Transcription
Abone ol, abone ol. Herkese merhaba arkadaşlar. Kamu personel hukuku dersi ile ilgili program dizisinde sizlerleyiz. Bu programda devlet memurlarının disiplin sorumluluğu üzerinde duracağız.
Kamu hizmetlerinin sağlanmasında görev alan devlet memurları, kamu hizmetinin aksamadan işlemesini sağlamakla yükümlüdür. Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yurt içinde ve dışında yerine getirmek durumundadır. Ayrıca belirtilen yasaklara uymak zorundadır.
Peki, devlet memurlarının işlemesi gereken disiplin suçları nelerdir? Söz konusu suçları işlemesi halinde devlet memurlarına ne gibi disiplin cezaları verilir? Bir memurun disiplin cezası alıp almayacağına dair disiplin soruşturması nasıl yapılır? İşte programı izleyerek bu bağlamdaki sorulara yanıt bulabileceksiniz. Program süresince disiplin suçları, disiplin cezaları, memurların disiplin soruşturması usulü konularını ele alacağız.
İlk olarak disiplin suçları üzerinde duralım. Disiplin hukuku, hem bir örgütü yönelik kurallar, tedbirler ve uygulamalar rejimine, hem bir örgüte dahil olan kişilerin bu rejime ve iç düzene, kurumun yararları gereği uymasına, hem de bu kurallara uygun düşmeyen davranışların cezalandırılmasını öngören kuralları ifade eder. Devlet memurları Kanunu'na göre disiplin fiilleri; uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller, kınama cezasını gerektiren fiil ve haller, aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller, kademe ilerlemesinin durdurulması gerektiren fiil ve haller, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şeklinde 5 ayrıımda düzenlenmiştir. Bu disiplin fiilleri ve halleri, verilen cezanın ağırlığına göre sıralanmıştır ve en ağır disiplin cezası devlet memurluğundan çıkarma cezasıdır.
Burada tek tek bu fiil ve halleri sıralamadan, göreve gelmeme konusunda yapılan düzenlemeyi ele alalım. Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek uyarma cezasını gerektiren fiil ve hallerdir. Özürsüz olarak iki gün göreve gelmeme durumunda ise aylıktan kesme cezası uygulanması söz konusudur. Özürsüz ve kesintisiz üç ila dokuz gün göreve gelmenin cezası ise kademe ilerlemesinin durdurulması şeklindedir. Bir yılda toplamda yirmi gün göreve gelmeyen devlet memurlarına da devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanır.
Memurları Kanunu, disiplin cezası gerektiren fiil ve hallerin nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı disiplin cezalarının verilmesi yönünde hüküm içermektedir. Başka bir deyişle, devlet memurları kanunu disiplin suçlarını sınırlı sayıda değil, ucu açık bir şekilde düzenlenmiştir. Bu durum, disiplin suçlarında kanunilik ilkesinden uzaklaştırıldığını göstergesidir. Kanunilik ilkesi, suç ve cezaların ancak kanunda düzenlenebilmesi anlamına gelir. Ancak disiplin suçları kanunda birebir açıkça belirtilmemiş, ucu açık bırakılmıştır. Soruşturulan devlet memurunun işlediği fiilin kanunda yazılı fiiller ile arasında benzerlik bulunup bulunmadığının değerlendirmesini yapmak, somut olayda disiplin soruşturmacısına aittir. Başka bir deyişle, soruşturulan devlet memuru işlediği fiilin devlet memurları kanunundaki hangi fiil ile benzerlik gösterdiği, soruşturmacının takdirine bırakılmıştır. Soruşturmacının bu takdir yetkisini hukukun sınırları içerisinde ve dürüstlükle kullanması gereklidir.
İkinci olarak disiplin cezalarına değinelim. İlave yaptırım, kanunların açıkça yetki verdiği hallerde yargı kararına ihtiyaç duymadan idarenin doğrudan doğruya bir idari işlemle verdiği cezalardır. Disiplin cezaları da bir tür idari yaptırımdır. Kamu kurum ve kuruluşlarında memur, işçi gibi personel ya da öğrenciler gibi belli bir statü kapsamında bulunan kişiler hakkında, kamu kurumunun iç düzeninin korunması amacıyla uygulanan yaptırımlara disiplin cezası denir. Disiplin cezaları alanında kanunilik ilkesi geçerlidir. İdarenin kanunda yazılı disiplin cezalarından başka bir tür disiplin cezası tasarlaması ya da uygulaması mümkün değildir. İdare ya kanunda yazılı disiplin cezalarından birini uygulayacak ya da hiç bir disiplin cezası uygulanmayacaktır.
