Transcription
Κάθεστε σε ένα πολυσίχναστο καφενείο στην καρδιά της πλάκας. Ο αέρας είναι γεμάτος από τη μυρωδιά του φρεσκομμένου καφέ και τον ήχο από τα σέκερ που χτυπούν με μανία τον φραπέ. Γύρω σας οι παρέες μιλούν δυνατά, γελάνε, μοιράζονται τα πάντα. Μία νεαρή κοπέλα στο διπλανό τραπέζι εξομολογείται με πάθος τις λεπτομέρειες του χωρισμού της. Ένας άντρας αναλύει με στόμφο τα επαγγελματικά του σχέδια σε όποιον θέλει να ακούσει. Είναι μια εικόνα οικία, ζωντανή, μια γιορτή της εξωστρέφειας που τόσο χαρακτηρίζει τον πολιτισμό σας.
Κι όμως μέσα σε αυτή την κακοφωνία αναρωτηθείτε πού πηγαίνει όλη αυτή η ενέργεια. Τι απομένει μέσα μας όταν τα πάντα γίνονται λόγια, όταν κάθε σκέψη, κάθε όνειρο, κάθε πόνος εκτίθεται στο φως της ημέρας, πριν καν προλάβει να ριζώσει. Η ψυχή, όπως ένας σπάνιος σπόρος, χρειάζεται το σκοτάδι και τη σιωπή του χώματος για να βλαστήσει. Μέσα από το ταξίδι μας σε αυτά τα βαθιά νερά της ανθρώπινης ύπαρξης θα ανακαλύψουμε μαζί τη λισμονημένη δύναμη της σιωπής. Δεν μιλώ για μια σιωπή κενή ή νεκρή, αλλά για μια σιωπή γεμάτη, ζωντανή. Μια σιωπή που είναι ο καμβάς πάνω στον οποίο ζωγραφίζεται ο αληθινός εαυτός. Θα δούμε πώς αυτή η σιωπηλή δύναμη μπορεί να γίνει η μεγαλύτερη μας ασπίδα σε έναν κόσμο που απαιτεί διαρκώς την προσοχή και την ενέργειά μας.
Αν νιώθετε μια έλξη προς αυτή την εσωτερική εξερεύνηση, δείξτε την υποστήριξή σας με ένα like στο βίντεο και μια εγγραφή στο κανάλι. Σας προσκαλώ να γράψετε στα σχόλια τη φράση "Αναζητώ τη δύναμη στη σιωπή" για να δηλώσετε την πρόθεσή σας σε αυτό το ταξίδι.
Η ψυχολογία μας διδάσκει ότι η ψυχή έχει τη δική της ενέργεια, μία ζωτική δύναμη που τροφοδοτεί τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις πράξεις μας. Φανταστείτε αυτή την ενέργεια σαν μια λίμνη με κρυστάλλινα νερά. Κάθε φορά που μιλάτε για ένα σχέδιο που μόλις γεννήθηκε στο μυαλό σας, για μια ιδέα που δεν έχει ωριμάσει, για ένα όνειρο που είναι ακόμα εύθραυστο, είναι σαν να ανοίγετε μία μικρή διέξοδο σε αυτή τη λίμνη. Το νερό αρχίζει να χάνεται, η στάθμη πέφτει. Το όνειρο που χρειαζόταν όλη αυτή την ενέργεια για να υλοποιηθεί αποδυναμώνεται. Χάνει τη μαγεία του, την κινητήρια ορμή του.
Γι αυτό οι αρχαίοι πυθαγόριοι απαιτούσαν από τους μαθητές τους να τηρούν συγή για πέντε ολόκληρα χρόνια. Δεν ήταν μια τιμωρία, αλλά μια εκπαίδευση. Μάθαιναν να συγκρατούν την ψυχική τους ενέργεια, να την καλλιεργούν εσωτερικά μέχρι να γίνει τόσο ισχυρή που τα λόγια τους όταν επιτέλους τα πρόφεραν, να έχουν το βάρος της σοφίας και όχι την ελαφρότητα της φλιαρίας.
Το πρώτο μάθημα λοιπόν είναι αυτό. Η σιωπή προστατεύει την ενέργεια των ονήρων σας. λειτουργεί ως μία αόρατη θερμοκυτίδα, όπου οι πιο πολύτιμες ιδέες σας μπορούν να αναπτυχθούν προστατευμένες μακριά από τον κρύο αέρα της κριτικής και της αμφιβολίας, μέχρι να είναι έτοιμες να αντικρίσουν τον κόσμο.
Το δεύτερο μάθημα είναι εξίσου σημαντικό και συνδέεται άμεσα με το πρώτο. Η σιωπή σας προστατεύει από τις προβολές των άλλων. Τι σημαίνει αυτό σε απλή γλώσσα κανένας άνθρωπος δεν βλέπει τον κόσμο όπως είναι, αλλά όπως είναι ο ίδιος. Η ψυχή μας συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούμε προβάλλει τις δικές της ανασφάλειες, τους φόβους, τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες και τις σκιές της πάνω στους άλλους. Όταν εσείς μοιράζεστε με ενθουσιασμό ένα τολμηρό σας σχέδιο, ο φίλος σας που φοβάται το ρίσκο μπορεί να σας απαντήσει με κινισμό. Όχι επειδή το σχέδιό σας είναι κακό, αλλά επειδή προβάλλει πάνω σας τον δικό του φόβο. Η συνάδελφός σας που ζηλεύει κρυφά την πρόοδό σας μπορεί να προσπαθήσει να σας αποθαρρύνει προβάλλοντας τη δική της ανασφάλεια πάνω στην ικανότητά σας. Γίνεστε χωρίς να το θέλετε ο καθρέφτης των δικών τους εσωτερικών συγκρούσεων.
Η σιωπή σε αυτή την περίπτωση λειτουργεί σαν ένας μανδίας που σας καθιστά αόρατους σε αυτές τις προβολές. Όταν δεν δίνετε πληροφορίες, όταν δεν εκθέτετε τις ευάλλωτες πλευρές σας, δεν δίνετε στους άλλους το υλικό που χρειάζονται για να προβάλλουν πάνω σας τα δικά τους ψυχολογικά δράματα. Δεν τους επιτρέπεται να μετατρέψουν το όνειρό σας σε πεδίο μάχης για τους δικούς τους δαίμονες. Όπως έχω γράψει, όλα όσα μας ενοχλούν στους άλλους μπορούν να μας οδηγήσουν στην κατανόηση του εαυτού μας. Αυτό ισχύει και αντίστροφα. Αυτό που οι άλλοι επικρίνουν σε εμάς συχνά αποκαλύπτει περισσότερα για εκείνους παρά για εμάς. Κρατώντας σιωπή, διατηρείτε την καθαρότητα της πρόθεσής σας και προστατεύετε το όραμά σας από την ψυχολογική ρύπανση των γύρω σας.
