UEZ 2026 | Liderlerin Gelecek Vizyonu

Değerli konuklar, hepiniz tekrar hoş geldiniz. Bugün eee liderlerin gelecek vizyonu paneliyle sizlerle birlikte olacağız. 3üncü panelle zamanlamamız çok iyi gidiyor anladığım kadarıyla. Biz de bu zamanlamaya uyup eee ilerlemeyi planlıyoruz.

Şimdi günümüzde herkesin kafasında çok belirgin bir soru var. En azından biz gazetecilerin daha fazla var diyebilirim. Ben de bu soruyla başlamak istiyorum. Eee, bugün dünyayı kim ya da kimler şekillendiriyor? Devletler mi, teknoloji mi, sanayi mi? Eee, yanıtı bulmak biraz zor ve güç. Çünkü artık çok net görüyoruz ki küresel ekonomide güç sürekli el değiştiriyor. Ama bir yandan da zamandan bağımsız olarak bazı yapılar var. Bu yapılar yatırım kararlarıyla ülkelerin büyüme hızını etkiliyorlar. Tedarik zincirleriyle kıtalar arasında akışı yeniden şekillendiriyorlar. Enerji tercihleriyle sektörlerin kaderini belirliyorlar ve etki alanları oldukça geniş. Milyonlarca insanın dolaylı olarak hayatına dokunuyorlar. Biz bu yapılara holding ve gruplar diyoruz gazetecilik dilinde. Eee, biz de bugün Türkiye'nin en önemli ve en büyük holdinglerinin kaptan koltuğunda oturan çok değerli isimlerle birlikteyiz. Eee, panelimizde yer alan değerli isimlerin yönettiği yapıların toplam etkisine şöyle bir bakmıştım ben. Doğrudan 40.000'e yakın insana istihdam sağlayan, dolaylı etkisiyle yüz binlerce kişiye dokunan bir ekosistemden bahsediyoruz aslında. Yani burada sadece şirketleri değil ekonominin yönünü etkileyen bir gücü konuşuyor olacağız.

İzninizle bu çok değerli konuklarımızı bir tek tek takdim etmek istiyorum. Sayın Hakkı Yıldız, üretim odaklı büyüme, entegre sanayi yapıları ve yatırım stratejileri ile öne çıkan Yıldızlar Yatırım Holdingi temsilen bizimle olacak. Eee, Sayın Haluk Kayabaşı, Türkiye sanayisinin köklü gruplarından Kiler Holding'in dönüşüm ve büyüme stratejisine liderlik ediyor. Bize biraz bunlardan bahsedecek. Eee, Sayın Özgür Günaydın, teknoloji, sanayi ve lojistik alanlarına güçlü bir dönüşüm hikayesi yazan Borusan Grubu temsilen aramızda. Sayın Ümit Nuri Yıldız, enerji, altyapı ve taahhüt gibi kritik sektörlerde faaliyet gösteren Alarko Holding'in gelecek vizyonunu şekillendiriyor ve bize bugün biraz onlardan bahsedecek. Ve son olarak da Sayın Zeynep Bodurokyay, "Sanayide dönüşüm, sürdürülebilirlik ve inovasyon" denince akla gelen liderlerden biri. Kendisi zaten bizi hiçbir zaman da yalnız bırakmıyor. Sağ olsun. Eee, her biri yalnızca kendi kurumlarını değil aynı zamanda Türkiye'nin ve bölgenin ekonomik geleceğini şekillendiren liderler. Tekrar çok teşekkür ediyorum. Eee, Kapital ve Ekonomist dergisini kırmayıp UZ'e tekrar katıldıkları için.

Şimdi o zaman en temel yerden başlayalım. Birazcık da bahsettim aslında ilk soru hepimizin aklındaki bu yeni dünyayı nasıl okumalıyız? Sayın Hakkı, sizden başlamak istiyorum. Eee, küresel ekonomide üretim dengeleri yeniden şekilleniyor. Özellikle sanayi şirketleri açısından enerji maliyetleri, tedarik zincirleri ve jeopolitik gelişmeler rekabetin temel belirleyicileri haline geldi. Siz bu dönemi eee, yeni dönemi nasıl okuyorsunuz? Kendi perspektifinizden üretim ekonomisi açısından en kritik kırılma noktaları neler sizce?

Müsaade ederseniz öncelikle bu organizasyonu düzenleyen, e, emeği geçen herkese teşekkürle başlamak istiyorum. Eee, başarılı, keyifli bir iki gün geçireceğiz hep birlikte. Şöyle başlayayım. 2020'nin sonlarına doğru aslında bu bahsettiğiniz kırılmayı biz yaşadık. Pandemiyle beraber yaşadık. Kısa süre sonra tedarik zinciri veya akış düzeldi ve insanoğlu bunu unuttu. Lakin savaşla beraber tekrar gündeme geldi. Eee, enerji, enerjiye ulaşım, hammaddeye ulaşım aslında ülkemizin bizim gibi sanayi kuruluşlarının eee, sürekli dışa bağlı olduğu, eee, bir konu. Kendi kendine yetemeyen bir ülkeyiz. Bence bunu eee kabul etmek lazım. Eee, bizim bulunduğumuz endüstriler ve eee, izlediğim ve gördüğüm, duyduğum diğer endüstrilerde de hep ithalata dayalı bir eee süreç yaşıyoruz. Hammaddemizin birçoğu sadece doğalgaz değil, sadece petrol değil. Bugün kendi faaliyet alanımızda orman ürünlerindeki odun, gübredeki amonyak, demir çelik hurda gibi birçok hammaddeyi dışarıdan karşılıyoruz. Aslında karşılayamıyoruz.

>> Hı hı.

>> Kırılmada sizin sorunuzun da eee açıklaması yeterince alamıyoruz. Niye? Dünyada enerjinin göreceli ucuz ve kaynağının fazla olduğu ülkelerde bu ham maddeler yoğunlaşmış durumda. İşte Hürmüz Boğazı diyoruz. İşte Katar'ın, Suudi Arabistan'ın, İran'ın olduğu bu coğrafya eee birçok hammaddenin kaynağı. Bu kırılmayı nasıl yönetiriz? Aslında bence sorunun eee bu sorunun cevabı eee ben bir sanayici olarak üretmek, bunu üretebilme gayreti içinde olmak. Peki bunlara sahip miyiz? Değilsek enerjinin ya da hammaddenin olduğu yerde üretmek.

>> Hı hı. Hı.

>> Ben kendime böyle çözüm buluyorum. Diyorum ki biz bir şeye eksiyiz. Evet. Bunu sağlamakta zorluk yaşıyoruz. Evet. Peki ne yapalım o zaman? Bir Türk yatırımcısı olarak ona ulaşacağımız yerlere gidip eee bu kaynağa eee sahip olmaya eee çalışmak belki kendimizi önceliklendirerek bu darboğazı eee aşmaya çalışabiliriz.

>> Hı hı.

>> Ama enerji eee artık nasıl ürettiğiniz eee çok önemli. O 40 yıllık düşük maliyet, yüksek verimlilik eee bu kavramlar bitti. Yani kapasitenizin olması yetmiyor. Onu üretmeyi sağlayacak diğer girdilere sahip olabilmek, uygun şekliyle sahip olabilmek de herhalde şu anda gündemimizin eee ana maddesi.

