52) KPSS / AGS Tarih - Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi - XX.Yüzyıl Başlarında Dünya I (1918-1939) - 2026

Değerli arkadaşlarım, hepinize merhabalar. Geldik Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ünitesine. Bu ünite 5 üniteden oluşacak ve bu 5 üniteden toplamda KPS'den 3, görünüşe göre AGS'den 1 soru çıkacak. Tabii "görünüşe göre" dememin sebebini anlıyorsunuz, çünkü oradan çıkmaya da bilir. Orayı İnkılap Tarihi'ni veya Osmanlı Devleti Kültür Medeniyeti'ni veya Osmanlı Tarihi'ni aktarabilirler. Bunu ancak sınav göre hep beraber göreceğiz.

Yine kameramanımız Murat kardeşim, İsviçre çakımız Nazım Yaşar ve bugün aramızda olan Gökhan Öz kardeşimle beraber tarih öğretimine devam ediyoruz. Gökhan Öz kardeşimin tabii bugün sizlere bir duyurusu olacak. Gökhan, gel kardeşim, buyur. Hoş geldin.

"Hoş bulduk hocam."

"Nasılsın? Emanın yok."

"Sağ olun hocam. Siz nasılsınız?"

Evet, Gökhan kardeşimiz yakından tanıyorsunuz. Ara ara grupta şakalar falan da yapıyor sizlere.

"Peki şakam nasıldı ama?"

"Çok güzeldi. Gerçekten çok..."

Biliyorsunuz, bir tane Kuzey Kore'den mi, Güney Kore'den mi bir tanesi video yüklemiş, 140 yıl değil mi?

"Ben dedim ki, arkadaşlar, arkadaşlar merak etmeyin, o benim bizim genel tekrarlar dedim."

Öğrenciler ama o kadar güzel şeyler yazmışlar ki, "Hocam, di 2x de izlesem diye, 70 yılda biter inşallah."

"Çok güzel. Bizim öğrenciler bizim travmalarla alaya yetişecek demişti."

Gökhan kardeşim, biliyorsunuz ki artık sona geldik. Yaklaşık 8 video sonra veya 9 video sonra bitecek. Bittiği zaman da son videoda da Gökhan olacak. Niye? Çünkü soru çözümü yapacak. Bir de İnkılap Tarihi soru çözümü var. Dikkat, onu Gökhan hocamız tekerrür yazdığı için aynı anda yapmayalım, hocam. Daha sonra yapalım dedik ki, doğruydu o.

Şimdi tekerrür çıkmasıyla beraber hem imza günü yapacağız. Gene benim hocam da kardeşim tekerrürü imzalayacak. Ben yine mahşere bir imza günü yapacağım. Namı diyerek işte Nazım hocamız gelebilirse. Çünkü o esnalarda çocuğunun doğma durumu çok daha fazla, çünkü değil mi kardeşim? Kaç gün var?

"15-20 günü."

Allah sağlıkla kucağınızı almayı nasip etsin. Tabii ki burada tekerrürün önce bir mantığını Gökhan hocam anlatsın size. Bu özel bir kitap. Özellikle benim hani burada işaretliyorum ya sürekli, o işaretlediğim kitap tarihin tekerrürden ibaret olduğunu bir kere daha bu kitapta göreceksiniz kardeşim.

"Şimdi hocam, gerçekten çok emek harcadık bu kitap için. Daha da bitmedi. Böyle göstermek istedik ama biraz eksikleri var. Onları da tamamlayıp 7 Şubat'ta inşallah..."

"...öğrencilerimizin karşısına çıkacağız. Kitabın bir kısmında özet var. Diğer kısımlarında ise her sayfada altışar tane soru var. Soruların birçoğu yeni nesil olacak tabii ki. Ama tam da ÖSYM formatında sorularımız olacak. Sizin özellikle tahtada kırmızıyla işaretlediğiniz yerlerden olacak ve çok da yararlı bir kitap olacağını düşünüyorum. İnşallah yani 27'de ben 20'nin üstünde soru yakalayacağımıza şun..."

Bu kitaplar illa video izleyen değil, izlemeyen arkadaşlar için de geçerli. Sonuçta yan tarafta şöyle göstereyim ben. Yan tarafın olduğu kısımda şöyle göstermek gerekirse, yani görmeniz açısından öğrencinin yan tarafta ne var görüyorsunuz?

"Özet var."

"Özet var. Hemen yanında da işte 6 tane soru var. Bu peki bu özet ne? Benim özellikle buraya işaretlediğim yerler var ya, bu bir nokta atış kitabı arkadaşlar. Tekerrür, yan tarafta özet, hemen yanında da o işaretlediğim yerlerle alakalı soru. İstemati bir kitap. 2024 yılında çıkartmıştık ilk defa. O zamanlarda bile çok popülerdi. Daha sonra..."

"...tekrar 2026 yılında çıkarıyoruz. Gökhan hocam çıkarıyor bu sefer."

"Tamamı çözüm ve..."

"...inşallah tamamı da video çözümü olacak soruların. O tarafı güzel. İki arşiv diye bir çalışmamız var. İsmi arşiv oldu. Klasik 2020'den itibarenki çıkan sınav soruları. Buraya kadar bir şey yok ama biz böyle yapmadık. Hani sınav sorularını gördünüz, tamam ama bunun muadili lazım. Biz istatistik tutan öğretmenleriz. İstatistik evet her şey değil ama Türkiye'de sınavlarda çoğu şeydir. Bunu unutmayın. Bir futbol istatistiği gibi olmaz bizimkiler. Futbolda ne vardır? %80 adam topa sahiptir. %20 diğer takım sahiptir. Maçın skoruna bakıyorsun 1-0, %20 yenmiş."

"Öyle değil."

"ÖSYM'nin de standartları var. Şimdi bu standartlar nedir? Kalıp sorularda cümle yapısı, cümlenin soru yapısı, aşağı seçeneklerdeki güçlendirme, güçlendirmeme gibi öncülü soru değinilmemiştir diye bir soru. Efendim başka ne vardı? Boşluk doldurma. Şimdi yeni nesil Nazım öğretmen soruları, harita sorusu. E şimdi kardeşim eskisi gibi değil ki artık."

"KPS çok değişti."

"Evet."

"Eskisi gibi değil ki. AGS de bunun yanında. Evet, 6 tane soruya indirildi ama altısı da böyle şey çıkmayacak yani muhakkak onun birkaç tanesi yeni nesil çıkacak. Bunu söyleyelim. Arşiv şöyle bir kitap olacak. Arşivi şöyle anlatayım. Örnek 2020 ön lisansta çıkan bir sınav sorusu var. Ne? Örnek İslam öncesinde Uygurları sormuş. Nasıl sormuş? İşte kütüphanelerle beraber bilmem ne. Uygurlar. Cevap bu. Biz onun yanına bir de muadil soru yazıyoruz. Muadil nereden soruyoruz biliyor musunuz? O seçeneklerden. Neden? Çünkü ÖSYM soruyu sorduğundan sonraki diğer dört seçenekten birini de diğer sınava sormuş. Ne demek istiyorum? Seçenekler, Uygurlar, Gökler, Hazarlar almış Hazarları öbür tarafa sormuş. O yüzden bizler muadil soru soruyoruz. Örnek İbn Batuta seyahatnamesi, geçen seneki soru Bursa'ydı. Bir önce, bir önceki sınavda İznik'te. O zaman biz neyi soracağız? Karaman, Konya, Antalya. Mesela İbn Batuta'nın seyahatnamesinin tamamını okuduk. O yüzden oradan çıkartıyoruz. Ne olacak? Öğrenci İbn Batuta'da İznik sorusunu görecek. Çıkmış sınav sorusu. Ama biz karşısına ne yazmıştık kardeşim? Antalya'yı. Soru nasıl gelecek? Bütün mesele bu. Sonuçta şehir tasviri ile ilgili bir soru. Bunu sen yazmıyorsun ki. Sen ben sana desem ki, gidin arkadaşlar bana şu an Antalya'yı bir tasvir edin. Herkesin diyeceği üç şey var değil mi? Deniz var, kum var, Konya altı var."

"Evet."

"Peki İbn Batuta böyle mi yapmış? Zamanında gelmiş adam çok detaylı bir şekilde yiyecekten yiyeceğe kadar anlatmış. O yüzden İbn Batuta Seyahatnamesi son zamanlarda en çok soru gelen yer. Mesela İbn Batuta Seyahatnamesi tamamını okuyup bitirdik, sorusunu çıkardık. Şimdi burada ne var? Ben istiyorum ki bizim öğrencimiz soruyu görsün. Yani öncesinde çözsün. Sınavda benzeri veya birebirini yakalasın. Böylelikle 5 saniyede yapacağı sorular olsun."

Şimdi tarih dersi değerli arkadaşlar, mantıken hepinizin unuttum dediği. Halbuki benim ben her zaman söylüyorum, unutma falan yok. Bu öyle zannediliyor ama sınav günü bu kadar videoların süresel anlamda size göre uzun olmasın ki kolay değil. Millet 40 dakika çekerken 2,5 saat dinlemek öyle kolay bir şey değil. Ama bunu sınav günü oturduğunuz anlayacaksın. Mesela millet 40 dakikada kıvranmaya başlarken bizim öğrencimiz, 40 dakika daha şeyin başı ya.

"Yeni başlıyoruz daha, hayırdır diyecek yani."

O yüzden bazı şeyleri biz boş yere yapmıyoruz. Bunu bilin. Bunun sınav günü göreceğiniz şeyler var. Sınavdan önce göreceğiniz şeyler var. O yüzden bu tür kitaplarda tekerrür adı kitaplar bir kamp kitabıdır. Ha bu arada videoları da söyle istersen.

"Hocam."

"Genel tekrar sorusu da çok geliyor. Hocam nasıl tekrar yapacağız diye. Sizin videolarınız bitecek inşallah. Tekerrür de 7'sinde çıkacak. Şubatın ikinci haftasında inşallah 7 videodan oluşan bir genel tekrar. Ama böyle tahtada olmayacak, akıllı tahta olmayacak."

"Şubatın ikinci haftası. Doğru mu? Akıllı tahta benim gibi yazmayacak arkadaşlar. Güzel bir tekrar. Şubatın ikinci haftası desene. Bu sene Ramazan gene yedin yani."

"Gece çek..."

"Gene orucu tutmayarak..."

"Allah'ım, topum zamana denk geldi gene deyip..."

"Gece çekeceğim. İkinci haftası, 19 Ramazan."

"Benim isteğim ne biliyor musun kardeşim senden ricam şu."

"7 tane videoyu 19 Şubat dediğimiz Ramazanın ilk gününe yetiştirelim yani. Bitirmiş olalım. 12'siyle başlasak, günlük 1, 19'u olur. Böylelikle ne olur biliyor musun? Öğrenci Ramazan ayına hem video ana videoları bitmiş."

"Çok güzel olur."

"Hem de şeyi bitmiş. Ne derler ona? Genel tekrarını bitirmiş."

"Sahurda beni izlerler."

"Ha izlesinler. Sahur, iftar."

"Aç karna mı tok karna mı seni izlesinler?"

"Tok karna."

"Tok karna."

"Ondan sonra bitirdi ya mesela elinde de bu kitap var. Tekerrür olacak. Buradan sorularını çözecek. 657 branş denemesi var. Yani şimdi bunlar niye çıkar arkadaşlar? Herkesin ihtiyacı benimkinden farklı. Kimi tarih branş denemesine ihtiyaç duyarken, kimisi diyor ki nokta atış olsun. Özellikle şimdi AGS'ciler 6 soru olunca, hocam ben bu kadar videoyu Allah'tan videolar 24 soruluk kısmı hallettik de AGS'nin 6 sorudan en kötü 5'ini halletmiş olduk. Yoksa diğer türlü çok daha sıkıntı ya. Düşünebiliyor musun 6 soru için çocuk bayağı mesela TYT TYT'de de böyle 5 soru için nasıl çalıştıracaksın öğrenci?"

"Sorunun adetsel fazlalığı da derse motivasyonu ister istemez arttırıyor arkadaşlar. Bu bir gerçek. O yüzden Gökhan hocamızın yapacağı iki şey var. Bir, 7 Şubat'ta bu kitap artı 7..."

"...inşallah ilan da edeceğiz. Benimhocam.com'da imzalı şekilde gelecek. İnsan soru bankasına imza atması çok sıkıntılı. Ben her zaman söylüyorum. Ama güzel tarafı şu. Bir anı kalıyor ve anı kaldıktan sonra atanınca o atanan fotoğraflar hemen böyle fotoğrafını gönderiyorlar. Çok mutlu oluyoruz. Mahşer arkadaşlar, çok talebiniz var imzayla ilgili. İnanın ben Ankara'da yaşıyorum. Şirket İstanbul'da. Yani benim tekrar İstanbul'a gitmem lazım ki biz ayarladık. 7-8 Şubat. Bir daha söylüyorum, 7-8 Şubat hem mahşer ve ve yanındaki Namı diğer ve Kosova'ya düşen Yıldırım eğer Nazım hoca gelirse gelmezse Namı diğer ve mahşer, bir de tekerrür imza günü olacak. Böylelikle 7-8 Şubat'ta benimhocam.com'dan vermiş..."

"...yolu olmuyor. Çünkü orada not kısmı olmadığı için onun adına istiyor. Biz oradaki isme göre benimhocam.com'dan sipariş verin. Herkes adına imzalı şekilde göndereceğiz. O yüzden de biz 9 Şubat itibariyle 9, 10, 11 Şubat şeyde olacağız."

"İstanbul'da olacağız."

"Yani şunu bilin ki arkadaşlar, bize düşen vazifeyi hem yazarlık hem de öğretmenlik namında gerçekten iyi yapıyoruz. Çok kitap okuyoruz, size bir şeyler anlatabilmek için. Soru geliş yerlerini tahmin etmeye çalışıyoruz. Anlatıyoruz, yazıyoruz. Tabii genel tekrarlarda yazma yok. Kardeşim slaytlarını özenle hazırladı. Bu slaytlardan da gidecek. Bu slaytlar da yine bizim burada aslında çizdiğimiz yerler olacak. Bu pekiştireç olacak. Yani bunun sorusu. Bakın arkadaşlar, video izlemek bir yere kadardır. Kimse sana Ramazan Yetkin'in 90 videosunda, 50 videosunda ne var diye sormayacak. Ama orada öyle bir soru soracak ki, soruyu buradan değil de ÖSYM nereden gösteriyor? Artık buradan. O yüzden bazı sorulara ve soru tiplerine alışmak olmanız lazım. O yüzden Gökhan hocamız da bunu yapıyor değerli arkadaşlar. Sağ olsun ellerine emeklerine sağlık. Nazım Hoca her zaman videolarda bakın geliyor sizlere kitaplar okuyor. Buradan konuşabildiği kadarıyla yazmaya çalışıyorum. Murat kardeşimiz ilk defa hayatında hastalandı. Çocuk yani tarih dersinde ama büyük emek var. Allah emeklerimizi bizim ve sizin de zayi etmesin. Gökhan, çok teşekkür ederim."

"Ben teşekkür ediyorum. Görüşmek üzere, çok sağ olun. Kolay gelsin."

"Öbür tarafta dersin. Rabbim ben gene tekrar Allah'ın hikmeti dersin ya. Evet. Bütün mesele bu. Gökhan'ı 3..."

"...uğurlayalım. Ankara Marşı, İzmir Marşı. Hangisine gitmek ister? İzmir Marşı. Peki."

"Kendine dikkat et. Gökhan kardeşimize yollayalım. Gene..."

"Ben..."

"Seninle gene baş başa kaldık Nazım Efendi. Evet. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi. Şimdi 3 adet soru çıkacak. Bu arada ünite sayımız 5. Sayayım. 20. yüzyıl başlarında dünya, yani 1918'de I. Dünya Savaşı'ndan II. Dünya Savaşı'na kadar olan kısım. II. Dünya Savaşı 39-45 arası. Soğuk Savaş işte 45 aslında 1990 arası ama 45 ile 61 arasına yumuşama denir. 61 ile 90 arasına da küreselleşen dünya denir. Yani böylelikle 5 ünitemiz var. 20. yüzyıl başlarında dünya, II. Dünya Savaşı, Soğuk Savaş, Yumuşama Dönemi ve küreselleşen dünya ünitesi diye 5 ünitemiz var. Çıkacak soru sayısı ise KPS'de 3 adettir. Ancak dershanelerde veya online platformlarda özellikle sona kaldığı için öğrencinin de ilk defa duyduğu şeyler için olduğu için tekrara ve soru çözmeye vakti kalmadığı için çoğu öğrenci 27 sorudan değil, sınavda 24 sınavda, yani 24 sorudan sınava giriyor farkında değil. E 24'ten de 4 yanlış yap. 20. O 4 yanlış bir doğruyu götürdü. Ne kaldı geriye? 19. Bak bu kadar ama biz istiyoruz ki 19 olmasın. Ne olsun? 24, 25, 26, 27. Merak etmeyin, çoğunuz zaten bu seviyelerde yapacaksınız."