Το τρίτο μάθημα αφορά τη δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων. Η σιωπή καλλιεργεί το μυστήριο και την υγιή έλξη. Σε μια εποχή που η υπερβολική έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει γίνει κανόνας, όπου οι άνθρωποι μοιράζονται κάθε λεπτομέρεια της ζωής τους, το μυστήριο έχει γίνει ένα σπάνιο και πολύτιμο αγαθό. Όταν γνωρίζετε κάποιον καινούργιο, η έλξη δεν πηγάζει από αυτά που ξέρετε για αυτόν, αλλά από αυτά που δεν ξέρετε. Είναι ο άγνωστος κόσμος που κρύβεται πίσω από τα μάτια του οι σκέψεις που δεν έχουν ειπωθεί, οι εμπειρίες που δεν έχουν μοιραστεί. Αυτό το κενό, αυτό το μυστήριο είναι που εξάπτει την περιέργεια και δημιουργεί μια βαθύτερη επιθυμία για σύνδεση. Όταν κάποιος αποκαλύπτει τα πάντα από την πρώτη στιγμή, είναι σαν να διαβάζεις την τελευταία σελίδα ενός βιβλίου πριν καν το αρχίσεις. Η μαγεία χάνεται.
Στην ψυχολογία της ψυχής μιλάμε για τις αρχετυπικές εικόνες της άνυμα και του άνυμους. Την εσωτερική γυναικεία μορφή στην ψυχή του άντρα και την εσωτερική ανδρική μορφή στην ψυχή της γυναίκας. Αυτές οι μορφές στρέφονται από το μυστήριο, από την προβολή του ιδανικού πάνω στο άγνωστο. Η υπερβολική ομιλία και η αποκάλυψη των πάντων σκοτώνει αυτή την προβολή και συχνά οδηγεί στην απομυθοποίηση και την πλήξη. Η σιωπή από την άλλη πλευρά επιτρέπει στον άλλον να σας ανακαλύπτει σταδιακά, σαν να ξεφυλίζει ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα. Κάθε σιωπηλή στιγμή, κάθε παύση, κάθε βλέμμα που λέει περισσότερα από χίλες λέξεις κτίζει μια γέφυρα έλξης πολύ πιο ισχυρή από οποιαδήποτε λεκτική εξομολόγηση. Η αρχαία εσωτερική σοφία ψηθηρίζει πως η μεγαλύτερη δύναμη βρίσκεται σε αυτό που δεν λέγεται. Αυτό δεν είναι ένα κάλεσμα για ανειλικρίνεια, αλλά για μια συνειδητή οικονομία των λέξεων που επιτρέπει στη σχέση να αναπνεύσει και στο μυστήριο να κάνει τη δουλειά του.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς αυτά τα μαθήματα εφαρμόζονται στην πραγματική ζωή, ας δούμε την ιστορία της Ελένης από τη Θεσσαλονίκη. Η Ελένη, μια ταλαντούχα αλλά ανασφαλής γραφίστρια, είχε ένα μεγάλο όνειρο. Να αφήσει την ασφάλεια της εταιρείας όπου δούλευε και να δημιουργήσει το δικό της μικρό εργαστήρι κεραμικής. Ήταν ένα όνειρο που την έκανε, μια φλόγα που φώτιζε τις πιο μύχες σκέψεις της. Ένα βράδυ γεμάτη ενθουσιασμό βρέθηκε με την παρέα της σε μια ταβέρνα στα λαδάδικα. Ανάμεσα στους μεζέδες και τα τσίπουρα με την καρδιά της να χτυπά δυνατά τους αποκάλυψε το σχέδιό της. Η αντίδραση ήταν ένας χύμαρος από προβολές, όπως ακριβώς περιγράψαμε. Ο Γιώργος που πάντα φοβόταν το ρίσκο της είπε, "Μα καλά, Ελένη, είσαι τρελή να αφήσεις τη σίγουρη δουλειά σου μέσα στην κρίση." Η Μαρία που πάντα ονειρευόταν να κάνει κάτι δικό της, αλλά δεν τολμούσε, της είπε με μία δόση παθητικής επιθετικότητας. Ωραία ιδέα, αλλά χρειάζεται τεράστιο κεφάλαιο. Από πού θα τα βρεις Ο καθένας, αντί να ακούσει το όνειρο της Ελένης, της απαντούσε μέσα από το φίλτρο των δικών του φόβων και περιορισμών. Εκείνο το βράδυ η Ελένη γύρισε σπίτι της νιώθοντας άδεια. Η φλόγα που έκανε μέσα της είχε σχεδόν σβήσει. Η ενέργειά της είχε απορροφηθεί από την αρνητικότητα και την αμφιβολία των άλλων. Για εβδομάδες το όνειρο παρέμεινε παγωμένο.
Μια μέρα όμως, διαβάζοντας ένα βιβλίο για την ψυχολογία του βάθους, συνειδητοποίησε τι είχε συμβεί. Κατάλαβε ότι είχε παραδώσει το πιο πολύτιμο κομμάτι του εαυτού της στα χέρια ανθρώπων που δεν ήταν έτοιμοι να το δεχτούν. Πήρε μια απόφαση. Σταμάτησε να μιλάει για αυτό. Σε κανέναν. Η σιωπή έγινε το καταφύγιό της. Άρχισε να δουλεύει κρυφά. Τα βράδια μετά τη δουλειά παρακολουθούσε διαδικτυακά σεμινάρια κεραμικής. Τα σαββατοκύριακα πειραματιζόταν με πυλό σε μία γωνιά του μικρού της διαμερίσματος. Έκανε οικονομίες, έψαξε για έναν μικρό οικονομικό χώρο και τον βρήκε. Μέσα σε έξι μήνες χιωπηλής και αφωσιωμένης δουλειάς, το όνειρο πήρε σάρκα και οστά. Όταν τελικά άνοιξε το μικρό πανέμορφο εργαστήρι της, κάλεσε τους φίλους της στα εγγκαένια. Οι αντιδράσεις τους ήταν ένα μείγμα έκπληξης, θαυμασμού και ίσως λίγης ενοχής. Η Ελένη δεν ένιωσε την ανάγκη να τους πει τίποτα. Η απτή πραγματικότητα του εργαστηρίου της ήταν η πιο ηχειρή απάντηση. Είχε μάθει το πιο σημαντικό μάθημα. Τα ιερά όνειρα της ψυχής πρέπει να φυλάσσονται στη σιωπή, όπως οι προσευχές, μέχρι να γίνουν αρκετά δυνατά για να αντέξουν το βάρος του κόσμου. Η σιωπή της δεν ήταν παθητικότητα. Ήταν η πιο ενεργητική πράξη αυτοπροστασίας και δημιουργίας.
