Transcription
[Müzik] [Müzik] [Müzik]
Sizce sektörlerin cinsiyeti olur mu? Gerçek başarı zirveye çıkmak mı? Yanında başkalarını da taşımak mı? Cam tabanları kırmak yeter mi, yoksa tüm kalıpları mı kırmak gerekir? Bloomberg ET ekranlarında Bahar Taşkın Öztürk ile Değişime İnananlar programına hoş geldiniz. Her cumartesi saat 12:00'de iş dünyasında, sanatta, sporda kapsayıcılığın neden bir iyi niyet meselesi değil, bir zorunluluk olduğunu konuşuyoruz.
Bugün de otomotiv sektöründe cam tabanları kıran, dijitalleşme ve inovasyona önderlik eden iki güçlü kadın liderle birlikte karşınızdayız. Hoş geldiniz.
>> Hoş bulduk.
Sevgili Ahu Hanım ve sevgili Cevher Hanım, nasılsınız? İyi misiniz?
Çok iyiyiz.
>> Çok teşekkürler. Sizi gördük. Daha da iyi.
>> Ben de çok iyiyim. Sizleri çok kısa tanıtmak istiyorum tabii ki başlamadan önce. Eee, Ahu Holding Yönetim Kurulu Başkanı ama bir taraftan yatırımcı, girişimci ve aslında birçok şey, değil mi? Hani sizi tanıtıyor olmak hatta onunla ilgili bir şey de soracağım. Aslında çok kolay değil. Eee, çok şapkalı ve çok fazla aslında konuya önderlik eden biri. Eee, Cevher Hanım'a bakarsak aslında yeni nesil liderlerden, çok ilham veren, güç veren liderlerden. Cevher Grup İcra Kurulu Üyesi ve Avrupa Çantılar Birliği'nin de ilk kadın yönetim kurulu üyesi. Yeniden hoş geldiniz.
>> Çok teşekkürler bizi ağırladığınız için. Sağ olun.
>> Ne demek, eee, gerçekten keyifli bir sohbet olacak. Çünkü birlikte ortaya çıkarttığınız çok güçlü projeler de var aslında. Yine öncülük eden, dijitalleşmede, inovasyonda da gerçekten fark yaratan. Hatta biraz İzmir'den de bahsedeceğiz sizinle. Onun da heyecanı var içimde. Nereden başlayalım deyince yine Ahu Hanım'a dönüyorum. Çünkü e az önce söylediğim gibi Ahu'yu anlatmak çok kolay değil. Hele de bir unvan bulmaya çalışmak. Ama bunu yaparken kendime bir dur dedim. Niye tek bir unvan arıyorsun ki? Aslında bu birleştirici güç, çok şeyi birden harmandıyor olmak eee belki de başarı ya da bugünün artık ihtiyacı, geleceğin ihtiyacı budur. E siz de kendinizi ahtapot gibi anlatıyordunuz, değil mi? Çok kucaklayıcı. Ben size sorayım bu soruyu. Öyle başlayalım isterseniz. Ahu Serter kimdir ve hani o birleştirici gücün aslında arkasında ne yatıyor?