"Şimdi olayı anlamanız için olayın biraz öncesine gitmek lazım. Bir de çağdaşı dinlerken geriye doğru yatsın bir film izler gibi. Zaten evet, öyle yapıyorsunuz çoğunuz ama şunu bilin, çağdaşlık ve dünya tarihinde her konu birbirinden alt ünite başlıkları bağımsızdır. Kore Savaşı Vietnam Savaşı'na sebep olmamıştır. O zaman Kore Savaşı'nı ben ayrı düşüneceğim, Vietnam'ı ayrı düşüneceğim. Peki mantık ne? Mantığımız şu değil mi Nazım? YouTube'dakiler. Ben size şu ünitede hangi tarih aralığını anlatıyorum? 1839. Peki bu ne demek? 1918'den başlayacağım. 39'a kadar dünyadaki gelişmeleri size söyleyeceğim. Ne demek istiyorum? Amerika kıtasında, Uzakdoğu'da varsa, Rusya'da, Türkiye'de ve 1839 arası bilimsel gelişmelerde. Ha o zaman ben ne düşüneceğim? Her alt ana başlığı ayrı düşünüyorum. Öğrendim mi? Öğrendim. Kapıyorum. Basmaca hareketi bitti. Basmaca hareketiyle Kara Perşembenin ne alakası var? Dünya ekonomik krizi var mı? Yok. Japonya. Oğlum Japonya şöyle dünyayı yay. Aha orada. Oradaki olayın seninle ne ilgisi var? O yüzden Meiji Restorasyonu düşünürken Meiji Restorasyonu. Ramazan hoca bana ne dedi? Öğrendin mi? Öğrendim. Meiji Restorasyonu ney? Bu imparator kim? Bu yapılanlar bu. Kapattım. O yüzden Meiji Restorasyonu ile ilgili bir soru gelirse bitti. Kaç alt ana başlık var? Onu söyleyeyim. 445 alt ana başlık var. 445 alt ana başlıktan 3 soru geliyor. Sıkıntı da zaten bu. Bizim normalde çağdaş Türk ve dünya tarihin en az soru sayısının 10 olması lazım ki öğren çalıştığına değsin. Ha ama bu 445 alt ana başlıklarından önemleri var. Örnek Menderes dönemi bizim için çok önemli. Örnek darbeler. Örnek geçiyorum. I. Dünya Savaşı'da Türkiye'nin aldığı önlemler. Kara Perşembe, Dünya Ekonomik Krizi, Kıbrıs. 2013'te geldi. Çağdaş Türkiye Dünya Tarihi tarihi ura eklenerek geldi. 12 yılda 13 yıla giriyoruz. 5 defa Kıbrıs kardeşim, beş defa da Menderes çıktı. Etti zaten o. Anlaşıldı mesela. O yüzden bizim dikkatli dinleyeceğimiz yer. Altanabşı biliyor muyum? Biliyorum. Hiçbiri birbiriyle bağlantılı değil. Niye? E çünkü ben şunu bir dünya düşünün tahtayı. Bir buradaki Rusya'daki olayı anlatıyorum. Dönüyorum Türkiye, dönüyorum Çin, dönüyorum Japonya, dönüyorum Amerika. Arkadaşlar biz bugün Türkiye Cumhuriyeti olarak 2026 yılındayız. Bütün dünya gibi. Peki Türkiye'deki sorunlarla şu an Amerika'nın uğraştığı sorun aynı. İran'daki meselelerle Rusya aynı mı? Şu an Japonya, Çin, Singapur ne yapıyor? Aşağı gidiyorum. Afrika'nın gündemi bu mu? Ne alakası var ya? O yüzden kıta kıta, bazen bölge bölge, bazen ülke ülke gideceğiz. Anlaşıldı mı durum? Bu anlattıklarımdan 3 tane soruyu da çok rahatlıkla yapacaksınız. Merak etmeyin. İkinci tarih öğreneceksin. Sen bugünü yorumlamak istiyorsan dünü bilmek zorundasın. Dün nere? Aha bu çağdaş. Herkes Dünya Savaşı'na kadar biliyor. Ondan sonrası yok. Ya ne oldu? Bir. Dünya Savaşı'a ne oldu da iki çıktı? İkiyi bilen çok az. İki Erra'ı kurtarmayı bile bir de Piyanist filmi izlemiş. E bu kadar mı yani? Dünya Savaşı senin gördüğün sana anlatılan mı acaba? O yüzden Dünya Savaşı bundan sonraki ikinci ünitemiz Soğuk Savaş. Dünya bu haldeyse Soğuk Savaş sebebiyle bu. O yüzden günümüzdeki olayları da anlamanız için herkesin sayısal, sözel, müzik öğretmeni, tarih öğretmeni, sosyal bilgiler, matematikçi. Kardeşim senin çağdaş bilmen lazım ya. Çağdaş bilmezse anlayamazsın ki. Sana göre bir uçak kazası. Bana göre öyle değil. Sana göre bir hırsızlık olayı. Bana göre değil. Sana göre bir verezi öyle devlet başkanı kaçı. Bana göre değil. Şimdi bana görelerin olabilmesi için tarih bilinciniz lazım. O yüzden çağdaşı bilin. Üç soru değil, isterse bir soru çıksın. Çağdaş bilmek ileriki yıllardaki sizin yorumlama yeteneğinizi arttıracak. Haberlerde kafanıza göre artık geçmemeyi aman bu da neymiş demeyeceksiniz. Mesela İsrail Filistin meselesi. Bak bugün ta 1917'den günümüze bakın bunun başı ne? Bu ne oldu? Nasıl geldi? Kim aklı? Filistinliler toprak satmış mı? Vatanlarını satmış mı? Satmamış mı? Bu İsrail kim? Nasıl kuruldu? Hiçbir de bilmiyor ki. Biz gözümüzün önündeki tarihi yaşadığımız için o bize yeter zannediyor. Halbuki derinliğini bilmezsen geçmişini anlayamıyorsun. Niye her Ramazan ayında İsrail saldırıyor Filistin'e? Bilmen için tarih bilmen lazım. Anlaşıldı mı? Ondan sonra belki de Filistin'e bakış açısı değişecek. Belki de Kıbrıs'a bakış açısı değişecek. Belki de Karabağ meselesi, Azerbaycan, Ermenistan değişecek. Hocalık katliamları, Srebrenitsa. Bunları öğreneceksiniz. Aslında yıllardır televizyonlarda yıldönümü yapılan bazı şeyleri sizin doğduğunuz zamanlara denk geliyordu. Ki benim de doğduğum zaman sonuçta 1982. O zamana da darbenin Türkiye'deki geçişi ve dünyada yaşanan olayları anlayacağız. Senin doğduğunda çok şey oldu be adam. Onu anlatacağız. 1990 bir insanın bazı şeylerden dünyadan haberdar olması 15 yaşının altı olamaz. Çok nadir. 15 yaşı 90 doğumlu olsan 15 koy 2005. Sen 2005'e kadar o tarihte ne oldu bilmiyorsun. Onun geçmişinde geleceği gördüğün için daha aynı anı yaşadığın için göremiyorsun. Kimse sana tarih öğretmeyince o da ortadan kalkıyor. Tarih bilmeden bir ömür bir nesil gidiyor. Dur dedik buna. Ama bunun dur sebebi KPS'de 27 soru çıkması. KPSS'de AGS gibi 27'den 10'a indir bakalım. Bakalım eskisi kadar tarih çalışan olur mu? Olmaz. Herkes bizden daha kısa videolar bekler. Hocam bir genel tekrar anlat geçse de olsa 6 soru çıktı. Tamam da hiçbir zaman benim derdim bu olmadı ki. Sorunun sayısının azaltılıp çoğaltılmasıyla bir ilgimiz yok bizim. Bizim ilgili sizin tarih bilincini yerleştirmemiz. Allah'a şükürler olsun bugün de oraya kadar yani 24 soruluk kısımla beraber inkılaplarının sonuna geldik. O yüzden iki şeyi hemen not edin. Bir çağdaşta her alt ünite başlığını kendi başlığının içinde değerlendireceğim. Birinci yazmanız gereken kural bu. Ne demek istiyorum? İşte Amasya'da Erzurum'a karar verildi. Erzurum'da Sivas'a, Amasya'da Sivas'a da karar verildi. Erzurum'dan Mustafa Kemal Sivas'a geçti. Sonra Amasya bağlantı yok ki. Çünkü ben senin dünyanın dört bir tarafındaki farklı olayları anlatıyorum. Nasıl bağlantı kuracaksın ya? Hadi şimdi şunu kurabilirsin. İran, İsrail, Amerika, Türkiye üçgeninde veya dörtgeninde bir Rusya Ukrayna savaşına bir ilişkiler kurabilsin. Peki tamam da Malezya'nın ne ilgisi var? Japonya'daki yaşanan tsunaminin ne ilgisi var? Ukrayna'daki Çernobil'in ne ilgisi var? Kıbrıs'taki yaşananların ne ilgisi var? Anladın mı? Bölge bölge, gerekirse ülke ülke işleniyor bu ders. Anlaşıldıysa başlıyorum. Önce size dünyanın ileriki yıllarda hakim olan, bugün de bana göre hakim olan kim ne derse desin Amerika Birleşik Devletleri bu bir gerçek kardeşim. Savunma sanayisiyle beraber inanılmaz yerinde güçlü. İngilizleri koloni olarak Amerika'ya yerleştirdikleri kıtadan keşfinden sonra böyle bir ülke Amerikalılar diye bir kavram. Amerikan milleti diye bir kavram yok biliyorsunuz. Böyle millet yok. İşte Amerika Vespucci'nin kıtayı bulmasının anlaşılmasıyla beraber kıtaya Amerika ismi veriliyor. Amerika zaten dikkat edin Birleşik Devletleri, yani oradaki birleşik kesim kelimesi eyaletlere bölünüp yönetilmesi. Her eyaletin farklı yasalarının olması. İşte bakın bir tane özel birlik giriyor Amerika'da bir bölgede bir kadını öldürüyor. Hemen olaylar başlıyor. Niye? Sen diyor oraya karışamazsın. Buranın diyor yasaları ayrı. Bütün meseleyi ve Amerika Birleşik Devletleri'ni anlamak için önce bir geriye gitmemiz lazım. 1774-76 yıllarında Philadelphia kongreleriyle kurulmuştur Amerika Birleşik Devletleri. İngilizlere karşı yapmış olduğu savaşı kazandı George Washington önderliğinde ve Amerika Birleşik Devletleri kurulduktan sonra bir başkan geçecek. Adamın adı Monroe. James Monroe. Bu arada kuruluş tarihi 1776, adamın geçiş tarihi 1820'lerde. 23. Peki 76-23 yani 50 sene sonra Amerika bir politika veriliyor. Bakın Amerika politikası şu. Keşke o politika devam etseydi. Bak gerçekten bu politikanın devam etmemesi zaten şu an dünyayı sıkıntıya sokuyor. Politika ne? Monroe ne dedi biliyor musun? Ey Avrupa. Görüyorum bak her tarafta ihtilaller. 1815 Viyana kongreleri. Bak karışıksınız. Bize karşı savaşmayın. Bizim kıtamıza dokunmayın. Biz de size dokunmayacağız. Ne demek o? Yalnızlık politikası. Avrupa'dan bize bir saldırı olmadığı takdirde biz de Avrupa'daki hiçbir siyasi soruna karışmayacağız diyen James Monroe, Amerika Birleşik Devletleri'nin dış politikasını ortaya koymuştur. Dikkat edin 1823'lerden 1900'de ta I. Dünya Savaşı'na kadar Amerika'nın adı bile yok. Tarihte yok. Çünkü Amerika kendi çıkartmış oldukları altını, gümüşü, oradaki köleleştirme faaliyetleri, Kızılderelileri yok etme, kültürü yok etme, hemen oradan devasa şehirler kurabilme yarışına girmişler. Dikkat, yalnızlık politikası bazı devletlerin tamamen kapanmasına ve üretememesine sebep olurken buradaki akıl gücü, biraz da paranın gücüyle beraber Amerika Birleşik Devletleri o New York'tur, Los Angeles'tır, şudur, budur o büyük şehirleri, devasa şehirleri kuracak. Kendi içine kapanmanın faydalarını da görecek. Ama nereye kadar? İlk defa Monroe'nun politikası 1917'ye kadar sürdü. Niye? Çünkü 1917 Almanlar denizaltı I. Dünya Savaşı'na batırıp sonra bir de yolcu gemisini batırınca ABD ilk defa Monroe doktrinden vazgeçti. Gitti hatırlayın I. Dünya Savaşı'na katıldı. Normalde neydi? Dünya Savaşı'na katılmayacaktı. Niye katılsın ki? Bana dokunmayan yılan 1000 yıl yaşasın. Diğer adıyla yalnızlık, diğer adıyla infirat. Politikanın diğer adı neymiş? İnfirat. Yalnızlık politikası. Peki hatırladınız mı? Ben size Dünya Savaşı'ndan sonra toplanan Paris Barış Konferansı'na Amerika'nın amacı kendisinin söylemiş olduğu Milletler Cemiyeti kendi bile giremedi. Senato kabul etmedi. Ne dedi? Senin ne işin var Avrupa sorunlarıyla? Bizim Monroe'dan beri doktrinimiz belli değil mi? Doktrin dış politikada ne diyordu? Bana dokunmayan yılan bin yaşasın. Avrupa'dan bir saldırı gelmediği takdirde ben de sizin hiç işlerinize karışmayacağım. O yüzden James Monroe'dan Monroe doktrinden ilk taviz bir Dünya Savaşı'na katılmaydı. Hatırlayın Paris Barış Konferansı'na Amerika Başkanı Wilson, Wilson ilkelerini yayınlamıştı. Onlara uyulup bir de Milletler Cemiyeti'nin kurulmasını sağladı. Ondan sonra kıtaya geri döndü. Çağırdılar, çağırdılar Wilson'ı, Woodrow Wilson'ı Senato. Senin ne işin var orada? dediler ya. Anladınız mı? O yüzden ABD tekrar kıtasına geri döndü. Demek ki Monroe doktrinden tek tavizleri ne zamanmış? Bir Dünya Savaşı'na katılması, savaşın bitiminde ise tekrardan kıtalarına. O yüzden dikkat edelim. ABD'nin 20. yüzyılın başına kadar herhangi bir faaliyeti yok. Herhangi bir sömürgecilik hareketi kendi kıtasının içindeki sömürgelerden haricinde yok. ABD şu an kendi içine kapanmış. Bunu sağlayan da Monroe. Bunu bilmeden Amerika'yı anlayamazsınız. Önce Monroe'yu bileceksiniz. Bu arada size kaç tane doktrini öğreteceğim? Dört tane doktrini öğreteceğim arkadaşlar. Dördü de Amerika'yla alakalı. İlkiyle başlıyorum. Monroe. Başla bakalım Nazım."

"1823 yılında ABD başkanı Wilson, öyle mi? James Monroe tarafından ortaya konulan ABD dış politikasıdır. Neymiş politika? İnfirat, diğer adıyla ne? Yalnızlık. Murat, senin politikalar yalnızlık Allah'ın diyor."

"Evet. Devam et."

"Politikası olarak da adlandırılan bu politikaya göre ABD kendi kıtasına Avrupa'dan bir saldırı gelmezse, değil mi? Gelmediği takdirde ne olacakmış kardeşim? O da Avrupa'nın iç işlerine karışmayacak. Avrupa'nın iç işlerine karışmayacak."

"Evet. Bu politikayı öğrendik mi? Evet. Tek tavizlerine de bir Dünya Savaşı'na katılması."

"Şimdi bak, Monroe doktrini işledim. Bunun daha evvelinde video ders notunda şey vardı. Paris Barış Konferansı, I. Dünya Savaşı. Orayı atlıyoruz zaten işlediğimizden dolayı. Şimdi geldik Çarlık Rusya'ya. Ne alaka? Şimdi anladınız mı bütün mevzuyu? Ayrı ayrı gideceğiz böyle ama burası önemli. Yani bugün Rusya'nın nasıl geldiği noktasında bir önemli yer de burası. Biliyorsun Rusya Çarlıkla yönetiliyor. Çar bizdeki padişahlar hemen hemen aynı. Yani neyle yönetiliyor? Monarşi ile yönetiliyor. Ama son gelen çarı kimse sevmedi. Kim o çar? Bir tane çar var. Hiç kimse sevmedi onu. Nazım. Hadi bakalım. Nazım biliyordur o çarı ya. Bir Allah'ın kulu sevmez Rusya'da sevilmeyen bir çarı. He."

"Petro değil. Çar Petro sevilmez mi lan? Adamların dış politikasının esas Nikola. Nikola çar II. Nikola."