Αφού λοιπόν μάθαμε πώς να υψώνουμε τα τύχη του εσωτερικού μας κάστρου, πώς να προστατεύουμε τον εύθραυστο κήπο της ψυχής μας από τις εξωτερικές εισβολές, έρχεται η ώρα για το επόμενο πιο βαθύ και ουσιαστικό βήμα. Το ταξίδι μας δεν σταματά στην άμυνα. Η σιωπή δεν είναι απλώς ένα καταφύγιο, ένας ασφαλής λιμένας. Είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι το εργαστήρι του αλχημιστή. είναι ο χώρος όπου τα βασικά ακατέργαστα υλικά της ύπαρξής μας μπορούν να μετασχηματιστούν. Εδώ σε αυτή την εσωτερική ησυχία ξεκινάει η διαδικασία που αποκαλώ εξατομίκευση το ταξίδι για να γίνει κανείς ολόκληρος αδιαίρετος ο αυθεντικός εαυτός του. Δεν πρόκειται για μια πορεία προς την τελειότητα γιατί η τελειότητα είναι μια ψυχρή και άψυχη έννοια. Πρόκειται για ένα ταξίδι προς την ολότητα που σημαίνει να αγκαλιάσουμε και να ενσωματώσουμε όλα τα κομμάτια μας. τόσο τα φωτεινά όσο και τα σκοτεινά. Και το πρώτο πιο τρομακτικό και ταυτόχρονα πιο απελευθερωτικό βήμα σε αυτό το ταξίδι μπορεί να γίνει μόνο μέσα στην απόλυτη σιωπή.
Το τέταρτο μεγάλο μάθημα είναι ίσως το πιο δύσκολο αλλά και το πιο κρίσιμο. Η σιωπή σε φέρνει αναπόφευκτα αντιμέτωπο με τη σκιά σου. Τι είναι η σκιά Είναι το αόρατο κομμάτι του εαυτού μας, το προσωπικό μας ασυνείδητο. Είναι το σακίδιο που έχουμε ρίξει από την παιδική μας ηλικία όλα όσα θεωρούσαμε κακάς και απαράδεκτα ή ενοχλητικά. Εκεί μέσα κρύβονται ο θυμός που δεν επιτρέψαμε στον εαυτό μας να νιώσει. Η ζήλια που μας έκανε να ντρεπόμαστε. Οι πρωτόγονες ορμές μας. Οι φόβοι, οι ανασφάλειες, η τεμπελιά μας, η απληστία μας. Κάθε κοινωνία, κάθε οικογένεια μας διδάσκει τι είναι καλό και αποδεκτό. Ό,τι δεν ταιριάζει σε αυτό το καλούπι, το σπρώχνουμε στο σκοτάδι, στη σκιά. Όμως ό,τι καταπιέζουμε δεν εξαφανίζεται. Αντιθέτως, ζει μία αυτόνομη υπόγεια ζωή και μας επηρεάζει με τρόπους που δεν μπορούμε να ελέγξουμε. Η σκιά είναι η πηγή των ανεξέλεγκτων ξεσπασμάτων μας, των παράλογων αντιπαθειών μας, των αυτοκαταστροφικών μας συμπεριφορών.
Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται τη σιωπή. Γιατί τρέχουν να γεμίσουν κάθε κενό λεπτό με θόρυβο, μουσική, τηλεόραση, ομιλία. Γιατί στη σιωπή, όταν οι εξωτερικοί ήχοι παύουν, οι ψήθυροι της σκιάς γίνονται ενοχλητικοί. Οι αλήθειες που δεν θέλουμε να παραδεχτούμε για τον εαυτό μας αρχίζουν να αναδύονται. Είναι μία άβολη, συχνά οδυνηρή διαδικασία, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη. Όπως έχω τονίσει, κανείς δεν φωτίζεται φανταζόμενος φιγούρες φωτός, αλλά κάνοντας το σκοτάδι του συνειδητό. Η σκιά δεν είναι μόνο κακή. Περιέχει τεράστια αποθέματα ενέργειας, ζωτικότητας και δημιουργικότητας. Ο θυμός όταν αναγνωριστεί και τιθασευτεί μπορεί να γίνει κινητήριος δύναμη για αλλαγή. Η απαράδεκτη φιλοδοξία μπορεί να μετατραπεί σε υγιή ορμή για εξέλιξη. Η συνάντηση με τη σκιά στη σιωπή είναι η αρχή της αληθινής ψυχικής θεραπείας. Γιατί μόνο όταν φέρουμε στο φως αυτό που κρύβουμε στο σκοτάδι, μπορούμε να γίνουμε πραγματικά ολόκληροι και ελεύθεροι.
Από αυτή την αναμέτρηση με τη σκιά γεννιέται το πέμπτο μάθημα. Η σιωπή είναι ο καμβάς της αυτογνωσίας. Το αρχαίοδελφικό παράγγελμα γνώθι σαυτόν που υιοθέτησε ο Σωκράτης δεν είναι μία απλή προτροπή για διανοητική ανάλυση. Είναι μια πρόσκληση για βαθιά εσωτερική ακρόαση και αυτή η ακρόαση δεν μπορεί να συμβεί μέσα στον θόρυβο. Στην καθημερινότητά μας βομβαρδιζόμαστε από εξωτερικά ερεθίσματα. Οι σκέψεις μας δεν είναι καν δικές μας τις περισσότερες φορές. Είναι αντιδράσεις σε αυτά που βλέπουμε, ακούμε και διαβάζουμε. Το μυαλό μας τρέχει ασταμάτητα, πηδώντας από τη μία έγνοια στην άλλη, από το παρελθόν στο μέλλον, χωρίς ποτέ να στέκεται στην παρούσα στιγμή.
Η σιωπή δημιουργεί ένα απαραίτητο κενό. Σε αυτό το κενό για πρώτη φορά μπορούμε να παρατηρήσουμε τον ίδιο μας το νου. Μπορούμε να δούμε τις σκέψεις να έρχονται και να φεύγουν χωρίς να ταυτιζόμαστε μαζί τους. Μπορούμε να νιώσουμε τα συναισθήματα να αναδύονται στο σώμα μας χωρίς να μας παρασύρουν. Αυτή η ικανότητα της μη ταύτισης, της καθαρής παρατήρησης είναι η ουσία της αυτογνωσίας. Είναι σαν να παρακολουθείς μια καταιγίδα από ένα ασφαλές παράθυρο, αντί να βρίσκεσαι μέσα σε αυτήν, βρεγμένος και χτυπημένος από τον άνεμο. Στη σιωπή αρχίζεις να ακούς μία άλλη πιο λεπτή φωνή κάτω από τον θόρυβο του νου. Τη φωνή της διαίσθησης. Αρχίζεις να καταλαβαίνεις τι πραγματικά θέλεις, τι πραγματικά χρειάζεσαι. Πέρα από τις επιθυμίες που σου έχει επιβάλει η κοινωνία ή η μόδα. Η σιωπή δεν σου δίνει απαντήσεις, αλλά δημιουργεί τις συνθήκες για να ακούσεις τις απαντήσεις που υπάρχουν ήδη μέσα σου.
