30) KPSS / AGS Tarih - 59 Soruda Osmanlı Devleti Tarihi - Genel Tekrar - Gökhan ÖZ - 2026

[Müzik] Değerli arkadaşlarım hepinize merhabalar. Geldik Osmanlı Devleti 59. soruda genel tekrara. Şey dediğinizi duyar gibiyim. Hocam 99 soru yapacaktınız. Niye 59 oldu? Çünkü 59 Osmanlı kültür medeniyeti yaptık. 59 da burada kaç oluyor? 118 oluyor. Evet. İki tane sözelci bir düşündük. E 118 oluyor arkadaşlar. Bu arada stüdyomuzda kamera arkasında Kübra ve e tabii ki kardeşim Nazım Yaşar var. Nazım nasılsın? İyi misin? Aşkınız.

>> Ben de iyiyim. Çok teşekkür ediyorum. Çok resmi gördüm seni. Evet arkadaşlar eee şimdi videoya başlamadan önce böyle bana sıkça gelen sorularla ilgili bir ufak bir liste yaptık. Hemen o sorulara cevap verelim. Ondan sonra videomuza başlayalım. Nazım ilk soru ne? İmza soru.

>> İmza soru. Evet. Bir video önce bir imza sorumuz vardı arkadaşlar. Bu imza soruda ne sormuştuk? Bir tane atlı askerimiz vardı ve hangisi bu eee diğerlerinden farklıdır diye sormuştuk. Cevabımız cebeciler olacaktı. Çünkü cebeciler yaya asker. Geri kalanların hepsi atlı asker arkadaşlar. Onun dışında ne vardı? Kılıç Arslan sorusu arkadaşlar. Şimdi ik Kılıç Arslan ülkeyi 11 oğluna paylaştırmıştı. Ben de bununla ilgili bir soru çözerken bunun tat kavgalarına sebep olacağını söyledim. Bununla ilgili de bayağı bir mesaj geldi. Hocam e ne güzel çocuklarına paylaştırmış. Niye tat kavgası olsun diye. Arkadaşlar sağlığında paylaştırıyor ve öldükten sonra illaki o devletin başına birinin geçmesi gerekiyor. Yani burada toprağın paylaşılması önemli değil. Devletin paylaşılması önemli ya da tahtl önemli. O yüzden tabii ki o kardeşler arasında yoğun bir şekilde tat kavgası yaşanacak. Onun dışında

>> eee tekerrür arkadaşlar. Evet Ramazan hocam ilk videoda söylemişti zaten. Eee Ramazan hocamın videoların sonunda kırmızıyile işaretlediği yerlerle ilgili bir soru bankası yapacaktık. Kenarında da özet bilgiler vardı. Ve bununla paralel bir şey söyleyeyim. Hocam sık sık genel tekrar yapmalı mıyız? Genel tekrarı ne zaman yapmalıyız? nasıl yapmalıyız diye de bana birçok soru geliyor. Öncelikle arkadaşlar, eee, çok tekrar iyi bir şey değildir. Kafa karıştırır. Tekrarı en güzel yapacağımız şey soru çözümüdür. Bol bol soru çözmektir. Bunun için de önce bir Ramazan Yetkin hocamın videolarını bir izleyin. Ondan sonra soru bankalarından biliyorsunuz iki tane soru bankası var. Soruları bir çözün. Videolar bir bitsin. Videolar bittikten sonra Aralık ayının sonuna doğru ya da Aralık ayının 15'ine doğru ben Tekrür adında bir kitap çıkaracağım. Bunun üstünde Ramazan hocam videoda kaç tane kırmızıyla işaretlediyse ki zaten görüyorsunuz 1000'in üzerinde işaretliyor arkadaşlar. Onların hepsiyile ilgili sorular olacak ve kitabın kenarında da yine onlarla ilgili özet bilgiler olacak. Bu kitabı alıp sonra da benim çekeceğim genel tekrar videosunu izleyebilirsiniz. Tekerrür de zaten tamamı video çözümlü olacak. O soruların hepsini ben tek çözeceğim. E kare kodla sisteme yüklenecek ve oradan sadece sorular üzerinden de genel tekrar yapmış olacaksınız. Bir de ben geleceğim ve Ramazan hocam biliyorsunuz tahtaya yazarak anlatıyor. Ben slayt üzerinden bir genel tekrar yapacağım. Ama burada da şimdi ben size bir soru sormak istiyorum. Sorum şu: Genel tekrarı nasıl yapmamı istersiniz? Tek bir videoda mı yapayım yoksa eee bir planlama yaptım ben? Açıkçası 7 videoda da yapabiliyoruz. Yani İslamiyet öncesi Türk devletleri, Türk İslam devletleri, işte Osmanlı kültür medeneti bölebiliriz, sonra Osmanlı in Club'ı ikiye bölebiliriz. Çağdaş derken 7 videoda da yapabiliriz. E aslında çok bir şey fark etmeyecek ama e tek videoda yaparsak benim tahminim 15ile 20 saat arasında bir genel tekrar olacak. 7 videoda yaparsak biraz daha uzun olabilir, biraz daha detaylı olabilir. Şimdi yorumlara siz ne yazarsanız ya da başka bir fikri olan da yazabilir. Ben bunları değerlendireceğim ve genel tekrarımı ona göre hazırlayacağım. Siz nasıl istiyorsanız öyle olacak diyorum. Başka sorumuz kaldı mı Nazım? O zaman ne diyoruz? Hanımefendiler, beyefendiler, hazırsanız başlıyoruz.

Evet, sarı renk hatırlıyorsunuz kolaydı. Mavi renk ortaydı ve kırmızı renk de zordu. Eee, şunu yazanlar alıyor. Hocam sarıları zor yapıyorum. Eee, kırmızıları çok kolay yapıyorum. Aslında bunun sebebi biraz da şu. Sarılar gördüğünüz gibi yoruma açık sorular aslında. Demek ki sarıyı yapamıyorsan, kırmızıyı yapabiliyorsan yorumda problemin olabilir. Bu arada hocam ya sorular çok kolay diyorsunuz bazen. Özellikle kırmızı sorulara. Sorular kolay değil. Siz biliyorsunuz sizin hocanız Ramazan yetkili değil mi? O yüzden ben mesela yazdığım soruları Nazımıa çözdürüyorum önce arkadaşlar. Nazımla beraber bir kontrol ediyoruz. Nazım hepsini çözüyor. Neden? Çünkü Ramazan hocamın canlı canlı dersine giriyor. O yüzden de hepsini çözüyor. Siz de hepsini çözüyorsanız zaten eee soru kolay diye değil. Bu arada hocam işte 59. soruda benim 15 yanlışım var. Ne yapacağım? Çok mu kötü gidiyorum? Çok mu geç kaldım? Sınava bir yıl var daha arkadaşlar. Çok mu geç kaldım diyorsunuz? Sakin olun. Eee ve yanlışlarınızı anladıysanız o 59 soruda 15 yanlışınız mı var? O 15 yanlışınızı anladıysanız zaten bizim amacımız bu. Biz burada sizi sınamaya çalışmıyoruz. Burada bilmediğiniz şeyler varsa onları öğretmeye çalışıyoruz. Ve bazen bazı sorularda göreceksiniz Ramazan Hocan'ın değinmediği yerlerden de soru var. Bu bana geldi geçen videoda da hocam eee Ramazan hocanın Ramazan Hoca bundan derste bahsetmemişti diye. İşte asıl zaten güzel olanı bu. Ramazan hocanın bahsetmediği yerden de ben bahsedersem ne güzel işte birbirimizi tamamlamış oluyoruz. Ve sizi sınava daha iyi hazırlıyoruz inşallah diyorum. Ve ilk sorumuzla başlayalım. Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde Rumeli'ye geçişin kalıcı olmasını sağlamak için uygulamalarından hangileri hayata geçirilmiştir? Rumeli dediğimiz yer neresiydi? Hemen bir hatırlayalım mı Rumeli'yi? Rumeli'nin diğer adı ne? Yükselme döneminden itibaren biz Rumeli'ye ne ad veriyoruz? Balkanlar adı veriyoruz. O zaman şu bölge bizim için neresi arkadaşlar? Rumeli. Bizim Rumeli'de uyguladığımız iki tane çok önemli politika var ilk başlarda. Birisi fethettiğimiz yerlerde fethin kalıcı hale getirilmesi için özellikle Anadolu'da aralarında problem olan kan davası olan ya da göçebe yaşayan eee beylikleri ne yapıyorduk? Rumeli'ye yerleştiriyorduk. Bu politikaya biz ne diyoruz? İskan politikası diyoruz. E peki fethettiğimiz yerde yabancılar, gayrimüslimler yaşamıyor mu? yaşıyor. Onları ne yapıyoruz? Hemen öldürüyor muyuz ya da kovuyor muyuz? Hayır. Onlara da orada bir özgürlük tanıyoruz. Onlara orada iyi davranıyoruz. Hoşgörülü davranıyoruz. Buna da ne diyoruz? İstimalet. Ve daha sonra Rumeli'deki fetihlerimiz arttıkça orada toprağı geliştirebilme, toprak sistemini geliştirebilmek için, eee, toprağın boş kalmasını önlemek için, tarımın devamlılığını sağlamak için, ticaretin devamlılığını sağlamak için gibi nedenlerle hangi sistemi de uygulamaya başlıyoruz? tımar sisteminde uygulamaya başlıyoruz. O zaman 1 2 3 cevabımız Edirne olacak.

Geldik 2inci sorumuza. Aşağıdaki savaşlardan hangisi sonucunda Osmanlı Devleti Balkanlarda ilk defa bir haçlı ordusunu yenilgiye uğratmıştır? Hemen bakalım. Şöyle önce doğru cevabı söyleyelim. Sonra da tek ilerleyelim. 1. Murat döneminde arkadaşlar biz önce Bizans'la Sazlıdere Savaşı'nı yapıyoruz. Arkasından da Haçlı birlikleriyle Sırp Sındığı Savaşı'nı yapıyoruz ve haçlılarla ilk bizim mücadelemiz olmuş oluyor. Onun arkasından arkadaşlar yine 1. Murat döneminde 1. Kosova Savaşı'nı yapıyoruz haçlarla. 1. Murat hatta burada şehit düşüyor. Yerine kim geçiyor? Yıldırım Bayazit geçiyor. Ve Yıldırım Bayazit bu savaşın hemen arkasından ilk defa ne dağıtıyordu orada? Culus Bahşişinde dağıtıyordu askerleri kendisine bağlamak için. Sonra yine Yıldırım Bayazit döneminde haçlarla bir savaş yapılıyor. Nibolu savaşı. Bu savaş üzerine halife Yıldırım Bayazit'e sultan-ı iklimi Rum unvanını veriyordu. Sonra 1. Kosova Savaşı kimin döneminde yapıldı? 1. Murat. 2. Kosova Savaşı ise kimin döneminde yapılacak? Murat döneminde yapılacak arkadaşlar. O zaman ik Kosova Savaşıyla ne oldu? Balkanlar artık eee Türk yurdu mu diyelim ya da Avrupalılar ya da Balkan ülkeleri Osmanlı'yı Balkanlardan atamayacağını anladı da diyebiliriz. Bu aynı hangi savaşa da benziyor? Mirya Kefelon Savaşı'na. Mir Kefelon savaşı ile beraber Türklerin Anadolu'dan atılamayacağı, ı, Kosova Savaşıyla da Türklerin Balkanlardan atılamayacağı anlaşılıyor. Varna Savaşı ise yine hatırlıyorsunuz Murat Tahtı eee oğlu 12 yaşındaki Sultan Mehmet'e bırakmıştı. Sonra da Edirne Segedin anlaşmasına güvenerek bırakmıştı. Sonra da haçlar bunun üzerine Osmanlı'nın üzerine geldi ve eee geri tahta çıktı. Murat Varna Savaşı yapıldı ve Varna Savaşı'nda Osmanlı Devleti kazandı. Bu soruda cevabımız Ceyhan oldu.