>> O zaman biraz bu yeni dönemi şekillendirmek için siz eee şöyle konumlanıyorsunuz demek yanlış olmaz galiba. Yatırım yaklaşımınızı değiştiriyorsunuz. Eğer eee üretim nerede daha kolaysa oraya gitmeye bakıyorsunuz ve entegre üretimde de bazı dinamikler değişti. Ona dönüşmeye çalışıyorsunuz.

>> Evet. Grup olarak yola çıkışımız böyle değildi ama süreç içerisinde hem eee şirketlerin üretim alanları hem de grup şirketlerinin birbirleriyle olan o sinerjisi bir eee bize önemli bir katkı sağladı ve grup olarak politikamızı bu yönde geliştirdik. Bizim üç ana faaliyet konumuz var. Bunlardan bir tanesi orman ürünleri. Eee, ben 4 nesilim. Yaklaşık 130 yıldır kereste ticaretiyle faaliyet gösteren eee 25 nesil eee yönetime eee başladı. Üretimin içerisinde görev alıyorlar.

>> Bir aile şirketi için oldukça

>> Evet.

azdır Türkiye'de eee uzun bir süre aynı mesleği devam ettirmek. Eee, orada yıldız entegre hammadde ile alakalı sorunlarımız oldu. Türkiye orman zengini bir ülke değil. Eee, ama ormanın kolay yetişebileceği, göreceli iklimin müsait olduğu bölgelerde orman yetiştiriciliği yaptık Venezuela'da ve Amerika'da.

>> Hı hı.

Sonra bunu taşımayla alakalı eee gündem oldu. İşte dönem dönem lojistik problemleri yaşıyoruz ve hem Amerika'da hem Türkiye'de eee bu operasyonları yapmak için liman ve taşımacılığı gündeme aldık. Sonra yetmedi malum tüm Türkiye'de de birçok grubun yaptığı gibi enerjimizi üretmeye çalıştık. Yani yıldız entegrenin kendi içerisindeki o akışını eee iç bünyesiyle tamamlamaya çalıştık. Sonra gübre yatırımı konusu oldu ama gübrede de gruba nasıl katkı sağlarız? Hangi ürün bize eee katkı sağlar? Üre gübresi. Şu son zamanlarda oldukça popüler bir ürün. Üre gübresi aynı zamanda bizim tutkal üretimimizin, reçine üretimimizin ana girdisi. Eee, tarım alanında ve, eee, entegrenin girdilerine katkı sağlayan bir yatırımı seçtik. Çeliğe girdik. Eee, çelik satış stratejimiz işte Amerika'dan gelen hammadde gemilerini eee geri göndererek burada bir lojistik avantaj sağlayarak aslında A'dan Z'ye grubun tüm eee faaliyet alanlarına dolaylı veya direkt dokunan entegre bir yapı sağlamaya çalıştık ve bu bizi rakiplerimizin eee rakiplerimize nazaran bir adım hatta iki adım öne çıkardı. Niye? İşte lojistiğin problemi olduğu dönemde gemilerimizde kendimiz önceliklendirdik. İşte hammaddenin lokalde bulunamadığında işte yurt dışındaki kaynaklarımızı bu şekilde değerlendirdik. Yetmedi. İhracat pazarlarımızda eee özellikle şu yine son dönemlerde Avrupa'nın, Amerika'nın koymuş olduğu kotalar, anti dumping vergileri ya da çeşitli ticaretin eee engellenmesi eee problemlerini yerinde üreterek çözmeye çalıştık. Romanya'da, Slovenya'da üretim tesisleri kurduk ve ayakta kalabilmenin işte yeni popüler ismiyle sürdürülebilir olmanın yöntemlerini eee kendimiz yapıldık.

>> Adapte oldunuz. Çok teşekkürler. İkinci turda devam ediyor olacağız. Haluk Bey size geçmek istiyorum. Eee, sanayinin büyük kuruluşlarından bir tanesisiniz hiç kuşkusuz. Son yıllarda da sanayide biraz Hakkı Bey'le de bahsettik. Çok katmanlı bir dönüşüm yaşanıyor. Mecburen de yaşanıyor. Eee, şirketler kendilerini dönüştürmek zorunda da kalıyorlar. Enerji dönüşümü bunlardan bir tanesi. Dijitalleşme zaten var. Yapay zeka teknolojik gelişmeleri görüyoruz. Üretim süreçleri değişiyor. Jeopolitik tabii bunu jeopolitik riskler de tetikliyor büyük ihtimalle. ve tedarik zincirlerinin yapılanması, bu pandemiden beri değişiklikler, eee, küresel ticaretin dengeleri de eee, bozulmuş durumda aslında. Yeniden şekilleniyor. Eee, siz bu tabloya Kiler Holding çerçevesinden nasıl bakıyorsunuz? Eee, sizin gibi bir sanayi şirketi açısından bugün yaşanan dönüşümün en belirleyici dinamikleri neler? Sizi neler zorluyor?