Αυτό μας οδηγεί στο έκτο μάθημα που διευρύνει την προοπτική μας. Η σιωπή μας βοηθά να διακρίνουμε τη δική μας αυθεντική φωνή από τον θόρυβο του συλλογικού ασυνείδητου. Πέρα από το προσωπικό μας ασυνείδητο, τη σκιά μας, όλοι μοιραζόμαστε μια βαθύτερη κοινή ψυχική κληρονομιά. Αυτό είναι το συλλογικό ασυνείδητο. Μία τεράστια δεξαμενή από αρχέτυπα, μύθους, σύμβολα και προκαταλήψεις που κουβαλάει η ανθρωπότητα εδώ και αιώνες. Οι ιδέες μας για το τι σημαίνει να είσαι άντρας ή γυναίκα, τι είναι επιτυχία, τι είναι καλό και κακό, πολύ συχνά δεν είναι αποτέλεσμα προσωπικής σκέψης, αλλά προϊόντα αυτού του συλλογικού πεδίου. Έχουμε απορροφήσει τις προσδοκίες των γονιών μας, τις νόρμες του πολιτισμού μας, τα μηνύματα των μέσων ενημέρωσης. χωρίς καν να το καταλάβουμε. Ζούμε τις ζωές μας προσπαθώντας να ανταποκριθούμε σε σενάρια που δεν γράψαμε εμείς.
Η σιωπηλή εσωτερική παρατήρηση λειτουργεί σαν ένα φίλτρο. Μας επιτρέπει να εξετάσουμε κάθε πεποίθηση, κάθε αξία, κάθε σκέψη και να αναρωτηθούμε είναι αυτό πραγματικά δικό μου. Το πιστεύω αυτό από καρδιάς ή απλώς το έχω υιοθετήσει επειδή έτσι έμαθα. Αυτή η διαδικασία της διάκρισης είναι γνωστή στην ορθόδοξη πνευματική παράδοση, ιδιαίτερα στα κείμενα της φιλοκαλίας ως νήψις. Η νήψις είναι η τέχνη της εγρήγορσης, της συνεχούς φύλαξης του νου από τους ξένους παρισφρέοντες λογισμούς. Είναι η πνευματική πρακτική του να παραμένεις ξάγρυπνος φρουρός στην πύλη της καρδιάς σου. Μέσα από αυτή τη σιωπηλή νήψις αρχίζουμε να αποβάλλουμε τα ψυχικά φορτία που δεν μας ανήκουν και να ανακαλύπτουμε τον πυρήνα της ύπαρξής μας τη μοναδική και ανεπανάληπτη μελωδία της δικής μας ψυχής.
Ας δούμε πώς αυτή η εσωτερική αλχημεία εκδηλώθηκε στη ζωή του Νίκου από την Κρήτη. Ο Νίκος ήταν ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας στο Ηράκλειο. Είχε χτίσει μια αυτοκρατορία από το μηδέν, αλλά με μεγάλο κόστος. Ήταν μονίμως οξύθυμος, αγχωμένος, ένας άνθρωπος που ζούσε μέσα στον θόρυβο των διαπραγματεύσεων, των τηλεφώνων που χτυπούσαν ασταμάτητα, των εντάσεων και των συγκρούσεων. Η ζωή του ήταν μία συνεχής μάχη, μια προσπάθεια να επιβληθεί, να κερδίσει. Η σκιά του, ο φόβος της φτώχειας από την οποία προερχόταν, η αδηφάγος φιλοδοξία του, είχε πάρει τον πλήρη έλεγχο, εκφραζόμενη ως ανεξέλεγκτος θυμός και κυριαρχικότητα. Ένα απόγευμα στο γραφείο του ένιωσε έναν οξύ πόνο στο στήθος. Ήταν ένα σοβαρό καρδιακό επεισόδιο. Το σώμα του, σοφότερο από το μυαλό του, του τράβηξε το φρένο με τον πιο βίαιο τρόπο. Ο γιατρός ήταν κατηγορηματικός. Αν δεν αλλάξεις τρόπο ζωής, την επόμενη φορά δεν θα είσαι τόσο τυχερός. Απόλυτη ηρεμία για τρεις μήνες.
Ο Νίκος αναγκαστικά αποσύρθηκε στο πατρικό του σπίτι ένα παλιό πέτρινο κτίσμα σε ένα ήσυχο χωριό έξω από τα Χανιά περιτριγυρισμένο από ελαιώνες. Οι πρώτες μέρες ήταν ένα μαρτύριο. Η σιωπή ήταν κοφαντική. Χωρίς το τηλέφωνο, χωρίς τις συσκέψεις, χωρίς τον θόρυβο της πόλης, βρέθηκε μόνος με τον εαυτό του για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες. Και τότε η σκιά του βγήκε στην επιφάνεια με όλη της τη δύναμη. Ένιωθε έναν αφόρητο θυμό χωρίς αντικείμενο, έναν πανικό ότι η επιχείρησή του θα κατέρρεε, έναν βαθύ φόβο ότι ήταν ένας αποτυχημένος. Ήταν τόσο άβολα που ήθελε να ουρλιάξει. Αντί όμως να το κάνει, άρχισε να περπατά. Κάθε πρωί έφτιαχνε τον ελληνικό καφέ του, καθόταν για λίγο στη βεράντα κοιτάζοντας σιωπηλά τα λευκά όρη και μετά ξεκινούσε μια πολύωρη σιωπηλή περιπλάνηση μέσα στους απέραντους ελαιώνες. Δεν προσπαθούσε να σκεφτεί ή να λύσει κάτι. Απλώς περπατούσε. Άκουγε τον ήχο του ανέμου στα φύλλα της ελιάς. Παρατηρούσε το παιχνίδιμα του φωτός στο χώμα. Ένιωθε τη ζέστη του ήλιου στο δέρμα του. Σιγά-σιγά, μέρα με τη μέρα, κάτι άρχισε να αλλάζει. Η σιωπή της κρητικής γης άρχισε να διαποτίζει την ψυχή του. Ο θυμός άρχισε να καταλαγιάζει, δίνοντας τη θέση του σε μία παράξενη θλίψη για τα χρόνια που είχε χάσει κυνηγώντας σκιές. Άρχισε να παρατηρεί τις σκέψεις του για την αποτυχία και τη φιλοδοξία, σαν να ήταν σύννεφα που περνούσαν στον ουρανό, χωρίς να ταυτίζεται μαζί τους.
Όταν επέστρεψε στο Ηράκλειο μετά από τρεις μήνες, οι συνεργάτες του βρήκαν έναν άλλον άνθρωπο. Ήταν ήρεμος, σταθερός, μιλούσε λιγότερο και άκουγε περισσότερο. Η ηγετική του ικανότητα δεν πήγαζε πλέον από την επιθετικότητα, αλλά από μία βαθιά διορατικότητα. Είχε συναντήσει τη σκιά του στη σιωπή των ελαιώνων. Την είχε αναγνωρίσει και χωρίς να το καταλάβει την είχε ενσωματώσει. Ο φόβος της αποτυχίας είχε μετατραπεί σε συνετή διαχείριση του ρίσκου. Ο θυμός είχε γίνει αποφασιστικότητα. Ο Νίκος δεν είχε γίνει μοναχός. Παρέμενε ένας δυναμικός επιχειρηματίας, αλλά πλέον ήταν ένας ολόκληρος άνθρωπος που είχε βρει την αληθινή του δύναμη όχι στον θόρυβο της μάχης, αλλά στην αλχημεία της σιωπής.