Geldik 3. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde çağdaş olan devletlerden biri değildir? Bakın dikkat edin. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ile çağdaş olan bir devlettir demiyoruz. Çünkü siz düşündünüz. Bakın biliyorum. Bu soruyu gördünüz. Bu soru yanlış dediniz. Neden? A Osmanlı döneminde altın orada var mıydı? Vardı. Türkiye Selçuklu var mıydı? Vardı. İlhanlı var mıydı? Vardı. Bizans var mıydı? Vardı. Babür var mıydı? Vardı. Hepsi vardı. O zaman hepsiyle çağdaş. Soru yanlış dediğinizi duyar gibiyim. Ama Osmanlı ile çağdaş demiyor. Osmanlı kuruluş dönemiyle çağdaş diyor. Kuruluş döneminde altın orada var. Türkiye Selçuklu var, İlhanlı var, Bizans var. Ancak Babür İmparatorluğu ne zaman kuruldu biliyor musunuz? 1526 yılında kuruldu. Yani bizim kuruluş dönemimiz ne zaman sona erdi? 1453'te İstanbul Fetiyle kuruluş dönemi sona erdi. Yükselme dönemi başladı. 1453'te demek ki daha Babür İmparatorluğu yokmuş. O zaman kuruluş döneminde bizimle çağdaş değilmiş. Cevabımız ne olacak? Edirne olacak.

Geldik 4. sorumuza. 1. Bayazit döneminde Anadolu beyliklerinin büyük kısmının Osmanlı'ya katılması aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur? Yani buna orta demişiz ama bence bu biraz orta zor. Evet. Şey gibi et orta pişmiş orta az falan var ya onun gibi. Bence orta zor bir soru arkadaşlar. Bakıyorum 1. Bayazit döneminde Anadolu beyliklerinin katılmasıyla Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanması deseydi doğru diyebilirdik arkadaşlar ama ne diyor? Kesin olarak sağlanması diyor. Kesin olarak sağlanması kimin döneminde oldu? Yavuz Sultan Selim döneminde oldu. Yavuz Sultan Selim döneminde oldu da bir savaşla oldu. Öyle durup dururken olmadı. Neydi o savaşın adı ya? Ben unuttum. Sen de unuttun değil mi bir andan? Nazım Kübra sen de unuttun. Arkadaşlar biz hepimiz unutmuşuz. Bir ya soru da gelebilir. Anadolu Türk siyasi birliği hangi savaşla kesin olarak sağlanmıştır? Cevapları bir yoruma yazın da bakalım. Değil mi? Sonra belki hatırlarız. Yorumda görünce hatırlarız. Hadi hemen bir yazın. Bekliyorum. Anadolu Türk siyasi birliği ilk defa kesin olarak hangi savaşla sağlanmıştır? Kübra Google'a mı yazıyorsun? Orada bir klavye sesi duyuyorum. Evet. Harikasınız. E cevabı tabii ki söylemeyeceğiz. Sonra siliyorlar yorumları. Bakacağım tek tek. Evet. O zaman bu değil. Bu elendi. B bir dursun. B'ye bakmayacağım. Bizans'ın kışkırtmasıyla Haçlı seferlerinin başlaması arkadaşlar beyli ya Bizans'ta bir olaydan bahsetmiyor. Beylikleri itaat altına almaktan bahsediyor. O zaman bunu da alamayız. Bu da gitti. Osmanlı Avrupa'daki ilerleyişinin durması için bence yani bir kuşatma muşatma başarısız olsak olabilir yani Viyana kuşatması olur bir şey olur gidemeyiz alamayız. O zaman bununla da alakası yok. Anadolu'nun Moğol istilasına açık hali gelmesi. Anadolu Moğol istilasına en son Yassı Çemen Savaşıyla gelmişti biliyorsunuz arkadaşlar. Selçuklu ile Harzemşahlar arasında yapılmıştı. Erzemşahlar yıkılmıştı. O zaman bu da değil. Timur'un Anadolu'ya yönelmesinin hızlanmasına. Burada Anadolu beylikleri eee Osmanlı'nın egemenliği altına girince bu beyliklerin birçoğu kimden yardım istiyor? Timur'dan yardım istiyor arkadaşlar. Timur'da hatta hatırlayın gelecek Yıldırım Bayazit'le Ankara Savaşı'nı yapacak. Ankara Savaşı'ndan sonra Türkiye şey Türkiye demeyeyim Anadolu'da kalmayacak gidecek. Neden beyliklere söz veriyor? Siz diyor savaş zamanı benim yanımda olursanız, bana destek olursanız ben sizi tekrar serbest bırakacağım ve siz tekrar beyliklerinizi kurabilirsiniz diyecek. O zaman cevabımız da ne olacak arkadaşlar? Bursa olacak.

Geldik 5. sorumuza. Tarih dersinde Orhan Bey dönemi iliklerini anlatan bir tarih öğretmenin aşağıdakilerden hangisine dersin değer veremmesi beklemez? Bakalım. Rumeli'deki ilk toprak parçamız neresi? Çin pekalesi değil mi? Kimin döneminde? Orhan Bey döneminde. Sıkıntı yok. Divan-ı Hümayun ilk defa kimin döneminde oluşturuldu? Orhan Bey. O zaman burada da problem yok. Müderris ataması yani öğretmen ataması. İlk defa Orhan Bey döneminde neydi öğretmenimizin adı? Davudu Kayseri'ydi. Evet. Bakıyorum. Vezirlik makamı yine ilk kez kimin döneminde oluşturuldu? Orhan Bey döneminde. Neydi? İlk vezirimizin adı Alain Paşa. Ve geliyoruz son seçeneğimize. Kadı atamasının yapılması. İlk kadı ataması arkadaşlar Osman Bey döneminde yapılmıştır. Kadının adı Dursun Fakihtir. Nereye atanmıştır? Karaca Hisar'a atanmıştır. Bakın soruda bunlar da gelebilir. O zaman cevabımız Edirne olacak.

Geldik 6. sorumuz. Osmanlı Devleti'nde 14 ve 15. yüzyıllarda yaşanan bu gelişmenin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak vermiştir? Hocam ben tarihleri bilmiyorum. Ben tarihleri ezberleyemiyorum. Ve böyle bir soru geldiğinde ben hemen bu soruyu boş bırakıyorum. Yapamıyorum diyenleri duyar gibiyim. Arkadaşlar her yerde tarihi ezberleyemezsiniz. Ezberlemeniz mümkün değil. Nazım sen ezberleyebiliyor musun bütün tarihleri? Ben de ezberleyemiyorum. Yani çok zor. O yüzden burada biz olayların oluş sırasını bileceğiz. Tarihlerini değil. Hemen bakıyorum. Şu gördüğüm savaşlar hep kuruluş dönemi ile ilgili savaşlar. Zaten ben hatırlıyorum ki Osmanlı'nın rüştünü ispat ettiği ve Bizans'ta yaptığı ilk savaşın adı Koyun Hisar Savaşı'dır arkadaşlar. O zaman birinci sırada Koyunhisar Savaşı olacak. Kimin dönemindeydi? Osman Bey dönemindeydi. Sonra Orhan Bey döneminde mücadelelerimiz devam edecek Bizans'la ve eee bizim eee Kocaeli Yarımadası dediğimiz bölgeyi ele geçireceğiz. Hangi savaşla? Palekeno savaşıyla. Hocam şıklarda Palekeno savaşı yok. Çünkü o savaşın diğer adı Maltepe Savaşı. O zaman iki'ye bu gelecek. Doğru mu? Doğru. Aslında diğer üçünü biraz önce anlattım. Sonra haçlılarla yıldırım Bayazit bir savaş yapacak. Hatta kendisine sultan iklimi Rum unvanı verilecek. Bu savaşın adı da Nibolu savaşı. Sonra Yıldırım Bayazit yine Timurla hangi savaşı yapacak? Ankara Savaşı'nı yapacak. Ve Murat döneminde de Haçlılarla ne savaşı yapılacak? Varna savaşı yapılacak. O zaman 1 2 3 4 5 ne olacak? Cevabımız lazım. 3 5 2 diye gidiyor. Bakıyorum. 3 5 2 C ya da E >> Edirne mi? Tamam. Nazım'a güveniyoruz arkadaşlar. Yanlış bir şey olursa hemen Instagram'dan Nazıma. Evet o zaman cevabımız Edirne oldu.

Geldik 7. sorumuza. Bana çok mesaj geliyor. Hocam haritalı sorulardan daha fazla sorar mısınız? Yorum yapamıyoruz diye. O yüzden burada da haritalı sorularımız var. 1340'larda Osmanoğullarının egemenlik alanını gösteren Bu aklıma bir şey geldi geçen videoda arkadaşlar ben bir şey diyorum. Sonra diyorum ki bana sormak istediğiniz bir şey olsa bakın burada Instagram adresim var. Buradan sorabilirsiniz diyorum. Böyle bir 10 saniyede beklemişim ama orada Instagram adresim yok. Acaba neden yok? Buradan Instagram adresimi vermeyen Kübra'ya alkışlarımızı yolluyoruz. Kübra o zaman bunun üzerine belki utanır. Burada bir yere Instagram adresi mi verirsin? Ödeş olur ve yine koymadı. Evet arkadaşlar 1340'larda Osmanoğullarının egemenlik alanını gösteren bu haritaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez diyor. Bakalım haritayı görüyoruz. Sarıyla gösterilen yer Osmanoğulları. Şöle turuncuyla gösterilen yer Bizans. Bakalım. Anadolu'da beylikler döneminin devam ettiği Saruhanoğulları, Germanğolları, Karamanoğullarını görüyorum. O zaman Beylikler dönemi devam ediyor. Selanik'in Bizans hakimiyetinde bulundu. Selanik burada ve evet Bizans hakimiyetinde turuncuyla işaretlenmiş. Osmanoğlullarının topraklarının gaza ve cihat faaliyetleri için uygun konuda oldu. Şimdi gaza ve cihatı kimle yapıyoruz? Gayrimüslimlerle yapıyoruz. Onlarla mücadele için uygun bir ortam nasıl olur? Eğer sınırımızdalarsa olur. Baktığımız zaman Bizans'la aramızda çok kısa bir mesafe var arkadaşlar. O zaman aslında komşuyuz. O da gaza ve cihat faaliyetleri için uygun ortamda olduğumuzu gösteriyor. Kuzey Ege'deki bazı adaların Bizans'a ait olduğu bakın turuncuyla işaretlenmiş bu adalar. Bu da doğru. Osmanoğullarının Rumeli'ye geçtiği. Rumeliy'yi zaten biraz önce göstermişim. Bakın şu kırmızıyla çizdiğim yerin sol tarafı Rumeli. Peki bu sol tarafta sarı ile işaretli herhangi bir bölge var mı? Yok. O zaman Rumeli'ye geçmemişiz. Rumeli'ye ilk kez ne zaman geçeceğiz? Orhanbey döneminde Çimpe Kalesinin bize hediye edilmesiyle geçeceğiz arkadaşlar. O zaman cevabımız Denizli olacak.

Geldik 8. sorumuza. Verilen savaşların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir? Bakalım. Kösedağ Savaşı ve Ankara Savaşı. Hatırlıyorum ki Kösedağ savaşı Türkiye Selçuklu Devleti döneminde Moğollarla yapıldı ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılmasının etkili oldu. Ankara Savaşı ise Yıldırım Bayazit döneminde yapıldı ve bu sefer de Osmanlı Devleti fetret devrine girdi. Yani bir resmen bir dağılma gibi bir şey yaşadı arkadaşlar. Bakalım ortak özelliği diyor. Anadolu'da Selçuklu Sultanının gücü zayıflamıştır. Kösedağla zayıfladı ama Osmanlıyla eee Ankara Savaşı'yla zayıflamaz. O zaman ortak özellik değil. Memlüklerin Anadolu'da bulunan Türk devletlerinin içişlerine karışma olanağı bulması. Kösedağ Savaşı'ndan sonra memlükleri yardıma çağırdık ve içişlerimize karışma imkanı buldu. Ama Ankara Savaşı'ndan sonra böyle bir şey söz konusu değil. Anadolu'daki Türk beylerinin Timur'a sığınması hangi savaş esnasında? Ankara Savaşı esnasında. Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki fetihlerinin durması da yine Ankara Savaşıyla arkadaşlar. Peki E seçeneğinde ne diyor? Ülkede egemenlik mücadelesinin ortaya çıkması. Kösedağ Savaşı'ndan sonra da Türkiye Selçuklu Devleti yeniden ayağa kalkabilmek için bir mücadele verdi. Ankara Savaşı'ndan sonra da Osmanlı Devleti yeniden ayağa kalkabilmek için bir egemenlik mücadelesi verdi. Orada Timur'a karşı, burada Moğolara'a karşı. O zaman ortak özelliğimiz bu. Cevabımız da Edirne olacak.