>> Şeyma Hanım, teşekkür ederim. Öncelikle böyle iyi, güzel ve kapsamlı bir organizasyonu liderlik ettiği için Kapital Dergi grubuna, tüm emeği geçenlere, tüm destek verenlere, tüm katılımcılara buraya zaman ayırdıkları için teşekkür ediyorum. Sorunuza gelince aslına bakarsanız bu sorunuzu sadece sanayi odağından değil büyük resme bakarak yanıtlamak isterim ben. Değişim ve dönüşüm konusunun ana arteri insan bence. İnsan ön çalışan, yöneten, paydaş adı ne olursa olsun büyük bir değişim yaşadı ve bahsettiğiniz tüm bu dönüşümleri de başlatan, geliştiren, büyüten oldu bugüne kadar. Aynı insan asırlar öncesinden taşıyarak getirdiği bazı özellikleri de hiç değiştirmeden korudu. Nedir bunlar? Maslow'u anımsayalım değerli katılımcılar. Başta fizyolojik ihtiyaçlar olmak üzere piramidin en üstündeki kendini gerçekleştirme ihtiyacına kadar çok geniş bir yelpaze. Meseleye böyle baktığımızda Şeyma Hanım, teknolojik devrimler her çağda yapılmıştı. Ancak bu kadar hızlısı kartopu gibi etkisiyle büyüyeni yararları kadar zararlarının da çokça deneyimlendiği bir çağ yaşanmamıştı sanırım günümüze kadar. İşte bu sebeple son yıllarda sanayide yaşanan dönüşümü tek başlık altında tanımlamak mümkün değil. Bugün eş zamanlı ilerleyen, birbirini besleyen çok katmanlı bir değişim sürecindeyiz. Değerli katılımcılar, enerji dönüşümü, dijitalleşme ve yapay zeka gibi gelişmeler eee daha önceki panelistlerin de uzun uzun bahsettikleri gibi üretim süreçlerini kökten değiştirirken jeopolitik gelişmeler ve tedarik zincirlerindeki yeniden yapılanma da işin ekonomik zeminini yeniden şekillendiriyor. Özellikle enerji tarafında yaşanan dönüşüm artık yalnızca çevresel bir gündem değil, doğrudan rekabetin belirleyicisi haline gelmiş durumda günümüzde. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve karbon regülasyonları gibi uygulamalar üretimin nasıl yapılacağını yeniden tanımlayan bir çerçeve sunuyor sektörlere. Çünkü tüm dünya biliyor ki sınırlı kaynaklar ve sınırsız tüketim önlem alınmazsa ne yazık ki felaketi de beraberinde getirecek. Bugün karbon ayak izini ölçemeyen, yönetemeyen ve azaltamayan şirketlerin, toplulukların küresel pazarlarda rekabet etmesi giderek zorlaşıyor ve ileride daha da zorlaşacak. Bu nedenle sürdürülebilirlik artık bir tercih değil. İş yapmanın temel koşulu oldu ve bir mecburiyettir arkadaşlar. Bununla birlikte dijitalleşme ve yapay zeka da sanayinin işleyişini yeniden tanımlıyor. Üretimden lojistiğe kadar birçok alanda veri odaklı sistemlerle daha hızlı, daha doğru kararlar alınabiliyor günümüzde. Bu da rekabetin yalnızca kapasite ve maliyet üzerinden değil hız, esneklik ve veri yönetimi üzerinden şekillendiğini gösteriyor hepimize. Diğer tarafta ise jeopolitik gelişmeler ve tedarik zincirlerinde yaşanan müthiş kırılmalar var. İki aydır bunlarla yatıp kalkıyoruz. Küresel tedarik zincirlerinin daha bölgesel ve esnek yapılara evrildiğini görüyoruz. Nearshoring olarak tanımlanan bu eğilim aslında Türkiye gibi üretim yapısı güçlü ülkeler için de önemli fırsatlar yaratıyor. Sayın Bakan dedi ya şeydeki eee krizleri çöpe atmayın içinde fırsatlar barındırır diye tamamen katılıyorum. Ancak aynı zamanda daha çevik ve öngörülebilir bir operasyon yönetiminde zorunlu kılıyor. Bu tür dönemler tüm bu gelişmeler ışığında rekabet kurallarının da önemli ölçüde değiştiğini söyleyebiliriz. Örneğin geçmişte fiyat, kalite, kapasite gibi unsurlar ön plandayken bugün bunlara ek olarak karbon yönetimi, enerji verimliliği, bütün arkadaşların bahsettiği gibi dijital yetkinlik ve tedarik zinciri esnekliği oldukça belirleyici hale geliyor. Artık daha fazla üretmekten ziyade daha akıllı, verimli ve sürdürülebilir üretmek öne çıktı günümüzde. Kiler topluluğu olarak da biz de bu dönüşümü yakından takip ediyor ve stratejimizi bu doğrultuda şekillendiriyoruz. Bu tür belirsizlik dönemlerinde en önemli avantajın sağlam finansal yapı, güçlü risk yönetimi ve verimlilik odaklı yatırım anlayışı olduğuna inanıyoruz. Yıllardır sürdürdüğümüz mali disiplin, hedge mekanizmaları ve pazar çeşitlendirme yaklaşımımız sayesinde küresel dalgalanmalara karşı dayanıklılığımızı oldukça iyi koruyoruz. Halen. Özetle bugün sanayide yaşanan dönüşüm hem riskler hem de önemli fırsatlar barındırıyor kendi içinde. Tıpkı hayatın kendisi gibi bu süreci doğru okuyan, hızlı uyum sağlayan ve sürdürülebilirliği merkeze alan şirketlerin önümüzdeki dönemde ayrışacağını düşünüyorum. Şeyma Hanım,

>> Çok teşekkür ederim. Demin eee Hakkı Bey'in de bahsettiği gibi sadece kapasitenizin olması yeterli değil. Sadece verimlilik yeterli değil. Artık pek çok dinamikten bahsediyoruz. Sanayide anladığım kadarıyla. Eee, ikinci turda devam ediyor olacağız. Özgür Bey, eee, size dönmek istiyorum. Siz Nisan başından bu yana, daha önceden açıklandı ama Borusan gibi çok büyük bir grubun CEO'su geldiniz. Eee, ama uzun yıllardır da Borusan ailesindeydiniz zaten. Eee, şimdi, eee, iş dünyasındaki hızlı gelişimden de bahsetmek istiyorum. Sanayi ayağı başka ama iş dünyasında da bütün bu dijitalleşme, yapay zeka, jeopolitik riskler hep tekrarlıyoruz. Hep aynı şeyleri söylüyormuşuz gibi geliyor ama eee üstüne bir şey daha ekleniyor her ay gibi geliyor bana ya da her dönem. Eee, ama enerji dönüşümü, e teknolojideki gelişmeler gerçekten oyunun kuralını değiştirdi gibi. Eee, büyük yapılarda da aslında şey dönüşüm daha zordur. E dönebilmek eee manevra alanları daha dar olabilir. Daha uzun eee sürede eee yapılar ilerlemek zorunda kalabilir. İçeride konuştuğumuz için de hani delegasyonun birazcık daha hani sabırsız bir yapıya da dönüştüğü, delegasyonun birazcık daha eee yöneticiler tarafından geriye çekildiği bir dönemi de yaşıyoruz. Çünkü hızlı sonuç almak çok önemli. Siz bu durumu nasıl bu değişimi nasıl değerlendiriyorsunuz ve nasıl okuyorsunuz? Yani burada ne kadar hızlı hareket ettiğiniz önemli ama eee o hızı nasıl ayarladığınız da önemli büyük ihtimalle. Eee, bir de bugün iş dünyasında sizce yani Borusan Holding olarak içeriye baktığınızda da en belirleyici dönüşüm hangi alanda yaşanıyor?

>> Şeyma, teşekkür ederim. Öncelikle ben de bu güzel etkinlik için emek veren herkese teşekkür ediyorum. Davet için de çok teşekkür ederim. Eee, umarım herkes için faydalı bir paylaşım olur. Eee, hepimizin konuştuğu şeylerin altını tekrar çizmeyeyim. Eee, oyunun kuralları değişiyor diyoruz ama sanki oyun var mı bilmiyoruz. Yani kuralları koysak da o kurallara uyuyor muyuz, uyuluyor mu? Dolayısıyla belirli olan tek şey belirsizlik. Yani önümüzdeki şey çoklu bir kriz, çoklu bir değişkenlik dünyası içinde yaşıyoruz. Çünkü hem bulunduğumuz coğrafyada hem global ölçekte de her gün yeni farklı bir şeyle karşılaşıyoruz. Eee, bununla mücadele etmenin yöntemlerinden bir tanesi aslında dayanıklı kalmak, sağlam kalabilmek. Dayanıklı kalmanın altında Hal Bey'in de işaret ettiği üzere disiplin, odaklanma, ana stratejiye sahip çıkma, aceleci değil ama hızlı olma.

>> Hı hı.

Hızlı olmak çünkü acelecilikle karıştırılıyor. Hızlı olmak bir hazırlık istiyor. Hızlı olmak çeviklik istiyor. Ve bu çevikliği aslında organizasyonun içinde hemen hemen her yerde yerleştirmek lazım. Bütün kademelerde üst yönetimden yönetim kademelerine ve organizasyonun yer değiştirmesi de çok önemli. Çünkü global ekonominin belirlemiş olduğu kurallar çerçevesinde hepimiz pozisyon aldık. O pozisyonlar değişiyor. Borusan grubu olarak biz 7 farklı sektörde ve 14 farklı ülkedeyiz. Bu pozisyonun bir kısmını erken almamızın avantajını yaşıyoruz ama yeterli değil. Her zaman hızlı bir şekilde değiştirmemiz lazım. Grubun ana işlerinden birisi olan boru işi son dönemde yaşamış olduğumuz krizler nedeniyle hem korumacılık hem de eee tedarik zincirlerinin kırılması nedeniyle iş yaptığımız pazarlara gidip oralarda iş yapma zorunluluğunu getirdi. Çok çevik davrandık. Çok başarılı olduk. Bugün grubumuzun %28'i aslında yurt dışı gelirlerimizden geliyor. Gelirlerimizin %28'i

>> Ki bu bize önemli bir avantaj sağlıyor.