"Şimdi anlatayım ben bunu. Şimdi biliyorsunuz ki Dünya Savaşı sırasında şey Bolşevik İhtilali diye bir ihtilal olacak. Ancak oraya gelmeden önce biraz geriyi bilmezseniz burayı da anlayamazsınız. Şimdi ben size biraz geriye döndürüyorum. Çin diye bir devlet var biliyorsunuz. Rusya ile bugün arası Çin gayet iyidir ama eskiden öyle o kadar değildi. Hatta Rusya özellikle Çin'e ait Mançurya'yı, Çin'e ait değerli yerler Kore'yi veya Çin'e ait olan Port Arthur limanlarını falan hep böyle Çin'e karşı ne yapmak istedi değerli arkadaşlar? Kapalıydı o zamanlar. Çin açık bir devlet değil. Aynı Japonya gibi sürekli olarak Çin'den bir şeyler koparma peşindeydi. Uzakdoğu'da da bir güç ortaya çıktı. Japonya. İmparator Mutsuhito diye bir adam geldi. Japonya'yı bugünkü Japonya yapan adamdır. Japonya'nın Atatürk'üdür. Unutmayın Mutsuhito'yu. İleride geleceğim. Böylelikle Uzakdoğu'da bir güç belirdi. Japonya, Çin değil arkadaşlar. Çin günümüzde güç. O zamanlar 1800'lerin sonlarına doğru Çin Avrupa devletlerinin sömürgesi haline gelmiştir. Rusya da bundan payını almıştır. Aldı da. Aynı limanı isteyen, aynı yeri isteyen bir devlet var. On da devletin adı Japonya. Japonya'nın özellikle ileride 'Asya Asyalılarındır' diye bir politikası var. Ne demek o? Asya Asyalılarındır. Yani Avrupalıların değildir. Asya Rusların değildir gibi bir politika ortaya koydu. Asyalıların demek, Asya Japonlarındır demenin oradaki bir genel halidir. Yani Asya Japonlarıdır. Ne? Asya Asyalıların sıkıntı. Asya'nın içinde sadece Japon var, Çin var, Kore var, değil mi? Güney Güney Hindistan var. Bilmem. Arkadaşlar bütün mesele şu. Rusya ile Japonya Uzakdoğu'da karşı karşıya geliyor. Bütün Bolşevik İhtilali'ne giden yol buradan geçiyor. Önce burayı dinlemeniz lazım. Sene 1904-1905. Rusya ile Japonya birbirlerine giriyorlar. O Japonlar var ya o kadar dişli bir ordu ki, Kamikaze vuruşlarını ilk ilk defa o limanda yaptılar. Hep aklınıza Pearl Harbor gelebilir Dünya Savaşı'ta ama değil. Eee bu limana Kamikaze dalışlarını yaptılar. Limana çok büyük bombardıman yaptılar. Hatta kara birliklerini de karada yok ettiler. En sonunda koca devler bizim minnak Japonlara yenildi. Ya yürek işi yürek, öyle bakmaya benzemez Nazım Efendi. He. O yüzden Japonlar Rusya'yı yendi ve Çin'den uzaklaştırdı ve Kore'den uzaklaştırdı. Böylelikle Rusya ne yaptı? Artık politikasını tekrardan Boğazlar üzerine yoğunlaştıracak ve I. Dünya Savaşı'na sizler de biliyorsunuz İngiltere, Fransa'nın yanında girecek Osmanlı Devleti'ne karşı. Şimdi o zaman olayları başlatan olay 1904-1905 ne savaşıymış? Rus-Japon Savaşı'dır. Doğru mu? Peki hepinize sorun. Ruslar Uzakdoğu'dan çekildikten sonra size ne oldu? Günlük çalışma saatlerinden işçiler o kadar bunalmışlardı ki, bir de üzerine vergi Allah üzerine vergi, vergi Allah üzerine vergi. Dediler ki, arkadaşlar biz konuşalım ya bu çarla. Bu böyle vergilerle bu iş olmaz. Dünyada demokrasiye geçiliyor. Taleplerimizi dile getirecek bir meclis yok. Gidelim dediler. Çar'a doğru yürüyüş başladı. Çarın Kış Sarayı var, Petersburg'la. Oraya doğru yürürken üzerlerine Çarlık Rusya'nın içindeki Kazak süvarileri, Kazaklar yok mu? Onlar daha çok Ruslaşmıştır biliyorsunuz. Yani öyledir. Yani Rusya'yı daha iyi konuşurlar. Bugün Antalya'da bile birçok otelde Rusya'nın hangi milletten insanlar var? Kazak milletinden insanlar. Kazaklar arasında Türk ama Türklük özellikleri Rusya'nın arasında gitgide ermiş vaziyettedir. Dikkat. Bunlar yaylım ateşiyle halka ateş ediyorlar. Aslında halk burada barışçıl bir protesto yapıyor. Ne diyor ya kardeşim? Şu işçiler 12 saat çalışmasın, insan gibi 8 saatte çalışalım. Rusya zaten çok soğuk bir ülke. Demir yollarında çalışıyor insanlar. En büyük sıkıntı bu. O yüzden bu olaylar Rusya'daki bir şeyin başlangıcı oldu. 1905-1907 arasında Moskova baskını var. Moskova ayaklanması var. Bu dediğim 1905 Kanlı Pazar. O dediğim olayın adı neymiş? Kanlı Pazar. Dünyada bazı ülkelerde Kanlı Pazar diye nitelendirir. Türkiye'de de Kanlı Pazar yaşandı. Bir bakın bakalım Kanlı Pazar Türkiye'de hangi olayla özdeşleştirilmiştir? Bakabilirsiniz. Peki bu Kanlı Pazar yaşandı Rusya'da. Baktı ki çar, çarlık gidiyor. Kendisi gitti gidecek. Dedi ki, size hak veriyorum ey Rus halkı. Duma'yı açıyorum. Aa hocam Duma ne? Rus Milli Meclisi'nin adı neymiş kardeşim? Duma. Bakın bunu bilin. Onlar da aynı bizdeki gibi. Osmanlı Mebusan Meclisi ikiye ayırmıştı ya. Ayan Meclisi'yle Mebusan Meclisi. Burada da aynı gene bir meclis var. Bir de Duma var. Duma'yı kim seçiyor? Halk seçiyor. E Rusya kocaman ülke. Ülke genelinde seçimler yapılıyor. Rusya'nın içinde Müslümanlar da yaşıyor. Ve o Müslüman temsillerinden olan Ahmet Zeki Velidi Togan, ufa Müslümanların temsilcisi olarak bu Duma'ya giriyor. Anlaştık mı? 1905'te bu olaylar Rusya'nın içinde çarı az daha deviriyordu. Çar ise zaman kazandı. Ne yaptı? Gitti şey yaptı. Duma'yı açtı. Yani ülke monarşi gibi değil de meşrutiyet gibi oldu yani. E tam da Dünya Savaşı 1914'e çıktı mı? 1914'te çıkınca da zaten Rusya'nın ekonomik bir gücü yok. Her gün isyanlar, her gün para biriminin değerinin düşmesi, enflasyon, hayat pahalılığı. Zaten Rusya'nın acil derecede bir şeylere ihtiyacı var. İngiltere, Fransa Rusya'ya diyor ki, siz bir Dünya Savaşı'da yanımızda kalın. Direnebildiğiniz kadar direnin. Biz size Çanakkale Boğazı'ndan yetmezse Irak cephesinden yardım gönder dedi. Oldu mu? Ne Çanakkale'den yardım gitti, ne de Irak cephesinden yardım gidince ne denizden ne karadan Rusya'ya yardım gitmeyince en sonunda halk ayaklandı. Dikkat Mart ayında arkadaşlar Rusya'da iki takvim kullanılır. Bir Miladi takvimi. Bir de onların kendi takvimi. Ben günümüzdeki Miladi'ye göre anlatıyorum. Mart ayında ne olmuştur? Çarlık, Rusya'daki Çarlık rejimi tamamen sona ermiştir. Ülkede hemen geçici bir hükümet kurulmuştur. Dikkat, bu geçici hükümette Ekim ayında devrilmiştir. O zaman bizim Bolşevik İhtilali dediğimiz şey aslında iki aşamaladır. Önce çarın gönderilmesi, bir geçici hükümet kurulması, o geçici hükümetin de devrilip Lenin'in başa geçmesi. Bu da Ekim'de olmuştur. O yüzden tarihe Mart Devrimi ve Ekim Devrimi diye geçer. Bu ikisinin toplamına biz Bolşevik İhtilali diyoruz. Bolşeviklik aslında Rusya'daki artan Marksizm öğretisinin Ruslar arasına yayılması, Lenin gibi adamların ve Lenin'den hariç bazı insanların da Rus işte işçi Sosyalist Partisi'nin içinde kendi arasında kavga etmesinden dolayı ikiye ayrılmasıdır. Çoğunluk dediğimiz Bolşevikler Lenin taraftarı. Menşevik dediğimiz de bir başka adamın taraftarıdır. Böylelikle ileriki zamanlarda artık Bolşevik-Menşevik mücadelesi devam edecek. Bir de üzerine Çarlık Rusya'nın yıkılmasıyla beraber bu yıkılmayı istemeyen İngiltere, Fransa'nın özellikle Bolşeviklere karşı Beyaz Ordu denilen orduyu desteklemesi. Bu tarafta ise Bolşeviklerin ordusunun adı da Kızıl Ordu olacak. Yani şu bak buraya. 1917'ye dikkat. İki tane devrim olmuştur. Birinin hangi devrim kardeşim? Mart. Bir tanesi ney? Ekim devriminde kim geldi? Lenin. Lenin'den sonra bir çaryanlıları. Doğru mu? Bir de ne yanları arkadaşlar? Devrim yanları var mı? Peki bu devrim yanları dediğimiz yani Lenin taraftarlarının oluşturduğu ordunun adı ne?"

"Bunların oluşturduğu ordunun adı ne?"

"Peki komünizm denilen sistem kapitalizme karşı çıktığına göre İngiltere, Fransa anlaşıldı ki bu blok buradan gidecek. Belli mi? Belli. O yüzden İngiltere, Fransa kime destek vermiştir? Çar yalnızlısı kime? Beyaz Ordu'ya. Beyaz Ordu ile Kızıl Ordu arasındaki yaşanan mücadeleyi kim kazandı? Lenin taraftarları kazandı. Ve 1918 yılı itibariyle 21 yılına kadar ülkede bir iç savaş yaşanmıştır. Arkadaşlar iç savaş deyip geçmeyin. Milyonlar öldü. Milyonlar. E zaten adamlar bir Dünya Savaşı'nda öldüler. Bir de buradaki 1918-21 İç Savaşı'nda öldüler. Ondan sonra değerli arkadaşlar tabii ki bu esnada ekonomiyi düzeltmek için birçok hamle yaptı. 1918-21 arası Rus savaşı gerçekten çok kötü izlenimler yarattı. Rus Rus'a saldırı. Bugün bakın aynı Slav ırkından Rusya Ukrayna'ya saldırıyor. O yüzden bu olayları bir anlamanız lazım. O yüzden bizler de ne yapalım? Şuradan gelerek yapalım. Bu arada Lenin'e dikkat. Lenin 1921-24 arasında bozulan ekonomiyi de özellikle tekrar koruyabilmek için Nova'ya ekonomi Çeska'ya politika. Vay hocama bak nasıl da Rusça konuşuyor diyorlar. Öyle değil. Bildiğimiz tek kelime bu. Novaya ekonomi çesaya politika. Ne demek kardeşim? NEP yani yeni düzen politika. Kim yapmış bunu? Lenin yapmış. Lenin. Birazdan geleceğiz. Bakın Lenin bozulan ekonomiyi nasıl da değerli arkadaşlarım ne yapabilmiş? Yapabildiğini göstereceğiz. Daha sonra komünizmin tanımını yapacağız. Hadi bakalım başlayalım. 4-5."

"Evet. Buyur."

"Rus-Japon savaşını kim kazandı? Japonlar kazandı. Zaten bundan sonra başlıyor."

"Evet."

"1914'te savaşa girilir. Bu arada 1905 ile 1907 arasında ne oldu?"

"He, burada ne var? Kanlı Pazar var. Moskova gösterileri var. Doğru mu? Millet sürekli olarak ne yapıyor? Sürekli olarak çarlığa şey yapıyor. Ne derler ona? Çarlığın sona ermesi için uğraşıyor. Burada 1905'te Duma kurulacak. Duma'ya ayrı geleceğim. Yıl 1915."

"Başla."

"Çanakkale Savaşı'nda İtilaf'lar yenilince doğru mu? Yenilince Rusya'ya yardım gitmedi. Rusya'ya yardım gitmedi. Hatırlayın. Bir de bunun üzerine ne oldu? En son 1915'te devam. İki tane mi? Şu mu? 1905 olması gereki."

"Ver şeyi ver."

"Tamam. Tamam. Sıkıntı yok. Şurayı 1905 yaparsın. Sorun değil. Söyle."

"Evet. Kanlı Pazar yaşandı. Doğru mu?"

"Evet yaşandı. Rus Duma meclisi açıldı. Rus Duma meclisi açıldı."

"Devam et Nazım."

"1917."

"Bolşevik İhtilali ihtilali ve."

"Bolşevik İhtilali ve evet."

"İle Çarlık Rusya yıkıldı. Çar düştü."

"Evet. Önce hangi devrim? Mart, Ekim. Demek ki sizin Bolşevik İhtilali dediğiniz şey öyle bir şey değil. İki devrim var yani. Devam."

"Evet. Lenin nasıl geldi bu hükümeti devirirken? Mart'ta hükümet kurmuştu ya. Barış, ekmek ve ne verecekmiş? Toprak vaadiyle."

"Lenin başa geçti. Lenin başa geçti. İlk yaptığı işi söyleyeyim mi sana? Çarlık Rusya'nın tüm borçlarını reddetti. Ben ödemeyeceğim dedi. İki, savaştan çekiliyorum. Ben komünist oldum. Siz kapitalist. Ben sizin yanınızda ne işim var dedi. Oraya bakar mısın? Ve bizlerle bireysel dosyaya bir anlaşma imzalamış. Hatırlıyor musunuz? İttifak bloğuyla. Savaştan çekildi. Hatta Kars, Ardahan, Batum'u da bize verdi. Hatırlayın ne demiştim? Kafkas cephesinde savaşı kaybetmemize rağmen ne kazanmıştık? Toprak kazanmıştık. Böylelikle Lenin hangi vaatlerle başa geç? Dikkat çimi. Dikkat barış nasıl olur? Bir Dünya Savaşı'ndan çıkararak. Çıktı mı adam? Adam dediğini yaptı. Ekmek için ne lazım? Evet. Ekmek için ekmek ettin diyorsun. Hayır tabii ki. Ekmek için ne lazım? Toprak. Hayır oğlum un lazım da onun için ne lazım be adam? Buğday. Buğday için ne lazım? Toprak. Anladın mı? Millete toprak verecek. Topraktan millet ekmek yapacak. Bütün meseleyi anladık mı? Lenin bunlarla başa geçmiştir. Ekim'de. Şimdi devam. Yıl 1918."

"Rusya İttifak bloğuyla hatırlayın. Brest Litovsk Antlaşması'nı imzalayıp ne olmuştur? Savaştan çıktı. Bir Dünya Savaşı'ndan çekildi. Evet."

"1918-21."

"Buyur."

"Beyaz Ordu."

"Beyaz Ordu, Çar yanlıları yani ve Kızıl Ordu."

"3 yıl iç savaş yaşadı. 3 yıl iç savaş yaşadı. Sonuç kaç milyon insan? Pu. E bu insanlar hep ölenler kim? Ağırlık. Kadın mı, erkek mi? Erkek. Bir Dünya Savaşı'nda da 3 milyon Rus öldüğüne göre hepsi ne? Erkek. Sonra Stalin zamanında da bir ton adam ölecek. Köylüleştirme politikasına erkek. Anladınız mı? 1950'lerden sonra niye Rusya'da her yerde sektörlerde kadın çalışıyor? Mimar kadın, mühendis kadın, işçi kadın. Doğru mu? O yüzden arkadaşlar Rusya'da inanılmaz derecede bir erkek kıtlığı ortaya çıkmıştır. Bunun sebepleri var. Dünya Savaşı'nda da zaten biliyorsunuz ki 20 milyon erkeğini kaybedecek Rusya ve bunlar böyle topla onu topla. Türkiye nüfusu 80 milyon diyelim. 40'a 40 diyelim. Bizde bir oran hemen hemen %50 milyon erkeğin gittin diyelim. 20 milyon erkeğin öldüğünü veya göç ettiğini düşünün değerli arkadaşlar. Geriye 20 milyon erkek kalır. Bu inanılmaz bir dengesizlik oluşturur. Bugün Letonya'da, Estonya'da, bazı Baltık ülkelerinde, Finlandiya'da falan hala kadın nüfusu, bazı Güneydoğu Asya ülkelerinde de hala kadın nüfusu erkek nüfusunu geçmiş vaziyettedir arkadaşlar. Bu bir dengesizlik yaratır mı toplumda? Tabii ki yaratır. Bir kere bütün zor işleri mesela."

Rusya'ya giden bir arkadaş sanayide çok kadın görebilir. Demir büken, kereste taşıyan, evet. Hızarda çalışan, efendim duvar yapan, inşaat yapan hepsi kadın. Otobüs şoförü kadın. Hani biz bugün böyle bir metroya falan biniyoruz da makinist kadın görünce böyle bakıyoruz, "Abla bunu nasıl sürüyor?" diye. Bunu daha Türkiye'de aşağı yukarı 10 yıl olmadı ya. Doğru mu kardeşim? Tırcı kadınlarımız var. Otobüs şoförü genellikle şey, bu araçlarla alakalı ehliyet durumlarından dolayı riskli araç. Vinç var Ankara'da kadın. Vinç, vinç, vinçle vinç şey yapıyor. Ee, bizim bu gördüklerimizi Rusya 1900'lerde görmüş ya. O yüzden orada her sektörde kadının çalışması kadar normal bir şey yok. Çünkü erkekler azalmış. E ağırlıkla onlar da çiftçilik yapınca şehirdeki tüm işleri kadınlar yapmak zorunda kalmış. Bütün mesele bu.

Evet. 21'e gelelim. Hadi bakalım.

Lenin geldi başa. Evet. Lenin bir politika yapıyor. Novaya ekonomi, çeska politika. Anam hocam bu ne? Kısaca NEP. Anlaştık. Neymiş bunun adı? Kısaca NEP. Bu politikanın hadi özelliklerini yazalım.

Bir, bu politikaya göre tarım ürünlerine el konmaktan vazgeçildi. Tarım ürünlerine çar zamanı el konuyordu çünkü el konulmaktan vazgeçildi. Adam zaten demiyor muydu herkese toprak vereceğim diye.

İki, özel mülkiyete dokunulmadı. Özel mülkiyete dokunulmadı. Evet.

Ticari işletmeler kimmiş bu adamların ismi? Nepman. Onu iyiymiş. Nepman adındaki kime bırakılmış? Kişilere bırakıldı. Yani sen o zamanlar Nazım, ee, şey olsan ne derler kardeşim benim? Yani o zamanlarda bir ticari işletmenin başında ne ismin, ismin yoksa ne ismin? Nepman. Evet, devam.

Dört. Bir daha söyle. Evet. Piyasa ekonomisi geri getirildi. Ve piyasa ekonomisi geri getirildi. Evet.

Bir tane daha var. Büyük işletmeler devlete bırakılmasıyla Evet. devlete bırakılmasıyla kapitalist işletim mantığı sona erdirildi. İşletim mantığı sona erdirildi. Erdirildi. Tam lazım.

Evet, kıymetli dostlar, bu Nepman, yani bu arada NEP politikasının içeriğidir. Bir kere geldi. Aşağıdakilerden hangisi Novaya ekonomi Çeskikasıyla ulaşılmak istenen amaçlar arasında bulunmaz diye bunları verdiler, bir de başka bir şey verdiler. Cevap oydu.

Şimdi gelelim bu komünizm ne demektir? Yazdır bakayım komünizm.

Özel mülkiyete dayalı. Evet. Kapitalist sistem yen... Nazım, biraz sesli. Kapitalist sistem yerine... Nazım, ben sana sesli diyorum, sen sadece hızlı okuyorsun. Hani ses ile hız aynı şey değil kardeşim. Kapitalist sistem yerine... Evet. Sınıfsız. Ortak mülkiyete dayalı. Evet. Ve servetin gereksimine göre... Mülkiyete dayalı ve... Servetin... Gereksimine göre... Gereksimine göre bölünmesine... Bölünmesine dayalı... Yaşamı amaçlayan... Yaşamı amaçlayan... Toplumsal... Nazım, tek tek okumasana oğlum. Toplumsal, devam et. Ekonomik ve siyasi... Toplumsal, ekonomik ve siyasi bir ideolojidir. Evet.