Αφού ταξιδέψαμε στα εσωτερικά τοπία της ψυχής και αντικρίσαμε το φως και τη σκιά που κατοικούν μέσα μας, ήρθε η ώρα να επιστρέψουμε στον κόσμο, αλλά όχι ως οι ίδιοι άνθρωποι. Ένας άνθρωπος που έχει αρχίσει να γνωρίζει τον εαυτό του, που έχει σταθεί σιωπηλώς απέναντι στους δικούς του δαίμονες και έχει αρχίσει να τους ενσωματώνει, δεν μπορεί παρά να σχετίζεται με τους άλλους με έναν νέο πιο συνειδητό τρόπο. Η εσωτερική μας κατάσταση καθορίζει αναπόφευκτα την ποιότητα των σχέσεων μας. Εδώ στην πολύβουη αρένα της ανθρώπινης επαφής η σιωπή αποκαλύπτει τη μεγαλύτερή της δύναμη. Δεν είναι ένα τοίχος που μας απομονώνει, αλλά ένα εργαλείο που μας επιτρέπει να χτίζουμε υγιείς γέφυρες και να οριοθετούμε τον ιερό μας χώρο. Η σιωπή στις σχέσεις δεν είναι απόσυρση. Είναι η πιο δυναμική μορφή παρουσίας.
Το 7ο μάθημα θεμελιώδες για κάθε υγιή σχέση είναι η ικανότητα να θέτουμε όρια και η σιωπή είναι το πιο κομψό και ισχυρό εργαλείο για να το πετύχουμε. Τι είναι ένα όριο Είναι η συνειδητοποίηση του πότε τελειώνω εγώ και πότε αρχίζει ο άλλος. Είναι μια πράξη βαθύτατου αυτοσεβασμού. Σε μία κουλτούρα όπου η οικειότητα συχνά συγχέεται με την κατάργηση κάθε προσωπικού χώρου, η οριοθέτηση είναι επαναστατική πράξη. Πόσες φορές έχετε βρεθεί σε μία συζήτηση όπου μια ερώτηση σας έκανε να νιώσετε άβολα σαν να παραβιάζεται ο προσωπικός σας χώρος. Η αυτόματη αντίδραση είναι είτε να απαντήσετε από αμηχανία προδίδοντας τον εαυτό σας είτε να αντιδράσετε επιθετικά. Η σιωπή προσφέρει μία τρίτη ανώτερη οδό. Μια μικρή παύση πριν απαντήσετε ένα ήρεμο σταθερό βλέμμα μπορεί να επικοινωνήσει το μήνυμα. Αυτή η ερώτηση ξεπερνά τα όρια πολύ πιο αποτελεσματικά από μία οργισμένη απάντηση. Μπορείτε απλά να χαμογελάσετε και να αλλάξετε θέμα ή να πείτε με ηρεμία. Αυτό είναι κάτι που προτιμώ να μην το συζητήσω. Δεν χρειάζεται απολογία. Δεν χρειάζεται δικαιολογία. Η σιωπή γύρω από την απάντησή σας δίνει βάρος στα λόγια σας και δηλώνει ότι είστε ο κυρίαρχος του εσωτερικού σας βασιλείου.
Όταν δεν σπεύδετε να γεμίσετε κάθε κενό, όταν δεν αισθάνεστε την υποχρέωση να απαντήσετε σε κάθε ερώτηση, διδάσκετε στους άλλους πώς να σας φέρονται. Δημιουργείτε έναν αόρατο ιερό κύκλο γύρω σας και μέσα σε αυτόν τον κύκλο η ψυχή σας μπορεί να αναπνεύσει ελεύθερα.
Αυτό μας οδηγεί στο 8ο μάθημα που είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Η σιωπή δεν είναι μόνο για να προστατεύουμε τον εαυτό μας, αλλά και για να συνδεθούμε ουσιαστικά με τον άλλον. είναι η προϋπόθεση για την ενεργητική ακρόαση. Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν συμμετέχουν σε μία συζήτηση δεν ακούν πραγματικά. Περιμένουν απλώς τη σειρά τους για να μιλήσουν. Ενώ ο άλλος μιλάει, το μυαλό τους διαμορφώνει ήδη την απάντηση, την αντίκρουση, τη δική τους ιστορία. Το εγώ τους είναι ενεργό, ανυπόμονο, έτοιμο να πάρει τη σκυτάλη. Η αληθινή, βαθιά ακρόαση απαιτεί την απόλυτη σίγαση του δικού μας εγώ. απαιτεί να προσφέρουμε στον άλλον το δώρο της απόλυτης παρουσίας μας.
Όταν είμαστε σιωπηλοί εσωτερικά, μπορούμε να ακούσουμε όχι μόνο τις λέξεις του άλλου, αλλά και τις παύσεις ανάμεσά τους. Μπορούμε να ακούσουμε το συναίσθημα πίσω από τον λόγο, τη γλώσσα του σώματος, τη δόνηση της φωνής του. Ο στοϊκός φιλόσοφος Επίκτητος το είχε διατυπώσει με αξεπέραστη σοφία. Η φύση μας έδωσε μία γλώσσα, αλλά δύο αυτιά, ώστε να ακούμε από τους άλλους τα διπλάσια από όσα λέμε. Όταν προσφέρεται σε κάποιον αυτό το δώρο της σιωπηλής εστιασμένης προσοχής, του προσφέρεται κάτι σπάνιο και πολύτιμο. Την αίσθηση ότι τον βλέπουν, τον ακούν και τον κατανοούν. Αυτή η εμπειρία χτίζει οικειότητα και εμπιστοσύνη πολύ πιο γρήγορα από οποιαδήποτε ανταλλαγή απόψεων. Η σιωπή εδώ γίνεται γέφυρα, όχι τοίχος.
Το ένατο μάθημα είναι μια πρακτική στρατηγική επιβίωσης στον περίπλοκο κόσμο των ανθρώπινων σχέσεων. Η σιωπή σας προστατεύει από τη χειραγώγηση και από τα λεγόμενα ενεργειακά βαμπίρ. Υπάρχουν άνθρωποι που συνειδητά ή ασυνείδητα τρέφονται από την ενέργεια, τα συναισθήματα και τις πληροφορίες των άλλων. Λειτουργούν σαν μαύρες τρύπες. Σας πλησιάζουν με μία μάσκα ενδιαφέροντος και συμπάθειας, αλλά ο σκοπός τους είναι να αντλήσουν από εσάς. Σας κάνουν αδιάκριτες ερωτήσεις. Σας σπρώχνουν να αποκαλύψετε τις αδυναμίες, τους φόβους και τις ανασφάλειές σας. Και μόλις τους δώσετε αυτό το υλικό, το χρησιμοποιούν εναντίον σας. Μπορεί να το μετατρέψουν σε κουτσομπολιό, να το χρησιμοποιήσουν για να σας ασκήσουν κριτική για το καλό σας ή για να σας κάνουν να αισθάνεστε ότι τους έχετε ανάγκη. Η υπερβολική εξομολόγηση είναι για αυτούς ανοιχτή πρόσκληση. Οι ευάλλωτες πλευρές μας όταν μοιράζονται απερίσκεπτα γίνονται τα όπλα στα χέρια τους.