>> Ama aynı zamanda da içerideki elde ettiğimiz yetkinliği de iç pazarlarımızda kullanmamız gerekiyor. Farklı sektörlerde olmanın da avantajıyla beraber toplu olarak elde ettiğimiz kaynağı geleceğin işlerine yatırmakla ilgili de bir yolculuğa çıkıyoruz. Biz sadece ana temel işlerimizde büyümeyi düşünmüyoruz. Ona yan işler ekliyoruz. Ayrıca yeni fırsatlar arıyoruz ve bu fırsatları aramaya sürekli devam etmek gerekiyor. Bunu da teknolojiyle birleştirmek lazım. Yapılan araştırmalar şunu gösteriyor. Yani yapay zeka çağındayız. Teknolojiyi kullanıyoruz. Buradaki algı çok hızlı değişmiş. Neredeyse 2,5 katına çıkmış. %33'ü bu gerekliliği belirlerken şirketlerin bu şu aşamada %77'si aslında teknolojiyle dönüşümün çok önemli olduğunu söylüyor ama içselleştirip kullanılabilenlerin oranı ancak ancak %10. Bunun da sırrı pilot uygulamalardan daha çok grup bazınca, şirket bazınca bunları etkin hale getirebilmek. Biz de bu yolculuğa çok kuvvetli bir şekilde çıkıyoruz. Çıktığımız bir yolculuğun devamı da var. Yeni yapmaya çalıştığımız şeyler daha çok çevik olmak, hızlı reaksiyon vermek, dayanıklı kalmak ve problemleri yerinde çözmek, müşterinin ayağına gitmek ve müşterinin olduğu pazarlarda bulunmak. Bununla ilgili de tedbirlerimizi alıyoruz. Eee, Nisan itibariyle göreve başladım ama Kasım'dan itibaren anons edildi. Bir hazırlık döneminden geçtim. O dönemin içinde şuna baktık. Biz neyi iyi yapıyorduk? Neleri de daha iyi yapabiliriz diye baktığımızda yeni bir vizyon ve misyon cümlesiyle ortaya çıktık. Eee, o da şu: biz daha iyi bir geleceğe inanıyoruz Borusan grubu için. Koşullar ne olursa olsun ve tüm paydaşlarımıza değer yaratmak istiyoruz. Müşterilerimiz, çalışma arkadaşlarımız, tedarikçilerimiz, içinde bulduğumuz toplumlar ve bunların kuşaklar boyu sürecek bir değer üretmek üzere çabalayacağız. Bunu da bir vizyon cümlesiyle tetikliyoruz. Eee, basitleştirmeye çalıştık. Diyoruz ki: "Önce insan, öncü ve güvenilir Borusan."

>> Hı hı.

>> Eee, aslına bakarsanız grubu nasıl etkilediği ile ilgili konuşurken bu %28'i eee arttırmayı düşünür müsünüz peki önümüzdeki dönemde?

>> Kesinlikle. Ama bu da aynı zamanda içerideki yatırımlarımızı da büyüterek olacak bir şey.

>> Hı hı.

O zaman bu payda bir değişim değil de

>> Evet.

Tabii ki nominal olarak her pazarda büyümek istiyoruz ama dengeleme çok kritik. Mümkün olduğunca o pazarlara gitmek lazım. Eee, bakanımızın da söylediği gibi Haluk Bey de tekrarladı. Eee, krizler aynı zamanda fırsatlardır. O fırsatlara da bakmak lazım. Oralarda da öncü olup lider de kalmak lazım. Sadece öncü olmak da yetmiyor.

>> Evet.

Mevcut pozisyonu kaybetmemek bir de aceleci değil ama hızlı olmak gerçekten çok eee, slogan gibi ve çok doğru bir eee, cümle geldi bana. Çok teşekkürler. İkinci turda devam ediyor olacağız. Nuri Bey, size dönmek istiyorum. Eee, yine küresel ekonomideki yaşanan çalkantılar malum. Enerji dönüşümü yine bahsettik. Dijitalleşme. Bu girişi tekrar etmek istemiyorum. Siz bu tabloyu nasıl okuyorsunuz? İş dünyasında bugün yaşanan en belirleyici kırılma noktası sizin açınızdan Alarko açısından ne? E ve bu dönüşüm Alarko'yu nasıl etkiliyor? Siz eee Özgür Bey'in de belirttiği gibi işte eee oranlarda değişimler yapılıyor, bakılan yerler değişebiliyor. Sizin Alarko Holding olarak buradaki eee değişimleriniz, etkileşiminiz nasıl oldu?

>> Ben de öncelikle teşekkür ediyorum bizi davet ettiğiniz için. Öncelikle şöyle başlayayım. Eee, 2020 sonrası asıl değişim bence hissedarlarda ve paydaşlarda oldu. Holdinglerde bizler asıl itibariyle portföy şirketleriyiz. Yani yatırımlarımız var, belli bir paramız var, insan kaynağımız var. Bunu yönetiyoruz, yönlendiriyoruz. Eee, 90'lı yıllardan 2020'li yıllara kadar büyüme ve karlılık gerek hissedarların gerek diğer paydaşların finansal kuruluşlar olsun eee tedarikçiler olsun birincil önceliğiydi. Ancak eee 2020'den sonra eee benim gözlemlediğim şey tüm paydaşlarda likidite ve sürdürülebilirlik birincil plana geldi. Bunun eee asıl nedeni de yaşadığımız krizler, pandemi gibi şeyler bize şunu gösterdi. Sayın bakanın söylediği çok doğru. Her bir kriz bir fırsattır. Alarko Holding de krizlerden hep güçlenerek çıkmıştır. Ama bütün mesele o krizden kurtulabilmektir. Yani survive edebiliyorsanız daha sonra o fırsatlardan yararlanabilirsiniz. Tabii bunun da en büyük eee yardımcısı likiditedir. Finansal anlamda güçlü olan şirketler bu tür krizlerden eee sağlam çıkar ve krizleri fırsata çevirebilir.

[boğazını temizler]

Ben eee daha önceden eee bunlar çok konuşulduğu için eee işte disruptif teknolojilerden vesaire hep bahsetmeyeceğim ama eee benim söyleyeceğim aslında eee şöyle bir şey var. Türkiye'de biz sanayicilerin eee yapamadığı şey asıl itibariyle araştırma ve geliştirme faaliyetlerine yeterince kaynak ayırmak. Burada haklı olduğumuz yönler de var. Çünkü eee biraz önce de söylediğim gibi sınırlı bir kaynağa yöneterek şirketi büyütmek veya sağlam tutmakla görevlisiniz. Ancak ileriye yönelik olarak baktığımızda bu tür araştırma ve geliştirme giderlerini masraf olarak görmemek, ileriye doğru bir yatırım olarak görmek gerekiyor. Maalesef ilk kıstığımız şeyler de bunlar oluyor. İnsan kaynağının burada çok çok önemi var. İnsan kaynağını bir şekilde şirketlere adapte edebilmek. Çok büyük bir challenge şu anda. Onları tutabilmek, eee, motive edebilmek artık eskisi kadar kolay değil. Çünkü, eee, yeni insan kaynağı sadece finansal veya yan haklarla şirketlerde kalan eee, insan kaynağı değil. Artık çok daha farklı değerlerle bakıyorlar. Eee, şirketin sürdürülebilirliğe verdiği önem, yeşil dönüşüme verdiği önem, eee, insan kaynağına verdiği eğitimler veya gelişim fırsatları, kariyer fırsatları, bütün bunlara bakarak o şirkette kalıp kalmamaya karar veriyorlar. Ve biraz önce sizin de bahsettiğiniz gibi eskisi kadar da sabırlı değiller bu konuda.