>> Çok teşekkür ederim bizleri ağırladığınız için. Programın başında dediniz ya hani eee işte cinsiyeti var mıdır? Sektörün cinsiyeti bir sürü soru sordunuz. Bu soruları aslında kim soruyor? En çok kadınlar bu soruları sorar ve sorgular. Eee, ben de bir lider olarak aslında fonksiyon liderin fonksiyonu ne olmalı? Liderin amacı nedir? Yani title'larımızın ötesinde niye varım diye sorguladığım zaman dedim ki ben annelik yapıyorum aslında. Yani yaptığım şey beslemek, büyütmek, yardım etmek, öne çıkarmak, takdir etmek, bazen eee kızmak eee ama her zaman eee birlikte olduğun insanların iyiliğini isteyip onların arkasında, yanında, nerede olmanız gerekiyorsa orada yer almak. Eee, ahtapotluk tabii ki çok şapka. Yine annelerin, kadınların bir sürü şapkası var. Bence iş dünyasındaki kadınlara da çok yakışıyor. Pek çok şeyi aynı anda yapabilme. Hiçbirini de birbirinden daha az önemsememek. Eee, şeyi ahtapotluk da oradan geliyor. Evet. Ve yani güzel bir tesadüf ve iyi bir şey ki de eee eskiden derinleşmek çok önemliydi ve herkese konsantre ol işte derinleş derken bugün yapay zeka ve teknolojinin çok ilerlemesiyle aslında her şeyi birbirine bağlayabilen, alakasız gibi görünen şeyleri birbirine bağlayabilen insanlar çok daha etkin eee olmaya başladı. O yüzden o şapkaların faydasını bu yaşta anca verimini almaya başladım. Çok mutluyum. Eee, çok güzel, çok güzel bir örnek oluyor. Çünkü hani böyle daha yolun başında olan gençler, üniversiteye hazırlanan ya şimdi ben bu bölümü seçiyorum ama hayatım boyunca bu işi mi yapacağım? Hani artık hayat da daha uzun ve eee bir hayatta bir iş yapmak yeterli değil ya da artık çok tatmin de etmiyor. Bence onun için çok güzel bir örnek. Çok teşekkür ediyorum.
Eee, Cevher Hanım size dönelim biraz da. E baktığınız zaman aslında aileden gelen güçlü bir miras var. Bu hem çok keyifli bir şey olsa gerek hem de çok sorumluluk gerektiren bir şey. Bir taraftan çünkü o mirası taşımak bir yandan da ona daha eee farklı bir bakış açısı katıyor olmak. Sizin burada kendinizi tanımladığınız şekil, sizin vizyonunuz nedir?
Vallahi demin yaştan siz de bahsettiniz artık ömürler uzuyor diye. Dolayısıyla devirden çok aslında bir şeyleri beraber inşa etme kültürü şirketler için önem arz ediyor. Eskiden yaş 35 yolun yarısı denirdi. Şimdi geçen gün bir yerde gördük yaş 50 yolun yarısı diye. E gerçekten de bu scientificly proven bir data. Yani 50 yaşını bugün sağlıklı olarak gören insanlar aslında 100 yaşına kadar yaşayabileceğinin açıkça söylendiğine dair veriler var. Dolayısıyla burada devirden çok dediğim gibi bir şeyleri beraber inşa etme kültürü belki bizim realitemizde de daha doğrudur. Ama tabii ki bugüne geldiğinizde benim yolculuğum tam ben doğmadan önce eee benim ismimle aslında biraz şekillenmiş oluyor. Şirketin adını bana koyuyorlar. Yani genelde tam tersi olur. İşte aile şirketlerinde çocukların, torunların ismi şirkete konurken tam tersi oluyor. Ama dediğim gibi artık monarşiyle yönetilmiyor şirketler. Dolayısıyla da meritokrasiye çok inanan bir yapıyız biz de. Eee, dolayısıyla yetkinlik bazlı aslında kişiler o şirkette varlık gösteriyor ya da gösteremiyor. Dolayısıyla bu miras sadece bir başlangıç noktası. Sonrasında bizim bunu nasıl geleceğe evirdiğimiz asıl e önemli olan şey oluyor. Biz otomotiv sektöründeyiz. Eee, Ahu'yla beraber son derece yapısal dinamikleri olan, bir taraftan da belki de yüzyılların dönüşümünü gösteren bir döneme denk geldik. Biz liderlerin burada gerçekten beceri setleri eskisine göre çok değişkenlik göstermesi gerekiyor. Eskiden işte finansal know-how ya da endüstriyel know-how önemi arz ederken artık bunun yanına öngörülemeyeni öngörme becerisi diye bir girdi girdi. Eee, dolayısıyla da bütün bunlarla da baş etmesi gereken liderlerin gerçekten düştüğü yerden bir avuç toprakla kalkması gerektiğini düşünüyorum. Ben kendi vizyonumu da bu şekilde konumluyorum. Yani krizleri fırsat olarak görerek aslında hiçbir zaman krizlerden sıkılmadan yılmadan bir avuç toprakla o yerden kalkabilmek gerçekten önem arz ediyor diye düşünüyorum. Ama sorunuzun kısa cevabı Mother of Writings dedik. Dolting de olabilir ya.