Η σιωπή είναι το πιο ισχυρό αντίδοτο. Αυτό που ονομάζω πληροφοριακή διακριτικότητα είναι η τέχνη του να μοιράζεσαι επιλεκτικά. Δεν χρειάζεται να λέτε ψέματα. Απλώς δεν προσφέρετε τις λεπτομέρειες που αυτοί οι άνθρωποι λαχταρούν. Όταν σας ρωτούν για ένα προσωπικό σας πρόβλημα. Η απάντηση "Όλα είναι υπό έλεγχο, ευχαριστώ για το ενδιαφέρον" είναι απόλυτα επαρκής. Η σιωπή σας τους στερεί την τροφή τους. Χωρίς την αντίδρασή σας, χωρίς το δράμα, χωρίς τις ζουμερές λεπτομέρειες, το ενδιαφέρον τους ξεφουσκώνει. Αναγκάζονται να αναζητήσουν αλλού το θύμα τους, αφήνοντάς σας την ησυχία σας.
Αν αυτές οι ιδέες για τη δημιουργία ενός ιερού χώρου στις σχέσεις σας έχουν απήχηση μέσα σας, σας προσκαλώ να κάνετε like και εγγραφή. Για να συνεχίσουμε μαζί αυτό το ταξίδι, μοιραστείτε τη δύναμή σας γράφοντας στα σχόλια "Με τη σιωπή μου ορίζω τον κόσμο μου".
Το 10ο μάθημα μας οδηγεί σε ένα ακόμα υψηλότερο επίπεδο αυτοκυριαρχίας. Η σιωπή είναι η πιο δυνατή απάντηση στην προσβολή και την πρόκληση. Φανταστείτε κάποιον να σας επιτίθεται λεκτικά. Η ενστικτώδης αντίδραση είναι να αμυνθείτε, να αντεπιτεθείτε, να μπείτε στο παιχνίδι του. Αλλά τι πετυχαίνετε με αυτό Δίνετε στον επιτιθέμενο ακριβώς αυτό που θέλει την αντίδρασή σας. Επιβεβαιώνεται ότι τα λόγια του έχουν τη δύναμη να διαταράξουν την εσωτερική σας γαλήνη. Τοποθετείτε το κέντρο της συναισθηματικής σας κατάστασης στα χέρια του. Ιστορικοί φιλόσοφοι είχαν κατανοήσει βαθιά αυτή τη δυναμική. Δίδασκαν ότι δεν μας ταράζουν τα ίδια τα γεγονότα, αλλά οι κρίσεις μας για τα γεγονότα. Μια προσβολή είναι απλώς ήχος στον αέρα. γίνεται δηλητήριο μόνο αν εμείς επιλέξουμε να το πιούμε.
Το να παραμείνετε ήρεμοι και σιωπηλοί απέναντι σε μία πρόκληση δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι η απόλυτη επίδειξη δύναμης. Η σιωπή σας λέει: "Αρνούμαι να συμμετάσχω στο δικό σου επίπεδο. Τα λόγια σου δεν έχουν καμία εξουσία πάνω μου. Ο εσωτερικός μου κόσμος παραμένει ατάραχος." Αυτή η σιωπηλή άρνηση αφοπλίζει τον επιτιθέμενο. Τον αφήνει μόνο του εκτεθειμένο με τη δική του αρνητικότητα, χωρίς να του δώσετε την ικανοποίηση της σύγκρουσης. Είναι μία σιωπή που βροντά, μία σιωπή που δηλώνει ότι η ειρήνη σας δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Η ιστορία της Κατερίνας, μιας δυναμικής δικηγόρου που ζει στο Παγκράτι, φωτίζει με μοναδικό τρόπο πώς αυτά τα μαθήματα μπορούν να μεταμορφώσουν μία σχέση. Η Κατερίνα λόγω της δουλειάς της ήταν στον λόγο, στην επιχειρηματολογία, στη διαμάχη. Στην προσωπική ζωή όμως αυτή η ίδια δεξιότητα την είχε παγιδεύσει. Είχε μια πολύ στενή φίλη, την Άννα, την οποία γνώριζε από τα φοιτητικά τους χρόνια. Η Άννα ήταν η κλασική περίπτωση του ενεργειακού βαμπίρ. Κάθε φορά που συναντιόντουσαν για καφέ, η συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από τα προβλήματα της Κατερίνας. Η Άννα με μια μάσκα βαθιάς ανησυχίας την ανέκρινε για τις δυσκολίες στη δουλειά της, για την ερωτική της ζωή, για τις οικογενειακές της εντάσεις. "Πες μου λεπτομέρειες, θέλω να βοηθήσω", έλεγε. Η Κατερίνα πιστεύοντας στην αξία της φιλίας και της ειλικρίνειας της άνοιγε καρδιά της. Το αποτέλεσμα ήταν πάντα το ίδιο. Η Κατερίνα έφευγε από αυτές τις συναντήσεις νιώθοντας εξαντλημένη, θλιμμένη και εκτεθειμένη, ενώ η Άννα φαινόταν αναζωογονημένη, γεμάτη ενέργεια. Λίγες μέρες μετά η Κατερίνα μάθαινε από κοινούς γνωστούς τις απόρρητες εξομολογήσεις της, διανθυσμένες με τις ανησυχίες της Άννας για εκείνη.
Μια μέρα μετά από μία ιδιαίτερα εξουθενωτική συνάντηση, η Κατερίνα κάθισε μόνη στο μπαλκόνι της σιωπηλή. Για πρώτη φορά παρατήρησε το μοτίβο. συνειδητοποίησε ότι αυτή η σχέση δεν ήταν φιλία, αλλά μια συναλλαγή όπου εκείνη έδινε την ψυχική της ενέργεια και η Άννα την κατανάλωνε. Αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού χρησιμοποιώντας το μόνο όπλο που η Άννα δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει: τη σιωπή. Στην επόμενη συνάντησή τους, όταν η Άννα άρχισε την ανάκριση, η Κατερίνα εφάρμοσε την πληροφοριακή διακριτικότητα. Στην ερώτηση λοιπόν τι έγινε με εκείνη τη δύσκολη υπόθεση αντί να μπει σε λεπτομέρειες απάντησε με ένα ήρεμο χαμόγελο. "Είναι ένας μαραθώνιος αλλά όλα πηγαίνουν καλά" και αμέσως γύρισε τη συζήτηση. "Αλλά εσύ πώς είσαι πώς πάει το νέο σου έργο;" Η Άννα έμεινε για λίγο σιωπηλή εμφανώς αμήχανη. Προσπάθησε ξανά μα καλά δεν θα μου πεις, ανησυχώ. Η Κατερίνα απάντησε πάλι με την ίδια ήρεμη θετική γενικότητα. "Σε ευχαριστώ για το ενδιαφέρον σου πραγματικά, αλλά προτιμώ να μην το σκέφτομαι τώρα. Θέλω να χαλαρώσω και να ακούσω τα δικά σου νέα." Η Άννα προσπάθησε μερικές φορές ακόμα, αλλά προσέκρουε συνεχώς σε αυτό το ευγενικό, αλλά αδιαπέραστο τοίχος σιωπής. Η συζήτηση στέρεψε. Η Άννα έφυγε νωρίτερα από το συνηθισμένο φανερά ενοχλημένη. Αυτό το μοτίβο επαναλήφθηκε μερικές φορές ακόμα. Η Άννα μη λαμβάνοντας πλέον την τροφή που χρειαζόταν, άρχισε να αραιώνει τις κλήσεις της. Η σχέση μην μπορώντας να επιβιώσει χωρίς το δράμα απλώς έσβησε. Για την Κατερίνα ήταν μια αποκάλυψη. Ένιωσε μια απίστευτη αίσθηση απελευθέρωσης και ελέγχου. Είχε μάθει ότι δεν χρειάζεται να τσακωθείς για να θέσεις όρια. Μερικές φορές η πιο δυνατή πράξη αγάπης προς τον εαυτό σου είναι απλώς να σωπάσεις.