Nazım. Bu fikrin kurucuları... Bu fikrin kurucuları... Marx. Marx'ı yazıma bakar mısın? Anlamıyorum. Marx böyle. Öyle mi yazılır? Mars çikolata gibi yazdı. Karl Marx. Evet. Bir daha söyle. Federedik. Engels'tir. Doğru mu? Var mı başka bir şey? Üniversite. SSCB'de var oldu. Başka? Küba. Çin'de, Küba'da, Vietnam'da, Afganistan ve Yemen'de. Şaşırtıcı değil mi? Doğu Almanya, Yugoslav... Evet. Doğu Almanya'da, Yugoslavya'da bu komünizm sistemi bayağı bir yer aldı.

Peki şimdi biliyorsunuz Rusya'nın içinde Müslümanlar yaşıyor bugün. Evet. Azerbaycan devleti nereden ayrılmalı? Rusya'dan. Kazakistan Rusya'dan. Türkmenistan Rusya'dan. Kırgızistan Rusya'dan. Efendim başka? Özbekistan Rusya'dan. Fark ettiniz mi? Bugün Türk Cumhuriyetlerinin hepsinin Rusya'nın içinden dağıldığını görürüz. Bunların hepsi demek ki Rusya'nın içindeki yaşayan hem Türk hem de Müslümanlardır. Ancak burada şunu bilmek lazım. Lenin taraftarları, yani Bolşevik ihtilali yapanlar, çarlık Rusya'yı devirebilmek için içerideki Müslümanlardan her zaman yardım istemişlerdir ve onlara demişlerdir ki, "Merak etmeyin, kendi kendinizi yönetecek otonom sistemler kuracağız size." demişlerdir. Tabii bunların hiçbiri olmadı. 1905'teki verilen sözler tutulmadı. Sene 1916'ya gelecek ve 1916'da Hokant diye bir şehir var, Özbekistan'da bulunur. Burayı Ruslar işgal edince oradaki Türk milleti birleşecek. Özbekler, hani günümüz Azeriler. Bunu sö... Çok Azeriler de Azerbaycan Türkleri, efendim Kazaklar. Anlamanız için anlatıyorum. Yoksa bunlara bu kelimeyi söylemiyorum. Kim var başka? Türkmenler. Hepsi birleşecek ve tarihe baskın yapan, hücum yapan anlamına gelen neyi yapacaklar değerli arkadaşlarım? Basmacı hareketini başlatacaklar. Şimdi oraya gelmeden önce şuradaki maddeleri bir yazalım. Ondan sonra Rusların Orta Asya istilasından bahsedeceğiz. Şimdi şurayı bir siliyorum. Lazım, şurayı anladık mı? Demek ki Bolşevik ihtilali iki tane devrimden oluşur. Hangi devrimler? Mart, Ekim. Peki Rus takvimine göre bunlar hangi tarihler? Bilgin var mı? Bir ay geri çık. Şubat, Şubat, Eylül. Aynen öyle. Ruslar Şubat, Eylül, biz Mart, Ekim diyoruz. Evet.

Başla bakalım. 1923'te ülke federasyona dönüştü. 1923'te ülke federasyona dönüştürülerek SSCB adını aldı. Bu arada şeyden sonrasını anlatıyorum. Lenin'den. Şimdi Lenin gitti. Lenin bu arada 1924'te öldü arkadaşlar. Lenin yerine Stalin geldi. Joseph Stalin 1924'ten beri yönetti ülkeyi. 1900 kaça kadar? 53'e kadar. Evet. Rusya'nın şu ana kadarki en uzun lideri Putin'le beraber. Putin'le beraber. Bütün 20 sene geçmişti herhalde. Tabii 20 sene geçti. Putin'le beraber ki bana göre 23, 53 desen 30 yıl yapar. Evet. En hala tabii ki Stalin var. Evet. Dönüştürülerek... SSCB adını aldı. Hemen açıklayayım. Mesela 1970'lerdeki, 60'lardaki, 50'lerdeki olimpiyatlara bakın. Devletin adı ne? SSCB. Peki bayrağı neydi? Hatırlıyor musunuz? Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin bayrağı neydi? Rus bayrağına mı benziyordu? Bravo sana ağzım. Tam neye benzeyecek oğlum adam? Rus bayrakta üzerinde yazı var zaten. Ney var? Hayır tabii ki. Bu parti, la, bir bakayım SSC benim bayrağına. Nazım, yapma gözünü seveyim. Sen 90 doğumlu musun? 92, 94, 94. Rusya dağılmış. Sen olmuşsun. Bak bakayım SSC benim bayrağında ne var? Ee, orak çekiç neye isim geliyor Nazım efendim? Devrimi ve komünizmi. E o zaman mantıken bu bayrak kırmızı bir bayrak, kızıl bir bayrak. E bu Rusya'nın bayrağıydı, SSCB'nin bayrağıydı daha doğrusu. Son ayrılınca bugün Rusya Federasyonu bayrağı ayrı. Evet.

Devam et bakalım. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ne demek istiyorum? İçinde 16 tane günümüzdeki ülke barındırıyor. Hatta 17 tane. 17 ülke ayrılmış. Düşünemiyorsun. Büyük bir imparatorluk ya. Azerbaycan, Ermenistan, Ukrayna, Letonya, Estonya, Litvanya, efendim bakıyorsun Kazakistan, Tacikistan, Özbekistan, Kazakistan. Bunların hepsi kimden ayrılma? SSCB'den ayrılma. Evet. Şimdi bunlar bir ama şu an ne? Bunların hepsi bir. Sosyalizmle, komünizmle yönetiliyor. Değerli arkadaşlarım, bunu da bilelim.

Devam. 1924 yılında... 1924'te kim başa geçiyor? Joseph... Stalin başa geçmiştir. Başa geçti. Şimdi bundan sonra hikaye bambaşka bir yere evriliyor. Burayı ben dikkatini... Lenin hatırlayın, topraksız köylüye toprak veriyordu. Şimdi buraya kadar her şey güzel gibi gözüküyordu. Ama ne oluyordu? Bu kadar fazla toprağın bölünmesi ileriki zamanlarda insanların küçük topraklarda meşguliyetini azaltır. Neden? Hobi bahçesine döndürür. Bak, ben gene aynı mantığı anlatıyorum. Senin toprağın 10 dönümse kimse 10 dönüm boş bırakmaz. Muhakkak ki diker, eker. Çünkü ürün alır, hasat alır. Çünkü para kazanır. Ama bir dönümse ne olur kardeşim? İçine bir tane kulübe gibi ev. Hemen orada iki üç tane ağaç, birazcık çim, hemen şuraya bir soğan, sarımsak, marul. Hayırlı olsun. Bu kışı da çıkarttık, çiğ köftenin yanına bir şeyler koyacağız diye. Hobi bahçesi tarımı öldürür. Çünkü sen orada yaşamıyorsun ki. Sen ara ara geliyorsun. Lan sulama sistemi bozsa haberin yok. Anlaşıldı mı? O yüzden Türkiye'de hobi bahçeciliği olamaz. Türk tarımı biter. İç Anadolu zaten bitmiş vaziyette. Bitti. E bu Çukurova'ya yayılsa, iki gün sonra başka yerlere yayılsa hayırlı uğurlu olsun. Su kaynakları tükeniyor. Biz farkında değiliz. Ama seçimler gelince kimse yıkmıyor. Seçimden sonra yıkmaya kalkınca aman buralarda bize oy verdi başkanım, yapmayak deniyor. Bir şeyler deniyor, bir şekilde kalıyor. Kardeşim, o bahçe tehlike. Evet. Aranızda o bahçesi muhakkak olan arkadaşlar var. Arkadaşlar, imarlı bir araziye kendi evini yaptığın sonra zaten bir sıkıntı yok. Ama tarım arazisinin üzerine yaptığın zaman Türkiye'de tarım biter. Sonra kimse ağlamayacak, "Mercimeği niye dışarıdan alıyoruz, Kanada'dan?" diye. Ama bazı gerçekler var. Peki bir dönüm yerine hadi şöyle yapalım sizlerle. 100 dönüm toprağınız olsa ne yaparsınız? Arpa, yulaf, buğday, ne istiyorsanız yaparsınız o toprak verime göre. İşte Stalin ne dedi biliyor musun? "Lenin iyi adamdı. Lenin iyi adamdı da bu bizim tarımı yok ederdi. Zaten tarım biliyorsun Rusya'da her yerde yapılabilen bir şey değil. Çok kuraklık var, soğukluk anlamında." O yüzden ne yapalım dedi? "Şu köylüye verilen toprakları geri mi alsak?" dedi. Hadi bakalım buyur. Verilmiş hakkı geri almaya kalkarsan ne oluyor arkadaşlar? Bu sefer de dikkat, 1924'te çatışmalar başladı mı? Bu köylülerden topraklar alıp büyük çiftlikler haline getirme projesi. Bunun üzerine bir de köylülerle başladı mı çatışma? 4 milyon köylü de öldü mü? Hadi bakalım buyur la. 4 milyon köylü. Türkiye'de 4 milyon köylü kalmadı da hadi diyelim 4 milyon köylü öldürelim. Türkiye'de tarım biter. Ama Rusya o kadar büyük bir devlet ki arkadaşlar, 4 milyon orada öldü. Bir Dünya Savaşı'nda öldü. İç savaşta öldü. Şu ana kadar zaten 20 milyon gitti. Şu an 20 gitti. 20'de nerede gidecek? İki... 40 milyon adam gidecek. Bu köylülerle yapılan mücadele tabii ki devlet kazandı. Bunu söylemeye gerek yok. Stalin kazandı. Stalin ne yaptı biliyor musun? O Lenin'in dağıttığı küçük küçük bir dönümlük, iki dönümlük topraklar var. Hepsini topladı, büyük çiftliğe çevirdi. Bunlara da kolhoz adı verdi. Politikanın adı ne? Kolektifleştirme politikası. Bir daha söyleyemem. O yüzden tek söyledim. Kolektifleştirme politikası. A2 oldu. Bu politika doğrusunda büyük çiftlikler oldu. Doğru mu Nazım? Hah. Bütün meseleyi anladık mı? Lenin'in biraz tersi bir politika izlemişti. Çünkü Lenin de iç savaştan çıkıldı. Artık halk bunu aldı. "Ekmek dedin, barış dedin. Aa, bizi yok ettin." dediler Lenin'e. O yüzden Lenin'in o hatasının, hani kendisine göre devlet halka göre hatasını bu NEP'le yaptı. NEP'le düzeltmeye çalıştı ama Stalin olmaz dedi ve Stalin'le beraber bakalım neler bulmuş. Devam edelim.

5 yıllık. Evet. Stalin ne yapmış? 1. 5 yıllık... Aynı biz değil mi? Kahrolası Rusya, aynı Türkiye. Arkadaşlar, bu politikayı biz aldık onlardan. Bir gerçeği konuşmak lazım. Biliyorsun bizler de kalkınma planı Rus planlarına göre yaptık. 1. 5 yıllık kalkınma planı hazırlandı. Kaynaklarla büyümeye gerek... Öz kaynakla... Büyümeye... Evet. Büyümesi gerektiğine inan... Büyümesi gerekildiğine inanıldı. Biz de inandık mı? Devam. Bu planlar temelde az çok çalış... Evet. Bu plan tam bizim ülkede mi lan? Az... Çok çalış prensibine dayandırıldı. Prensibine dayandırıldı. Evet. Toprak köylünün elindeki küçük topraklar alındı. Evet. Ve birleştirilerek politikanın adı kolektifleştirme politikasına gidildi. Politikasına gidildi. Devam lazım. Özel mülkiyete son verilerek ne olmuştur? Kamu mülkiyeti getirildi. Kalem alayım. Evet. Kamu mülkiyeti getirildi. Devam. Stalin döneminde başka neler var? Evet. Evet. Sağ... Kolhozlara toplanması sağlandı. Böylelikle ne olmuştur? O köylüler devlet için çalışmaya başladı. Prensip ne ama? Az yiyeceğin, çok çalışacak. Hep haberlerde görüyoruz ya. Adam kakao üretiyor. Kakaonun üretisi, çikolatanın maddesinin üretisi. Adam muz üretiyor. Adam çok, batılılar tarafından ve Avrupalılar tarafından sevilen çok önemli bir tropikal meyve üretiyor. Kendisi bir kere bile yememiş. Yedirittiriyorlar mıydı? He. Avrupalılar işte böyle çalıştı. İşte Rusya'da da bu sıkıntı çıktı. Stalin döneminde özellikle az çok çalışıyor. Ne verildi, ne dağıtıldı ama bir şey çok ucuzdu Rusya'da. Hadi bakalım ne ucuzdu? O kadar ucuzdu ki su gibi içiliyordu. Rakı diye. Alkol. Alkol çok ucuzdu değerli arkadaşlar. Zaten millet bu çalışmadan sonra geceleri hep alkol al al. O yüzden Stalin en çok eleştirilen Rusya tarafından yönü nedir? Bu bu fiyatların çok, yani su damacana, 19'luk damacana, 19'luk atıyorum votka aynı para. Öyle düşünün yani. E böyle olursan ol, günümüzde bile millet eskiden Azerbaycan'ı oraya buraya gittikleri zaman ne getiriyorlardı? Rus votkası getirirlerdi arkadaşlar. Niye? E çünkü çok ucuzdu yani. Çok ucuzdu. Hele dağılmadan önce millet böyle goli goli getiriyordu. O zaman o kadar denetim yok, bilmem ne yok. Esem böyleydi arkadaşlar. Rusya'da Stalin döneminde en büyük sıkıntı da alkoldür. Devam. Evet. 4 milyon... 4 milyon civarı köylü hayatını kaybetti. Köylü hayatını kaybetti ve tarımsal üretim durma noktasına geldi. Düştü. Devam. Nazım. Bu dönemde... Kurban olayım. Sana ne oldu bugün ya? E sen yorulacaksın. Biz yorulmadık mı? Hadi la, biraz bak sen sesi yukarı vermiyorsun. Sen sadece hızlanıyorsun. He, kendine gel. Bu dönemde... He. Eski fabrikalar... Askerde gibi. Bu dönemde... Modernleştiremiyor. Eski fabrikalar modernleştirilerek... Evet. Traktör imalatı ve demir çelik. Traktör imalatı. Evet. Ve demir çelik alanında yeni fabrikalar kurul... Ve demir çelik alanında yeni fabrikalar kuruldu. Alanında yeni fabrikalar kuruldu. Doğru mu? Evet. Burası tamam mı arkadaşlar? Bak önce neyden başladık? Buraya bak. 4, 5 özellikle Rus Japon savaşı. Her şey 1905'te oluyor. 5'te ne oluyor? Çara karşı çarlık rejimi kanlı pazarı yaşatıyor Rus halkına. Ruslar bunun üzerine ayaklanmalar, Moskova'da her yerde ayaklanma çıkıyor. Baktı ki çar olayı kaybetmek üzere. Hemen Rus meclisi Dumayı açıyor falan filan biraz ama sonradan bir dünya savaşı çıkıyor. 1917 önce Mart devrimi, sonra Ekim devrimiyle artık Bolşevik ihtilaliyle böyle artık çarlık rejimi sona eriyor. İç savaş çıkıyor. Çarlık yanları Beyaz Ordu ile Bolşevik İhtilali yanları yani Kızıl Ordu. 3 yıl orada savaş var. Sonra Lenin toparlamaya çalışıyor. Sonra ölüyor. Stalin geçiyor. Stalin ise Lenin'in yaptıklarının tam tersini yapıyor. Doğru mu? Ve ne yapıyor mesela? Dağıtılan köylüye toprağı geri alıyor. Büyük çiftlikler haline getiriyor. Bu sefer de köylüyle çatışıyor. 4 milyon köylü oy oluyor. Tarımsal üretim düşüyor. Bunun üzerine tarımı insan gücünden makinelaşma gücüne arttırmak isteyen Rusya traktör imalatına hızlandırıyor ve şehirlerde özellikle demir çelik üzerine yatırımlar yapmaya başlıyor. Anlaştık mı?

Rus bayrağında gördün mü? Şey husus diyorum. SSCB bayrağını. Sana bir şey söyleyeyim. Stwiighter diye bir oyun vardı biliyor musun? Zangef diye bir adam var biliyor musun? Zangev Rusur. Hiç öyle gözükmüyor değil mi? Zangev Rus SSCB'dir. Zangev'in bir bayrağına bakayım. Zangev yaz. Zangev Stwi Fwiighter oynayanlar bilirler. Özellikle benim yaş grubum olan değil mi? Zangev yaz. Ne vatandaşı olarak çıkıyor? Zangev. Tamam. Zangev. O çizgi filmine bakıyorum. Nazım. Zange Sweighter yaz. SSCB. Gördün mü? Komando olarak görevli bir asker. Heh. Komando olarak görevli bir asker. En sona ne olduğunu biliyor musun? Zangev'le oyun kazanırsa o dönemin başkanı olan Mihail Gorbaçoğla şey dansı yapıyorlar. Kazak dansı. Ha var ya gururbette yorgun düştü ayakları böyle. Ha o dansı yapıyorlar. Ben Zangev oyun bitirdim oradan biliyorum. Anlaştık mı? He güzel. Evet, anlaşıldı mı Stalin dönemi? Stalin dönemi bu.

Şimdi Rusların Orta Asya istilasına geleceğiz. Şimdi hatırlayın, Ruslar özellikle ve özellikle ee çarlık rejimini devirmek için muhakkak ki Müslümanların desteğini almak zorundaydı ve aldılar da. Aldılar da onu da söyleyeyim. Müslümanlar da çarlık rejiminden bakmış vaziyette ama yeni gelenler de daha sonra Müslümanlara yine zulmetmeye ve Orta Asya'yı istila etmeye başlayacaklar. Hadi bir yazalım lazım.