Devlet memurları kanununda düzenlenen disiplin cezaları; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma şeklindedir. Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir. Söz konusu ifade bir takdir hakkı içermektedir. Soruşturmacı, söz konusu takdir hakkına dayanarak soruşturulan hakkında bir derece hafif olan disiplin cezasının uygulanmasını önerebilme yetkisine sahiptir.
Evet arkadaşlar, disiplin suçları ve disiplin cezaları konularını tamamladık. Son olarak memurların disiplin soruşturması usulünü ele alalım. Devlet memurlarının disiplin yaptırımına tabi tutulabilmesi için öncelikle haklarında bir disiplin soruşturması başlatılmış olması gerekir. Bu soruşturmayı başlatmakla yetkili ve görevli olan makamlar disiplin amiridir. Soruşturma süreci, disiplin fiilinin işlendiği bilgisinin disiplin amirleri tarafından öğrenilmesi ve soruşturmacı görevlendirilmesi ile başlar.
Soruşturma emrini alan soruşturmacı, öncelikle soruşturulan kişiye bir ifade ve savunma tutanağı gönderir. Böylece kişinin hangi disiplin suçu ile isnat edildiğini bildirir ve yedi günden az olmamak üzere bir savunma süresi verir. Soruşturmacı, ifade ve savunma davetiyesinde belirtilen tarihte soruşturulanın ifade ve savunmasını alır. Ayrıca soruşturmacı, dosya kapsamında ihtiyaç duyulan delillerin toplanması amacıyla gerekli kurumlara veya kişilere yazı yazarak bilgi ve belge isteme yetkisine sahiptir. İlgili kişiler ve kurumlar da soruşturmacının bu talebine cevap vermekle yükümlüdür.
Belirtilen süreçleri tamamlayıp gerekli bilgi ve belgelere ulaşan, vicdanı bir kanaat sahibi olan soruşturmacı, soruşturmayı tamamlar ve soruşturma emrini gönderen makama soruşturma dosyasını bir bütün olarak teslim eder. Soruşturma raporunda; soruşturma emrini veren makam ve soruşturma emrinin tarih ve sayısı, soruşturulanın adı, soyadı ve kimlik numarası ile mesleği, isnat edilen suç, suç tarihi, soruşturma kapsamında yapılan iş ve işlemler, iddia ve savunmaların özeti, açıklamalar, yararlanılan deliller, değerlendirme ve sonuç kısmı yer alır. Değerlendirme ve sonuç kısmında soruşturmacı, soruşturulan hakkında herhangi bir disiplin cezası önerip önermediğini, eğer önerecekse hangi disiplin fiilinden dolayı hangisinin cezasını önerdiğini ve bu cezadan artırım yapılmasını gerektiren bir durum varsa bu durumu ya da kişinin geçmişteki olumlu çalışmaları gibi nedenlerle cezada bir indirim yapılmasını takdir ediyorsa bu hususu açıkça belirtir.
Bu aşamadan sonra kişi hakkında disiplin cezasının verilmesi aşamasına geçilir. Yani disiplin cezası soruşturmacı tarafından değil, soruşturmacı tarafından yalnızca önerilir. Disiplin cezası vermeye yetkili kişiler, disiplin cezalarının türleri açısından değişiklik gösterir. Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararıyla alındıktan sonra atamaya yetkili amirler tarafından verilir. İl disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararıyla verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur; cezayı kabul veya reddederler. Atamaya yetkili amirler onbeş gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Son olarak da verilen disiplin cezaları uygulamaya konulur ve kişi hakkında sonuçlarını doğurmaya başlar. Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Aylıktan kesme cezası, cezanın veriliş tarihini takip eden aybaşında uygulanır. Verilen disiplin cezaları üst disiplin amirine, devlet memurluğundan çıkarma cezası ayrıca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
Kişiler hakkında disiplin cezalarının uygulanması başka bazı sonuçları da yol açar. Örneğin, aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler beş yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler on yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamayacaklardır. Her devlet memurunun bir özlük dosyası bulunur ve bu özlük dosyalarına devlet memurunun aldığı disiplin cezaları da işlenir. Belli bir sürenin geçmesiyle bu disiplin cezaları özlük dosyasında silinir. Disiplin kararlarına karşı itiraz ve yargı yollarına başvurmak mümkündür.
Evet arkadaşlar, bu programda disiplin suçları, disiplin cezaları, memurların disiplin soruşturması usulü konularını ele aldık. Kamu personel hukuku dersi ile ilgili bir başka programda tekrar birlikte olmak dileğiyle, esen kalın.
[Müzik]
Abone ol.