Alarko Holding'i bu nasıl eee etkiledi diye bakarsak asıl itibariyle Alarko Holding'e baktığımızda biz de yaklaşık 7 tane sektörde faaliyet gösteriyoruz ama gelirlerimizin büyük çoğunluğu enerjiden geliyor. Doğal olarak çeşitlendirme bizim için de çok önemli olduğu için 2020 yılında yaptığımız eee strateji toplantılarında farklı sektörlere girme kararı aldık. Burada da birincil önceliğimiz önümüzdeki yıllarda hangi sektörlerin önümüzde eee daha doğrusu bize fırsatlar yaratabileceği ve bizim de fark yaratabileceğimiz alanlar olarak sektörler neler olabilir diye baktığımızda var olan sektörlerimizin yanına eee jeotermal, seracılık, iklim değişikliklerine dayanıklı tohum yetiştirme, eee, buna bağlı olarak mikrogranül gübre ve eee, türevleri ve önümüzdeki 5-10 yıllık dönemde en az donmuş gıda kadar önem taşıyacak olan kurutulmuş gıda sektörünün gerek ülke ülkelerdeki gıda arz güvenliğini de dikkate alarak gerekse önümüzdeki dönemdeki sürdürülebilirlik çerçevesinde şirket için fark yaratılabilecek bir alan olduğuna karar verdik ve o alanda da ciddi yatırımlar yaptık. Eee, jeotermal enerjinin döngüselliği nedeniyle de asıl itibariyle biraz önce hep bahsedilen verimlilik ve maliyet tasarruflarını yapabildiğimizi de görüyoruz. Eee, fark yarattığımız bir başka alanda özellikle üretimde gerek gerek seralarda gerek gübre üretiminde eee yapay zekayı da eee kullanabilmek oldu. Böylece insan hatasını olabildiğince en aza indirmeyi hedefledik. Yine şirketlerin önündeki en büyük eee eee ya da ülkelerin önündeki en büyük engellerden bir tanesi bugün de yaşadığımız enerji arzı güvenliği. O çerçevede de yabancı bir ortakla birlikte enerji depolama sistemlerinin önümüzdeki dönemde ciddi bir avantaj getireceği düşüncesindeyiz. O nedenle eee residential'dan grid size'a kadar bir eee enerji depolama teknolojisini Türkiye'ye getirerek yatırım yapma amacımız var. Burada hücreden eee bataryaya kadar veya sisteme kadar tümünü Türkiye'de üretmeyi hedefliyoruz. Pandemi bize şunu da gösterdi. Eee, insanlar hareket edemeyince mallar hareket ediyor ve doğal olarak mal hareketi lojistik gerektiriyor. Lojistik gerektiren mal hareketlerinde de havacılık ve hava kargo taşımacılığı ön plana çıkıyor. Eee, ciddi bir kargo uçağı eee, sıkıntısı oluştu ve hala da var. O çerçevede de büyük gövdeli uçakları, eski eee yolcu uçaklarını farklı bir teknolojiyle ve daha düşük maliyetle eee kargo uçağına çevirme projesi başlattık. Umuyorum ilk uçağımızda eee bir A330 önümüzdeki aylar içinde uçmaya başlayacak. Artık kargo uçağı olarak kargo işi yapmayacağız ama kargo şirketlerine eee Türk Hava Yolu gibileri gibi hava yolu şirketlerine eee çok uygun maliyetli çözümler sunma hedefimiz var. Kısacası bütün bunların getirdiği şey şu. Eee, günümüz dünyasında artık sermaye sadece büyüme ve karlılık peşinde değil. Sermaye sürdürülebilirliğin, likiditenin, saygınlığın, eee, kamuoyunda düzgün iş yapmanın ve çevreye zarar vermeden veya en az zararı vererek iş yapmanın önemli olduğunun farkında ve o çerçevede de oraya gidiyor. Bölgeselleşme bir taraftan eee bir dezavantaj gibi görünse de bölgesel bölgelerin birbiriyle yapmış olduğu, yakın bölgelerin birbiriyle yapmış olduğu anlaşmalar, ticari anlaşmalar ve ticari bölgeler eee ciddi avantajlar da getiriyor hem ülkelere hem o ülkelerin şirketlerine. O çerçevede eee önümüzdeki eee dönemde ben Türkiye'nin ciddi bir eee üretim üssü olabileceğini düşünüyorum. O çerçevede de Alarko Holding'i o tarafa doğru yönlendirmeye çalışıyorum. Teşekkür ederim.

>> Biz teşekkür ederiz. Eee, Zeynep Hanım size geçmek istiyorum. Şimdi eee bütün panelistlerimiz aslında eee sadece sanayi şirketlerinde değil tüm şirketlerde bir dönüşümden eee bir rota değişimlerinden de bahsetmiş oldu. Eee, tabii bu da birden fazla dönüşümü yönetmek anlamına geliyor. Eee, siz bu rekabetin kurallarının yeniden şekillendiği, çoklu e değişimlerin yönetildiği bir dönemde siz şirket olarak bu değişimleri önceliklendiriyor musunuz? Nasıl yönetiyorsunuz? Nasıl bakıyorsunuz Kale Holding olarak? Eee, yani önceliklerinizi ve konumlamanızı neye göre yapıyorsunuz bu karışık ortamda?