Rusya'nın Orta Asya istilası. Bir... Çağlık karşı. Evet. Türkler ve diğer uluslar 1905 yılında... Karşı Türkler ve diğer uluslar 1905 yılında... 195 yılında... Ayaklandılar. Doğru mu? Çarlık rejimi devirmek için. Sonra ne oldu? Mesela Rusya'da 1. Müslümanlar, Rusya Müslümanlar Kongresi yapıldı. Hepinizin bildiği adamlar var ya Yusuf Akçuralar. Heh. İsmail Gaspıralı, İsmailer ve Zeki Velidi Toganlar. İşte bu zamanlardadır. Devam et bakalım.

Rusya Müslümanları 1. Kongresi düzenlendi. Evet. 1. Kongresi düzenlendi. Kimler var bu kongre düzenleyen? Yusuf Akçura ve... İsmail Gaspıralı. Bunlar var. Bunların üzerinde. O yüzden başlayan hareket çok önemli. Ceditçilik hareketi falan başlayacak. Devam.

Rus meclisi Dumaya... Çalışmalar sonucu Rus Meclisi Dumaya... Lan duma deyince aklıma duma duman vardı ya bizim... Hatırlıyor musun? Evet. Dumaya temsilci gönderildi. Kim gönderildi? Yazıyor mu? Yazıyor mu bu cümlede mi yazıyorsun? Diğer maddeyi söyle. Ufa Müslümanlarının... Müslümanlarının temsilcisi olarak... Temsilcisi olarak A nokta bu A dediğimiz Ahmet... Ahmet Zeki Velidi Togan gönderilmiştir. Demek ki Rus meclisinin içinde bir Türk bir Müslüman var. Kimmiş bu? Zeki Veli Togan. Önemi ne? Türkiye'ye gelecek o adam. Tamam. Bir araştırın bakayım. Veli Togan hayatını. Bizim Türk inkılap tarihi kürsüsü için çok önemli bir adam da. O yüzden devamını alam. Evet.

İleride yani bu kastettiğimiz 1916 milli istiklal ayaklanması başlayacaktır. Onu birazdan işleyeceğim. Milli İstiklal Ayaklanması başlamıştır. Başlayacaktır. Evet. 1920'lerden itibaren yaşan Türk devlet... 1920'lerden itibaren evet. Türk devlet üzerine Rus baskı satmıştır. Türk devletleri üzerine demek ki devletler var. Dikkat, herkes kendi içinde. Komünistler ne demişti hatırlayalım? Bolşevikler size biz otonom devlet veririz. O yüzden Azerbaycan diye bir devlet kuruldu. Hatırlayın, Ermenistan kuruldu. Hatta Menşevik dediklerimiz gitti Gürcistan'ı falan kurdu. O yüzden Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan gibi devletler var. Bir de hani başkortan, hani Başkurdistan diye geçen otonomi devlet var. Çeçenler, İnguşu kuruyor. Dağıstan'lar. Demek ki Rusya bayağı bir aslında parçalanmayın 1917'de çarlık rejiminden sonra yaşadılar. Lenin toparladı, sonra Stalin toparladı. Stalin iyice baskı kurdu ve o baskılar bakın bize ne sebep oldu bakacağız. 1920'den itibaren Türk devletlerine ve halkına baskılar başladı. Baskılar arttı. Evet. Bağımsız olan Türk devletine teker teker son ver. Bağımsız olan Türk devletlerine teker teker son verildi. Son verildi ve Ruslar asimilasyon politikası izlemeye başladı. Ne demek olduğunu söyleyeceğim. Asimilasyon politikası izlemeye başladılar. Politikası izlemeye başladılar. Şimdi ben asimilasyon kelimesini açayım. Asimile etmek, kendine benzetmek, kendisi gibi olmasını sağlamak. Aslında bizdeki değişme metodunun insancıl versiyon değil de zorla veya bilerek yapılması, kültür kıyımına sebep olması, insanı geçişini hatırlamasına uzak durulması, asimile etmek, sizler de biliyorsunuz ki kendi benliğinden uzaklaştırmak. Şimdi ben bir insanı kendi benliğinden uzaklaştırmak için önce kendini benden uzaklaştırırım. Çünkü onu istemeyen adamı ilan ederim. Örnek mesela Ruslar ne yapmıştır? Bölgede etkin durumda olan ve Müslümanların üzerinde bayağı bir etkili olan imamları Sibirya'ya sürer. İmamlar nereye gitmiş? La Sibirya'da ne var? Adam dini penguen mi anlatacak? Anlaşıldı mı? Bu bilerek yapılan politikadır. İki, işçilerimiz var. İnşaattan anlıyorlar. E Rusya çok iyi büyük ülke. Nerede en uzak bölge? Örnek Yakutistan, hani günümüz anlamıyla söyleyeyim. Biliyorsunuz çok soğuk. -56'da millet arabayı sürekli 24 saat araba çalışıyor. Adam arabaya bir sözü araba çalışmayacak. Yakutistan'a gönderiyor. Oradan başka bir Rusya'nın en uzak bölgelerinde inşaat ve demir yolu inşaatlarında kullanabilmek için oradaki bizim bütün Türkleri sürmüşlerdir ve dağıtıyorlar. Üç, mesela okulları kapatıyorlar. Medreseler kapandı ve medreselerin kapanmasıyla beraber çocuklarımızın Rus okullarına gitmesi zorunlu hale getirdi. Ve bu Rus okullarına gittiği zaman da hangi dili öğrenmesi ve hangi alfabeyi öğrenmesi zorunlu kılındı? Rusça ve Kiril alfabesine öğrenmesi zorunlu kılındı. Mescitler kapatıldı. Efendim dini günlerde yasak, Ramazan aylarında yasaklar başladı. Ezan her yerde yasaklandı. Bak bunların hepsi. E başka, şimdi en kritik yere geliyorum. Asabiyet politikası uygulandı. Asabiyet. Şimdi sen sınava girdin. Bilen öğrenciyle bilmeyen öğrenci arasındaki farkı anlatayım. Adam hiç asabiyet diye bir kelime duymamış olunda. Ben sınava giriyor. Rusya'nın Orta Asya istilası ile alakalı bir soru geliyor. Yazıyor. Türk milleti içinde asabiyeti ortaya çıkartıyor. He. Asabiyet ne demek? Kırgınlık. Kırgınlık. Arkadaşlar, asabiyet o değil ya. Asabiyet boyculuk. Boyculuk ne demek? Boyculuk hemen anlatıvereyim. Şimdi Rusya'nın içinde 5 tane bana şey say kardeşim. Dur sana bir Azeri çizeyim. Azerbaycan Türkü. Bu Azerbaycan Türk kardeşim. Bir tane Kazak çizeyim. Çok güzel söyle. Bir tane Kırgız çizeyim. Evet. Türkmenistan çizeyim. Evet. Tacikistan olmaz. Tacikler Türk değil. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan. Bu ne? Özbekistan. Türkmenistan. Türkmenistan. O da Türkmenistan olsun. Nerede olsun Türkmenistan? Aha da bu olsun Türkmenistan. Tamam mı kardeşim? Şimdi boy kısa ve uzun olarak bilerek çizdiğimi söyleyelim. Şimdi bana bir tane Rus çizeyim. Nazım, bir tane daha rus çizeyim bana. Çok güzel. Nazım, bir Rus kadın çizeyim. Bir Rus kadın daha çizeyim. Şimdi bunu niye çizdim anlatacağım. Asabiyet Türk milletinin içindeki boyculuğu ve kavimciliği ortaya çıkarmaktır. Aynı Araplardaki gibi geliyor. Bakın bu Azerbaycan Türkü. Bu Kazak Türkü. Bak diyor Azerbaycan kardeş Türküm diyorsun. Emme bakle bu da Türküm diyor. Oğlum siz ikiniz bir misiniz la diyor. Biriniz 150, biriniz 2. Biriniz kumral, biriniz siyah, biriniz bilmem ne. Azerbaycanca konuşuyor, diğeriniz Kazakça. Bilerek yerel dilleri vermişler. Birinizin yaşam tarzı farklı, diğeriniz Rus gibi. Diğeriniz Müslüman, diğeri değil. Şimdi düşünüyorsunuz ikiniz de Türküm diyorsunuz. Öyle mi? Siz kimi kandırıyorsunuz diyor. Bunu Rus istihbaratı yapmıştır. Dikkat bak diyor Rus istihbaratı. İkisi de çağırıyor. Bu ne diyor Rus? Bu ne diyor Rus? Ben buraya diyor 10 tane de geçirsem, 1000 tane de geçirsem bana Rus kadını ve Rus erkeğini tarif edebilirsiniz. Ama sizler hiçbir zaman bir Türk erkeğini ve Türk kadını tarif edemezsiniz. Her biriniz birbirinizden farklısınız. Deyip Azerbaycan'ı Türk'ünü kimden ayırıyor? Kazak Türkünden ayırıyor. Azerbaycancıya diyor ki, "Azerbaycan Türküne, sen diyor Azerbaycanca konuş. Azerbaycan Kiril alfabesine kendine birkaç harf ekle. Oradan devam et." Hatta bunu önlemek isteyen biliyorsunuz Azerbaycan Latin alfabesine geçti. Hatırlayın. Sen diyor bundan farklısın diyor. Ya ayırdı mı aga ileride? Bak fark ettiysen 5 tane farklı devlet var. Normalde hepsinin kaç devlet olması lazım? 1. Bir niye olmuyor da 5 oluyor? Azalttı. Bütün hepsini ayarttı. Biz bu politikaya asabiyet, yani boyculuk politikası diyoruz. Sonra Kazak. Kazak kardeş diyor, Kırgız'ı yanına alıyor. Bu zarar. Bak diyor Kırgız'a. Oğlum sen de Türküm diyorsun. Bu da Türküm diyor. Lan nasıl oluyor diyor ya? Buna yaptığını buna yapıyor. Buna yaptığını buna yapıyor. Buna yaptığını buna yapıyor. Sonuç, siz diyor Türk değilsiniz. Evet, Türksünüz ama birbirinizden farklı Türklersiniz. O yüzden birbirinizden farklı dillere, lehçelere ve yazı stillerinize ihtiyacınız var diyor. Hepsini birbirine düşmanlıklarını körüklüyor. Kim bunu yapan ya? Bunu yapan Ruslar. O yüzden biz bu politikanın adına asabiyet diyoruz. Deri renginden, konuşma stilinden, göz çekikliğinden hepsinden vurmuştur Rusya. Bak diyor, bu da Rus kadını, bu da Rus kadın. Farkını söyle diyor. Yok diyor. Rus erkeği. Rus erkeği. Var mı diyor? İkisi de 1.90, ikisi de renkli gözlü, ikisi de sarışın. Bugün Türk milletini direkt tarif edebiliyor muyuz? Gerçekten edebiliyor muyuz kardeşim? Nazımla ben ikim gelsene Nazımla bak Allah'ını seven bir bak. Bir bak şuna bak şimdi bu da Türk. Ben de Türküm. Murat da Türk. E kardeşim Murat boy 1.90. Evet. Doğru mu kardeşim? Sen biri benim gözler çekik. Senin seni uykudan o. Ben kelim. Sen... Saçım var. Hah. Ama genetikler var ya işte şu kafanın arkasında şey var mı? Tüktük kemiği var. Var. Elle beni. Yok. Anladın mı? Kafatasında bile ama işte bütün mesele ne? İşte o yüzden Mustafa Kemal'a dedik, "Anayasa Türk gibi hisseden herkes Türktür." dedi. Bu coğrafyada kim diyebilir Allah'ınızı versen ben şuyum net diye diyebiliyor musun? Millet eli devletten öğrendi ya. Ona dedi lan ben bu zannediyordum. Kendimi buymuş. Hissetmek hangi vatana ait? İşte bu adam bunları yapıyor. Senin Türk gibi hissetmeni engelliyor. Sen diyor Türk değilsin ki, sen Kazaksın diyor. Sen diyor Türk değilsin ki, sen Azerisin diyor. O yüzden Azerbaycan Türklerinin içinde Azerbaycan Türkleri asla bize ne ettirmezler? Azeri demeyin lütfen de. Neyi diyeceğiz? Azerbaycan Türkü. Anlaştık mı Nazım? Tamam. Model olarak seni aldık. Hadi görüşürüz. Kendine iyi bak. Şurası tamam mı kardeşim? Burayı siliyoruz. Bütün meselemiz bu. Bir dahakine seni ee son videoda göstereceğiz kardeşim. Olur mu? Tamam. Oğlum bu nasıl bir şey? Geçen... Evet ya kırmızı gerçekten... Silinmiyor yani. Evet. Peki neler yapmış hep beraber bakalım. Bizi asimile etmek için Rusların yaptıklarına başlıyoruz. Başla karşı. Türkler Hristiyanlaştırılmaya... Türkler Hristiyanlaştırılmaya. Sizce politika tutmuş mudur? Hayır. Nazım, çok az. Ama tamam ama gene de ee aileden öğreniyor ya din. O yozlaştır, yozlaştırılıyor. Evet, öyle. Bölgede Rus okulları açılmıştır. Bölgede... Rus okulları açıldı. Abi... Ancak Türkler rağbet etmedi. Sonra zaten zorunlu hale getiriliyor. Türkler rağbet etmedi. Fark ettim. Evet. Rağbet etmedi. Devam. Rus harita ve kitaplarından. Rus harita ve kitaplarından Türkistan ismi silmiş. Rus harita ve kitaplarından ne ismi siliniyor? Israrla. Türkistan ismi siliniyor. Dikkat. Türkistan ismi silinip yasaklanmıştır. Şimdi diyeceksin hocam, bu ismin biz Orta Asya deyince anlamıyoruz. Evet ama şimdi Türkistan demek bambaşka bir şey. O zaman Türkistan deyince ne oluyor değerli arkadaşlar? Türklerin yaşadığı bölge anlamına geliyor. Bu kelimeyi Ruslar yasaklamıştır. Yeni maarif modele göre Orta Asya için artık hangi kelime kullanılacak mesela? Bu önemli bir gelişme değil. Devam. Arasındaki ben... Devam et. Ne Nazım? Uzamda farklı lehçelerin kullanması... Farklı lehçelerin kullanımı yaygınlaştırmıştır. Devamında boyabus çık... Asabiyet duygusu ortaya çıkarıldı. Asabiyet duygusu ortaya çıkarıldı. Evet. Devam. Tarih kitaplarında Türklerin milli duygu... Tarih kitaplarında Türklerin milli duygularını mesela Çanakkale gibi milli duygularını... Evet. Anlat eserlere yer verilmedi. Anlatan eserlere yer verilmedi. Seni tarihsiz bıraktı. Tamam. Devam. Cami ve mescitler çeşitli bahanelerle yıkıldı. Evet. Mal ve mülklerine el konuldu. Evet. Medreseler kapatıldı. Kapatılıp din adamları sürgüne gönderildi. Din adamları sürgüne gönderildi. Evet. Uzak... Yüz binlerce Türk Rusya'nın uzak bölgelerine işçi sıfatıyla çalışma hayatına gönderildi. Çalışmaya gönderildi. Son madde. Rus Kiril harfleriyle. Evet. Latin harf sistem geçerek... Latin harf sistemine geçilerek dil... Öz dil unutturulmaya çalışılmıştır. Unutturulmaya çalışılmıştır. Arkadaşlar, günümüzde Azerbaycan'a gittiğiniz zaman diğerlerine göre söylüyorum, daha rahat anlaşırsınız. Doğru mu? Ama bir Kazakistan'a gittiğiniz zaman çok zor. Özbekistan çok zor. Türkmenistan'da da gene ee birçok kelimeyi anlayabilirsiniz ama en rahat anlayabileceğiniz yer Azerbaycan'dır. Çok rahat anlarsın. Onlar da hemen hemen aynı kelimeleri, aynı şeyleri. Efendim... Menem hocam, benim muallim. Menim muallim. Evet ama anlaşılıyor ne olduğu. Azerbaycan'a gittiğin zaman anlaşıl. Şimdi bu iki yere kadar bir tasahs şeyle başlayalım. Başlıyorum. Bir soru gelecek yerleri işaretliyorum. Bir Monre doktrini ne olduğunu bilmek zorundasınız. James Monroe'nun yalnızlık politikasıdır. Diğer adı ne? İnfirat. Aklınıza Murat gelsin. İnfirat. Murat. Devam ettim. Rus Japon savaşı. Birçok şey belirleyen bu oldu. Japonlar yendi. Hatta size bir şey anlatayım. Bu savaşın içinde Mukden muharebesi var. Mukden. Bu muharebeyi Mustafa Kemal çok kanlı bir muharebedir. Sakarya Meydan Muharebesi ile kıyaslıyor. Sakarya Meydan Muharebesi' 21 günlük Mukden muharebesi ile kıyaslar. Mukden'den bile daha fazla kan gölüne sahiptir. Yani bizim Sakarya'yı bu savaşla kıyaslamıştı. Bu savaş ne? Rus Japon savaşı'nın içindeki Mukden muharebesidir. Devam. Buradan baktım. 1905'te biliyorsunuz kanlı pazar yaşanıyor. Moskova ayaklanmaları, sürekli gösteri. Bunun üzerine ne açılmıştır? Rusya'da Duma meclisi açılıyor. Savaşa giriyorlar. Savaşa girdikten sonra savaşta istenilen yardım gelmeyince iki tane devrim oluyor. Bir Mart devrimi, çar gidiyor, hükümet kuruluyor. Hükümeti de Lenin deviriyor. Hangi şeyle? Politika ile. Barış, ekmek, toprak politikası. Lenin başa geçtikten sonra hemen savaştan çıkıyor. İttifak bloğuyla Breitos anlaşması imzalıyor. Bu sefer de iç savaş başlıyor. Çarlık yanları Beyaz Ordu. Efendim Lenin yanları Kızıl Ordu. 3 yıl iç savaş var. Milyonlarca ölü var. 21'de Lenin başa geçiyor. Novaya ekonomikaye politika. Bunu bir sınavda sordular. Direkt isimler olarak sordular. NEP. Politikanın kısaltma ismini sorarlar. Dikkat. Neymiş? NEP. Lenin'in bu politikaları güzel gibi gözüküyor ama Lenin ölüyor. 24'te kim geçiyor? Stalin geçiyor. Stalin ne yapıyor peki? O çiftçileri dağıtılan toprakları geri alıyor. Dikkat. Bu politikanın adı kolektifleştirme. Bu büyük çiftliklerin adı kolhoz. Hos. Doğru mu? Hani en azından bunlara bir şey olarak bakın. Efendim, Stalin göre az yiyeceğiz. Ne yapacağız? A yine bizim ülke. Devam ediyorum. Doğru mu? 1. Kalkma planını onlardan aldık zaten. Sonrası aynı zamanda bayağı bir gelişme var. Onu da size söyleyelim. Ruslar Orta Asya'yı biliyorsun istila ediyor. Halbuki Rusya Müslümanları kendi haklarını korumak amacıyla Bolşeviklere destek vermiştir. Bolşevikler de bu devletleri devletleştirme sürecini destekleyecekti. Ancak öyle olmadı. Ufa Müslümanlarının temsilcisi Zeki Velidi Togan'dır. Dikkat. Ufa Rusya'nın içinde bir bölgenin adıdır. Nerededir şu an Ufa? Hiç bilmiyor musun? Ufa diye bir yer var. Bak bakayım Ufa neredeymiş acaba? Nerenin başkentiymiş ya da nerenin bir yeriymiş? Ufa. Evet. Rusya'da bir şehir lazım. Rusya. He. Yok mu bir şey? Zeki Velidi Togan bu Ufa Müslümanlarının temsilcisi büyük söylüyor. Evet. Büyük bir yer hala yani Ufa. Zeki Velidi Togan'a dikkat. Orada Zeki Velidi Togan ülkemize de geliyor. Bakın ne geliyor, ne yapıyor? Bir araştırın bakalım. 1916'da milli ayaklanması başlayacak. Biz buna Basmacı diyoruz. İleride işleyeceğim. Geldik bizler Rusların içinde. Ruslar özellikle Basmacı hareketine son verdikten sonra göreceksiniz bizi asimile etmek için neler yapacaklar. Bakın bunlar da bizi asimile etmek için yaptıklar. Burada bir politika var ama neydi? Bilenler asabiyet kelimesine takılacak. Asabiyet de asabiyim hep ben hep asabiyim o zaman ne kızgınım ama asabiyet dersen o zaman boyculuk politikasıdır bu da kaza kırgıza, kırgıza Azerbaycan Türküne diğerine senin benden benim senden muhakkak farklarım var diyerek farklı lehçeleri kullanmalarına sebep oluyor. Bugün en kullanılan lehçe açısından Türkiye'de ee bizlere en yakın konuşma dili Azerbaycan Türklerine aittir. Mesela Özbekistan'a, Kazakistan'a gittiğiniz zaman bunları tam olarak göremeyebilirsiniz. Evet, şimdi Rusya'ya karşı ayaklanıyoruz. Basmacılık yapıyoruz. Geldik Basmacı hareketine. Hep duyduğunuz bir isim aslında. Basmacı hareketi özellikle KPSS'ye ilk defa çalışma yaptı. Birden fazla giren arkadaşlarımızın rahatlıkla bildiği bir şey. Kelimenin manası zaten isminde gezir. Basan, baskın yapan, hücum eden manasına. Rusların taktığı bir isimdir bu arada. Onu da size söyleyeyim. Şimdi biliyorsunuz Ruslar Orta Asya'yı istila edecek. Ancak ondan önce biraz bir gelişmelere bir daha dönmek istiyorum. Dikkat! Bolşevik ihtilaline Rusya'nın içindeki Müslüman Türkler destek vermiştir arkadaşlar. Çünkü orada Lenin'in veya oradaki idari kadro kesinlikle diğer uluslara yani Rusya'nın içindeki yaşayan uluslara ya özel devlet ya da devlet verme vaadi vardı. Hatta dedim ya Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan bile kuruldu. Şimdi burada bir şey var ama 1918'e gelindiğinde Bolşeviklerden hemen sonra Rus ordusu ki bazı kaynaklar bunu 1916 olarak da verir. Fark etmez. Sınavda tarihini sormayacaklar da olayı soracaklar. Hokant diye bir şehir var arkadaşlar. Burada aslında bir devlet kuruluyor Türkler tarafından. Bu Hokant'a girecekler. Bu devleti yıkacaklar. Bundan sonra ne olacaklar? Biz Rusların gerçek amacının buradaki Türk milletini yok etmek istediğini anlayacağız. Ve bunun üzerine 1916 veya 18'den sonra 36'ya kadar Ruslarla büyük bir mücadeleye girecek. Tarihte bu mücadeleye Basmacı hareketi denir ve parolamız da tektir. Hatta iki tanedir. Onu da söyleyeyim. Çar ve Ruslar defol. Müslümanlara ne? Hürriyet veya Türkistan Türklerindir. Bakın iki tane paroluz var. Çar ve Ruslar def olun. Müslümanlara Hürriyet veya Türkistan Türk... şey Türkistan Türkleridir. Anlaştık mı? Bu iki tane mesele. Bu arada şunu da söyleyeyim. Basmacı hareketinde hani mantık şöyle gidin. Azerbaycanlılar var. Azerbaycan Türkleri, Kazak Türkleri, Özbek Türkleri, işte Kırgızlar ve işte Türkmenistan Türkleri var. Bunlar birleşiyor ya. Bunlar birleşmiyor arkadaşlar. Bunlar her biri kendi tarafından mücadele ediyor. Azerbaycan Türklerinin veya işte Özbekistan Türklerin fark etmez başında bulunan her bir adama korgenal anlamında korbaşı denilmiştir. Anlaştık mı? Ne ismi? Korbaşı. Peki bu korbaşılar biri ta Rusya'nın sınırında, biri ta Türkiye'nin sınırında. Azerbaycan 1921'de bir korbaşı geçiyor. Bu korbaşının başa geçmesiyle beraber Ruslarla yapılan mücadele şiddetleniyor. Bu korbaşı kim? Enver Paşa. Evet, Enver Paşa Azerbaycan Türklerinin korbaşısı oluyor ve mücadele tabii ki şiddetleniyor. Kendisi biliyorsunuz ki şehit edilmiştir. E tabii burada şuna da bakmak lazım. Bu niye başarısız oluyor? 36 dediğime göre bir bitmiş bu. Yani sonuçta 90'da dağılan bir devletten bahsediyoruz. Demek ki burada bir başarısızlık var. Bir korbaşıların her birinin kendi aralarındaki liderlik mücadelesi. Özellikle Enver Paşa'nın şehit olmasından sonra Şir Muhammed beyler var. E Parpi adında bir korbaşı var. Bakın her birinin korbaşı farklı. İki Ruslara karşı modern teçhizatımız yok. Yani Ruslarla mücadele edecek iyi silahlarımız yok. E liderlik mücadelesi, e, Rusların Orta Asya istilasında göstermiş olduğu dirayet. Bunların hepsi birleşince arkadaşlar Basmacı hareketi ara ara şiddetlense de 36 senesinde yok oluyor. Aslında bir şey söyleyeyim mi? Bruslara karşı yapılan ilk mücadele de aslında hepinizin tarihte duyduğu bir adam var. Araştırmanızı öneririm. Kafkas Kartalı adındaki Şeyh Şamil hareketleri. Mesela Şeyh Şamil de 17. yüzyılda Ruslara karşı ayaklandı. Ruslar bu hareketi müridizm olarak ee nitelendirirken Müslümanlar ise Gazavat ismini verdiler. Böylelikle aslında Rusya'ya karşı Müslüman Türklerin veya içeride yaşayan Müslüman diğer Dağıstanlı toplulukların, Çeçen toplulukları olsun, İnguşlar olsun fark etmez. Bu mücadeleleri yıllar öncesine dayanır. 19. yüzyılda 20. yüzyılın başlarında ise bu mücadele özellikle Bolşevik ihtilalinden sonra farklı bir boyuta taşınacaktır. Bunu da söyleyelim. Hadi bir yazalım bakalım.

