirsiniz. Hassas içerikler daha az görüntülenecek. Ebeveyn kontrol araçlarının olması bekleniyor. Nasıl ki bazı platformlarda çocuk profili veya aile modu gibi özellikler varsa, bu platformlarda da 15-18 yaş arası gençler için bir ebeveyn kontrolü modunun da olması bekleniyor. En azından devlet platformlardan böyle bir şey geliştirmelerini isteyecek ve sosyal medya platformlarının inisiyatifinde olmayan bir durum bu. Facebook, "Ben bu özelliği kullanmıyorum" gibi bir şey diyemeyecek. Resmi olarak böyle bir şey istendiğinde platformların bu özellikleri eklemesi zorunlu olacak. Eğer uygulanmazsa, bildiğiniz gibi bant daraltma, para cezaları gibi engellemeler karşımıza çıkacak.
Bir de kimlik doğrulama konusu var. Bazı söylentilere göre artık sosyal medya hesaplarımızla e-devletlerimizi eşleştirip e-devletle giriş yapacağımıza dair de bazı açıklamalar bulunuyor veya var olan hesaplarımızı e-devletimizle eşleştireceğiz gibi veya yeni hesap açarken de yine TC kimlik onayı veya e-Devlet bağlantısı da olabilir diye söylentiler var. Bunlara da bir açıklık getirmek istiyorum. Şimdi resmi verilere baktığımız zaman bu yaş doğrulaması yükümlülüğü kesinleşti. Fakat bunun nasıl olacağı henüz belli değil. İlla e-devletle bu doğrulamanın olacağı henüz bilinmiyor. Fakat olabilir de. Bakanlıkların açıklamalarına göre biz bu yöntemin nasıl olacağını platformlara bırakıyoruz. Onlar daha güvenli bir model geliştirsin benzerinde açıklamalar var. Fakat bazı kaynaklara göre e-devlet üzerinden doğrulama kodu alınarak girileceği de açıklanıyor. Burada da henüz netleşen bir şey yok. Bu kararın nasıl uygulanacağı önümüzdeki aylarda belli olacak. Fakat burada tek bir amaç var: Gerçek bir kişi olduğunuzu kanıtlamak. Takma bir ad kullanabiliriz. Kendi adımızla sosyal medyaya girmek zorunda değiliz. Fakat her halükarda bizim hesaplarımızın TC kimliğimizle eşleşmesi öngörülüyor. Yaş doğrulaması kesin gelecek fakat herkesin e-devletle giriş yapması veya TC kimlikleriyle eşleştirilmesi zorunluluğunun uygulanması için henüz çok erken. Şu anlık sadece yaş doğrulaması üzerinde bir adım atılacaktır. E-devletle hesabımızı eşleştirmek veya TC kimliğimizle eşleştirmek için şu anlık büyük bir çalışma bulunmuyor. Öncelikle hedef yaş doğrulama konusu olacak. Sosyal medya için alınan kararları böyle özetleyebiliriz.
Peki oyun yasalarında durum ne halde? Oyun platformlarından ne isteniyor? Yine tıpkı sosyal medya konusunda olduğu gibi oyun platformlarının da bazı sorumlulukları olacak. Örneğin, bunu daha önceki videoda da bahsetmiştik. Günlük 100.000'den fazla girişi olan her oyun platformunun temsilci ataması zorunlu olacak. Devlet bir kısıtlama, bir kural, bir veri istediği zaman bir muhatap istiyor açıkçası. Ayrıca bu platformlar mağazasındaki her oyun için yaş derecelendirmesi eklemek zorunda. Bildiğiniz gibi her oyunun sol alt köşesinde renkli sayılar ve harfler bulunuyor. Bunlar yaş derecelendirmelerini ifade ediyor. Her oyunda bunun olması gerekiyor. Eğer bir oyunda yaş derecelendirmesi olmazsa, bu oyun +1 olarak kabul edilecek.
Peki Steam veya Epic Games gibi platformların kapanma ihtimali var mı? Açıklamalara göre platformların tamamen kapatılmasına izin veren madde metinden çıkartıldı. Fakat platformlar kurallara uymazsa yine kademeli olarak bazı cezalar gelecek. Platformların kapanması konusuna gelecek olursak, direkt olarak "evet kapanacak" demek yanlış olur, fakat "hiçbir şey olmayacak" demek de yanlış olur. Yine platformlara yüklenen sorumluluklar için attıkları adımlara göre kurallar belirlenecek. Ona göre platform yasakları kapıda olabilir. Çünkü Türkiye'nin istediği bazı şeyler var: Temsilci ataması, yaş derecelendirmesi yapması ve ebeveyn kontrolü tarzı bir araç geliştirmek. Bunlar yapılmadığı takdirde kademeli olarak bant daraltma uygulanabilir. Bant daraltma bence oyunları tamamıyla oynanamaz hale getirir. Online, offline fark etmeksizin. Çünkü herhangi bir VPN'le dahi bu bant daraltmanın aşılması planlansa bile, online oyunlarda gecikme dediğimiz MS değeri önemli olduğu için herhangi bir şekilde bunun önüne geçilmeyecektir.