>> Neden babası vermez ama olsun?
>> Ben verimlik olur belki olur.
>> Aynen öyle. E şey çok güzel bu arada çok hoşuma gitti. Onu söylüyor olmanız aslında. Hani yeni kuşaklar ya da işte yeni nesil liderler diyoruz ama birlikte de yaşıyoruz. Yani hani artık hani çok böyle hemen 50 yaşında kimse emekli olmuyor. Dolayısıyla o birlikte de güzel bir şey. Bir tarafta tecrübe var. O çok kıymetli. Bir anda da daha belki yeniliklere kolay adapte olabilecek, daha yeni şeylere heyecan duyan ya da o riski almaya daha heyecan duyan bir nesil var. Onların birlikte aslında ilerliyor olması sanırım en güzeli. Siz de onun örneğisiniz.
>> Kesinlikle. Ama ben burada kendi patronum olan Haluk Özyüzyev'in tabii ki yapısına da çok borçluyum. Bunu görüyorum. Bazı arkadaşlarımda kendi üst jenerasyonlarıyla, kurucularıyla, dedeleriyle, babalarıyla bu kadar iyi bir anlaşma dinamikleri olmuyor. Burada yeni gelene alan açma da çok önemli bir şey ve bu bence bizim doğru yaptığımız bir şey. Aile ve şirket olarak.
>> Çok güzel. Umarım böyle örnekler çoğalır. Özellikle kadın lider olarak devralıyor olmak da bence ayrıca güzel. Şimdi birkaç soru var tabii bunlarla alakalı ama önce ben İzmir demek istiyorum. Niye İzmir demek istiyorum? Çünkü e hani biz böyle gelişmelere, teknolojiye, inovasyona ya da böyle hani ileriye baktığımız zaman Türkiye'den bir şeyleri dışarıya götürme hevesinde durduğumuz zaman hep İstanbul üzerinde planlar yapıyoruz. Oradaki şirketler, oradaki bakış açıları ama Türkiye'nin her yerinde çok kıymetli şirketler var. Eee, İzmir'de aslında onlardan biri ve güzel bir örneği ve siz birlikte de çok güzel bir proje başlattınız aslında. İzmir'i teknoloji ve inovasyonun bir üssü, bir merkez üssü haline getirmek. E burada Cevher'le birlikte Norm Holding'in de aslında katkıları var. Onlardan da hani bahsetmiş olalım mutlaka. Ben ikinize birden sorayım. Belki önce size yöneltmiş olayım. Bu eee vizyon nasıl geldi? Burada amaç ne? Neyi hedefliyorsunuz? Öyle bir sorayım.
>> Aslında vizyonlar hep birlikte oluşturuluyor. Böyle bazen bir hisle başlıyor. Ben şeye çok inanıyorum. Yani inovasyonu veya değişimi hep aynı yerde aramanın son derece kısır bir şey olduğunu İstanbul'da hep aynı insanlarla veya işte herhangi bir ülkede hep aynı insanlarla değişim aramak eee olmuyor. Finlandiya'da da ofisimiz var. Bakıyorum Finlandiya ekosistemi ne kadar küçük. Onlara da diyorum ki gidin başka yerlerde arayın. Almanlara diyoruz ki işte Alman ya da bugün haberlerde var. En çok eee iflas şeyi en fazla eee iflas oranı başladı. Yani aslında değişimi gelip Türkiye'ye bakmaları gerekiyor. E bazen hiç düşünmediğiniz yerlerde müthiş fırsatlar var. Bir kere buna çok inanıyordum. Sonra bu genç arkadaşlarım beni İzmir'e gerçekten İzmir ben gençler sayesinde onlar beni buldu ve İzmir'e götürdüler. Eee, ve İzmir'deki potansiyeli, insanları, insan kalitesini, yaşam kalitesini, sanayi kalitesini gördükten sonra niye dünyanın buradan haberi yok diye eee kendime sordum. Kendime sormam ama çok yeterli bir şey değil. Yani Farlabs'de inovasyon, teknoloji işleri yapıyoruz ama bunun kendi kendimize gelin güve olamayız. Sizinle birlikte niye biz de olmayalım diyen eee bir şey gerekiyor yani birliktelik şeyi ve onu da sağ olsun Cevher Norm arkası da unutmayalım yani o gerçekten İzmir'e değer katan aileler ve bir sürü aileyle beraber başladık. Çok da güzel gidiyor.