>> Öncelikle teşekkür ediyorum ben de. Eee, birkaç senedir birlikteyiz. Eee, bu platformda çok da kıymetli paylaşımlar oluyor ve de çok da kıymetli eee, yöneticilerle, eee, iş sahipleriyle bir araya geliyoruz. Eee, ya ben de istiyorsanız biraz baştan hani nasıl okuduğumuzu konuyu eee, bir daha genel başlayayım. Ondan sonra belki özele girebiliriz. Eee, ya ben bugünkü yaşadığımız, eee, değişimi bir değişim olarak görmüyorum. Her şeyden önce bir reset olarak görüyorum. Bunu da belli aralıklarla yaşadık. Zaten Covid'le birlikte bu süreç başladı ve şimdi eee çeşitli fasılalarla devam ediyor. Çünkü hani ilk defa eee, aslında işe bakarsak eee, yani Covid gibi arizi faktörler veya savaş gibi faktörleri dışarıda tutarsak ki onlar da bence bu işin bir parçası. İlk defa teknoloji, ticaret eee ve jeopolitik aynı anda eee oyunu değiştiriyor. Yani bu çok olan bir şey değil. Bunu birçok yerde de hepimiz işte okuyoruz, görüyoruz ve eee haberlerden de çıkarım yapıyoruz. O yüzden hani artık şirketler için sorun hatta ülkeler için sorun yani iyi oyun oynuyor musunuz değil de eee doğru oyunda mısınız konusu bence. Eee, dolayısıyla biraz o açıdan bakmak gerekir diye düşünüyorum. Eee, eee, ve bu e üç dinamiğin tek eee, her biri tek başına bile aslında düşünecek olursanız eee son derece güçlü ama bugün hani bence asıl farkı yarat eee bunların birbirini besleyerek yeni bir rekabet zemini oluşturuyor olması. Hani bizlerin hani bunu iyi okuyor olmamız lazım. Ülkenin de bu okuduğumuz resme eee bizim adapte olabilmemiz için iyi bir eee iklim sunması gerekiyor. Bu ikisi bence elzem. Eee, eskiden eee biz daha çok rekabeti eee işte maliyet, hız, ölçek üzerinden tanımlıyorduk. En azından ben, eee, işte sanayi kuruluşunu yönetiyorum. Ağırlıklı endüstrideyiz ve e rahmetli babamdan da hep hani bunları dinleyerek büyüdüm. Eee, dolayısıyla, eee, hep de o zaman nedir işte daha ucuz üretmek, daha ölçekli olmak, daha hızlı olmak, daha fazla sunmakla uğraşıyorduk. Bugün tabii tablo tamamen farklı. O yüzden eskinin, eee, eee, güneşiyle bugünün çamaşırı kurutulmuyor. Sayın rahmetli Süleyman Demirel'in dediği gibi. O yüzden de rekabet artık yalnızca bir verimlilik meselesi değil. Giderek daha fazla bir konumlanma oyununa da dönüşüyor. Burada tabii imkanlar da hani eee eksponansiyel olarak artıyor. Eee, o oyuna dahil olmanın kuralları da öyle. Eee, teknoloji olarak artık sadece hangi teknolojiyi kullandığınız değil hangi sistemin içinde yer aldığınız da bence eee önemli. Eee, dolayısıyla işte bu yapay zeka çokça konuşuluyor. Veri yönetimi, veri analitiği çok konuşuluyor. Otomasyon gibi, işte robotik gibi konular çok konuşuluyor. Endüstride olunca tabii bizim gündemimizde bunlar, eee, çok fazla yer alıyor. Eee, bunlar işte artık nötr bir alan olmaktan da çıkıyor bence. Doğru konumlanmadığınızda sizi dışarıda bırakan, bırakan bir yapıya da eee, dönüşüyor. Bakıyorum ben hani ticaret tarafında çok tecrübem yok. Servis sektöründe ama hani orada da ben bir kırılma olduğunu görüyorum ve uzun yıllar boyunca aslında bizi taşıyan eee kuralların yerine giderek daha fazla e güç dengeleri, işte stratejik ilişkiler, orada da bloklaşmalar eee alıyor diye okuyorum ben. Eee, jeopolitik risklerse daha artık istisna değil iş yapma biçimimizin de bir kalıcı bir şeysi de oldu sanki yani parçası da oldu. Bu yüzden de ben bugünün dünyasını geçici dalgalanmalarla da pek açıklayamıyorum. İçinden geçtiğimiz süreci eee, o yüzden geri dönüşü olmayan yapısal bir yeniden kurulum dönemi olarak hepimizin okuması gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle de hani burada makro sistemle mikrosistemin çok eş anlı gitmesi gerektiğini de eee düşünüyorum. Eee, böyle dönemlerde fark yaratanlar tabii ki sadece izlemekle eee hani yetinenler olmuyor. Yani oyunun içine de girmek gerekiyor. Mantığını erken kavrayıp konumunuzu buna göre şekillendirmeniz gerekiyor. Eee, burada hepimiz zaten dinledim az önce de hani birçok paralel başlıkları konuştuk. İşte yapay zeka, sürdürülebilirlik, enerji tedariği, işte tedarik zinciri, dirençlilik falan bunların hepsi çok doğru başlıklar. Ama bana göre asıl mesele bu başlıkların kendinden çok eee onları anlamlandıracak insan kapasitesi. Bir konuşmacı zannediyorum bundan bahsetti bir miktar. Çünkü ben bugün teknolojiye erişimi giderek yaygınlaştığını görüyoruz. İlgiye erişimde daha demokratikleşiyor. Bunu da görüyoruz. Ama sermaye erişim de farklı araçlarla mümkün hale geliyor. Bunu da okuyoruz. Ama bütün bunu doğru bağlamda kullanmak bence en kritik e konu ve belirsizlik içinde karar verebilen, üretim bilgisiyle işte dijital yetkinliği bir araya getirebilen insan kaynağı hala hepimizin en kıt alanlarından biri. Yani bu sadece bizde değil dünyada da bir problem olmaya devam ediyor. İnsan kaynaklarında da çok büyük dönüşümler var. Ben bu nedenle sanayiyi yeniden biraz daha insan işi haline geldiğini düşünüyorum. Yani insanı robotik veya otomasyonla devre dışı bırakan değil. Tam tersine insanın aslında melekelerini kullanan ve onu oyun kurucu olarak eee konumlandıran bir yere gelmek gerekiyor. Eee, bu da tabii çok niş şeylerden bahsediyoruz. Eee, yetkinliklerden bahsediyoruz. Eee, o yüzden de hani başarıyı daha fazla üretmek, daha fazla büyümek, daha yüksek hacim yakalamaktan ben eee böyle okumuyorum artık. O nedenle de refleks daha çok e hani bu refleks hani bizde daha halen güçlü olmakla birlikte eee daha fazlası da giriyor. Bir de buna bir sosyal katman. Çünkü işte yeni müşteri kitlesi, Z kuşağı vesaire bunlara da baktığınız zaman topluma ne kattığınız, çevreyle nasıl bir ilişki kurduğunuz da hani sizin eee konumunuzu belirliyor ve krizlere karşı aslında işte son yaşadıklarımıza ne kadar dayanıklı olduğunuz. Ama bence en üst en üst en üst katman kültür. Yani eee bütün bunları hangi kültürle yönettiğiniz çok önemli. Yani bu olmazsa alttaki şeyler bir prerequisite. Eee, aslında bu olmazsa alttakiler de olmuyor. Ben hani en azından işte 30 yıldır iş dünyasındayım ve eee belli bir süredir de 2007'den beri de yönetiyorum eee şirketi belli bir seviyede. Eee, dolayısıyla bunun en büyük engel olduğunu görüyorum. Eee, çünkü sonunda günün farkı yaratan insan. Eee, teknoloji ise bence o farkı büyüten kaldıraç. Eee, o nedenle eee, şirketler yalnızca pazar payı için artık yarışmıyor. Eee, ben o yüzden de üç tip sermaye bundan sonra konuşulacak diye düşünüyorum. Biri karar üreten eee, veri sahibi olmak. Yani bunu bir sermaye gibi düşünmek lazım. Eee, çünkü sadece veriye sahip olmak yetmiyor. Gerçek zamanı stratejik karara dönüştürmek gerekiyor. İkincisi bence işte topluma verdiğiniz, çevreye verdiğiniz işte katkı diyoruz. Etki sermayesi. Bu yaptığınız düzenli yani endüstriyel yatırımlarda da böyle aslında. Hani daha eee bütünsel fizibilitelere bakmak gerekiyor ve sürdürülebilir artık yalnızca iyi bir niyet göstergesi değil. Bugün birçok pazarda bu konu bir tercih bile değil. Eee, o yüzden bir fark alanından çok artık bir giriş bileti gibi, eee, oluyor. Asıl farkı yaratan hani bunu nasıl iş modeline siz entegre edeceksiniz sürdürülebilirliği. Üçüncü sermayede >> bence dayanıklılık. >> O da işte yaşadığımız şoklarla alakalı. Ardı artısı da kesilecek görünmüyor. Dolayısıyla tedarik zinciri kırılmalarından, jeopolitik dalgalanmalardan en hızlı uyumlananlar eee hani fayda sağlayacak. Eee, dolayısıyla hani bu da biraz, eee, hani şirketlerin yönetişim modelleriyle de alakalı. Dolayısıyla üç tane sermaye olduğunu düşünüyorum ben.