Έχοντας οχυρώσει τον εσωτερικό μας κόσμο, έχοντας ταξιδέψει στα σκοτεινά του βάθη για να συναντήσουμε τη σκιά μας και έχοντας μάθει να πλοηγούμαστε με σοφία στην αρένα των ανθρώπινων σχέσεων, φτάνουμε τώρα στο τελευταίο και υψηλότερο στάδιο του ταξιδιού μας. Εδώ αφήνουμε πίσω μας την ψυχολογία ως ένα απλό εργαλείο για την επίλυση προβλημάτων και εισερχόμαστε στο βασίλειο της πνευματικότητας. Τα προηγούμενα βήματα ήταν η απαραίτητη προετοιμασία, ο καθαρισμός του ναού της ψυχής. Τώρα είμαστε έτοιμοι να υποδεχτούμε αυτό που κατοικεί μέσα στο ναό. Εδώ η σιωπή παύει να είναι τεχνική και γίνεται κατάσταση ύπαρξης. Μετατρέπεται σε αυτό που η μεγάλη μυστική παράδοση, οι ησυχαστές του Αγίου Όρους και οι πατέρες της Ερήμου ονόμαζαν ησυχία. Όχι απλώς την απουσία ομιλίας, αλλά την ειρήνη της καρδιάς που γίνεται η πύλη προς την ένωση με το θείο.
Το 11ο μάθημα μας αποκαλύπτει ότι η σιωπή είναι η πύλη προς την εμπειρία του νοούμενου νιμinus. Αυτή είναι μία λέξη που χρησιμοποιώ για να περιγράψω την άμεση, συντριπτική και δέος προκαλούσα εμπειρία του ιερού. Δεν είναι μια θεολογική ιδέα. Δεν είναι μια φιλοσοφική έννοια. Είναι μια βιωματική συνάντηση με κάτι απείρως μεγαλύτερο από το μικρό μας εγώ. Μια εμπειρία που μας συγκλονίζει, μας μεταμορφώνει και μας γεμίζει ταυτόχρονα με δέος και φόβο. Τέτοιες εμπειρίες σπάνια συμβαίνουν μέσα στην καθημερινή φασαρία. Το εγώ με τη συνεχή του φλυαρία, την ανάγκη του για έλεγχο και λογική εξήγηση λειτουργεί σαν ένα παραπέτασμα που μας κρύβει το άπειρο.
Η βαθιά σιωπή, είτε τη βρίσκουμε στην απεραντοσύνη της φύσης, είτε στην κατανοικτική ατμόσφαιρα ενός παλιού ναού, είτε στον εσωτερικό χώρο του διαλογισμού, αρχίζει να διαλύει αυτό το παραπέτασμα. Στην απόλυτη ησυχία η ψυχή γίνεται ευαίσθητη, πορώδης, ανοιχτή. Είναι εκείνες οι στιγμές που κοιτάζοντας έναν έναστρο ουρανό ή ακούγοντας τον ήχο των κυμάτων, νιώθουμε ξαφνικά ένα ρήγμα, μία αίσθηση ότι είμαστε μέρος ενός μυστηρίου που ξεπερνά κατά πολύ την κατανόησή μας. Αυτή είναι η εμπειρία του νοούμενου, μια γεύση της αιωνιότητας που η ψυχή μας ποτέ δεν ξεχνά.
Αυτή η εμπειρία μας οδηγεί κατευθείαν στο 12ο και πιο σημαντικό μάθημα, τον τελικό σκοπό της εσωτερικής μας αλχημείας, την ολοκλήρωση του εαυτού. Είναι κρίσιμο εδώ να διακρίνουμε ανάμεσα στο εγώ (ego) και τον εαυτό (the self). Το εγώ είναι το κέντρο της συνειδητής μας προσωπικότητας. Αυτό που λέμε "εγώ" στην καθημερινή μας ζωή. Είναι ο στρατηγός, ο διαχειριστής, αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε. Ο εαυτός όμως είναι κάτι απείρως ευρύτερο. Είναι το κέντρο ολόκληρης της ψυχής, τόσο του συνειδητού όσο και του ασυνείδητου. Είναι το αρχέτυπο της ολότητας, της τάξης και του νοήματος. Αν η ψυχή ήταν το ηλιακό σύστημα, το εγώ θα ήταν η γη, ενώ ο εαυτός θα ήταν ο ήλιος, γύρω από τον οποίο περιστρέφονται τα πάντα. Στις περισσότερες ζωές των ανθρώπων, το εγώ πιστεύει λανθασμένα ότι αυτό είναι ο ήλιος. Αυτή η ψευδαίσθηση είναι η πηγή της νεύρωσης, της αίσθησης του κενού και της αποξένωσης.
Η διαδικασία της εξατομίκευσης είναι το ταξίδι της συνειδητοποίησης αυτής της αλήθειας. Το εγώ πρέπει να πάψει να είναι ο τύραννος και να γίνει ο πιστός υπηρέτης του εαυτού. Αυτή η μετατόπιση του κέντρου βάρους της ψυχής είναι η πιο βαθιά μεταμόρφωση που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος. Και πώς μπορεί το εγώ να ακούσει τη σοφή και σιωπηλή καθοδήγηση του εαυτού μόνο όταν σωπάσει. Ο εαυτός δεν φωνάζει. Μιλάει με τους ψιθύρους της διαίσθησης, με τις εικόνες των ονείρων, με τις παράξενες συμπτώσεις της ζωής. Για να τον ακούσουμε πρέπει να καλλιεργήσουμε την εσωτερική ησυχία. Ο εαυτός είναι η εικόνα του Θεού μέσα μας. Η Mago Dei, ο έμφυτος πυρήνας του θείου που όλοι κουβαλάμε. Η ένωση με τον εαυτό είναι η επιστροφή στο σπίτι.