Geldik 9. sorumuza Yıldırım Bayazit ile Timur arasında 1402 yılında yaşanan Ankara Savaşı'nın nedenleri arasında hangileri gösterilebilir? Timur'dan kaçan beylerin Karayusu Ahmet Celair'den bahsediyor. Yıldırım Bayazit'e sığındılar mı? Sığındılar. Timur onları geri istedi. Yıldırım Bayazit de vermedi. Timur'un Sivas'ı yağmalaması yine savaşın sebeplerinden birisi mi? Evet. Ve Anadolu Türk siyasi bilim bozulması. Evet hocam bu da savaşın sebeplerinden biri. 1 2 3 değil mi? cevap dediğininiz duyar gibiyim. 1 2 3 değil arkadaşlar. Bu Anadolu Türk siyasi birinin bozulması Ankara Savaşı'nın bir sonucu nedeni değil. O zaman bu gitti. 1 2 cevabımız Ceyhan oldu. Lazım var mı problem?

>> Az daha düşüyordum. >> Düşüyor muydun? Evet. Geldik 10. sorumuza. Osmanlı Devleti'nde tımar toprağı dağıtan ilk padişah. Bununla ilgili de bana çok soru geliyor. Hocam bunun cevabı Murat değil mi? Hocam Murat değil mi? Değil arkadaşlar. Neden biliyor musunuz? Osman Bey eee ilk kez geldi beyliği kurdu. Bizans'la mücadelelere girişti. Toprak kazanmaya başladı. Sonra etrafındaki alpine, beylerine dedi ki, "Alın bu toprak senin olsun. Alın bu toprak senin olsun." Rastgele toprak dağıttı. O zaman tımar toprağını ilk dağıtan Osman Beydir. E hocam ama biz Murat'ı duyuyoruz. 1. Murat tımarı sistemli hale getirmiştir. Yani tımar sistemini kurmuştur. İlk dağıtan Osman Bey, tımar sistemini ilk kuran ise Murat'tır. Benzer bir şey nerede var? Mesela Cülus Bahşi'e var. Cülüs Bahşi'ni ilk dağıtan Yıldırım Bayazit. Bunu sistem haline getiren Fatih Sultan Mehmet'tir arkadaşlar. Unutmayın. Tamam. O zaman cevabımız Edirne oldu.

Geldik 11. sorumuza. Yine haritalı bir soru. Yalnızca yukarıda verilen Kanuni Sultan Süleyman dönemine ait haritadan yola çıkarak yorumlarından hangileri oluşabilir? Akdeniz bir Türk gölü haline gelmiştir diyor arkadaşlar. Sarı olan biz olduğumuza göre şöyle bakıyorum. Akdeniz'in her tarafı bizim kontrolümüz altında. Muhtemelen Preveze deniz zaferi kazanılmış. Her şey güzel gidiyor. O zaman doğru mu? Doğru. Kutsal bölgeler egemenlik altına alınmıştır. Neresi kutsal bölge dediğimiz yer? Hicaz. Mekke Medine'nin olduğu yer. Bakıyorum şurada Hicaz'ı gördüm arkadaşlar. Yine sarıyla işaretlenmiş. Demek ki kontrol altına alınmış. Kuzey Afrika'nın fethi tamamlanmış. Şurası mı Nazım? Kuzey Afrika. Evet. Fethi tamamlanmış gibi duruyor mu? Duruyor. Çok güzel. Her şey çok güzel. Ama arkadaşlar şöyle bir baktığımda burada sarı olmayan bir yer var. Neresi? Tunus. 1574 yılında alınacak arkadaşlar. Demek ki daha ele geçirilememiş. O zaman Kuzey Afrika'nın fethi büyük ölçüde tamamlanmış diyebiliriz. Tamamlanmıştır diyemeyiz. Aynı şey gibi. Anadolu siyasi birinin kesin olarak sağlanması gibi. O zaman 3'ü almadım. Cevabım ne olacak? 1 2 yani Ceyhan.

Evet, geldik 12. sorumuza. Eee, Taner öğretmen tarih dersinde öğrencilerine Kanuni Sultan Süleyman Dönümde Osmanlı Devleti'nin siyasi ilişki kurduğu devletleri sormuş. Öğrenciler de sırasıyla şu yanıtları vermiş. Buna göre öğrencilerden herinin verdiği cevap yanlıştır diyor. Şimdi biz Kanuni döneminde İran'la mücadeleler yaptık mı? Ya mı Nazım? Yaptık tabii ki. Amasya anlaşmasıı imzalamadık mı? Nazım ne yapıyorsun? Yaptık. Avusturya ile mücadelelerde bulunduk mu? Bulunduk. Macaristan'la savaşlar yaptık mı? Mücadelede bulunduk mu? Bulunduk. Fransala eee kapitülasyon anlaşmalarımız oldu mu? Siyasi ilişkide bulunduk mu? Evet bulunduk. Ama Rusya'yla hiçbir yakınlaşmamız, hiçbir ilişkimiz bu dönemde olmadı arkadaşlar. O zaman diley Asuman Veysel Elif doğru cevap verirken Ramazan yanlış cevap vermiş. Cevabımız o zaman Adana oldu.

>> Evet ama bu isimlerle onun alakası yok. Bu isimleri gönül dağını izleyenler bildiler. Geldik 13. sorumuza. Fatih Sultan Mehmet tarafından kuşatılmasına rağmen alınamayan fetihleri Kanuni Sultan Süleyman tarafından gerçekleşen yerler arasında hangilerinin varlığından söz edilemez? Bakın lütfen soru köküne dikkat edin. Çünkü insan Fatih'in yapamayıp Kanuninin gerçekleştirdiği deyince hemen Belgrad ve Rodos'a bir gidiyor. Evet. Belgrad alamıştı, kanun aldı. Rodos kuşatı, alamadı, kanunu aldı diye. Hemen onları işaretleyesimiz geliyor ama edilemez dediğine göre cevabımız Trabzon olacak. Çünkü Trabzon Rum İmparatorluğuna bizzat kim son vermiştir? Fatih Sultan Mehmet son vermiştir arkadaşlar. Söz edilemez dediği için cevabımız Adana olacak.

Geldik 14. Sorumuza. Fatih Sultan Mehmet'in 1481'de vefat etmesi üzerine Bayazıt kardeşi Cem Sultan'dan önce İstanbul'a gelmiş ve tahta çıkmıştır. Fakat kardeşi Cem Sultan ona karşı tat mücadelesine girmiştir ve bu mücadeleyi kaybetmiştir. Burada Nazım normalde ikisine de Cem Sultan'a da Bayas'e de aynı anda ulak gönderiliyor. Ama Cem Sultan'a giden ulaklar yolda öldürülüyor. Eee, bu yüzden de Cem Sultan yetişemiyor İstanbul'a. Daha önce gelen ikinci bayazit arkadaşlar ne yapıyor? Devşirme devlet adamlarının gücünü arkasına alıyor ve eee, tahta çıkıyor. Bunun üzerine önce tahtı paylaşma teklifi, ülkeyi beraber yönetelim teklifi geliyor Cem Sultan'dan. Bu kabul görmeyince de Cem Sultan Bursa'ya gidiyor. Kendi adına para bastırıp hutbu okutuyor. Yani kendini ne ilan ediyor? hükümdar ilan ediyor. Bunun üzerine eee Bayazit savaş açınca da Cem Sultan önce nereye gidiyor? Karamanoğullarına gidiyor. Karamanoğullarından Memlüklere sığınıyor. Memlükler onu Rodos şövalyelerine veriyor. Rodos şövalyelerinden Papalığ'a gidiyor ve orada öldürülüyor. Arkadaşlar o zaman Cem Sultan'ın ilişkisinin olmadığı devlet burada hangisi? Venedik olacak. Zaten Fatih Sultan Mehmet döneminde biz Venedi'ye imtiyazlar, ayrıcalıklar vermiştik. Aramız iyiydi. O yüzden zaten e Venedik onu kabul etmezdi arkadaşlar. O yüzden cevabımız da Ceyhan olacak.

Geldik 15. sorumuza. 1565 yılında Malta kuşatması sırasında şehit düşen Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir? Arkadaşlar Malta kuşatması sırasında eee şehit düşen önemli ismimiz kim? Turgut Reis. Turgut Reis Elmo kalesini kuşatmışken o kale düşse Malta büyük ihtimalle alınacaktı. Ancak bir top patlıyor. Toptan seken bir parça bir rivayete göre kafasına, bir rivayete göre boynuna saplanıyor ve kendisi ölüyor. Peki Nazım sen bu sorunun cevabın? Malta ne zaman alındı?

>> Alınmadı mı? Evet. Evet. O zaman bu sorudaki cevabımız arkadaşlar Turgut Ali Reis olacak. Cevabımız Ceyhan. Peki bugün Turgut Ali Reis'in naşı nerede? Trabluskarp'ta mı?

>> Trabluskarp diye bir yer kalmadı değil mi? Libya'da. Arkadaşlar bunu da unutmayalım. Geldik 16. sorumuza. Buna göre hakkında bazı bilgiler verilen anlaşma hangisidir? Burada şöyle bakıyorum. E Osmanlı sınırlarını Basra Körfezine kadar uzatmıştır. Buradan yakalamamız zor. Bağdat Osmanlı'ya katılmıştır. Buradan da zor. İlk Osmanlı İran anlaşmasıdır deyince hemen insanın aklına ne geliyor? Amasya anlaşması geliyor arkadaşlar. Peki hocam diğerlerine ya şimdi diğerlerini bence açıklamayayım çünkü hepsiyle ilgili soru var burada. Şimdi onları açıklarsam bunların hepsi boşa düşecek. Şu an açıklamıyorum. Biraz sonra bunların hepsini açıklayacağım. Arkadaşlar burada cevabımız Bursa olacak. İlk Osmanlı İran anlaşması Amasya anlaşması olacak arkadaşlar. Nazım gerekme ilçe derse katılma.

Evet. Yukarıda verilen gelişmeler hangi Osmanlı padişahı zamanında yaşanmıştır? Osman tarihinde sefere çıkma geleneğini ilk terk eden padişahıdır. Devlet İşlerini Sokulu Mehmet Paşa'ya devretmiştir. Döneminde Kıbrıs fethedilmiştir. Şimdi biz yükselme dönemi padişahlarını işliyoruz. Değil mi? Fatih Sultan Mehmet dönemi diyoruz. Ondan sonra Bayz dönemi diyoruz. Yavuz Sultan Selim dönemi diyoruz. Kanuni dönemi diyoruz. Bir anda padişah adını kullanmayı bırakıp Sokullu Mehmet Paşa dönemi diyoruz. Neden Sokullu Mehmet Paşa dönemi diyoruz? Çünkü bizim ı Selim diye bir padişahımız var. Kendisi arkadaşlar sefere çıkmıyor, tenezzül etmiyor. Ondan sonra devlet işlerini resmen kime devretmiş durumda? Sokulu Mehmet Paşa'ya. Ve bu dönemde de Kıbrıs fethediliyor arkadaşlar. Hatta Kıbrıs fethedildikten sonra bunun karşılığında bir şey yaşanıyor. Ne yaşanıyor? İnebahtı deniz savaşı yaşanıyor. İnebahtı'da haçlılar Osmanlı donanmasını yakıyor. Bunun üzerine Sokullu Mehmet Paşa Venedik elçisini huzuruna çağırıyor ve ona diyor ki: "Ben Kıbrıs alarak sizin kolunuzu kestim. Siz donanmamı yakarak benim sakalımı tıraş ettiniz. Kesilen kol yerine geri gelmez ama kesilen sakal daha gür çıkar diyor arkadaşlar. O zaman bu sözü verip kim söylemiştir derse Sokullu Mehmet Paşa ya da Sokullu Mehmet Paşa bu sözünü hangi olay üzerine söylemiştir derse inebahtı deniz savaşı diyoruz. Gerçekten şu an soruyla hiç alakası olmayan bir şeyi de anlatmış oldum arkadaşlar. Burada cevabımız Selim olacak.