Basmacı hareketi, soru gelme ihtimali en yüksek yerlerden bir tanesi. Ama burada kavramları bil. Korbaşı ne demek? Bir parola. Çar ve Ruslar def olun. Müslümanlar hükmet veya Türkistan Türklerindir. Bak üç tane şey söylüyorum. Enver Paşa'nın Azerbaycan korbaşı olduğunu söylüyorum. Doğru mu? 39'a kadar gitti. 36'ya kadar. Niye başarısız oldu? Bak ben bu soruyu sorarım. Niye başarısız oldu kardeşim? Korbaşıların kendi aralarındaki liderlik mücadelesi, Ruslara özellikle de arkadaşlar onun tesisatlarıyla bizim tesisat arasında dağlar kadar fark var. Yani Ruslar modern silahlar kullanırken bizimkiler hala tüfek var veya tabanca var ellerinde. Bu da yetmiyor arkadaşlar. Hadi bakalım başlayalım. Kısaltarak söyle kardeşim.

Basmacı baskın yapan değil mi? Hücum eden manasındadır. Hücum eden manasına gelir. Anlamına gelir. Devam lazım. Amaçları Türkistan'ı Ruslardan kurtarmak. Amaçları Türkistan'ı Ruslardan kurtarmak. Evet. Devamı mı var? Kurtarmaktır diyelim. Kurtar maktır. Üç. Hokant kentte başlayan bu hareket zamanla Hokant kentinde başlayan bu hareket ne olmuştur? Zamanla Türkistan yayılmış. Zamanla Türkistan'a yayıldı. Zamanla Türkistan'a yayıldı. Evet. Evet. Parolayı söyleyelim. Çar ve Ruslar def olun. Doğru mu? Kime hürriyet? Müslümanlara hürriyet. Müslümanlara hürriyet. Devam ediyorum. Başka? Türkistan Türkleridir. Türkistan neymiş? Parola bu. Bunların fikri aşaması. Ahmeti, Velili Togan, Gaspıralı, İsmail doğru mu? Yusuf Akcura. Sahada da Enver Paşa ve adamları devam. Enver Paşa'nın bu harekete katılmasıyla Enver Paşa'nın bu harekete katılmasıyla katılmasıyla mücadele şiddetlendi. Mücadele şiddetlendi. Özellikle şöyle söyleyeyim arkadaşlarım. Bu mücadeleler olurken biz de milli mücadele yapıyorduk. Yani iki tarafın da birbirine katkısı mümkün değil. Bak bir daha söylüyorum. Biz bu mücadeleyi yaparken milli mücadeleyi Enver Paşa da

O bölgede Ruslarla değerli arkadaşlarım mücadele ediyor. Evet. Ruslar geçince, Ruslar genel bir saldırıya geçince, saldırıya geçince korbaşı liderleri dağıldı. Korbaşı liderleri dağıldı. Zaten bir de Enver Paşa'nın şehit olma mevzusu da var. Evet. 1922 şu, 1922'de Enver Paşa şehit olmuştu. Enver Paşa nerede şehit oldu kardeşim? Neresi orası? Hangi ülke sınırları? Adam Moğolistan'a götürdün ya. Sekantiyorum da. Nere? Nere? Bayram sabah. E onların hepsi bayram. Artı oradaki çocukların yarısı çocuğun adı da Enver'dir, biliyorsun. Evet. Neresiydi? Tacikistan'da. Tacikistan'da. Tabii. Devam, devam et. Bilgi. Sendeki bilgi inanılmaz. Moğolistan'a götürdün adamı. 1936'a kadar, 1936'ya kadar sürdü bu mücadele. Evet. Sona ermesinde. Dikkat. Evet. Liderlerin kendi arasındaki, korbaşıların yani liderlerin kendi aralarındaki mücadeleleri, kendi aralarındaki mücadeleleri. Evet. Askeri tesisatın olmaması, askeri tesisatın olmaması var mı başka? Etkili olmuştur. Tabii ki bu kendi aralarındaki mücadelede kimin şehit olması da var? O zaman üçlü alacaksın burayı. Enver Paşa'nın şehit olması 1. Enver Paşa şehit olduktan sonra korbaşıların kendi aralarındaki liderlik mücadelesi 2. Üçüncüsü ne? Tesisatın yeterli olmaması. Evet, devam edelim. Dünya Savaşı sırasında, Dünya Savaşı sırasında. Ruslar bunu unutur mu? Bak bakayım ne yapıyorlar. Ruslar Türk televizyonlar savaşı savaşta kullan. Türkleri savaşta kullanmıştır. Enver birlikler bizim de düşmanlaş ve birçok buradaki Türkleri sürecekler. Hangileri mesela? Ağıska. Daha önceden de sürmüşler zaten. Kırım. Karaçay Türkleri. Evet. Balkar. Çeçenler, inguşlar. Evet. Sürmüştür. Evet sürmüşlerdir. Aynen dağıttılar. Çünkü dağıtmasalar hep birlik oluyorlar. Bütün mesele bu.

Üç tane notumuz var. Sizler de biliyorsunuz ki not dediğiniz kısım bizler de her zaman önem dediğimiz kısımdır. Bir kere şunu bilmek lazım. Bu esnada Azerbaycan'ın bir dönem bağımsızlığını kazandığını bilelim. Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazandığı tarih 1918. Ruslardan ayrılan ve ilk başkanı, devlet başkanı Mehmet Emin Resulzade olan dikkat ve mantıken de ilk onu tanıyan devlet Osmanlı Devleti'dir. Niye? Ve Türkiye Cumhuriyeti'nin, Türkiye Devleti'nin kuruluşları 1920 Nisan. Mantıken 1918'de kurulduğuna göre Azerbaycan'ı tanıyan ilk resmi devlet Osmanlı Devleti. Bilin. Kim mezarı burada? Asarlık bak buradanmış mezar. Nazım araştırmasına başladı arkadaşlar. Sizin hatırınız için chat GP kullanıyor artık. Para verdi, kıydı ve şey modeli modelini yükseltti. Mehmet Emin Resulüzade'nin mezarı Ankara'da mı? Hadi bakalım. Nerede? Ankara'da. Asri Mezarlık. Asri mezarlıkta bir gün inşallah ziyaret edeyim. Gittin mi? Vallahi bravo sana. Hangi aklı olduğunu hatırlıyorum? Deden de Karşıya kadar yazıyor. Bir kere gittiğini görmedik. Nazım dört divanda mı? Evet. Mehmet Emin Resüzzade önemli bir kişi. Azerbaycan Türkleri için de çok kıymetli. İleriki yıllarda. Demek ki Azerbaycan aslında Rusya'da iki kere kopuş yaşamış. Bu birincisi 1918'de. İkincisi 1990'da. İkinci kopuş dediğimiz hala günümüzdeki Azerbaycan devletidir. Onun da kurucusu değerli arkadaşlar sizler de biliyorsunuz kimdir. He 90'larda kim kurdu? Hayır hayır hayır. İlk cumhurbaşkanı Ayaz Muttalibov'dur. Ama orayı Ruslara karşı mücadele ederek getiren kimdir? Yapma gözünü seveyim Nazım. Neyse küreselleşen dünyaya daha var. Evet notla başlayan lazım. Başla. Basmacı hareketinin başladığı yıllarda, basmacı hareketinin başladığı yıllarda yani 28 Mayıs, Mayıs 1918'de. Evet. Emin Resulzade. Mehmet Emin Resulzade. Evet. Azerbaycan Cumhuriyeti kurmuş. Azerbaycan halk cumhuriyeti'ni kurmuştur. Evet. Türk tarihinin. Çünkü biz 23'te geçtik biliyorsunuz. Cumhuriyet rejimi ile Cumhuriyet rejimi ile yönetilen ilk devleti resmi olarak tanıyan ilk devlet Osmanlı Devleti olmuştur. Osmanlı Devleti olmuştur. Bir kere bu bilgiyi verelim. Hocam niye Türkiye değil? E Türkiye'nin kuruluşu 2 yıl sonra da o yüzden hocam nasıl cumhuriyet değil? E Türkiye'nin cumhuriyeti ilan ettiği tarih 1923. Adamlar 1910 sayılı gatta bir bilgi daha vereyim Azerbaycan'la ilgili. Kendileri Kiril alfabesi kullanmamak için yani Ruslaşmamak için Latin alfabesine de geçen ilk Türk devletidir arkadaşlar Azerbaycan.