>> Kesinlikle. Kesinlikle. E Cevher Hanım tabii bu İzmir'in arkasından aslında bazı projeler de var ve çok ciddi yatırımlardan bahsettiğimiz Mystup da bunlardan biri diye düşünüyorum. Biraz bununla ilgili de bilgi verebilir misiniz? Çünkü hem Cevher Grubu hem de Fars Labs'in aslında üstlendiği bir proje. Neler var orada? Nasıl amaçlar var? Bir anlatırsanız.
>> Keyifle. Tabii ki biz aslında biz Mesturam'ı farklı zamanlarda Ahu Hanım'la veri yönetişimi bir disipline oturtma amacıyla farklı kanallardan keşfetmiş iki tane ayrı kurumuz diyebilirim. Fakat yollarımız daha sonrasında kesiştiğinde biz beraber burada bir yatırım yapabilir miyiz fırsatını kolladığımız bir dönem oldu ve sonra da yatırım yapma kararı verdik. Zaten aslında benim için bu yatırımın daha da özel bir anlamı var ki 2024 gibi çoklu krizlerin olduğu bir ortamda bu yıl yatırım planlamıyoruz dediğimiz bir yılda bile aslında fırsat gördüğümüz yerde bulunma irademizin aslında altını çizdiğimiz bir yatırım oldu. Eee, onun dışında tabii ki hani Ahu'yla yollarımızın kesişimi de biraz öyle. Biz eee Cevher Dijitali de ilk kurduğumuzda aslında bir iç girişim hikayesi olarak kurduk. Ahu Hanım'a dedik ya bir ne olur gelir misiniz size uygulamalarımızı gösterelim vesaire konuşalım biraz filan diye. Ardından Ahu Hanım geldiğinde ve biz girişimlerimizin sunumunu yaptığımızda sonra Ahu Hanım dedi ya dedi gerçekten çok güzel şeyler yapmışsınız. Hayran kaldım. Fakat dedi bu kadar canla başla kendi girişimlerini yaşatmaya çalışan, kendi fikirleri olan insanlar varken dedi, neden bir eee girişimcilik ruhu böyle yaşertilmeye çalışıyor holding kafası içerisinde dedi. Neden yatırımcı olmayı düşünmezsiniz diyerek aslında bugünkü Farlabs İzmir'in yapı taşları orada atılmış oldu. O hem bizim yatırım vizyonumuzu hem stratejik daha doğrusu girişimlere stratejik olarak bakma vizyonumuzu çok değiştiren bir toplantıydı aslında. Ve biz Farlabs İzmir'i de böyle bir şeye ihtiyacımız olduğunu bilmeden bir anda orada yapı taşlarını aslında kurarak sonrasında da ne kadar ihtiyacımız olduğunu gördüğümüz bir ayrı bir eee partnerimiz oldu diyebilirim Farlabs'le alakalı. Gerçekten buralarda beraber hareket etmenin önemi çok büyük. Hani eskiden evet işte işbirliği varken bugün dünyada işbirliği artık sıfır toplam zihniyetine evrildiği noktadayız. Dolayısıyla da biz gibi aile şirketlerin bunun aksine beraberce bir şeyleri ortak akılla yapabiliyor olması bence çok önemli. Burada hadd-i müdafaa değil belki hadd-i müdafaa demek gerekiyor. Biz gibi daha lokal yani globale eee çok ekspoze olmamış diyeyim bunu. Müşteri anlamında söylemiyorum ama partnerlik anlamında ekspoze olmamış şirketlerin mutlaka varlığını koruyabilmesi için bu gibi stratejik işbirliklerinin ben çok önemli olduğunu düşünüyorum.