Peki bu sosyal medya yasasını uygulayan bir ülke bu sorunun önüne geçebildi mi? Şimdi sizlere herhangi bir yorum katmadan Avustralya'da 2025 yılının sonunda yürürlüğe giren sosyal medya yasasından bahsetmek istiyorum. Bizdeki 15 yaş sınırı Avustralya'da 16'ydı. Peki uygulandıktan sonra neler oldu? Bu yasağın teknik olarak uygulanmasının gerçekten çok zor olduğunu aslında biz Avustralya'da gördük. Yapılan araştırmalara göre yasak geldikten sonra bile Avustralya'daki 16 yaş altı çocuklar bu yasağı çiğnemeye devam etti. Örneğin doğum tarihlerini yanlış girdiler. Çünkü bu kimlikle onaylama süreci henüz yürürlüğe giremedi veya VPN kullanarak bu kuralı açtılar veya ebeveyn denetimlerini bir şekilde atlayarak aile hesaplarını kullanarak sosyal medya kullanmaya devam ettiler. Hatta onaylanmış hesaplar kara borsada satılmaya bile başlandı. Yani bir şekilde sosyal medyaya girmek isteyen çocuk girmeye devam edebildi. Önemli olan Avustralya'daki denetimlerle Türkiye'deki denetimlerin farkı olacak. Burada aynı şekilde uygulanabilir mi? Farklı yöntemlere başvurulacak mı? Çünkü Avustralya'daki sürecin etkisiyle bazı haber ve açıklamalarda VPN'lerin de lisanslı hale gelmesi ve benzer yaş doğrulama süreçlerinden geçmesi için de kurallar geleceğine dair söylentiler ortaya çıktı. Bu da sosyal medya yasağını geçmek isteyen 15 yaş altı çocukların bu kuralı çiğnemesini engellemek için bir ön hazırlık aslında. Çocuk sosyal medyaya girebilmek için VPN indirecek ve VPN'de de yaş doğrulamasıyla karşılaşacak. Fakat VPN konusu sadece söylentiden ibaret. Ben burada aslında biraz daha insanların tepkilerinin ölçüldüğünü düşünüyorum. Çünkü ortada büyük iki yasa var: Hem platformlar hem sosyal medyalar. VPN biraz daha geri plana atılacaktır. Çünkü bu iki ana konu çok daha uğraş gerektiren bir şey. VPN üzerinde çalışılması gereken daha da büyük bir şey olacak. Bu konuda lisansı almadan devam edeceğini ve Türkiye'ye bir şey paylaşmadan VPN hizmeti sunmaya devam edeceğini de açıklamıştı. Bunun gibi farklı platformlar da yine ortaya çıkacaktır. Bu yüzden VPN konusu şu an birazcık çok düşük ihtimal gibi düşünebilirsiniz. Fakat Avustralya'daki örneğe baktığımız zaman evet, VPN'le çocuklar bunları aşabilmiş. Bu VPN konusu hakkında da bir video çekmek istiyorum. Eğer siz de istiyorsanız yorumlar kısmına belirtebilirsiniz.
Videomuzun yavaş yavaş sonuna geliyoruz. Peki biz şimdi ne yapmalıyız? İlk olarak şuna kesin eminiz: 15 yaş altı sosyal medya kullanımı ciddi bir şekilde kısıtlanacak, hatta büyük bir ihtimalle yasak bekleniyor. 15-17 yaş arası için daha kontrollü bir kullanım ve ebeveyn kontrolü de hedeflenenler arasında. Oyun platformları içinde temsilci zorunluluğu, yaş kısıtlamalarının eklenmesi, ebeveyn kontrolü aracı geliştirilmesi de yine istenenler arasında. Fakat bu kuralların nasıl çalışacağına önümüzdeki 6 aylık süreç gösterecek. Platformların alacağı kararlar da önemli. Örneğin kimlik doğrulamasını nasıl yapacak? Aynı şekilde hem sosyal medya hem oyun platformları için söylüyorum bunları. Veya ebeveyn kontrol aracı nasıl olacak? Bunlar bu sürecin şekillenmesindeki önemli noktalar olacaktır diye düşünüyorum. Biz de bu süreçte resmi gazeteden yönetmelikleri takip edeceğiz ve platformların açıklamalarını da takip edip sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz.
Eğer video sizin için açıklayıcı olduysa videoyu beğenmeyi unutmayın. Bunun gerçekten bize katkısı çok fazla ve fikirlerinizi de yorumlara bekliyorum. Bu düzenlemeler hakkında ne düşünüyorsunuz? Ben de özellikle oyun platformlarının ve sosyal medya platformlarının bu konuda atacağı adımları gerçekten çok merak ediyorum. Yorumlarda güzel bir tartışma ortamı yaratalım. Ben de hepsini okuyup yanıt vereceğim. O zaman sonraki videolarda görüşmek üzere. Hoşça kalın.