İkinci notumuza gelelim. Şu Şeyh Şamili'i bir yazalım. Basmacı hareketinden yıllar önce, basmacı hareketinden yıllar önce. Yıllar önce dediğimizde bayağı var yani. 200 yıl önce. Evet. 17. yüzyıldan kastediyoruz. Evet. Çarlık Rusya'nın Kafkasya, Çarlık Rusya'nın Kafkasya'ya istilasına karşı, Kafkasya'yı istilasına karşı çıkan istilasına karşı çıkan Şeyh Şamil neydi bu kişinin lakabı? Kafkas Kartalı. Evet. Özdeşleşen. Özdeşleşen. Dur bir saniye. Evet. Dini ve milli direnişe dikkat. Dikkat dikkat. Bu soru bir gün gelir. Haberiniz olsun. Ruslar ne isim veriyor? Bizimkiler ne isim veriyor? Ruslar müridizm şeyh olduğundan dolayı bu ismi veriyor. Müslümanlar ise Müslümanlar ise Gazavat ismini takmışlardır. Gazavat ismini takmışlardır. Düşünün yıllar sonra bu isimler değişecek, kişiler değişecek. Bunun ismi basmaca hareketi olacak. Doğru mu? Gelelim 3'üncü notumuza. Bak bu adama dikkat. Ahmet, Zeki, Velidi, Togan kardeşim önemlidir. Türkiye'ye de gelmiştir. Bugün inkılap tarihi dersleri varsa bugün inkılap tarihinin özellikle devrim veya işte Türk tarihi ile alakalı bilgiler varsa bu adam sayesindedir. Ahmet Seki Veli Togan'a dikkat edin. Söyle bakalım. Basmacı hareketine katılan dur ve daha önce onu da bir yazayım bir daha. Daha önce Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak UFA Müslümanlarının temsilcisi olarak değil mi? Duma'ya katılan Rus Meclisinin ismiydi bu. Duma'ya katılan Evet. Ahmet Zeki Velidi Togan 1925'te Evet. Türkiye'ye gelmiş. Türkiye'ye gelmiştir. Türkiye'ye gelmiştir. Evet. Yurt içi yurt içi yurt içi ve yurt dışı birçok faaliyette bulunan faaliyette bulunan Togan. Evet. İstanbul Üniversitesi'nde görev yaptığı sırada bir ameliyat oluyor arkadaşlar. Ameliyattan sonra vefat edecek. görev yaptığı sırada vefat etmiştir. Tarihi kaç Nazım? Demek ki Ahmet Zeki Veli Togan bayağı bir yaşamış ve bizlere hizmet etmiş arkadaşlar. O yüzden İslam Üniversitesi'de inkılap tarih kültüsü onun sayesinde vardır. Çok önemli bir kişi onu baştan söyleyeyim. Zeki Veli Togan'ın birçok kitabı var. Birçok kitabın da okumuş birisi olarak konuşuyorum. Gerçekten mücadele sadece silahlı olmaz. Eğitim ve bilinç çok önemli. Fark ettiyseniz bu kadar Orta Asya'yı Ruslar istila etmesine karşı Türk milletinin ilk yapmış olduğu şeylerden bir tanesi Orta Asya istilasına karşı çıkarken sadece silahlı direniş yok. Birçok yayın var. Yayın. O yayınlar halka dağıtılıyor ki halk bilinçlensin diye. Yani milli bilinç olmadan bağımsızlık olmaz. Atan olmadan yürüyemez. Ne demek istiyorum? Adam Türkistan ismini bilerek yasaklıyor. Çanakkale'dir. Türk milletinin önemli şeyleri işte atıyorum Malazgitti, Muştır hepsini yasakladı. Düş de tarihi olmayan bir millet oldunuz. Hadi bakalım arkadaşlar. Tarihimiz yok. Hiçbir şey yok. Tarihte. Öne çıkaracağımız kimse yok. Biz bir San Marino'yuz. Biz bir Lüksemburg'uz. Sallıyorum. Biz bir şeyselleriz. Evet. Bunlar devlet abi. Şeyseller tabii. Gitmeye kalk bakayım. Kaçlar? H ya anam vay. He. Evet. Mesela bazı ada ülkelerinin hiç tarihleri yok. Evet. Ada tarih var. Adanın tarihi var. Milletin yok. Bakın burayı kaçırıyorsunuz. Her zaman coğrafyanın bir tarihi olur ama her milletin tarihi var mı sorusu. O yüzden tarihe dikkat.