Gerçekten öyle ama çünkü hani Türkiye'de de işte teknolojide ilerlemek istiyoruz. İnovasyonun çok gelişmesini istiyoruz. Bütün dünyayı yapay zeka, üretken yapay zekayı kavururken biz neredeyiz tartışmaları var. Ya artık hani ülkelerin dönüşmesi, ilerlemesi, şirketlerin devamlılığı hep buralarda. Dolayısıyla hani yaptığım işi yaparım ve bu bana yeter zihniyete çoktan öldü. Eee, ama hani buna her kurum evrilebiliyor mu? Özellikle işte aile şirketleri dediğimiz yapılarda biraz daha zor olabiliyor. Eee, Fars Labs'in misyonu bu zaten değil mi? Aslında bunu kurumlara anlatabiliyor olmak ve çok güzel yenilikçi bir bakış açısı bunu almış. Bilmiyorum eklemek istediğim bir şey var mı?
>> Evet. Aslında sadece aile şirketleri de değil artık uluslararası şirketlerle de çalışmaya başladık. Çünkü eee mesela Tofaş da müşterimiz.
>> Eee, onlar da robotlaşma ve robot teknolojilerinin hem Türkiye'de hem dünyadaki eee onlara olan etkisi ve buradaki yatırım fırsatlarını mesela bizimle beraber eee görüşmek istiyorlar. Tofaş'ta biz
>> eee iki firmada Tofaş'tayız.
>> Ben yönetim kurulundayım.
>> Yan sanayici Taşıt Araçları Yan Sanayici Derneği. TÜSİAD'ta üyeyiz. Aslında her, eee, kurumda şeyi arıyoruz. Yani, eee, sanayi ve ana firmayla startup'lar birlikte nasıl işbirliği yapabilirler? Bunun önündeki engeller nedir? Eee, işte eee, bence Cevher'in bahsettiği şeylerden bir tanesi işte engeller. Her şeyi ben yaparım dememek. Burada kaybettiğimiz zamanın bize olan maliyeti veya biz şu anda krizdeyiz. E kemerleri sıktık. O yüzden hiç yatırım yapmayacağız. Hiçbir şeye para harcamayacağız demenin belki önünüzden geçen bir fırsatı değerlendirmemenin size olan sonraki bırakın parasal olarak maliyeti belki eee hayatınızın sona ermesini
>> Evet.
>> neden olabilir.
>> Yani bugün araba kilitleri yapan bir Alman şirketi işte eee iflas etmiş. Yani belki 20 sene 10 sene önce birileri işte elektronik olarak arabaları açalım size diye bir startup gelmişti. Ve kimse zaten biz anahtarla açıyoruz sana ne ihtiyacımız var demişti. Bugün yani insanlar dizlerini vuruyorlar.