Geldik 18. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi 1538-1553 yıllar arasında Hint deniz seferlerinin yapılma nedenlerinden biri değildir? Hint deniz seferleri çok önemli. Katılan denizciler. Dör tane önemli denizcimiz var. Kim onlar? Söylemeyeceğim. Niye söylemeyeceğim? Çünkü biraz sonra onunla ilgili soru var. Evet. A seçeneği. Portekizlerin Müslüman tüccarların ticaretini engellemesi. Müslüman tüccarlar bizden yardım isteyecekler mi? İsteyecekler. O zaman sebeplerden birisi bu. Hindistan'daki gücarat hükümdarının kanunünden yardım istemesi. Ama sonra biz gidince de o bize yardıma gelmeyecek. Orası ayrı. Portekizlerin Basra Körfezi ve Kızıldeniz'de hakim olma çabası. Zaten biz Hint deniz seferlerini Hintlilere karşı düzenlemiyoruz. Portekizlilere karşı düzenliyoruz arkadaşlar. Kanuniin, baharat yolunun güvenliğini sağlamak istemesi. Bu da var hocam. kutsal toprakların kontrolün sağlanmak istemesi de var gibi duruyor dediğinizi duyar gibiyim. Ama biz zaten Yavuz Sultan Selim döneminde Mercabık ve Ridaniye savaşlara ne yaptık? Memlükleri yıktık. Kutsal toprakların kontrolü zaten bizim elimizde arkadaşlar tamamen. O yüzden cevabımız da Ceyhan olacak.

Evet, geldik 19. sorumuzda Nur öğretmen öğrencisi Mete'den Hint Deniz seferlerine katılan deneycileri ile ilgili bir araştırma yapmasını istemiş. Hemen geldi zaten sorumuz. Buna göre Mete'nin araştırmasının aşağıdakilerden hangisine yer vermesi beklenemez? Hadım Süleyman Paşa katıldı mı? İnlerin seferlerine katıldı. Piri Reis katıldı mı? Katıldı. Murat Reis katıldı mı? Katıldı. Seyid Ali Reis katıldı mı? Katıldı. Zaten Edirne seçeneğini biraz önce söylemiştik. Malta kuşatmasıda şehit olan kimdi? Turgut reisi arkadaşlar. O zaman burada yok. Cevabımız Edirne. Peki Nazım benim yine unutkanlığım tuttu. Bu dördünden birisi böyle çok önemli isimler bunlar. başarısızlığından dolayı, donanmasını, kaptırmasından dolayı İstanbul'a dönülünce yargılandı ve idam edildi. O zaman diyelim ki 2026 KPS sınavında şöyle bir soru geldi. Hint deniz seferleri sonucunda başarısızlığından dolayı yargılanarak idam edilen Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir? Cevap sen de unuttun değil mi? Tamam. O zaman bir yorumlara yazarsanız arkadaşlar hatırlayalım. Bakalım cevabımız neymiş.

>> Hayır. Evet, geldik 20. sorumuza. Osmanlı Devleti'nde vezni her ölçüsüyle şiir yazan ilk Osmanlı padişahı hangisidir? Çok garip bir soru değil mi?

>> Vezni Aher ne? Vezn Aherk şimdi gördüğünüz şey işte. Bakın sanma şahım bu arada cevabı da vermiş olayım. Bu şiiri eee Yavuz Sultan Selim kime yazıyor? Bir rivayete göre Şah İsmail'e yazıyor. Yine rivayet odur ki biliyorsunuz Yavuz Sultan Selim Şehzadeyken Şah İsmail'le satranç oynuyor. Şah İsmail onu tanımıyor ve yeniyor arkadaşlar. Eee Şah İsmail çok sinirleniyor. Tanımadığı eee küçük bir çocuğa yenildiği için ve bir tokat atıyor. Eee biredensiz diyor şahlar hiç mat edilir mi diyor arkadaşlar. Onun üzerine de Yavuz Sultan Selim bu şiiri kendisine yazıyor. Sanma şahım herkesiysen sadıkane yar olur. Bakın ilk dizemiz bu değil mi? Şimdi aşağı doğru da okuyalım. Siyahları okuyalım. Sanma şahım herkesi sen sadıhane yar olur. İkinci dizeye bakın. Herkesi sen dost mu sandın? Belki ol ayar olur. Şimdi kırmızıya geçiyorum. Herkesi sen dost mu sandın? Belki ol ayar olur. Bakın bu şekilde 3 ve 4 de bu şekilde gidiyor. Bu ölçüne biz veznaher diyoruz ve Osmanlı'da veznaher ölçüsüyle şiir yazan ilk isim Yavuz Sultan Selim oluyor arkadaşlar. Ve bu şiir bir şarkıda geçiyor. Sagopa Kajme'in gölge Haramileri şarkısında geçiyor. Videonun sonunda şöyle bir kafanızı dağıtmak isterseniz de onu da bir dinleyebilirsiniz. Çok güzel bir şarkıdır. O zaman cevabımız Yavuz Sultan Selim olacak. Burada nazım mahlaslardan bahsedelim. I. Murat'ın mahlası Muradi. Zaten aklınıza gelir. Fatih Sultan Mehmet'in mahlası Avni. Kanuni Sultan Süleyman'ın mahlası da Muhibbi olacak. Bunları da bilelim.

Evet, geldik 21. sorumuza. 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin bozulma ve yozlaşma dönemine girmesinin yukarıda verilen nedenlerden hangisi diğerlerinden farklı bir sebeple ortaya çıkmıştır? Bakın burada ilginç bir kavram var. Duraklama dönemi demiyor. Bozulma ve yozlaşma diyor arkadaşlar. Aslında diğer adı ne? Duraklama dönemine girilmesinde. Bunlardan dördü bir sebeple çıkmış birisi farklı bir sebeple çıkmış. Ben şimdi bunu size söyleyeyim. 4 tanesi iç neden yani Osmanlı'dan kaynaklanan nedenler. Bir tanesi ise dış neden. Osmanlı'dan kaynaklanmayan nedenler arkadaşlar. Bakalım o zaman. Evet. Bir tahta çıkan padişahların devlet işlerine ilgisiz kalmaları ve genellikle ordunun başında sefere çıkmamaları. Bu bir iç neden mi dış neden mi? İç. O zaman iç yazalım şöyle. Tımar sisteminin bozulması ve tarım gelirlerinin azalması kimden kaynaklı? Bizden. Yani iç bir sebep arkadaşlar. Dursun şehzadelerin sancaklara gönderilmemesinden dolayı devlet işlerinde yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmadan devletin başına geçmeleri bizim arkadaşlar maalesef getirdiğimiz kafes sistemiyile alakalı. Bu da bir iç sebeptir. Kapıkulu ocaklarına kanuna aykırı asker alınarak sayıların artması. Biliyorsunuz Kapıkulu ocağına yani merkez ordusuna en çok da yeni çerilere eee asker olmanın belli kuralları vardı. Bir devşirme olmak zorundasın. Türk olmayacaksın. İki eki iş yapmayacaksın. 3 evlenmeyeceksin. Maalesef biz bunların hepsini açtık arkadaşlar. Ve böylelikçe böylelikle ne oldu? Eee devlet şey ocak devlet içindir anlayışı değişerek devlet ocak içindir anlayışı geldi ve kapıkulu ordusu bozuldu. Bu da yine bizim bir hatamız. İç sebep ama 3üncü öncüle geldiğimde coğrafi keşiflerin etkisiyle ticaret yollarının yön değiştirmesi ve gümrük gelirlerinin büyük ölçüde azalması. Coğrafi keşifleri biz mi yaptık? Hayır. O zaman bizle bir alakası yok. Bu bir ne sebep? Dış sebep. O zaman cevabımız yalnız 3. Yalnız değil zaten bir tane var. 3. Ceyhan olacak arkadaşlar.

Geldik 22. sorumuza. Osmanlı Devleti'nin doğuda ilk defa yenildiği diyor. Bakın burası önemli ve bunun üzerine toprak kaybettiği ilk anlaşma hangisidir diyor. Şöyle aşağı baktığımda Nazım. Hepsi İran'la yapılmış anlaşmalar olduğunu görüyorum. Hemen hepsini bakalım. Zaten cevabımız ortaya çıkacak. Öncelikle Ferhat Paşa. Ferhat Paşa bizim doğuda en geniş sınırlara ulaştığımız anlaşmadır. Ferhat Paşa'dan sonra Nas Paşa geliyor. Ferhat Paşa'da aldığımız toprakları geliveriyoruz. Eğer toprak kaybediyorsak, toprak veriyorsak sorumuzun cevabı da ortaya çıkmış oluyor. Sonra İran'la mücadelelerimiz devam ediyor ve Serav Anlaşması imzalıyoruz. Serav anlaşmasına göre Nasu Paşa aynen kabul ediliyor. Yani boşuna savaşmış oluyoruz. Sonra doğu sınırlarımız, bugünkü doğu sınırlarımız büyük ölçüde çizildi. Anlaşma olan Kasrı Şirin imzalanıyor. Kasrı Şirin'den sonra mücadeleler devam ediyor. Bir Paşa anlaşmamız var ve arkasından da Kerden anlaşmasını imzalıyoruz. Hatta Kerde'nin bir ismi daha var ama söylemeyeceğim çünkü onunla ilgili soru var. Biraz sonra cevabımız Adana oldu arkadaşlar.

Evet. Açıklayamıyorum işte. >> Evet. Buna göre boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisi getirmelidir? Bakalım. Anlaşması ile Podolye Osmanlı Devleti'ne kalmıştır. Ukrayna Kazaklara verilmiştir. Lehistan Kırmanlığı'na vergi ödemeye devam etmiştir. Ayrıca bu anlaşma Osmanlı Devleti'nin batıda son toprak kazandığı anlaşmadır. Buna göre boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisi getirilmedir? Şimdi şu metinden hiçbir şey anlamamış olabilirsiniz. Ben size şu cümleyi kursaydım hepiniz çok rahat bir şekilde cevabı söyleyecektiniz. Osmanlı Devleti'nin batıda en geniş sınırlara ulaştığı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir? Cevabımız Bucaş. O zaman sorunun cevabı Bucaş. Peki bunu buradan nasıl çıkarabiliriz? Bakın son cümlede ne diyor? Ayrıca bu anlaşma Osmanlı'nın batıda son toprak kazandığı anlaşma. Yani son en ileri sınırlara ulaştığı anlaşmadan bahsediyor arkadaşlar. Cevabımız Bucaş. Zitvatorok neydi hocam? Bir önemi vardı. Zitvatorok şuydu. Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında biliyorsunuz ki bir dengesizlik vardı. Bu dengesizlik eee Pargalı İbrahim zamanında oluşmuştu ve bu anlaşmayla Osmanlı eee şey pardon Avusturya Arşivü Avusturya Kralı Osmanlı'nın sadrazamına denk sayılmıştı. İmzalanan Zitvatorok anlaşmasıyla Osmanlı padişahıyla Avusturyaşü tekrar denk sayıldı. Devletler arasındaki bu denkliğe biz mütekabiliyet diyoruz. eşitlik ilkesi. O zaman Zitvatorokla ne sağlanmış aslında? Mütekabiliyet sağlanmış. Hotin seferi bizim genç Osman'ın ı Osman'ın ünlü seferi arkadaşlar. İlk defa biliyorsunuz burada yeniçe ocağını kaldırmayı düşünecek ve bunun ortaya çıkmasıyla beraber kendisi şehit edilecek. VASvar anlaşması bu dönemde bizim imzaladığımız son kazançlı anlaşmadır. Avusturya'yile Karlovça anlaşması ise bizim için çok önemli bir anlaşma. Neden? Batıda ilk defa büyük çapta toprak kaybettiğimiz anlaşmadır. Karlovça anlaşması. Bu sorudaki cevabımız Ceyhan oldu.

Geldik 24. sorumuza. Viena kuşatmasından sonra Avrupa devletleri kutsal ittifak adı verilen bir Haçlı birliği oluşturmuşlardır. Böylece Türklerin Sakarya Savaşı'na kadar sürecek bir geri çekilme süreci başlamıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi metinde bahsedilen devletlerden biri değildir? Şimdi ikinci Viyana kuşatmasını hatırlıyoruz. Devletin başında merzonlu Kara Mustafa Paşa var. ve Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın zaten sefere çıkmayı başta kendisi çok istiyor. Yani neredeyse izinsiz çıkacak kadar e çok istiyor ama maalesef bazı totemleri var kendisinin. Ben diyor cuma günleri savaşmam diyor. Ben diyor işte namaz vakti savaşmam diyor. Ben diyor bayramda savaşmam diyor. Ben abdestsiz savaşmam diyor. Bunun gibi gibi çok totemleri var arkadaşlar. Ve kuşatma maalesef Merzimonlu Kara Mustafa Paşa yüzünden oldukça uzuyor. Kuşatma uzayınca da Haçlı birlikleri yardıma geliyor ve Osmanlı Devleti kaçmak zorunda kalıyor. Sonra kaçarken yakalanıyor. Yakalandıktan sonra 16 yıl süren savaşlar yaşanıyor. Bu savaşların sonucunda da Karlovça anlaşması imzalanıyor. Şu an anlattığım yere kadar soruyla maşallah hiçbir cevapla hiçbir alakası yok. Peki bu anlaşma metninde arkadaşlar ya da bu Haçlı birliği hangisi yoktur diyor. Avusturya var mı? Var. Rusya var mı? Var. Venedik var mı? Var. Lehistan var mı? Var. Yani Rusya varsa Prusya da var gibi duruyor ama Prusya ne? Almanya. Almanya'nın haçlı birliği içerisinde işi yok arkadaşlar. O zaman cevabımız Denizli olacak. Peki Nazım burada bir devlet daha var mıdır?