Evet geldik şimdi geldik asıl bizim mevzuya. Şimdi buraya kadar anlattığım yerlerle alakalı hep Ruslarla ilgili gittik. Doğru mu? O zaman 1 2 3 satır Ruslarla. O zaman bu üniteden özellikle bu üç kavrama dikkat ederek geliyoruz. Çünkü burada anlatacağım şeyler zaten milli mücadele döneminde de aslında gördüğünüz şeyler. Ama burada bir şey dikkat ettireceğim size. Şimdi Ortadoğu'da Ortadoğu'nun paylaşılmasını hatırlayalım. Bir gizli anlaşma vardı. Hatırlayın İngiltere Fransa arasında. Sykes-Picot. Bu anlaşma Ortadoğu'yu bu iki devlet arasında böldü. Böldü. Hatta kendi aralarında bir ara yer bile değiştirdiler. Örnek Maraş'ı işgal etti İngilizler. Sonra kime bıraktı? Fransa'ya. Antep'i işgal ettiler Fransa'ya. Suriye'yi işgal ettiler. Daha sonra Fransa'ya verdiler. Kendi aralarında bir anlaşma yapıp Anadolu'da ilk biliyorsunuz Güneydoğu Anadolu bölgemizi işgal eden kimlerdir arkadaşlar? İngilizlerdir. Ama daha sonraki süreçte kimdir değer arkadaşlar? Fransızlara bırakmıştır. Şimdi bunların kendi aralarındaki anlaşma bu Sykes-Picot'a dayanıyor. Ve daha sonraki baktığımız zaman özellikle Arabistan bölgesinde petrol neredeyse İngiliz orada. Örnek Musul meselesinden anlayabilirsiniz. Kömür neredeyse Fransız orada. Adamlara dikkat edin. Fransa'nın işgal ettiği ülkemize bir yer Zonguldak'tır. Mesela özellikle Ereğli'deki kömür havzalarından yararlanabilmek için çok mücadele vereceğiz. Şimdi bu iki devletin özellikle paylaştığı bir yer var. Daha sonra bunlar tabii ki Ortadoğu'dan bahsedim. Daha sonra bunlar tabii ki ayrılacaklar ama bir adam var ki o adam yüzünden bir Mekke Medine elimizden çıktı. Mekke emiri Şerif Hüseyin ki uzantıları da devam ediyor. Birini Ürdün'e kral yaptı. Oğlunun birini Abdullah'ı. Diğeri de Irak'a kral yaptı. Faysal'ı. Arkadaşlar bizim bugün Irak, Ürdün, Lübnan, Beyrut hep böyle söylüyoruz ya bu Ortadoğu daha sonraki zamanlarda belirlenecek. Yani şu an size bir şey söyleyeyim. Çok ilginç gelecek. Siz Filistin dediğimiz bölge, Kudüs bölge Suriye'ye bağlıdır. Yani Suriye deyince de akla ne gelmektedir? O zamanlarda Kudüs gelmektedir. Suriye var zaten çok yakındır araları. Yani bize İsrail çok uzak bir mesafede değil. Bunu bilin. Onlar da yaklaşıyor. Biz de yaklaşıyoruz. Elbet bir yerde buluşacağız. Çok uzak değil. Bunu söyleyeyim. Bir peki bu Şerif Hüseyin'i Mekke Gizli anlaşmasıyla hatırlayın kendisine ne verilmişti? Hicaz kralı. Peki bu neyi ilan etti? Hem Hicaz Krallığını hem halifeliği. Halifeliği kim kabul etmedi? Oradaki Abdülaziz ibn Suud. Bunlar da kabul edecek anlayışı onu için. Necd, Necd bir bölgenin adı. Peki Suudlar destek aldı. Destek alınca da Şerif Hüseyin'e yapılan savaşı Suud ailesi kazandı. Böylelikle Abdülaziz ibn Suud dikkat Suudi Arabistan'ı kurdu. Peki Suudi Arabistan'da petrol var. Petrol varsa İngiliz var, Amerika var. Bunun üzerine o bölgede Aramco adında bir şirket kuruldu. Ara ara haberlerde duyarsınız. Patlamalar olur bazen sabotajlar olur. Aramco şirketi hala günümüzde var. Bu şirket ne yapıyor? Suudi Arabistan petrollerini çıkartma, işletme ve satma hakkına ve Suudi kraliyet ailesine de bir para vermeye yükümlüdür. O yüzden bugün Suudi Arabistan'a giden arkadaşlar çok şaşırıyor. Niye şaşırıyorsun? Suudlar zengin. Mekke halkı fakir arkadaşlar. Bakın gidip kendiniz gözlerinizde göreceksiniz. Böyle bir zenginlikteki bir ülkenin halkının bu kadar fakir olması düşündürücüdür. Evet. Bazı bölgeler inanılmaz derecede riyaz, Cidde'de inanılmaz zenginler var Suudi Arabistan'da. Gördüğünüz gibi parayı bulamıyorlar. Yani daha parayı harcayacak yeri bulamıyorlar. Zaten Müslümanlara bir yardım etmek gibi huyları yoktur onların asla. Filistinli adam orada ölür. Yemen'i kendileri bombalar, bilmem ne. Ona Husi der, buna Cusi der. Onu bombalar. Ne güzel dünya. Sonuç gel oğlum şurada Filistin'e. Yok ya. Bir olayı bilirsek daha iyi anlayacağız. Filistin'deki Filistin kimdir? Şimdi Suudi Arabistan'da Arabistan diye bir şey var. Doğru mu? Birleşik Arap Emirlikleri diyoruz. Gene Arap ismi kullandı. Doğru mu? Peki neden Filistin bölgesindeki Filistin? Bir araştırın bakayım olayı bilmeden derinliğinde neden Araplar acaba Filistinleri tam bir Arap olarak kabul etmiyor? Mantıken değil mi? Bu Arapların kendi işi diyorsun. Bütün Arap devletleri zengin olanlar var. Birleşik Arap Emirlikleri var. Kuveyt var. Değil mi? Niye yardım etmiyor? Aa bir düşünelim. Acaba kendi ırktaşlarından. Evet. Müslümansa Müslüman doğru. Acaba kendi ırklarından mı saymıyorlar? Acaba kendi mezheplerinden olmadıkları için mi saymıyorlar? Sebep ne? Ona bakacağız. İngiltere'de yıl 1917 haline gelince sizler de biliyorsunuz ki Suriye Filistin bölgesinden bizler 1918'e doğru gittik. Nereye gittik? O bölgelerden çekilmek zorunda kaldık. Suriye, Halep, Şam ve Kudüs'ü biz Dünya Savaşı'a kaybedince onların bir dışişleri bakanı var. İsmi Arthur Balfour. Balfour bir deklarasyon yayınladı. Dikkat İsrail Filistin muhabbetinden bu arada bir tane sorunuz var. Bu sorunun başlangıcını anlatıyorum. Filistin yaklaşık olarak 400 yıl boyunca Osmanlı egemenliğindedir. Kudüs. Peki sonra ne oldu biliyor musun? Bu adam dünyadaki Yahudilere çağrı yaptı. Çağrı. Ey dünya Yahudileri ki Yahudiler de ona zaten mektup yazmıştı. O mektuba cevaptır. O deklarasyon. Filistin'den yer istediler. Bunun üzerine Arthur Balfour Yahudi göçüne izin verdi. Ve 1917'den 1940'lara kadar Yahudiler dünyanın dört bir tarafında göç etmişlerdi. Nereye doğru? Filistin bölgesine doğru. Bu olayın başlangıcını size sorarlarsa işte bu deklarasyon kimin deklarasyonuymuş kardeşim? Balfour deklarasyonu dikkat her zaman sınavda gelir. Bu arada İsrail Filistin muhabbeti çıktığından beri üç sınavda da İsrail Filistin sorunu geliyor. Soru olarak geliyor. Güncelde Kudüs'ü sordular. Onu sordular. Gelecek. Gelmeye de devam edecek. Onu sıcak gündemde tutarlar. O yüzden Filistin meselesine Kıbrıs meselesine dikkat. Şimdi olayı da bilelim. Demek ki İngiltere Arabistan'daki yürüttüğü politika petrol üzerinedir. Abdülaziz ibn Suud Amerika ve İngiltere bayağı iyi ilişkiler. Hala da öyledir. Doğru mu? Trump canı sıkılır gider sana bir 1 milyar dolarlık şey satıyorum der. Ne der? Eskimiş tüm füzeleri müzeleri bizimki de alır. 1 milyon dolar, 1 milyar dolar onlar için ne ki? 10 milyar dolar ne ki? 100 milyar dolar ne ki? Arkadaşlar umre gelir yatırlar. Bırakın petrol. Umreyle hac gelir zaten. Suudi Arabistan'ı ihya edin. Düşünün bir de üzerine onun ne ekleniyor arkadaşlar. Adamlar işte parayı ne yapacaklarını dışarıda? Para Ronaldo'ya verelim, Messi'ye verelim. 3 liralık topçulara 20 lira veriyor. Yeter ki Suudi Arabistan şey olsun. Liginde şey olsun. Federasyonu en ufak bir Suud takımından en yukarıdaki Suud takımına kadar inanılmaz paralar veriyor. Millet transfer yapsın. Yaşı gelmiş. Son anda futbol bırakacak. Herkes şu an Suudi Arabistan'da. Yok. El İttihat isimleri de ezberledik. Doğru mu kardeşim? El Hilal var. El İttihat var, bilmem ne var. Bir ara Fatih Terim gitti bir tane Arabistan takip bu devam edecek arkadaşlar. Para biter mi bunlarda ya? Mümkün değil değil mi? Ya Kabe'nin yerini değiştireceğiz başka bir ülkeye koy. Bu da mümkün olmadığına göre Allah korusun Amerika Birleşik Devletleri'nin şu an İsrail'den kopuş günlerini izliyorsunuz. Farkında değilsiniz. Şimdi benim bu dediğimi herkes iyi bilsin. Bölgedeki yeni İsrail Suudi Arabistan'dır. Şimdi diyeceksiniz ki hocam ana bu ne demek? Bu nasıl bir laf? Bu şu demektir. İsrail Yahudilerin özellikle yurt dışında yaşayanların çoğunluğu Çin'e doğru kaymakta. Uzakdoğu Asya'da ticaretin başında yer almak istiyor. Bu bir. İki, Suudi Arabistan devletinin Mekke, Medine gibi çok özel iki tane şehir var. Medine'de Peygamber Efendimizin vefat ettiği yer. E, Mescid-i Nebevi orada. Mekke'de ise Beytullah orada. Şimdi Kabe orada. Tamam da ben Amerika Birleşik Devletleri'nin yerinde olsam ki onlar da öyle düşünüyor. İsrail bölgede 60 seneden beri kaostan başka bir şey yok. Doğru mu? Kaos, kaos bir türlü olay oturmuyor. Çünkü böyle bir coğrafyanın içinde böyle bir Yahudi devletini kimse kabul etmiyor. Artı Filistinlilere yapılan zulümler. Peki ben yeni İsrail'i Suudi Arabistan benimsersem efendim İslam'ın ılımlı tarafını bu ülkeye getirirsem Prens Selman aracılığıyla her gün konserler ki futbol o işte boş yere değildir. Onu anlatıyorum. Futbolla başlayan bu süreçte beraber 10 sene sonra atıyor Medine'ye bir kilise yaparsa bunlara hep komik geliyor değil mi? Göreceğiz. bir kilise yaparsam Yahudilikten bunlar özellikle hem Müslümanlar hiçbir Müslüman ülkesi gidip de direkt olarak bak direkt olarak Kabe'nin olduğu yere bir savaş ilan edebilir mi? Mesela Türkiye Suudi Arabistan'a savaş ilan etse acaba Türkiye'de kaç tane kişi sokaklarda eylem yaparsız Kabe'yi mi vuracağınız diye. O zaman dikkat düşünün. Amerika'nın yerine düşünün kendinizi. Ben İsrail'den vazgeçerim. Her sene y milyonlarca dolar, milyarlarca dolar silah sattığım en yakın müttefikim kim olur? Arabistan. Buraya doğru da iş gidiyor. Belki de Amerika Birleşik Devletleri şu an Suudi Arabistan'ı yeni politikalar konusuna serbest bırakmış olabilir. Mesela onlara gidip Türkiye ile bir pakt kurun, Pakistan'la bir pakt kurun, İsrail'e karşı durduğunu demiş olabilir. Evet. Görünüşte Yahudi lobisi Amerika'yı yönetse de belirli bir güç kaynağı Çin'e kaymıştır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Hristiyanlar elbet bunu cezalandıracaklardır. Ben o yüzden Yeni İsrail'in Suudi Arabistan olması kadar mantıklı bir şey görmüyorum. Zaten son 5 yıldır yaşananlar da bana sanki orayı hatırlatıyor. Yaşananları göz önüne aldığımda bu dediğimi de unutmayın. Oldu mu? Çünkü Selman'la Trump'ın arası iki kardeş gibi. Maşallah hiç alakası yok birbirlerinden. Ama burada ne var? Bölgede yeni bir bak düşen Suudi Arabistan Müslüman devlet. Hangi Müslüman devlet gidip Suudi Arabistan direkt savaş ilan edebilir? Yapamaz. Çok büyük tepki alır. Çok büyük tepki alır. Peki İsrail yerine Suudi Arabistan olursa ne olur kardeşim? Eee, Suudi Arabistan'ın olduğu yerlerin her birine askeri üstler açılır. Ciddiye riya oraya bu yayı. E zaten para var. E hiçbir Müslüman ülkede bu olayları sorgulamaz. Doğru mu? Kabe'yi biraz daha genişletirsin. Daha fazla umre ve hac gelir elde edersin. Benim düşüncem bu. Amerika'nın gözünden bakıyorum olaya. Bu İsrail meselesinin sonuna doğru sanki yavaş yavaş geliyormuşuz gibi içimde bir his var. İnşallah tabii ki. Eee, bu kadar zulüm arşa çıktı. O arştan elbet o zulüm daha büyük olarak geri dönecek onlara. Bu böyle kalmayacak. Şimdi biz bir tarihin içinden geçiyoruz. Olayları anlamlandırmada önce ilk olarak nerede başladığını bilirseniz ondan sonra yaparsınız. General Allenby hatırla Kudüs'e girdi işte Allenby Kudüs'e girmişti at üzerinde. Bunların da bir at sevdası var. Hatırlayın değil mi? Fatih Sultan Mehmet İstanbul'a da öyle girdi de Fransız general hepsinde bir çaresizlik. O da aynı at üzerine girdi. Hatta ilkini beğenmedi. Bir daha girdi. Oğlum nedir bu at merakınızda? Oğlum o bizim millete mahsus. Bizim niye taklit ediyorsunuz ha siz? O Fatih'e ait. O Yavuz'a ait değil mi? Hayırdır yani? O Mustafa Kemal Atatürk'ümüze ait. Size mi ait o atta girecekler. Benim düşüncem Ortadoğu için ilk düşüncem bu. Şeyin sonuna kadar hep düşüncelerimi söyleyeceğim. Öngörülerimi de yani tarih bilimi doğrultusunda ve hissiyat doğrultusunda söyleyeceğim. Bakalım hangisi olacak. Ama şunu bilin ki Ortadoğu'nun baş kaynağı ve bu olayların İsrail devleti'nin kurulma aşamasının ilki 1917 Balfour Deklarasyonu. Sınava girdin. Filistin sorunu başlatan olayı sordular sana. Ne diyeceksin? Balfour deklarasyonu. Hadi başlayalım. Ortadoğu'da mandetleri kurş. İlk burası Nazım. Orası Mekke emiri olur mu bu? İngiltere. Bak senin yüzünden elimi kirlettim. Evet. Söyle. İngiltere Fransa. İngiltere ve Fransa. San Remo konferansında. San Remo Konferansı hatırlayın. Evet. Ortadoğu'yu paylaştılar zaten. Daha evvelden de nerede paylaşmışlardı? Sykes-Picot'ta. Sykes-Picot devam ediyor. Ölmedi yaşıyor. Sevr ölmedi yaşıyor. Devam ediyor. Evet. Buna göre Fransa nereleri almış değerli arkadaşlar? Suriye, Lübnan. Evet. İngiltere ise Irak, Filistin, Ürdün, Ürdün ve Irak, Filistin, Ürdün de mandaterlik kurmuşlardır. Mandaterlik kurdular. Bunu da söylemiş olduk. Bir kalem alayım. Kalem var mı? Ver bakalım. Evet, İngiltere Ortadoğu'yla başlıyoruz. Arabistan başla bakalım. Mekke Şerif. Mekke Emiri Şerif Hüseyin. Evet. Sonra kendini Evet. kendini Arap ülkesinin kral. Arap ülkelerinin kralı ya da diğer adı da Hicaz kralı ilan etti. Evet. Oğullarını ne yapmış? Oğullarını dur onları söyleyeyim. Abdullah'ı Ürdün'e. Doğru mu? Başka Faysal'ı da Irak. Faysal'ı da Irak'a tayin etti. Size bunu kabul ederler mi? Özellikle Iraklılar inanılmaz karşı çıkmışlardır ve Irak milli mücadelesi başlayacak. Devam. 1924'te de biz halifeliği kaldırdık ya. Kendini halife ilan etti. Kendini halife ilan etti. Evet. Abdülaziz ibn Suud. Şerif Hüseyin'e savaş ilan etti. Savaş ilan etti. Evet. Yapılan mücadele. Yapılan mücadeleyi İbn Suud kazandı ve Suudi Arabistan devletini kurdu. Kazandı ve Suudi Arabistan devletini kurdu. Suudi Arabistan devletini kurdu. Evet. Önemli değil. Sen devam et. Önemli değil. Suudi Arabistan 19. Bir daha söyle. Suistan. Suudi Arabistan krallığı ismini aldı. Evet. Krallığı ismini aldı. Evet. 1936. 1936 Aramco. Bu şirketin açılımına bir bakın bakayım. Aramco ne demekmiş? Sen bakma öğrenci baksın. Senden hızlı buluyor. E Aramco'daki şirkete ne verildi? Şirkete petrol ayrıcalığı verildi. Ayrıcalığı verildi. Evet. Bu olay sonucunda ABD etkinliği bölgede arttı. Etkinliği bölgede arttı. Doğru mu? Bunu bir söyleyelim. Gelelim Irak'a. Şimdi Irak'ın durumu biraz farklı. Faysal'ı atadı. Şerif Hüseyin'in oğlu Faysal'ı atanmasıyla beraber Irak'ta milli mücadele inanılmaz derecede başlayacak. Ondan sonra Irak bağımsızlık kazanacak. Onu da söyleyeyim. Ama 1950'lere geldiği zaman askeri darbe, özellikle 1959 askeri darbesi çok önemli. Saddam Hüseyin diye bir adamın ortaya çıkışına vesile olacak ve Baas diye bir partinin kurmasına. Bunu zamana gelince anlatacağım. Irak'a baş Nazım. İngiltere kendi politikalarına uygun. Kendi politikalarına uygun. Evet. Bir yönetim oluşturmak için. Bir yönetim oluşturmak için Faysal'ı kral olarak atandı. Faysal kral olarak atandı. Evet. Evet. Iraklılar durumu protesto edip durumu protesto edip milli mücadeleye başladılar. Milli mücadeleye başladılar. Evet. 1930. 1930'da Irak bağımsız oldu. Irak bağımsız oldu. Evet. Evet. Irak'taki İngiliz hakimiyeti Dünya Savaşı'na kadar sürdü. Savaşı'na kadar. Bence Savaşı'ndan sonra sürdü de öyle yazalım. Hadi. Savaşı'na kadar sürdü. Gelelim Fransa'ya. Hatırla Fransa özellikle Sykes-Picot'ta Suriye bölgesi. Lübnan. Bak Suriye'nin içinde bu arada Filistin vardır. Önce gene Fransızları ve daha sonra İngilizleri almıştır. Burada özellikle Suriye bölgesine 1936 senesine gelince Almanya'nın Ren diye bir bölgesini işgal etmesinden dolayı Suriye'de mandat halini kaldırdı ve Suriye bağımsız bir devlet halini aldı. Fransa Ortadoğu'da özellikle bizimle milli mücadeleye girerek büyük kayıplar yaşadı. 1921'de Ankara Anlaşması da Türkiye'den çekildi. Yazalım. Frans ord Şam merkezi olmak üzere. Şam merkezi olmak üzere Lübnan. Lübnan ve Filistin'de içine alan. Filistin'i içine alan ne kurulmuş? Suriye krallığı kuruldu. Evet. Fransa Ankara. Evet. Fransa Ankara anlaşmasıyla. Evet. Nazım. Devam et. Anadolu'nun güneyinden çekildi. Güneyinden çekildi. Evet. Askeri başka hizmet. Bir dakika. Kaçta? 1926'da Lübnan'a. 1930 yılında da Suriye'ye ne verdi? Bağımsızlık verdi. Bağımsızlık verdi. Ancak bu 1936'ya kadar Suriye'de devam etti. Devam. Dünya Savaşı. Dünya Savaşı'na kadar da evet. Orada nere lan? Ortadoğu'da oğlum. Ortadoğu'da evet etkinliğini sürdürmeye çalıştı. Şimdi dikkat burada bunlardan size soru gelmeyecek ama müfredatın içinde var diye anlatıyorum. Yani ne nereye nereye? Hayır. Burada mesele özellikle 1917 Balfour Deklarasyonu'nu şuraya doğru bir not şekline yazıyorum. Bunu ileriki zamanlarda zaten Filistin meselesinde anlatacağım. 1917'de Balfour Deklarasyonu ile Filistin sorunu başlamıştır. Filistin sorunu başlamıştır. Yani başlangıç yılı 20. yüzyılın başı olduğu için ben de buraya bir şimdiden monte edeyim. Ondan sonra değerli arkadaşlar sınavda gelirse yaparız. Evet, başlıyoruz. Bir basmacı ne demek? Baskın yapan, hücum eden. Peki amacımız ne? Türkistan'ı Ruslardan kurtarmak. Çünkü Hokamp denen şehrimizi işgal eden Ruslar millete eziyet göstermeye başladı. Çar ve Ruslar defol. Müslümanlara hürriyet. Türkistan Türklerindir. Kimin parolası? Basmacı direkt sınavda çıkar. Haberiniz olsun. Geldim bakalım. Her bir lidere isim verilmiş. Korbaşı. Azerbaycan'ın korbaşısı kim? Enver Paşa. Ama Enver Paşa'nın şehit olması 1. Enver Paşa şehit olduktan sonra liderlerin kendi aralarındaki mücadele ve askeri tesisatın iyi olmaması gibi sebeplerden dolayı basmacı hareketi sona erer. Bunu bilelim. Azerbaycan tarihte iki defa kurulmuştur. Biri 1918'e, biri 1990'da. 18'de kurulduğunda Osmanlı Devleti var. Daha Türkiye Devleti yok. O yüzden Osmanlı Devleti Azerbaycan'ı ilk tanıyan ülkedir. Bunu da böyle bilelim. Ancak Rusya'ya karşı mücadeleler daha evvellerine dayanır. Özellikle Şamil Şeyh Şamil değil mi? Yani Şamil iki tane Şamil zaten var tarihte. Biri Şeyh Şamil 17. yüzyılda. Bir tanesi de 20. yüzyılın sonlarına Çeçen Savaşı'nda Şamil Basayev zaten ismini de oradan alıyor zaten. Şamil Basayev bunları o neler yaptı neler. Basayev oluyor. Tabii tabii Basayev ve Şamil. Bak Şamil ismi şeyde çok kullanılır. Kafkasya'da. Evet. Orta Asya'da, Türkistan'da. Bunu bilin yani. Ve buradaki büyük mücadeleler Şeyh Şamil'inki 17. yüzyıla dayanır ve onun için de bir kelime kullanır ruhsat. Onlar müritlerdir der. Bizimkiler de ne diyor Müslümanlar? Gazavat diyor. Bunları da söyleyeyim. Ahmet Zekidi, Velidi Togan bir gün sınavda gelir. Özellikle Ufa Müslümanlarının temsilcisi olarak diye başlar cümleye. İstanbul Üniversitesi diye devam eder. Türkiye'de öldüğünü söyler. Dikkat. Zeki Veridi Togan'a dikkat söylüyorum. Ortadoğu deyince aklımıza tabii ki şu not gelecek başta. Neymiş o not kardeşim? Balfour Deklarasyonu. Sana sınava girdin. Filistin sorunu başlatan olay diye soracaklar. 1 2 şu Arabistan Yarımadası'yla ilgili şunu söyleyebilirim. Şeyh Şerif Hüseyin'in hiçbir dediği olmayacak. Evet. Abdullah ve Faysal'ı birini Ürdün'e diğerini Irak'ıya tayin etse de ne Ürdün halkı ne de Irak halkı istemeyecek. Zaten Şerif Hüseyin'in halife ilan edince kendinde Abdülaziz ve Suud'la yapılan savaşı kaybedecek ve olay bitecek. Ne oldu? İngiltere kullandı attı. Bu kadar basit. Yeni emir kim? Yeni İsrail kim? Bana göre burada İsrail'i derken zalimlikten, zulümlükten bahsetmek mantığıyla söylemiyorum. Amerika'nın Ortadoğu'daki yeni müttefikinin ve bu projenin bir proje olduğunu söylüyor. Bu da benim görüşüm. Jennifer Lopez boş yere gitmiyor. Ronaldo boş yere gitmiyor. Elbet ki bunların bir amaçları var. 5 yıl sonra bambaşka bir Suudi Arabistan devletiyle karşı karşıya kalabiliriz. Zaten Kabe'nin yanına yaptıkları Zemzem Tower'dan tutun da açtıkları. Şimdi diyeceğiz ki hocam, e bizde de açılıyor bazı kahve markaları ama orada açılmasıyla burada açılmasında dağlar kadar fark var. Onu zamanı gelince söyleyeceğim ama şunu bilin ki Allah korusun ama inşallah Yeni İsrail Suudi Arabistan olmaz. Çünkü bu sefer de hiçbir politikasına diğer devletler oturup da direkt direkt olarak savaşı ilan edemeyeceklerinden dolayı yapılan her politika veya Suudi Arabistan'ın saldırdığı her devlete muhakkak ki Müslümanlar olarak taraftar bulacaktır. Hatta ileriki günlerde belki de halifelik alınıp Suudi Arabistan'da bir bölgede bir kişiye verilebilir. Bunu Allah bilir. Ama ben bir tarihsel olarak tarihçi olarak görüştüm. Suudi Arabistan İsrail'in yerine konumlandırılacağıdır. Böylelikle ılımlı bir Müslüman devletin kimseye zararı olmaz. Artı Müslümanların umre ve hac ibadetlerini yaptığı yerdir. Doğru mu? Para da onlarda mı? E daha ne olsun? Doğru mu? Evet. Aramco dikkat. Bu bir şirket ama sınavda gelmeniz diye bir şey yok. Bu şirketin özelliği Suud petrolünü çıkartır, alır, satar. Kraliyete de para verir. Ama para tabii ciddi paralardır değerli arkadaşlar. Onu da söyleyelim. Var mı başka? Başka da bir şey yok. Bunlar genel geçer şeyler. Evet. Şimdi şu tarafa doğru ben bir alayım. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi'ni soru çözmeden yapamazsınız. Bu bir. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi'ni asla birbirine bağlantı kuramazsınız. Bu iki. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi adı üzerinde her bir bölgenin her bir zaman içinde bölge bölge, ülke ülke hatta zaman geliyor il bile anlatımını gerektiren bir tarihtir. Benim bu anlattığım birinci tablodan 3 sınavdan AGS bir 3 tane de KPSS yani toplam 4 sınavdan bir soru bekliyorum arkadaşlar. Bir soru sadece bugün işlediğim yerden gelecek. Nereden gelebilir peki? Rus İhtilali'nden, Basmacı hareketinden en önemli mesele bu veya Balfour Deklarasyonu. Aslında buradaki bütün mesele Rusya'nın ihtilal sonrasındaki Lenin ve Stalin politikaları Orta Asya'yı istila ederken yapmış oldukları artı buna karşı Türk milletinin Türkistan'ı Ruslardan kurtarabilmek için yapmış olduğu Basmacı hareketi özellikle Balfour Deklarasyonu. Şimdi bu tahtadan bir soru bekliyoruz. Ya da bu tahtadan gelmesi ikinci tahta dediğimiz tahta. Çünkü orada da çok kıymetli şeyler var. Neler var? Ne işleyeceğiz peki? Japonya'yı işleyeceğiz mesela. Japonya nasıl bir güç oldu? Neyi işleyeceğiz? Mesela dünyayı sarsan ekonomik kriz ve Türkiye'nin aldığı önlemleri işleyeceğiz. Neyi işleyeceğiz? İki savaş arası dünyada yani 1918-1939 arasında dünyada barışı korumak amacıyla yapılanlara bakacağız. Milletler Cemiyeti, Locarno Paktı, Kellogg Paktı gibi ki bunlardan bazıları Türkiye'de üyedir. 4. İki savaş arasındaki dünyadaki bilimsel gelişmeleri izleyeceğiz. İki tahta bir soru. Bak bir daha söyleyeyim. İki tahta. Bundan sonraki tahtayla evvel iki tahta. Kesinlikle bir soru ama üçünüzden, dördünüzden birine %100 gelecek. Şimdiye kadar sekmedi. Çünkü çiftli sene sınavlarında muhakkak ki ilk üniteden soru soruyorlar ama ağırlık 2, 3 ve 4. ünitelerdir. Ağırlık söyleyeyim size. Çağdaşlık genelde nereden sorulmuş? Ya Dünya Savaşı, ya Soğuk Savaş ya Yumuşama. Küreselleşenden de şimdiye kadar bir tane soru geldi. O da çok basit olan. Vefat ettiği için Naim Süleymanoğlu geldi. Cep Herkülü. Onların haricinde ağırlık olarak nereden geliyormuş kardeşim? 2. ünite Dünya Savaşı, 3. ünite Soğuk Savaş dönemi, 4. ünite Yumuşama dönemi. Bura ağırlıktır. Ama bu iki tahtadan da bir soru kesinlikle gelecek. Yapar mıyız? Hemen ne yapıyoruz? Bak hemen KPSS soru bankamı aldınız elinize. Aslında tahta öbür tahtayı da izleyerek bitirelim ya. Yok öyle yapmayalım. Öyle yapmayalım. Öyle yapmayalım. Öbür tahtayı da bitirelim. Ünite bitsin. Ben burada zaten soru çözeceğim. Sen de hemen AGS KPSS soru bankası bir diğer mevcut 2. KPSS kitabı iki tane. Hemen değerli arkadaşlar sorularını çözüyorsunuz. Diyorsunuz ki bir soru cepte etti mi sana 25? Heh. Böyle böyle Mario gibiyiz. Sürekli altın topluyorsun. Tamam. Amacımız o sarmaşığı bulup yukarı çıkmak. Bulabiliyor musun kardeşim? Birer sesi kurtarmak. Ama Zangef olayı iyiydi değil mi ya? Spider Zangef. En son Gorbaçla dans ediyorlar. Vallahi bak soğuk savaş dönemi acayip bir şey ya. Bir tarafta Şirinler tamam mı? Rusların yap. Bir tarafta işte Temel Reisler bir taraf o kadar ilginç şeyler var ki uzay yarışları. O zaten dünyadaki rekabet teknolojiyi bu kadar güçlü ama korkutucu hale getirdi. O yüzden değerli arkadaşlar şimdi elektrikli araçlar çoğalmasın diye Suudi Arabistan'da bence dua ediliyordur. Ne diyor mantıken? Petrolle petrol giderse ne olacak başkan? Bak Venezuela'nın dünyanın 4. yıldırmak istendikten sonra yani o devlete el koymak istendikten sonra birbirileri gidip el koyabiliyor. Yani bu işler çok kıymetli. Kim kiminle beraber olur? Uluslararası ilişkiler ve siyaset dersinde bir iki tarih dersi ikisini bilen bir insan günümüzü yorumlar. Benim o Suudi Arabistan İsrail yorumum boş yere değildir. Bunu da bileyim. Eee bunu zamanla belki 10 sene sonra anlayacaksınız. Eee diyeceksiniz ki hocam bu nasıl iş ya? Resmen Amerika İsrail'den vazgeçti. Resmen ne başının çaresine bak dedi diyeceksiniz. Çünkü o günler gelecek. ABD'ye Yahudiden fayda gelmeyecek. Bunu da göreceksiniz. Bir gün bir bakacağız ki ne yaparsanız yapın diyecek Amerika. O yüzden orada Suudi Arabistan'ın yeni bir pakt arayışı çok ilginç. Evet. Anlamak lazım. Anlamak için bilmek lazım. Bilmek için okumak lazım. Dinlemek lazım. O yüzden biz bu politikada ilk çağdaşın ilk dersini işledik. Toplam kaç dakika sürdü Burakcığım? Saat 5. 2 saat 5 dakika mı? Bu ne ya? Bu ne? Çıtır bizim öğrenci için ya. 140 saatlik 140 şeylik neydi? 14 yıllık videodan sonra. Bu 2 saat dediğinde nedir? Evet. İkinci videoda Japonya'ya gideceğiz ve Kara Perşembe dünya ekonomik krizini anlatacağız. Siz zaten biliyorsunuz. Sıkıntı yok. Yaşayınca insan bunları anlaması çok rahat oluyor. Dikkat edin kendinize. Görüşürüz.