>> Bunun gibi o kadar her gün biz bunlarla karşılaşıyoruz ki dolayısıyla kurumlarla yeni şirketler nasıl işbirliği yapar? bir oyun kuruculuk gerekiyor. Biz bunu yapıyoruz farklı bir ama bunu yaparken de ben hem eee bir aile şirketi mensubu olarak hem bir sanayi şirketinin lideri olarak ve teknolojide ve inovasyonunda pek çok hem iyi şeyler hem bir sürü hata yapmış ve yıllarını bu işe vermiş insan olarak sonuçta öğrendiklerimi eee ekibimle beraber kiminle isterse paylaşıyoruz. Eee, İzmir bence çok önemli bir şeydi. Bu sene ARE Yatırım Platformunun 10. yılını da İzmir'de kutlayacağız. İzmir aslında pek çok şeyin başladığı yer. E Eskişehir, Antep, Adana, Kayseriliyiz biz. E buralarda büyük güçler var ama kimlerle başlamak lazım? Şeyle yani hem motivasyonu olacak, hem inancı olacak hem gücü olacak ve hepsini buraya koymaya eee
>> gönlü olacak. İkinci kuşağı iyi olacak. Gençler olmadan bu iş olmaz. Yani biz istediğimiz kadar kendi kendimize bu işleri yapacağız diyelim. eee sonuçta bütün bunları hareket ettirecek ve eee önüne taşıyacak olan bizden sonraki jenerasyon. Onun için onların elinde daha fazla bence eee imkan vermeliyiz. Daha fazla özgürlük vermeliyiz ki sizde de böyle zordu. Ben de bu arada çok iyi bir babanın kızıyım. Yani şimdi babamı eee yaşım var diye babamı unutmayalım. Böyle ya iyi liderlerin çocuğu eee olmak da eee en az çocuğun performansı kadar önemli. Bir sohbetinizde babanızı anlatışınızı hatırlıyorum. Babam her şeye tabii kızım istediğini yapabilirsin ama sen hani imkanlarını yarat yap dermiş. Hani bu da bence bugünkü Ahu'yu yaratan bir şey değil mi?
>> Yoksa hem
>> Evet.
>> sağ olsun zorladı ama güzel.
>> Aynen. Zorlamasa öyle de olmazdı. Engel de olmuyor ama o da e değişik gerçekten. Çok güzel.
Aslında buradan ARYA'ya da geleceğim yeniden ama önce bir Cevher Hanım'a dönmek istiyorum. Çünkü gerçekten geleceğe bakan, eee, risk alabilen ki burada risk tanımı da Ahu'nun çok hoşuma gidiyor. O söylediği zaman her bunu, eee, hani biz risk almaktan korkuyoruz ama az önce söylediğiniz gibi aslında ne fırsatlar kaçıyor ve onun yarattığı riskler çok daha büyük. O yüzden risk alabilen, önüne bakabilen aslında liderler çok kıymetli. Siz de eee, çok böyle hızlı bir şekilde aslında çok güzel bir projeyi Cevher Grup içerisinde hayata geçirdiniz. Cevher Digital Solutions. Ve bu aslında projenin bir tarafı da benim çok hoşuma gidiyor. O da kadın çalışan oranını %30 arttırması devamında. Nedir bu proje? Neyi hedeflediniz? Neyi başardınız?
Öncelikle rekabetin bu denli arttığı bir dönemde hepimiz verimli çalışmak durumundayız. Verimsiz çalışan şirketler en temelde ölmeye mahkumdur diye düşünüyorum. Ve bu verimliliğin en büyük sağlayıcısı da dijital dönüşüm ve teknoloji. Aslında bu vizyonla biz genel müdürümüzün de vizyonuyla Cevher Dijital şirketimizi kurduk. Alt şirketimizi dijitalleşmeyi şirketlerin verimli çalışması için eee çok çok önemli bir yere konumluyorum. Cevher Dijital de aslında eee bu sebeple ortaya çıkan girişimlerden bir tanesi ama tabii ki teknoloji tek başına yeterli değil. Farklı bakış açıları, çeşitli kapsayıcılık yani çeşitlilik aslında inovasyonu tetikleyen bir şey olduğu için eee burada farklı eee cinsiyetlerin birbiriyle çalışma dengesine de ben çok inanıyorum. Biz bu anlamda da sadece endüstri 4.0 uygulamaları değil tabii ki cinsiyet eşitliğine yönelik de pek çok proje yapıyoruz içeride. Bunlardan bir tanesi Tofaş'la yaptığımız Fırsatı Eşitle, Yeteneği Çeşitle projesi. Diğeri sizin de dediğiniz gibi TÜSİAD'ta verdiğimiz belli taahhütler var. Onun dışında tabii ki MES, Birleşmiş Milletler ve TİK ile beraber çok güzel proje yaptık. Orada da imalat sanayide kadın istihdamının artırılmasına yönelik pek çok proje oldu aslında. Yani burada eee bir de unutulmaması gereken benim sevdiğim bir çalışma var Dünya Ekonomik Forumu'nun. eee der ki Dünya Ekonomik Forumu 2026 yılına kadar 85 milyon iş aslında yok olacak yapay zekanın hayatımıza girmesiyle beraber. Fakat 97 milyon iş ise tekrar ortaya çıkacak yani yeni işler oluşacak diye. Ve genelde kadınlar da daha operatif rollerde yol rol alıyorlar. Ve bu yapay zekanın da aslında tehdit ettiği roller de genelde operatif roller. Dolayısıyla bu kartlar yeniden dağıtılıyorken ben bunu kadınlar için bir fırsat olarak görüyorum. Bu operatif rollerden liderlik rollerine el kaldırıp aslında oralara atak etmeleri için güzel bir fırsat olacak diye düşünüyorum. Yani çok özetle bizim vizyonumuz şu. Eee, teknoloji işin verimliliğini sağlıyor. En büyük sağlayıcısı. Eşitlikse işin aslında entelektüel derinliğini ve sağlamlığını eee garanti altına alıyor ve birbirinin değişmez parçası diyebilirim.