>> Var. Ne vardır? Malta mı vardır? Malta vardır. Tabii papalık da var. Papalık zaten olayı organize eden e güç arkadaşlar. O zaman cevabımız Denizli oldu. Geldik 25. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde yaşanan gelişmelerden biri değildir? 17. yüzyıl diyorsa bizim için 1600 ile 1700 yılları arasında olacak arkadaşlar. O zaman baktığımızda Rusya ile Bahçesaray anlaşması ne zaman imzalandı? 1687 yılında imzalandı. Bu anlaşmanın özelliği neydi Nazım? İlk Osmanlı Rus anlaşmasıydı. Bunu unutmuyoruz. Eee, Girit adası Venedi'nin elinden ne zaman alındı? 25 yıllık bir kuşatmanın sonunda 1669 yılında alındı. 242 senelik bir kuşatmanın ardından arkadaşlar kapı kulu ocağında ocak devlet için anlayışı duraklama dönemi zaten 16001700 arasında değişmiştir. Burada tarih vermemize gerek yok arkadaşlar. Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlara ulaşmıştır. Nazım batıda en geniş sınırları biraz önce söylemiştik. Bucaş anlaşmasıyla ulaşmıştık ve Bucaş Anlaşması 1672 yılında imzalanmıştı. O zaman bu da gitti. İlk defa halkının tamamı Müslüman olan bir toprak parçası kaybedilmiştir. Anlaşmanın adı neydi? Küçük Kaynarca anlaşmasıydı. Küçük Kaynarca anlaşması Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1774 yılında imzalandı arkadaşlar. O zaman bu kaçıncı yüzyıla giriyor? 1774'e bak. Kaçıncı yüzyıla giriyor? 18. yüzyıla giriyor. O zaman he

>> toprak parçası Kırım. >> Evet toprak kaybettiğimiz toprak parçası da Kırım arkadaşlar. Cevabımız Edirne olacak. Geldik 26. sorumuza. Dersinde 17. yüzyılda Osmanlı Devleti başlıklı konuyu anlatan Ayçi öğretmenin aşağıdakilerden hangisine değinmesi beklenemez? Bu sefer 17. yüzyıl yine aslında biraz önceki sorunun bir benzeri arkadaşlar. Burada yine tarihleri bilmemiz gerekiyor. Karlovça anlaşması 1699. Hotin

Seferine Genç Osman 1621 yılında çıkacak. Kasrı Şirin anlaşması bizim doğu sınırlarımızın bugünkü ölçüde çizildiği anlaşmaydı. O zaman ne zaman? 1639 yılında ve arkadaşlar eee 2. Viyana kuşatmamız ise 1683'te başlayacak. Ne zamana kadar? Karlovça'ya kadar. Yaklaşık 16 yıl süren o Haçlı seferli Haçlı savaşlarında başlatan olay olacak. O zaman bu da gitti. Purut savaşı ise 1710-1711 yılları arasında yaşanacak. Neydi Purut Savaşı arkadaşlar? Purut Savaşı Osmanlı Devleti ordularıyla Rusya orduları arasında Purut nehrinin kenarında yaşandı. Bizim ordumuzun başında kim vardı? Baltacı Mehmet Paşa vardı. Eğer biz o gün orada o savaşın sonunda, Prut savaşının sonunda oradaki Rus birliklerini mağlup etseydik belki bugün Rusya diye bir devlet bu kadar güçlenemeyecekti. Belki orada Osmanlı Devleti Rusya'yı yok etme noktasına gelebilecekti.

Ancak yok etmedik. Neden yok etmedik? Mağlup ettik. Yok edebilirdik. Etmedik. Bir rivayete göre Baltacı Mehmet Paşa Rus Kraliçesi Katarina arasında 3 gün 3 gece süren bir barış görüşmesi yaşandı arkadaşlar. Rivayete göre diyorum. Eee ve bu görüşmelerin sonucunda eee bazı kazanımlar elde ederek ne yaptık? Rusya'yı bıraktık. Ve burada Rusya'ya karşı kazandığımız bu üstünlük eee gerileme dönemimizde 18. yüzyılda bizde bir umut doğurdu. Ne umudu doğurdu? Kaybettiğimiz toprakları geri alma umudu doğurdu. Eğer böyle bir soru gelirse 18. yüzyılda Osmanlı Devleti kaybettiği toprakları geri alma umudunu hangi anlaşmayla ya da hangi savaşla kazanmıştır derse cevabımız ne olacak? Purut olacak arkadaşlar. Burada da cevabımız yine Purut olacak. 18. yüzyıldaki bir olaydır. Yani cevabımız Edirne.

Geldik 27. sorumuza. Osmanlı Devleti 17. yüzyılda birçok devlet ile siyasi ve askeri mücadele içinde olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden biri değildir? Şimdi size iki tane kodlama vereceğim. Bunlardan birisi varil. Tamam mı Nazım? Diğeri ise Varif. Ne bunlar? Bu 17. Bu ise 18. yüzyıl içinde ilişki içerisinde olduğumuz devletler. 17'de kim var? Venedik, Avusturya, Rusya, İngiltere, Lehistan, İran. Lehistan arkadaşlar. O zaman baktığımız zaman buradaki İngiltere doğru cevabımız olacak. 17. yüzyılda İngiltere yok. 18. yüzyıla geldiğimizde Venedik, Avusturya, Rusya, İran ve Filistin değil mi? Ha Fransa arkadaşlar unutmuyoruz. O zaman cevabımız eğer 18. yüzyılda böyle bir soru gelirse eee hangisi değildir derse yine muhtemelen i de İngiltere verilebilir ama Fransa var. O zaman burada Lehistan'ın yerine kim girmiş işin içine? Fransa girmiş. Bunu da unutmuyoruz. Varil ve Varif bizim için önemli arkadaşlar.

Evet. Eee Filistin'de demişken yani bir anda eee ağzımızdan da çıktı. Belki de Allah söyletti. eee oradaki insanların da Allah yardımcı olsun, yardımcısı olsun dualarımız onlarla eee inşallah en kısa zamanda bu sıkıntılar, bu zulüm biter diyoruz arkadaşlar. Evet, geldik 28. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi 1699 yılında imzalanan Karlovça anlaşması sonucunda kaybedilen yerlerden birisi değildir? Mora var, Macaristan var, Dalmatça kıyıları var. Ukrayna var aslında. Azak da var gibi. Bir de Podolya'da var hocam ama Azak'ı bir sene sonra kaybettik. Hemen arkasından 1700'de neyle kaybettik Nazım? İstanbul anlaşmasıyla. 1700 İstanbul anlaşmasını biz kimle yaptık? Rusya'yla. Yani şunu anlatmaya çalışıyorum aslında. Biz o 2. Viyana kuşatmasından sonra geri çekildik. Haçlarla savaştık. O savaşın içine Ruslar da dahil oldu. Ama biz Haçlarla Karlovça'yı imzalarken Ruslarla ayrı bir anlaşma olan İstanbul anlaşmasını imzaladık ve orada Azak Kalesi'ni kaybettik. O zaman cevabımız Edirne olacak.

Geldik 29. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda Anadolu'da çıkan Celali isyanlarının sonuçlarından biri değildir? Şimdi Celali isyanları biliyorsunuz eskiye dayanıyor. Yavuz Sultan Selim dönemine dayanıyor. Bozoklu Celal adında bir eee Türkmen'in çıkarttığı bir ayaklanmadır arkadaşlar. Sonrasında bu duraklama döneminde Celali isyanlarının da temelini oluşturmuş olacak. Sonuçlarından biri değildir diyor. Bakalım. Anadolu'da devletin otoritesi sarsıldı ve köyden kente göç anlamına gelen büyük kaçkun yaşandı. Doğru bir bilgi. O zaman vergiler toplanamadı ve devletin gelirleri otomatik olarak azaldı. Doğru. Anadolu'da huzur ve güvenlik bozuldu. Birçok şehir kasaba harap oldu. Doğru. İsyancılardan, askerlerden ve halktan yüz binlerce insan bu Celal isyanında hayatını kaybetti. Doğru. Değişirme sistemine aykırı kapı kullarına asker alınmıştır. Arkadaşlar bu aslında Celali isyanı ile hiçbir alakası yok. Bu nedir? Merkez isyanlarının yani Yeniçeri isyanlarının en önemli sebeplerinden bir tanesidir. O zaman cevabımız Denizli olacak.

Geldik 30. sorumuza. Osmanlı Devleti Nokta Nokta anlaşmasıyla ilk defa yabancı devletlerin yani İngiltere, Hollanda arabuluculuğunu kabul etmek zorunda kaldı. Diplomatik açıdan güç ve itibar kaybeden Osmanlı Devleti ilk kez müzakere yolunda bir anlaşma imzalamak zorunda kaldı ve bu da yetmedi. Batıda ilk defa büyük çapta toprak kaybetti. O zaman bunu söyleyince zaten anladınız. Cevabımız ne olacak arkadaşlar? Karlovça anlaşması olacak. Bakın Karlovça anlaşması ile ilgili birçok farklı çeşitte soru gelebiliyor. Çok önemli bir anlaşmadır. Pasarofça neydi? Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da ikinci defa büyük çapta toprak kaybettiği anlaşmaydı. Özelliği de şuydu. Osmanlı Devleti tarihinde ilk kez Avrupa'nın üstünlüğünü kabul etti ve Pasarofça anlaşması ile beraber Osmanlı Devleti'nde bir dönem başladı. Hangi dönem? Lale Devri başladı. Önemli. Yaş anlaşması. Hatırlayın. Kırım Küçük Kaynarca ile bağımsız olduğu, Yaş anlaşmasıyla gözümüzden akan bir yaş gibi Rusya'ya gitti ve gerileme döneminde gerileme döneminin sonunda imzalanan bu anlaşmayla beraber Osmanlı Devleti gerileme döneminden kurtuldu. Yerine ne geldi? Dağılma dönemi geldi. O zaman bize bunu da sorabilir. Osmanlı Devleti hangi anlaşmayla dağılma dönemine girmiştir? Cevabımız Yaş anlaşması. Bucaş batıda en geniş sınırlara ulaştığımız anlaşmaydı. Vasvar ise duraklama döneminde imzaladığımız son kazançlı anlaşmaydı. Cevabımız Edirne oldu.

Evet, geldik 31. sorumuza. Yukarıda verilen 17. yüzyıl ıslahçıları ile ilgili bilgilerinden hangileri yanlıştır? Bakalım. Tarhuncu Ahmet Paşa ilk kez bir yıl sonraki tahmini bütçe hesaplanmış ve denklik sağlanmaya çalışılmıştır. Yaptı mı bunu Tarhuncu Ahmet Paşa? Yaptı. Genç Osman ulemanın başı olan Şeyhülislam'ın eee arkadaşlar yetkilerini kısıtladı. Hatta bu Şeyhülislam kendisinin akrabasıydı ve sonrasında bu Şeyhülislam'ın Yeniçerilerle işbirliği de yapması sonucunda eee Hotin seferi sonucunda ne yapmıştı? Yeniçeri ocağını kaldırmayı düşünmüştü ve maalesef arkadaşlar bu eee Şeyhülislam'ın kulağına gitti. O Yeniçerilere söyledi. Yeniçerilerde Yedikule zindanlarında Genç Osman'ı katlettiler arkadaşlar. 4. Murat İstanbul'da ilk kez geceleri fenersiz sokağa çıkma yasağı, alkol yasağı, tütün yasağı gibi yasaklar uyguladı. Peki alkol ve tütün yasağının en büyük sebebi nedir? Tabii ki günah oldu değil mi? Ne için? Çünkü bu dönemde arkadaşlar maalesef insanlar ormanlara gidiyorlar. Piknik yapacağız ayağına mangalı yakıyorlar. İşte alkol, biraz da onun etkisi işte sigara, tütün falan derken ormanlar yanıyor. Büyük İstanbul yangınları çıkıyor. Bu yüzden alkol ve tütün yasağı da uygulanıyor arkadaşlar. Evet. Köprülü Mehmet Paşa şartlar öne sürerek çünkü kendisinden bir önceki sadrazam arkadaşlar yaptığı yenilikler yüzünden öldürülünce, katledilince ne yaptı? Şartlar öne sürdü. "Beni yargılamadan cezalandırmayacaksınız. Padişahtan başkasına şey yapmam falan filan diye şartlar öne sürdü. Bu da doğru. 1. Ahmet en son sancağa çıkan Osmanlı padişahı olmuştur diyor. Doğru mu Nazım? Doğru değil. Neden? Çünkü son tahta ya da sancağa çıkarak tahta çıkan son isim kim oldu? 3. Mehmet oldu. Sonra ne sistemi geldi? Kafes sistemi geldi ve bununla beraber şehzadeler artık eğitimlerini sarayın içinde almaya başladılar. E böyle olunca da devlet yönetiminde tecrübe kazanamadılar ve Osmanlı Devleti'nde tecrübesiz bir de sürekli sarayın içinde bir odada yaşadıkları için psikolojisi bozuk devlet adamları yetişmeye başladı. E bir de yanına Ekber ve Erşat en yaşlı ve en aklı başında olanın tahta çıkması sistemiyle kafes sistemi birleşince Osmanlı Devleti'nin yönetimsel anlamda aslında çöküşü bu şekilde başlamış oldu. O zaman burada 3 şey 1. Ahmet değil kimmiş Nazım? 3. Mehmetmiş. Doğru mu? >> O zaman cevabımız da ne oldu? Evet. Kafesten de ilk kez gelmiş oluyor o zaman. Evet cevabımız Denizli oldu arkadaşlar.