>> Eee, Kale Grubu olarak bize bakacak olsak hani biz baştan bu kültür için eee, bir "iyi bak dünyana" diye bir şey hep kaç senedir benim de dilime pelesenk oldu. Bunu yapıyoruz. Bu bir iletişim sloganı değil. Bu sadece çevre sürdürülebilirlik şeyi değil. Bu aslında hani eee çalışana da dokunan eee ek şirketin yönetişim sistemine de dokunan ve dolayısıyla da çevre ve topluma etkiye de dokunan bir şey. O yüzden insanı, etkiyi, teknoloji ve sorumluluğu birlikte okuma hani biçimi olarak biz bunu düşündük. Öyle kurguladık ve eee az önce hani bahsettiğim bu yapay zeka yanımda işte gibi birtakım şeyler başlattık. İnisiyatifler burada mesela case odaklanıyoruz falan. Çünkü orada da bir kültür konusu şeysi yani bir şeyi alıp da adapte etmek sizi bir yere götürmüyor. İçselleştirmek çok kritik oluyor. O nedenle eee işte Dijital Akademi zaten neredeyse 10. yılını dolduruyor. Hani başladık eee ilk konuşulmaya başlandığından beri eğitimlerle vesairelerle eee ve bunun gibi daha birçok inisiyatif başlattık. Çünkü hani ben şuna inanıyorum. Teknoloji dönüşüm hani eee teknolojik dönüşüm bir sıçrama ama hakikaten kültürel dönüşüm bir maraton ve bu maratonu hani uzun soluklu koşabilmek eee çok önemli. Ben herkesin eee işte sermayesi olan ya da işte vizyonu olan bir kişilerin hani bir yatırım yapabileceğini, bir fabrika kurabileceğini düşünüyorum. Ama eee orada ayakta kalabilmek, rekabetçi kılmak eee içindeki insanın o dönüşümü ne kadar içselleştirdiğiyle alakalı. Eee, biz de işte o yüzden hani eee yalnızca ayakta kalan değil de hani bunu yönetebilen olmak için eee bir defa soft taraflara da eee yatırım yaptık. Eee, zaten hani son eee önümüzdeki 5-10 yıla baktığımızda da iş dünyasında hani rekabetin tek bir küresel sistem e içinde artık olmayacağı çok netleşti. Dolayısıyla giderek daha belirgin hale gelen bloklaşmalar söz konusu. Eee ve böyle bir yapı içinde şekilleneceğini düşünüyorum. O nedenle de Amerika ve Çin eee merkezli ana ekosistemlerinin etrafında da ortaya çıktı ekonomiler bizler için eee ve şirketler için de o ekosistemde yer alan hangi sistemin parçası olacağı sorusu giderek daha bence eee stratejik hale eee geliyor. Eee, o yüzden eee burada işte tedarik zincirlerine eklemlenmek önemli. İşte ülkede de bazı değişimler oldu biliyorsunuz. Bazı sektörlerde eee ciddi dönüşümler oldu. Yurt dışına taşınan sermayeler oldu falan. E bu tamamen mesela artık eee tedarik zinciri yıkıldı yok oldu ülkede. Yani bir daha o sektörün de 5 sene sonunda geri gelmesi bence mümkün olmayacak. Yani eee dolayısıyla eee yurt dışında farklı yerlerde yatırım yapacaklar. Bu birçok sektör için de geçerli olabilir. Bundan sonra eee bu tabloda tabii Türkiye kritik bir yerde durduğunu e düşünüyorum. Çünkü kritik sektörlerde yerelleşme de artıyor. Yani coğrafi çeşitlendirme daha önemli hale geliyor ve regülasyonlar yalnızca bir uyum başlığı olmanın ötesine çıkıyor ve daha fazla aslında rekabeti şekillendiren bir güç unsuruna dönüşüyor. O yüzden hani resmi birazcık da böyle görüp yeni alan yatırımlarını biraz buna göre belki coğrafi çeşitlenme belki yeni alan yatırımlarını bu şekilde yapmak gerekir diye düşünüyoruz. Bununla ilgili hazırlıklarımız var. İşte dikeylerimiz var bizim zaten savunma ve havacılıkta ağırlıklı hani varız 1987'den beri ve orada işte derinleşmeye çalışıyoruz. Bir tarafta da yapı sektöründe zaten ilk kuruluşumuz 70 yılını kutlayacağız sene inşallah. Hani eee bunun içerisinde eee yapmamız gereken dönüşümler var. Eee, dolayısıyla, eee, bizim yani bu coğrafyada Avrupa ile entegrasyonu da önemsememiz gerekiyor. Orada da büyük değişimler oluyor. Nasıl evrilecek çok net değil ama işte Made in Europe'un nereye evrileceği Türkiye'yi çok etkiliyor. Bu yönde hükümetimiz de zannediyorum gerekli girişimlerde bulunuyor. Ama eee, burada bizim üretim tecrübemiz, esnek sanayi yapımız aslında önemli bir şey Avrupa için. Bey, bunu çok daha iyi değerlendirmemiz gerekiyor. Burada tabii bazı regülasyonlar veya işte bazı kısıtlar var. Örneğin savunma sanayinde SEFE var. Oraya girilmek şu anda pek mümkün gözükmüyor. Hani ikili ülkelerle olan ilişkiler neticesinde bir şeyler yapılabilecek gibi gözüküyor. Dolayısıyla şartlar çok kolay değil oyunu yeniden kurmak için ama bunlarla ilgili çalışmak gerekiyor. Eee, tabii ki eee biz de yani tüm küresel dalgalanmalardan, kırılmalardan etkilenen de bir ekonomiyiz. İçinde yaşadığımız zaten eee işte ekonomiyi yeniden hani yoluna koyma süreci de bir yandan bizi etkiliyor. Dolayısıyla eee ben Türkiye'yi sadece bir

fırsatı üretim gücünün eee kalması gerektiğini ve en büyük asetimiz olduğunu düşünüyorum. Ama bununla birlikte yalnızca üretim gücü değil, güvenilir ve esnek bir partner olduğumuzu da göstermemiz gerekiyor.

E sanayiciler olarak eee dolayısıyla bir köprü olmak tek başına da yetmiyor. O konumda da eee birazcık daha trafiği stratejik olarak da yönetmek gerekecek. Hani bununla iyi uyumlanabilirsek hükümet politikalarıyla hani ülkede ve sanayiciler de yatırımcılar olarak da biz de daha farklı bir pozisyon alabiliriz diye eee düşünüyorum.