Çok güzel. Aslında hani bunların üzerine konuşacak çok şey var. Eee, böyle sabaha kadar konuşuruz diye düşünüyorum ama topluyoruz. Ben böyle hani en sona ikinize eee buradan bir soru yöneltmek istiyorum. Önce Ahu Hanım size bakarak. Çünkü aslında eee çalışanı yani eşitliği sağlıyor olmanın kapsayıcı bir ortam yaratmanın hani başta söylediğim gibi bir iyi niyet değil aslında. Bunun bir fayda yarattığını konuşuyor olmak lazım. Burada siz de işte ARYA ya da Fars Labs aslında birçok yerde kadın girişimcileri hatta kadınları yatırımcı yapma üzerine işte az önce de yine konuştuğumuz e çok ciddi çalışmalar yapıyorsunuz. Burada ben eşitlik bakış açısıyla neden gerekli? Neden kadınların burada olması bu kadar önemli? Onu bir sormak istiyorum. Eee, sonra da artık eee, belki bizi dinleyen yeni kuşağa neler önerirsiniz deyip kapatıyor oluruz.
Yani neden gerekli? Kırmak çok yorucu bir şey. Kırmak kelimesi bile negatif aslında. Şunu dedirtmek bence çok önemli. Bu olmasaydı eee, bu uğraştığımız problem ne kadar daha kolay çözülürdü veya ne kadar daha iyi olurdu gösterebileceğimiz, eee, fırsatlar yaratmak lazım. İşte ekosistemler, oyunlar yaratmak lazım. ARYA'da yatırım platformunda birazcık yaptığımız şey bu oldu. Türkiye'nin ilk cinsiyet dengeli yatırım sermaye fonunu kurduk. Mesela eee içinde en az bir kadın olan girişimlere yatırım yaptık. Çoğu eee yatırımcının kadın olduğu, çoğu kurumun, bankanın bir araya geldiği yani aslında eee tavan olmadığı zaman işte kırılacak bir şey olmadığı zaman hepimiz enerjimizi bir şeyi kırmaya değil de bir şeyi büyütmeye harcadığımız zaman nasıl bir performans gösterilir? 0'dan 20 milyon dolarlık bir fon. Avrupa'da bazen anlatıyoruz ve inanamıyorlar. Siz cinsiyet dengesi konusuna Avrupalılar bile üçü beşi zor bir araya getirirken 20 milyon dolar Türkiye'de. Evet. Türkiye'de bunu inanan insanlar var. Yani kırma işiyle uğraşmadığımız zaman, yapma ve hani eee inşa etmeyle uğraştığımız zaman çok daha verimliyiz. Ben kadınlara o yüzden çok müteşekkirim. Çünkü bana bunu bile kendimi yani etrafa ispatlama eee imkanı ve fırsatı verdiler. Ondan aldığımız kuvvetle de şimdi işte Tofaş'ta çıktık biz bir mobilite fonu kurmamız lazım. Geleceğin mobilite teknolojilerini yapmamız lazım dedim. Hadi yapalım dedik. İlk önce oradaki kadın yönetim kurulundaki arkadaşlar zaten evet dediler. Başkanımız tamam dedi. Herkes bir arada dedi ki kadınlar 20 milyon dolar yapıyorsa herhalde yan sanayiciler de daha hızını yapmaz dedik. Eee, orada başladık. İnşallah çok iyisini yapacağız. Bir de geleceğin endüstrileri fonu çalışıyoruz. Eee, orada da şu var. Cevher'in de dediği gibi. Yani 50 yılda eee, belki 5.000 kişiyle, 3.000 kişiyle geldiğiniz yere aslında biz şu anda 50 kişiyle 5 senede gidebileceğimiz firmaları bulabiliriz. Çok daha iyisini de bulabiliriz de hani ortalama bir şey. Bu şirketler nerede? Eee, İzmir'deler mi? İşte Antep'teler mi, Eskişehir'deler mi? Onları bulacağız. Hep beraber yatırım yapacağız. Eee, ve işte daima ileri diyeceğiz. Kırmakla uğraşmadığımız zaman inşa etmekle uğraşabiliriz diye düşünüyorum.