Geldik 32. sorumuza. Osmanlı Devleti Avrupa'nın üstünlüğünü ilk defa Pasarofça anlaşmasıyla kabul etti ve Lale Devri'ne girdi. Böylelikle Lale Devri'ne girdi. Bu dönemde devletin başında yani bize Lale Devri padişahını soruyor. O da 3. Ahmet olacak arkadaşlar. O zaman Pasarofça ve 3. Ahmet cevabımız Denizli olacak.

Geldik 33. sorumuzda 18. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nin imzaladığı hangi anlaşmayla kaybettiği toprakları geri alabilme ümitleri artmıştır? İşte diğer şıkları açıklayınca da cevap ortaya çıkıyor. Biraz önce söylemiştim. 1711 şey 1710-1711 Prut seferinin sonucunda arkadaşlar eee ne olmuştu? Eee bir anlaşma zemini hazırlanmıştı. Biraz önce bahsettik ve Osmanlı burada kazanımlar elde edince kaybettiği toprakları geri alabileceğine inanmıştı. O zaman cevabımız Bursa. Pasarofça Avrupa'nın üstünlüğünü ilk kez eee kabul ettiğimiz anlaşmaydı ve Lale Devri'ne girmiştik. Küçük Kaynarca bizim için küçük kıyametti. Hem ilk defa savaş tazminatı ödemeye mahkum edildik Rusya'ya hem de e halkının tamamı Müslümanı olan Kırım'ı kaybettik. Karlovça 1699 anlattık. Batıda büyük çapla toprağı kaybettiğimiz anlaşma. Belgrad anlaşmasının özelliği ise şudur arkadaşlar. Bu anlaşmayı eee bu anlaşmada arabuluculuk yapan arkadaşlar Fransa'ya verilen kapitülasyonlar 1. Mahmut'la beraber daimi hale sürekli hale getirmiştir. Osmanlı tarihinde sürekli kapitülasyon daimi kapitülasyon verilen ilk devlet de 1. şey devlet de Fransa olmuştur 1. Mahmut döneminde arkadaşlar. Evet geldik 34. sorumuzda 1746 yılında Osmanlı Devleti ile İran arasında gerçekleşen savaş sonucunda ikinci Kasr-ı Şirin olarak da ifadelenen anlaşma imzalanmıştır. Buna göre boş bırakılan yere hangisi getirilmelidir? Biraz önce açıklayamadığım şıkta arkadaşlar. Amasya bizim İran'la imzaladığımız ilk anlaşmaydı. Ferhat Paşa doğuda en geniş sınıra ulaştığımızdı. Nasuh Paşa ise Ferhat Paşa'da kazandıklarımızı geri kaybetmiştik. Serav'la Nasuh Paşa aynen kabul edildi. Sonraki mücadelelerimizde Ahmet Paşa imzalandı. öncesinde Kasr-ı Şirin imzalandı arkadaşlar Ahmet Paşa'dan önce ve Kerden'le de tekrar Kasr-ı Şirin'e döndük. O yüzden Kerden'e parantez içinde ikinci Kasr-ı Şirin'de demiş olduk. O zaman cevabımız Edirne oldu.

Geldik 35. sorumuza. Derste öğrencilerin Osmanlı Devleti'nin Rusya ve Avusturya ile yapılan savaşta başarılar kazandığını söyleyen Fırat Öğretmen, "Savaşın sonunda imzalanan barış anlaşmasında arabuluculuk yaptığı için Fransa'ya daha önce Osmanlı tarafından verilen kapitülasyonların da sürekli hale getirildiğini söylemiştir." Buna göre metinde bahsedilen anlaşma hangisidir? Biraz önce cevabı söylemiş olduk arkadaşlar. Cevabımız Belgrad anlaşması olacak. Hocam diğerleri neydi? Diğerlerini Küçük Kaynarca'yı da biraz önce açıkladık. Yaş'ı da iki üç kere açıkladık. Prut'u da açıkladık. Zişto ise bizim e arkadaşlar 1791 yılında Osmanlı Rusya ve Avusturya ile bir arada savaşıyor. İkisiyle bir arada savaşıyor. Hatta hatır 1792'de Yaş anlaşması imzalayacak. Eee ama Avusturya savaştan erken çekilecek. Neden? Çünkü 1789'da Fransız İhtilali yaşandı. 1791'de artık eee içerideki mücadelelerden dışarıda savaşacak gücü kalmayan Avusturya bizimle savaştan Zişto ve anlaşmasını imzalayıp çekilmek zorunda kalmıştı. Bu sorudaki cevabımız Adana oldu.

Geldik 36. sorumuza. Osmanlı Devleti 18. yüzyıldan Dünya Savaşı'na kadarki dönemde Avrupa'nın büyük devletlerini düvel-i muazzama şeklinde isimlendirmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir? Avusturya, İngiltere, Rusya. Bunlar çok net gözüküyor değil mi hocam? Prusya için biraz önce Almanya için Haçlılar arasında işi yok demiştiniz. Evet, Haçlılar arasında işi yok ama bu dünyanın en büyük devletleri arasında Almanya olmazsa olur mu? Olmaz. E hocam İtalya da çok büyük. Evet, İtalya'da çok büyük ama İtalya daha siyasi birliğini tamamlayamadı. Hatırla 1911-1912 yılları yıllarda siyasi birliğini daha yeni tamamlayacak ve bize ne savaşı açacak? Trablusgarp Savaşı'nı açacak. O yüzden İtalya daha burada bir dünya gücü değil. Ve yerinde kim var peki İtalya'nın? Hocam bu Düvel-i Muazzama'nın diğer devleti kim? Tabii ki Fransa olacak. Bu sorudaki cevabımız Adana.

Geldik 37. sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Lale Devri'nde geçici elçilik açtığı yerlerden biri değildir? 4 tane var. Ben bunu hep söylerim. Bir şeyden 4 tane varsa ÖSYM yanına beşinciyi koyar soru yapar. Arkadaşlar Moskova var, Varşova var, Viyana var, Paris var ki Paris bizim Paris'e atanan geçici elçimiz. İlk geçici elçimizdi. Kimdi bu isim? 28 >> Mehmet. Mehmet yazamadım. Mehmet >> Çelebi >> nerede yazıyor? >> Mehmet işte ya. 28 Mehmet Çelebi Nazım. Allah Allah. Peki Londra ne? Londra'nın özelliği ne? Londra'nın özelliği bizim ilk daimi elçimiz, elçiliğimiz. Eee ve burada kim var Nazım? Yusuf Ağa Efendi'miz var. Efendi'miz deyince yani Yusuf Ağa Efendi var arkadaşlar. Cevabımız Adana olacak.

Geldik 38. sorumuza. Evet. Osmanlı Devleti'nde gibi gelişmelerden hangileri taht değişikliğine yol açmıştır diyor. Şimdi burada Nazım baktığım zaman sanki bana üçünün üçü de taht değişikliğine yol açmış gibi gösteriyor. Ama burada tahttan inen padişahı da bileceğiz. Tahta çıkan padişahı da bileceğiz. Kabakçı Mustafa isyanı ile beraber 3. Selim tahttan indirildi ve yerine 4. Mustafa tahta çıktı. Şimdi o zaman yazalım buraya. 3. Selim ne yazıyoruz Nazım? 4. Mustafa. Geliyorum Edirne olayına. Edirne olayı şu. Viyana kuşatmasındaki başarısızlıktan sonra tahtı olan 2. Mustafa'nın psikolojisi çok bozuluyor ve İstanbul'u bırakıp Edirne'ye gidiyor. Eee, İstanbul'da ise devlet işlerine Şeyhülislam Feyzullah Efendi bakmaya başlıyor. E bu da tabii ki halkın, ne bileyim Yeniçerilerin, sarayın tepkisine sebep oluyor. Ve 2. Mustafa tahttan indiriliyor Edirne vakasıyla. 2. Mustafa'nın yerine tahta kim çıkıyor? 3. Ahmet çıkıyor. 3. Ahmet döneminde bizim neyimiz yaşanıyordu? Hatırlıyor musunuz? Lale Devrimiz yaşanıyordu. Lale Devri padişahımız 3. Ahmet'ti ve Lale Devri neyle sona eriyordu? Patrona Halil isyanıyla. O zaman Patrona Halil isyanıyla 3. Ahmet tahttan indiriliyor. Doğru mu? Yerine 1. >> Mahmut tahta çıkıyor. O zaman bu üç olayda da Osmanlı tarihinde padişah değişikliği yaşanmıştır. Rejim değişikliği yaşanmış mıdır? Hayır arkadaşlar. Rejim değişikliği Osmanlı tarihinde ilk kez kimin döneminde yaşanacak? 2. Abdülhamit döneminde Meşrutiyetin ilanıyla yaşanacak. Lütfen unutmayalım. O zaman 1, 2, 3 cevabımız Edirne olacak.

Geldik 39. sorumuza. İbrahim Müteferrika'nın getirmiş olduğu matbaada basılan ilk kitap 2 yıl kadar süren çalışmalar sonunda 31 Ocak 1729 yılında yayınlanan Vankulu Lügati olmuştur arkadaşlar. Hocam diğerleri Kitab-ı Cihan Nüma Neşri'nin bir eseridir arkadaşlar. E Tevarih-i Al-i Osman aslında Osmanlı tarihi hakkında bilgi veren kitaplara verilen genel de bir isimdir. Seyahatname kimindi? Evliya Çelebi'nindi. Tarih-i Peçevi İbrahim Efendi'indi. Arkadaşlar bu sorudaki cevabımız Vankulu Lügati olacak. Osmanlı matbaada basılan ilk eserdir. Direkt soruda karşımıza gelebilir.

Geldik 40. sorumuza. Orta Çağ Avrupa'sındaki feodal sistemin bir benzerinin Osmanlı Devleti'nde oluşmasına sebep olan gelişme hangisidir? Çok güzel. Şimdi Orta Çağ Avrupa'sındaki feodal sistem neydi? Kübra. Kimin toprağı daha çoksa onun ülke yönetiminde daha çok sözü geçiyordu. Peki Osmanlı'da böyle bir şey var mıydı? Yoktu. Neden? Çünkü Osmanlı Devleti'nde tımar sistemi uygulanıyordu. Tımar sisteminde toprağın kullanım hakkı Nazım'ın olabilir ama toprak devletindi. Böyle olunca da Nazım zengin bir toprak ağasına dönüşemiyordu ve böylelikle de Orta Çağ Avrupa'sındaki gibi bir feodal düzen çıkmıyordu. Ancak Osmanlı ekonomisi bozulmaya başlayınca, tımar sistemi bozulmaya başlayınca, Osmanlı'ya nakit para gerekmeye başlayınca devlet ne yapmaya başladı? Tımar yerine toprağı iltizama yani Nazım'ın dedi. Nazım al artık benim değil mülkiyet senin dedi. Mülkiyet senin deyince de ortaya neler çıkmaya başladı? Zengin toprak ağları ya da ayanlar diyebiliriz buna. Böylelikle de Avrupa'daki feodal sistemin bir benzeri ortaya çıkmaya başlamıştır diyebiliriz. O zaman cevabımız iltizam sisteminin yaygınlaşması olacak. Unutmuyoruz.