Όταν αυτή η ένωση αρχίζει να συντελείται, τρεις μεγάλοι καρποί ωριμάζουν στη ζωή μας. Τα τελευταία τρία μαθήματα που δεν είναι πλέον μαθήματα προς εκμάθηση, αλλά καταστάσεις προς βίωση. Ο πρώτος καρπός είναι η αληθινή εσωτερική δύναμη. Δεν είναι η θορυβώδης δύναμη του εγώ που επιβάλλεται, αλλά η ήρεμη ακλόνητη δύναμη ενός δέντρου με βαθιές ρίζες. Είναι η σιωπηλή αυτοπεποίθηση που πηγάζει από τη σύνδεση με ένα κέντρο που δεν κλονίζεται από τις εξωτερικές καταιγίδες της κριτικής ή της αποτυχίας. Ένας άνθρωπος που είναι κεντραρισμένος στον εαυτό του δεν έχει ανάγκη την εξωτερική επιβεβαίωση γιατί η αίσθηση της αξίας του πηγάζει από μέσα.
Ο δεύτερος καρπός είναι η συναισθηματική ισορροπία. Δεν σημαίνει ότι παύουμε να νιώθουμε χαρά, λύπη ή θυμό. Σημαίνει ότι παύουμε να παρασυρόμαστε από αυτά. Μπορούμε να βιώνουμε τα συναισθήματά μας με πληρότητα, αλλά ταυτόχρονα να τα παρατηρούμε από μία εσωτερική απόσταση, χωρίς να ταυτιζόμαστε μαζί τους. Είμαστε ο ουρανός, όχι τα σύννεφα που περνούν. Αυτή η αταραξία είναι η ελευθερία από τη συναισθηματική τυραννία.
Και ο τρίτος τελικός καρπός είναι η βαθιά και διαρκής ειρήνη. Είναι το επιστέγασμα όλων των άλλων. Όταν ο εσωτερικός θόρυβος σωπάσει, αρχίζουμε για πρώτη φορά να ακούμε τη μουσική της ύπαρξης. Αρχίζουμε να βλέπουμε την ομορφιά σε ένα απλό λουλούδι. Να νιώθουμε μια βαθιά σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους. να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη για το θαύμα της ζωής. Αυτή δεν είναι μία κενή νοητική ειρήνη, αλλά μια ειρήνη γεμάτη, ζωντανή, μία αίσθηση ότι είμαστε ακριβώς εκεί που πρέπει να είμαστε, σε αρμονία με τον εαυτό μας και το σύμπαν.
Η ιστορία του Ανδρέα, ενός συνταξιούχου καθηγητή κλασικής φιλολογίας από την Πάτρα, είναι ίσως η πιο ταιριαστή κατακλείδα σε αυτό το ταξίδι. Ο Ανδρέας είχε περάσει όλη του τη ζωή με τις λέξεις. Είχε γράψει δεκάδες βιβλία και άρθρα. είχε συμμετάσχει σε αμέτρητα συνέδρια. Είχε εμπλακεί σε σφοδρές ακαδημαϊκές διαμάχες. Το εγώ του ήταν γιγαντιαίο, σμιλεμένο από τη διανοητική του δεινότητα και τις τιμητικές διακρίσεις. Όταν συνταξιοδοτήθηκε όμως μέσα στη σιωπή του άδειου του γραφείου, ένιωσε ένα τρομακτικό κενό. Όλος αυτός ο κόσμος των λέξεων και των ιδεών φαινόταν ξαφνικά σαν ένα κέλυφος χωρίς περιεχόμενο. Η Σοφία που δίδασκε στους άλλους δεν μπορούσε να αγγίξει τη δική του υπαρξιακή αγωνία. Παρακινούμενος από μία εσωτερική παρόρμηση που δεν καταλάβαινε άρχισε
μια νέα απλή ιεροτελεστεία. Κάθε πρωί έφτιαχνε τον ελληνικό του καφέ σε ένα μπρίκι. Τον έπαιρνε μαζί του σε ένα θερμός και κατέβαινε στην παραλία της Πάτρας. Καθόταν σε ένα παγκάκι για μία ώρα κοιτάζοντας τη θάλασσα πίνοντας αργά τον καφέ του σε απόλυτη σιωπή. Δεν προσπαθούσε να σκεφτεί, δεν προσπαθούσε να διαλογιστεί, δεν προσπαθούσε να λύσει τα προβλήματά του. Απλώς καθόταν. Απλώς ήταν εκεί.
Τις πρώτες εβδομάδες το μυαλό του βασανιζόταν. Σκέψεις, αναμνήσεις, κριτικές, επιχειρήματα, όλα όσα αποτελούσαν την ταυτότητά του, στρυφογύριζαν ασταμάτητα. Αλλά ο Ανδρέας επέμενε στη σιωπηλή του παρουσία. Σιγά-σιγά, σαν μια θάλασσα μετά την καταιγίδα, ο εσωτερικός θόρυβος άρχισε να καταλαγιάζει και σε αυτή την ησυχία άρχισε να παρατηρεί. Παρατηρούσε το χρώμα του νερού, τον ήχο των γλάρων, την αίσθηση της Αλμύρας στον αέρα.
Μια μέρα κοιτάζοντας τον ήλιο να ανατέλει πάνω από τον Κορινθιακό κόλπο, ένιωσε τα μάτια του να γεμίζουν δάκρυια. Δεν ήταν δάκρυια λύπης, αλλά δάκρυια μιας απερίγραπτης συγκίνησης, μιας αίσθησης βαθιάς πληρότητας και ειρήνης που καμία ακαδημαϊκή επιτυχία δεν του είχε προσφέρει ποτέ. Κατάλαβε ότι η αληθινή σοφία δεν βρισκόταν στα βιβλία που είχε διαβάσει, αλλά σε αυτή τη σιωπηλή άμεση σύνδεση με την ύπαρξη. Είχε περάσει μια ζωή μελετώντας τον λόγο για να ανακαλύψει στο τέλος ότι η υπέρτατη αλήθεια βρίσκεται στη σιωπή.
Το ταξίδι μας φτάνει στο τέλος του, αλλά το δικό σας μόλις αρχίζει. Εξερευνήσαμε μαζί πόση σιωπή μπορεί να γίνει η ασπίδα μας, ο καθρέφτης μας, η γέφυρα μας προς τους άλλους και τελικά η πύλη μας προς το ιερό. Είναι ένα μονοπάτι που οδηγεί από τον θόρυβο του εγώ στην αρμονία του εαυτού.
Αν αυτό το ταξίδι άγγιξε την ψυχή σας, κάντε like σε αυτό το βίντεο, εγγραφείτε στο κανάλι και γράψτε στα σχόλια τη φράση. Στη σιωπή συνάντησα τον αληθινό μου εαυτό για να εμπνεύσετε και άλλους να ξεκινήσουν τη δική τους αναζήτηση. Να θυμάστε πάντα στον κόσμο του θορίβου το να μάθεις να μιλάς στη γλώσσα της σιωπής είναι η υπέρτατη τέχνη. Γιατί η Σιωπή δεν είναι η απουσία ήχου, αλλά η παρουσία του.