Çok güzel ve çok gerçek. E zaten bütün yapı kurulmuş aslında. Hayata geçmemesi için, büyümemesi için hiçbir sebep de yok. Eee, burada ben son olarak size çok kısa yeni nesil liderleri böyle sizin gibi büyük sorumluluklar üstlenmiş ne önerirsiniz? Onu sorayım.
Eee, vallahi buradan naçizane böyle öneri deyince şey görüyorum kendimi. Ben çok daha mütevazıyım o anlamda. Fakat tabii şu güzel bir gösterge oldu. Bizim işte bu bağlı olduğumuz çatı kuruluşlardan bir tanesi Avrupa Çantılar Birliği'nde aslında 40 yıldır bir tane bile kadın yönetim kuruluna seçilememişti ve 40 yıl sonra bir kadın 30 yaş altında ilk defa bir Türk de seçildi. Yönetim kuruluna seçildi. Dolayısıyla her yıl yani 40 yıldır de gentleman diye telaffuz ederek açtıkları toplantıyı Dear Lady and Gentleman diye son 2 yıldır açıyorlar. Bu arada önümüzdeki 2 yıl içinde yönetim kuruluna seçildim. Dolayısıyla iki yıl daha de lady and gentleman olarak açmaya devam edecekler gibi gözüküyor. Aslında bu çok küçük bir şey gibi olsa da çok şey anlatan bir şey. Yani biz her ne kadar bir adım geriden başlıyor olsak da kadınlar olarak ilk masaya oturduğumuzda bilgi ve erdemin cinsiyeti yok. Yani daha doğrusu erdem ve bilginin cinsiyeti olmadığı için biz donanarak oturduğumuzda gerçekten belki de beklentilerinden fazlasını verdiğimiz için bazen bunu avantaja çevirme bile fırsatımız var diye düşünüyorum. Ez cümle çok çalışın, düşe kalka çalışın. Hiç pes etmeden çalışın. Gerçekten çalışan kazanır, elması kızarır derler. Ben buna çok gönülden inanıyorum. Hep de böyle bazen süngüm düştüğünde de aklıma Atatürk'ün lafı geliyor. Yeryüzündeki her şey kadının eseridir diye. Dolayısıyla hiçbir zaman pes etmeden yola devam etmek gerekiyor.
Çok güzel bir kapanış oldu. Teşekkür ediyorum. Keyifli bir sohbetti. Eee, bu projeleri duymak, heyecanlanmak çok güzeldi. Bence bizi izleyenler de aynı duyguyu aldılar. Benim aklımda kalan bugün için açıkçası fırsat risk dengesinde bence fırsatları kaçırmak daha büyük riskleri barındırıyor içinde. Bizi eşlik ettiğiniz için çok teşekkürler. Umarım keyifli olmuştur. Haftaya yeniden aynı gün ve aynı saatte görüşmek üzere. Hoşça kalın.
[Müzik] [Müzik]