Geldik 41. sorumuza. Aşağıda verilen ıslahatlardan hangisi diğerlerinden farklı bir dönemde yapılmıştır diyor. Bakalım. Yusuf Ağa Efendi Londra'ya elçi olarak atanmıştır diyor. Yusuf Ağa Efendi Londra'ya ilk daimi elçiydi hatırlıyoruz. Kimin döneminde yapılmıştı? Atanmıştı. 3. Selim döneminde dursun mühendishane-i Berr-i Hümayun açılmıştır. Mühendishane-i Berr-i Hümayun yani kara mühendishanesi yine 3. Selim. O zaman demek ki Selim'den yürüyeceğiz. Teknik askeri personel yetiştirmek için hem de sahne kurulmuştur. Dursun Levent ve Selim'i yakıştırdıkları yine 3. Selim döneminde yapıldı. Nizam-ı Cedid adı altında batı tarzında bir ordu yine 3. Selim döneminde kuruldu. Bu ordunun ihtiyaçları İrad-ı Cedid adı verilen bir hazine tarafından karşılandı ve genel olarak da Selim'in yaptığı ıslahatlara biz ne ad veriyoruz? Nizam-ı Cedid adı veriyoruz. Ama geldiğimizde teknik askeri personel yetiştirmek için hendeshanenin kurulması kimin döneminde? 1. Mahmut döneminde yaşanmıştır. O zaman cevabımız Ceyhan olacak.

Geldik 42. sorumuz var. Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'da kaybettiği ilk toprak parçası aşağıdakilerden hangisidir? Şimdi son toprak parçası desek hepiniz hemen işaretlersiniz. Ne dersiniz? Trablusgarp dersiniz. Ama ilk deyince aklımıza 1830 yılı gelecek. Doğru mu Nazım? >> Ve kim gelecek? Fransa gelecek. Fransa 1830 yılında Cezayir'i almıştır ve Trablusgarp'ta kaybettiğimiz ilk toprak parçası Cezayir. Son toprak parçası ise İtalya'ya Uşak anlaşmasıyla kaybettiğimiz Trablusgarp olacak. Unutmayalım.

Geldik 43. sorumuza. Osmanlı Devleti'nin dış siyasetinde 19. yüzyıl boyunca sürdürdüğü denge politikası ilk kez hangi gelişme ile uygulanmaya başlamıştır diyor. Arkadaşlar burada denge politikası neydi? Ben İngiltere ile savaşacağım ama gücüm yetmiyor. Fransa'ya yanaşıyorum. Yarın bir gün Fransa'yla yanaşacağım. Savaşacağım. Fransa'yla yanaşacak. Savaşacağım. Gücüm yetmiyor. Rusya'ya yanaşıyorum. Rusya'yla savaşacağım. İngiltere'ye yanaşıyorum. Buna denge politikası diyoruz. Ve biz ilk denge politikasını Napolyon Bonapart'ın Mısır'ı işgalinde yaptık. Çünkü gücümüz yetmeyecekti Napolyon'a ve İngiltere ile Rusya'ya yanaştık arkadaşlar. Eee sonrasında da bu arada Napolyon'a karşı da başarılı olduk. Nizam-ı Cedid ordumuzun ilk ve tek başarısı Akka önlerinde Fransızlarla yapılan mücadeledir. Ve ordunun başında kimin olduğunu sorarsa Cezzar Ahmet Paşa olacak arkadaşlar. O zaman biz ilk denge politikasını Napolyon'un Mısır'ı işgalinde eee uygulamışız. İngiltere ve Rusya'dan yardım istemişiz.

Geldik 44. sorumuza. Rusya ile Osmanlı Devleti arasında 1853-1856 yılları arasında Kırım Savaşı'nın yaşanmasında durumlarından hangileri etkili olmuştur arkadaşlar? Kutsal Yerler sorununun yaşanması eee özellikle Kutsal Yerler Kudüs dediğimiz bölgede arkadaşlar Osmanlı Devleti'nin tamamen elinden almak istiyorlar. Oradaki egemenliğini, gücünü kırmak istiyorlar. Orada bütün biliyorsunuz üç din için de kutsal bir bölge zaten Kudüs. Ve oranın bir sorun olduğunu ki yalan ortaya atıyorlar. Buna Kutsal Yerler sorunu diyoruz. Rusya bunu bahane ederek bizimle Kırım Savaşı'nı yapıyor mu? Yapıyor. Rusya'nın zaten tarih boyu en çok istediği şey neydi Nazım? Sıcak denizlere inmekti. Tersane Konferansı'nın toplamı şimdi tarih verilmiş. 1853-1856 İstanbul Tersane Konferansı ise biz neyi ilan etmeden hemen önce toplanmıştı? Meşrutiyeti yani 1878 yılında. 1878 mi? 76. Özür diliyorum. Bizim şeyiyle meşrutiyet dönemine gitti. 1876 yılında eee Tersane Konferansı toplandı. Biz oranın kararlarında etkili olabilmek için orada aleyhimize bir problem çıkmasın diye ne yaptık? Meşrutiyeti ilan ettik arkadaşlar. Anlaştık mı? O zaman Tersane Konferansı'nın Kırım Savaşı'yla bir alakası yok. Tersane Konferansı neden toplanmıştır dersek de Balkan bunalımının oradaki ayaklanma sorununun çözülmesi için toplanmıştır. O zaman buradaki cevabımız 1, 2 yani Ceyhan olacak.

Geldik 45. sorumuza. Osmanlı Devleti'ne bağımsızlık düşüncesi ile ilk isyan eden ve ilk bağımsızlığı kazanan kimdir diyor arkadaşlar. Bize ilk isyan eden Sırplardır. Sırpların e bağımsızlık süreci üç anlaşmayla olmuştur. Buna BEP diye de aklınızda kalabilir. Bükreş, Edirne ve Berlin. Arkadaşlar Sırplar Bükreş'te ne kazandı? İmtiyaz yani ayrıcalık. Edirne'de ne kazandı? Özerklik. Berlin'de ne kazandı? Bağımsızlık kazandı. Şimdi ilk isyan eden Sırplar Bükreş'le imtiyazı kazandı. Daha sonra Edirne anlaşmasıyla Sırplar özerk olurken Yunanlılar bağımsız oldu ve Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını ilk kazanan devlet de Yunanlılar olmuş oldu. O zaman Sırp ve Yunan. Cevabımız Bursa olacak.

Geldik 46. sorumuz. Aşağıdakilerden hangisi 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda ortaya çıkan gelişmelerden biri değildir. Ruslar doğuda Erzurum önlerine kadar geldi mi? Geldiler. Savaş sonunda Rusya ile Ayastefanos anlaşması imzalandı. Ancak Avrupalı devletlerin müdahalesiyle bu anlaşma yürürlüğe girmedi. Yerine Berlin anlaşması imzalanacak. Biraz sonra bununla ilgili de mutlaka bir şeyler göreceğiz. Abdülhamit tarafından Meclis-i Mebusan yani 1. Meşrutiyet dönemi sona erdirildi mi? Evet, erdirildi. Ruslar batıda da İstanbul Çatalca önlerine kadar geldiler mi? Evet, geldiler. Yunanistan Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etti. Burada ne diyor? 1877-1878 diyor. Hangi anlaşmayla bağımsızlığını elde etmişti Yunanlılar? Biraz önce söyledik. Berlin. Berlin anlaşmasının tarihi ne? 1800 29 arkadaşlar. O zaman Ruslar zaten bağımsızlığını ilan etmiş mi? Etmiş. Var mı bir problem lazım? >> Ben ne dedim? Berlin >> Berlin dedim. Özür diliyorum. Edirne. Vay Nazım seni denedim zaten. Ama tarih doğru >> ya. Var ya hiçbir şey kaçmıyor gözümden. Evet. Berlin anlaşmasıyla kim bağımsızlığını ilan edecek? Sırplar bağımsız. Daha başkaları da edecek. Biraz sonra göreceğiz zaten. O zaman cevabımız Edirne olacak arkadaşlar.

Geldik 47. sorumuza. 1878 Berlin geldi zaten. Anlaşmasına göre bağımsızlık kazanan Balkan ülkeleri hangisidir? Sırbistan, Karadağ ve Romanya'dır arkadaşlar. O zaman cevabımız ne oluyor? Nazım Ceyhan oluyor. Berlin anlaşmasıyla Berlin anlaşması hangi anlaşmanın yürürlüğe girmemesi üzerine imzalanmıştır dersek Ayastefanos diyeceğiz arkadaşlar. Unutmayalım.

Geldik 48. Sorumuza. Rusya aşağıdakilerden hangisiyle ilk defa Karadeniz'e çıkma ve serbestçe ticaret yapma hakkı elde etmiştir? Bu anlaşmaya tarihçiler ne diyor? Küçük Kıyamet diyor. Çünkü Rusya sıcak denizlere inme hakkı elde edecek. Rusya'ya savaş tazminatı ödeyeceğiz. Halkının tamamı Müslüman olan bir toprak parçası olan Kırım'ı kaybedeceğiz. O zaman cevabımız da ne olmuş olacak? Küçük Kaynarca anlaşması olmuş olacak. Diğer bütün anlaşmalardan biraz önce zaten bahsettik.

Geldik 49. sorumuza. Osmanlı Devleti'nde boğazlar ilk kez aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle uluslararası bir statü haline gelmiştir? Şimdi boğazlarla ilgili bizim şöyle bir problemimiz oldu. Kavalalı Mehmet Ali Paşa problemi yaşadık. Bu problemde Rusya'dan yardım istedik. Bunun üzerine Rusya ile Hünkar İskelesi diye bir anlaşma imzaladık ve Hünkar İskelesi anlaşmasından sonra 1833 Hünkar İskelesi anlaşması 8 yıl yürürlükte kalacak bir anlaşmaydı. Bu anlaşma İngiltere'yi çok rahatsız etti. İngiltere ile aramızın bozulmasına sebep oldu. Bu anlaşma biter bitmez de Londra Konferansı toplandı ve ekstra Londra Boğazlar Konferansı toplandı 1841'de ve Londra Boğazlar Konferansı ile beraber artık biz kendi başımıza karar alamıyoruz. Boğazlar uluslararası bir eee statüye kavuşuyor. Uluslararası bir sorun haline de geliyor diyebiliriz. Statüye de ulaşıyor diyebiliriz. O zaman cevabı da söylemiş olduk. Cevabımız Londra Boğazlar Konferansı olacak. Belgrad anlaşmasından Küçük Kaynarca'dan Yaş'tan bahsettik. Baltalimanı ticaret anlaşmasıyla bizim İngiltere ile imzaladığımız bir anlaşmadır. Hünkar İskelesi'nin arkasından. Bu bu anlaşmaya da tarihçiler ne der? Ekonomimizi baltalayan anlaşmadır. Çünkü burada İngiltere'ye o kadar çok ekonomik ayrıcalık verdik ki, eee, biz İngiltere'ye bağımlı bir hale dönüştük. Ekonomimiz İngiltere'ye bağımlı bir hale dönüştü ve biz İngiltere'nin açık pazarı haline dönüştük. Hangi anlaşmayla? Baltalimanı Ticaret Anlaşmasıyla. Bu anlaşmayı da unutmayalım.

Geldik 50. sorumuza. Yukarıda verilen bilgiler ile aşağıdaki anlaşmalar eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır? Kırım neyle bağımsız oldu? Küçük Kaynarca ile. Peki ne ile Rusya'ya bağlandı deseydik? Yaş anlaşması. Sırplar özerklik. Sırpların hatırlayın imtiyaz kazandığı Bükreş'ti. Özerklik kazandığı Edirne oldu. O zaman bu da buraya gitti. Avrupalı devletlerin müdahalesi sayesinde yürürlüğe girmeyen anlaşma neydi? Ayastefanos. Ve Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın bağımsız olduğu anlaşma ise Berlin anlaşmasıydı. O zaman Yaş anlaşması ile ilgili bir bilgi yok. Biz zaten bilgileri verdik. Dağılma dönemine girdik dedik ve özellikle Kırım Rusya'ya bağlandı dedik.

Geldik 51. sorumuzda aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasında yaşanan sorunla ilgili gelişmelerden biri değildir diyor. Burada hatırlayın Kavalalı Mehmet Ali Paşa'yı Mora'da çıkan isyan üzerine yardım istedik. Sonra geldi Navarin'de getirdiği donanma yandı. Ondan sonra bizden o donanmanın karşılığını istedi. Biz veremeyince bize savaş açtı. Kütahya'ya kadar geldi. Önce arkadaşlar Kütahya anlaşmasını imzaladık. Sonra Rusya'ya yanaştık. Hünkar İskelesi anlaşmasını imzaladık. Sonra İngiltere'ye yanaştık. Baltalimanı'nı imzaladık. Sonra bir kez daha savaştık. Bak yanaştık. Yanaştık. Savaştık. Nizip savaşı. Ancak Küçük Kaynarca anlaşması bizim Ruslarla 1774 yılında imzaladığımız bir anlaşmadır. Kırım'la alakalı özellikle bir anlaşma. Karadeniz inmeleriyle alakalı bir anlaşma. Kavalalı Mehmet Ali Paşa ile bir ilgisi yok. O zaman cevabımız Edirne olacak.

Geldik 52. Sorumuza. Aşağıdakilerden hangisi 2. Mahmut zamanında yapılan ıslahatlardan birisi değildir diyor. Hemen bakalım. Müsadere usulü kaldırıldı mı? Müsadere usulü neydi? >> Devletin haksız kazanç elde edenlerin mallarına el koymasıydı. Bu 2. Mahmut döneminde kaldırıldı. Peki ilk kez kim uygulamıştı? Bak yine mi? Yok yok unutmadım bu sefer. Kim? Fatih Sultan Mehmet kimin mallarına el koymuştu? Çandarlı Halil'in mallarına el koymuştu. Dar-ı Şura-yı Bab-ı Ali aslında bu ne arkadaşlar? Bir meclis. Sadrazam konağında toplanan bir meclis arkadaşlar. Devlet meselelerinin görüşülmesi için. Bu da 2. Mahmut döneminde kurulmuştur. Divan-ı Hümayun. E zaten bakın ne vardı? Meclis vardı. Divan-ı Hümayun kaldırıldı. Takvim-i Vekayi adında ilk resmi gazete çıkarıldı. Yurt dışına ilk daimi elçiliği daha önce söyledik 3. Selim döneminde Londra'ya açılmıştı. Yusuf Ağa Efendi de ilk bizim yurt dışındaki elçimizdi arkadaşlar. O zaman cevabımız Edirne oldu. Yurt dışındaki kalıcı elçimizdi. Geçici değil. Geçici olan 28 Mehmet Çelebi'yi de karıştırmayalım. Evet.

Osmanlı Devleti Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması hangi kavramla ifade edilmiştir? Büyük Kaçkun neydi? Celali isyanları sırasında Anadolu'dan köylerden kentlere göçlerdi arkadaşlar. O zaman bu değil. Fetret Devri neydi? eee, Yıldırım Bayezid'in ölmesiyle beraber 11 yıl boyunca devletin tahtsız kalmasıydı. Tahtsız demeyeyim de tahta kimsenin çıkmamasıydı. Kim buna son vermişti? Çelebi Mehmet tahta çıkarak son vermişti. Nizam-ı Cedid. Nizam-ı Cedid Selim'in yaptığı ıslahatların genel adı. Ayriyeten de kurduğu Avrupa tarzı ordunun adıydı. Vaka-i Vakvakiye 4. Mehmet döneminde Yeniçerilerin arkadaşlar Sultanahmet Meydanı'na eee yaklaşık 30 tane devlet adamını çınar ağaçlarında sallandırmasıydı ki bu eee devletin ya da padişahın otoritesinin ne kadar zayıfladığını bizlere gösteren bir olaydı. Yeniçeri Ocağı çok bozulduğu için eee Ocak devlet içindir anlayışı yerine devlet Ocak içindir anlayışının gelmesi sebebiyle eee ve Yeniçerilerin sürekli isyan etmesi sebebiyle artık kaldırılmaları çok devlet için hayırlıydı. O yüzden de ne diyoruz biz bu olaya? Vaka-i Hayriye hayırlı vaka diyoruz. Yeniçeri Ocağı kaldırıldı. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla batı tarzı bir ordu kuruldu. Kübra, batı tarzı bir orduya Asakir-i Mansure-i Muhammediye, Muhammediye'nin şanlı ordusu, şanlı aslanları, şanlı askerleri gibi bir isim verilmesinin sebebi çünkü Yeniçeriler gibi İslami gelenekle yetiştirilmiş, Bektaşi geleneğine yetiştirilmiş bir orduyu kaldırıp batı tarzı bir ordu kurarsanız halk tepki gösterir. Ama ismini Asakir-i Mansure-i Muhammediye koyarsanız halkın tepkisinin de önüne geçmiş olursunuz. O zaman cevabımız Bursa.

Geldik 54. sorumuza. Buna göre verilen gelişmeler aşağıdaki Osmanlı padişahlarından hangisi döneminde gerçekleşmiştir? İlk Osmanlı Bankası'nın açılması neydi adı? Bank-ı Dersaadet. >> Yemezler. İlk kağıt paranın bastırılması. Ne diyorduk ona? Kaime hani dedelerimiz eskiden derdi ya kaç kaime diye. Aslında oradan geliyor. İlk demiryolunun hizmete girmesi Aydın-İzmir arasındadır arkadaşlar. Bunların hepsi Sultan Abdülmecid döneminde yaşanan gelişmelerdir. Cevabımız Ceyhan.

Geldik 55. sorumuz. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı ile ilgili doğru bir bilgi değildir? Bakalım. 1839 yılında Sultan Abdülmecid zamanında mı ilan edildi? Evet. Nerede? Gülhane Parkı'nda. Diğer adı o yüzden Gülhane Hatt-ı Hümayunu. Islahat Fermanı da yine Sultan Abdülmecid tarafından. Bu bilgiyi de unutmayalım. Mısır sorunun çözümünde Avrupalı devletlerin desteğini almak amaçlandı mı? Evet, amaçlandı. Eee, Dursun Avrupalı devletlerin azınlıklara bahane ederek Osmanlı iç işlerine karışmasını engellemek istiyor muyuz? Tanzimat'ta da Islahat'ta da Meşrutiyet'te de istiyoruz arkadaşlar. Hazırlayan devlet adamı Mustafa Reşit Paşa halkı okuyan da kendisi ve Osmanlı Devleti'nde görülen ilk demokratikleşme hareketi aslında yani bence bu sorunun cevabını ben kalbimle versem buna doğru derim ama bize kaynaklar ve Milli Eğitim Bakanlığı ne diyor? Sened-i İttifak diyor. Çünkü Sened-i İttifak'la ilk defa Osmanlı tarihinde bir padişahın yetkileri kısıtlanıyor. Sultan 2. Mahmut'la ayanlar arasında imzalanıyordu. Yani içime çok demokratikleşme mi? Değil gibi ama padişahın yetkileri kısıtlanırsa ancak demokratikleşme gerçekleşebilir. O yüzden bizim için tabii ki içimizden geçen, kalbimizden geçen değil. MEB'in söylediği şey önemli. O zaman ilk demokratikleşme hareketine ne diyormuşuz? Nazım. Sened-i İttifak kimin döneminde? 2. Mahmut döneminde. Cevabımız da Ceyhan oluyor.

Geldik 56. sorumuza. Verilen açıklamalar aşağıdaki okullarla eşleştirildiğinde Nazım hangisi dışarıda kalır? Zor bir soru. Kafa karıştırıcı bir soru arkadaşlar. Günümüzde Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı olarak eğitimine devam eden Mühendishane-i Bahr-i Hümayun yani Deniz Harp Okulu var. Arkadaşlar bu buraya geldi. Okulun ilk hocaları Hasan Paşa ve Baron de Tot. Bu isimleri verince zaten hendesane aklınıza geldi arkadaşlar. Günümüzde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi olarak eğitim hayatını sürdüren Mekteb-i Mülkiye'dir arkadaşlar. Ve modern ve askeri teknikler hakkında eğitimlerin verildiği okulda Mekteb-i Harbiye'dir. Mühendishane-i Berr-i Hümayun Kara Mühendishanesi ile ilgili bir bilgi yok. Burada cevabımız Denizli olacak.

Geldik 57. sorumuza. Osmanlı Devleti 20. yüzyılın başlarında 2. Meşrutiyet'i ilan etmiş ancak yeni rejime karşı 31 Mart ayaklanması çıkmıştır. Bu gelişmeler yaşanırken Osmanlı Devleti'nden ayrılan Balkan ülkesi hangisidir? Hemen gittiniz Arnavutluk'u işaretlediniz. Kabul edin birçoğunuz Arnavutluk'u işaretlediniz. Çünkü ayrılan Balkan ülkesi deyince hemen Arnavutluk geliyor. Cevabımız Bulgaristan. Arnavutluk ise Osmanlı Devleti'nden arkadaşlar Balkan Savaşları devam ederken ayrılan son millet. Arnavutluk'un ayrılmasıyla hatta neyin çöktüğünü görüyoruz. Hangi fikir akımının? Osmanlıcılığın çöktüğünü görüyoruz arkadaşlar. Osmanlıcılığın ümmetçilikle ne alakası var? Nazım Arnavut ya Nazım. Evet cevabımız Bulgaristan olacak. Son ayrılan derse de Arnavutluk diyeceğiz. Balkanların kaybedilmesiyle Osmanlıcılık fikir akımı çökmüştür. Dünya Savaşı'nda aşağıdaki o eee Müslümanların, Müslüman Arapların bize ihanet etmesiyle, Şerif Hüseyin'in bize ihanet etmesiyle de ümmetçiliğin önem kaybettiğini gösteriyoruz, görüyoruz. Buradaki cevabımız Denizli olacak.

Geldik 58. sorumuza. Osmanlı Devleti'nde hukuki olarak zorunlu askerlik sistemine geçiş aşağıdakilerden hangisiyle ilk kez sağlanmıştır? Bakın burada şuna düşmeyin. Zorunlu askerliğe geçiş diyoruz. Şey demiyoruz. eee ilk kez gayrimüslimlerin zorunlu olduğu demiyoruz. İlk kez gayrimüslimlerin zorunlu desek Islahat olur. Ama Osmanlı'da zorunlu askerlik sistemi ilk kez Tanzimat Fermanı ile ortaya çıkmıştır arkadaşlar. Cevabımız Adana olacak.

Evet, geldik son sorumuza. Nazım evet senin sorun Nazım. Osmanlı Devleti'nde ilk kez uygulamaya konulan dağılmaktan kurtarma kurtulma fikri aşağıdakilerden hangisidir? Tabii ki biraz önce söylediğim Osmanlıcılıktır arkadaşlar ve Balkan Savaşları'nın kaybedilmesiyle, Balkanların bizden kopmasıyla bu fikir akımı çökmüştür. Sonra Batıcılık, kurtuluşun Batı'da, Avrupa'da, Avrupa'ya benzemekte olduğunu düşündüğümüz fikir akımıdır. İslamcılık, diğer adı Ümmetçilik Müslümanları tek bir bayrak altında toplama fikir akımıdır. Özellikle Dünya Savaşı'nda Araplar yüzünden bu da önem kaybetmiştir. Türkçülük ya da Turancılık eee arkadaşlar ise ne olacak? Bütün Türkleri bir araya getirme idealidir. Özellikle bu fikir akımından yararlanmak isteyen kim vardı? Enver Paşa vardı. İslamcılığı resmi devlet politikası olarak benimseyen kim vardı? 2. Abdülhamit vardı. Adem-i merkeziyetçilik ise Prens Sebahattin'in ortaya attığı e bir nevi eyaletlere ayrılarak yönetilme sistemidir. Osmanlı'da zaten e yürürlüğe girmemiştir arkadaşlar. Böylelikle buradaki cevabımız da Adana oldu. Şimdi yapmamız gereken iki şey var. Bunlardan birisi 60. soruyu siz yazıyorsunuz arkadaşlar. Diğeri ise Nazım neydi? Tabii ki kaç net yaptığınızı aşağı yazmanızı istiyorum. Kaç doğrunuz var, kaç yanlışınız var görmek istiyorum. Bir sonraki soru çözümümüz nerede olacak? İnkılap tarihinin arkasında olacak. İnkılap tarihi çok uzun bir konu. Arada yine 59 mu yaparız yoksa sonda 99 mu yaparız yoksa 111 mi yaparız? Evet. Siz ne istiyorsanız söyleyin onu yapalım. Bir sonraki videoda görüşmek üzere. Hoşça kalın. [Müzik]