Biz de işte Yüksek Teknoloji ve Savunma eee ilk eksenimiz orada eee birtım çalışmalarımız devam ediyor. Burada hata toleransı çok düşük bir sektör. Dolayısıyla bunun bizim kendimize de çok ciddi avantajı oluyor. Eee hani bir tercih değil zorunluluk çünkü o konu ve iyi bir disiplin sağladığını düşünüyorum. Eee ve de eee burada hani biraz daha mükemmellik kültürünü içselleştirdiğimizi düşünüyorum. Eee bu bir de yani eee teknolojinin ilk uğrak noktası. Oradan aslında çıkabilecek bazı fırsatları da işte değerlendiriyoruz. Hani o dikeyin içerisinde birtım açılımlar olabilir diye düşünüyoruz. Onları da oturup şu anda eee çalışıyoruz. Hani bugün otonom araçlarda da yapay zekada da teknolojide de savunmanın savunma sektörünün eee temeli aslında orada atılıyor. İşte internet verilen en eee eee genel örneklerden bir tanesi. Eee dolayısıyla bir açılımımızın önemli bir kapısı olarak görüyoruz.

İkincisi de yapı sektörü demiştim. Orada da zaten eee hani şu anda hem Çin hem Hindistan hem de Avrupa'da hem de şu anda Körfezde yaşanan sıkıntılar nedeniyle de eee agresif bir eee ekosistem içerisinde yer alıyoruz. hem fiyatlama baskısı açısından hem de eee açıkçası eee oradaki değişimlere ayak uydurmak belki daha yerleşmek açısından eee birtım konular önümüzde. Dolayısıyla buna tek başına hacimle cevap vermek mümkün değil zaten. Yani biz artık bir hacim oyuncusu olmayı hiçbir zaman düşünmüyoruz. Bu oyunda sadece daha fazla e üretmek çünkü sizi korumuyor. Zaten onu Çin yeterince yapıyor. Size bir alan bırakmıyor. O nedenle yanıtı daha çok katma değerde, ürün mimarisinde ve kullanım anılı tasarımında ve farklılaşmada eee bulmak gerekiyor. Bu yüzden biraz onlara şey yapıyoruz ve ileri malzeme teknolojileri konusunda yaptığımız birtım araştırmalar, pilot projeler var. Bunları da eee bizler için stratejik hani bu alanı biraz öyle genişletme eee çabasındayız. Eee o yüzden de yalnızca hani bir ürün odaklı bakmıyoruz burada. Dediğim gibi üretimden lojistiğe satıştan daha eee eee saha uygulamalına kadar tüm değer zincirini dikkate almak zorundayız. Eee dolayısıyla sadece artık o konuda kendimizi üretici olarak konulamamızın yeterli olmadığını düşünüyoruz. Eee, dolayısıyla bu iki ana eksenin, eee, konusunda şeylerimiz böyle.

Biz bir enerji tarafında yoktuk, yokuz da. Ama sadece oradaki hedefimiz bizim, eee, hani erişim, süreklilik, karbon maliyeti ve regülasyonlara uyum konusunda bizi zorlayan şeyler var. Bunları eee, doğrudan rekabet gücümüzü de etkiliyor. O nedenle bu konuda birtım açılımlar içerisinde olmak mecburiyetindeyiz zaten. Hani buralara da eee, biraz daha bakıyoruz. Eee, dolayısıyla yönelimimiz aslında özetle net hani kendi kendine yetebilen bu enerji anlamında bunu dijital sistemlerle ama kültürü de dönüştürerek eee, eee, yöneten, düşük eee, işte karbon üretimi stratejik avantaj haline getiren ve de işte oluşabilecek herhangi bir teknolojik açılımı, fırsatları görüp özellikle eee, savunma ve havacılık sektöründeki fırsatları da başka alanlara taşımak şeklinde bir vizyonumuz olduğunu söyleyebilirim.

Çok teşekkür ederim Zeynep Hanım. Eee, iki uyarı aldım. Bir tanesi mikrofona yakın konuşmalıymışız. Eee, size de iletmiş olayım. Eee, bir de ikinci turumuzu çok hızlı geçmemiz gerekiyor. Uzun uzun zaten ilk turda konuştuk değişimlerden. Eee, ikinci turda genel olarak bütün holdinglerin gelecek vizyonuna birazcık değinmek istiyorum. Aslında dönüşümden bahsettik ama iş modeli dönüşümünden biraz az bahsettik. Zeynep Hanım birazcık değindi kendi şirketlerindeki durumdan. Hakkı Bey, siz önümüzdeki 10 yıl desem o birazcık çok uzun belirsiz hızlı hareket ediyoruz ama bir vizyon oluşturmak da önemli. Eee, hangi sektörlerin ve iş modellerinin yani enerji bunlardan bir tanesiydi. Bir 10 15 yıldır konuşuyoruz. Aslında o değişmedi. Bazı şeylerde değişmiyor çünkü. Hangi iş modellerini ve sektörlerin öne çıkacağını düşünüyorsunuz?

>> Ben Türküm. 10 yıl plan yapamıyorum. Yapmak da çok mümkün değil. eee enerji siz dediniz gerçekten enerji. Bütün panelistlerin de altını çizerek eee bahsettiği bir konu. Bizim grubun çarpıcı olsun diye söyleyeceğim. Bizim grubun aylık doğalgaz gideri 1.1 milyar. Yani biz her ay Botaşa 1.1 milyar TL eee doğalgaz ödüyoruz. Bu bizim için ana girdi ve eee Türkiye doğalgaz yoksunu bir ülke. Dolayısıyla enerjiye ulaşmak tabii elektrik de keza eee büyük girdilerden bir tanesi. Gazda bile kendi gazımızı getirebilme ile ilgili eee Enerji Bakanlığıyla görüşüyoruz. Regülasyonlar buna çok müsaade etmiyor ama en azından ihtiyacımızı karşılayabilecek, ucuz gaza erişebilecek fırsatları eee kolluyoruz ve grup olarak hem gazda hem de elektrikte eee ciddi yatırımların yapılması bizim için zaruri. Çünkü enerji artık sadece bir girdi değil. nereden elde ettiğiniz bile eee soru işareti. Avrupa Birliği'nin seçtiği beş sektör var bu regülasyonlarla alakalı. Bir tanesi demir çelik, bir tanesi gübre. E ikisi de bizim grupta var. Dolayısıyla >> sordukları soru şu: Elektriğini nereden elde ediyorsun? Tabii Türkiye mozaine bakarak konuşuyor. Bu bir girdi olmaktan çıktı. Dolayısıyla sadece bizim için değil ama Türkiye'nin zaten gündeminde olan enerji yatırımı eeeı dikkatle ele alması gerekiyor. Yine sürdürülebilirlik eee altını çizdiğimiz bir konu ve regülasyonlar. Bu konuda da bence eee kafa yorulması gerekiyor. Yani yatırım yaptığımızda hangi sektörün, hangi ürünün eee hangi ülkede nasıl regülasyona tabi olduğu gibi bir kavram çıktı. Çelik, Amerika %50 vergi uyguluyor, Avrupa kota uyguluyor. Böyle bir birim var bizde ve sürekli değişiyor. Ben eee bu konuda da eee yine eee dikkatli ve bununla ilgili yapı yatırımlarımızın eee planlanması, ülke olarak planlanması gerektiğini düşünüyorum. Yine ne ürettiğiniz, ne kadar ürettiğiniz o anlamda çok manalı olmuyor. Bir de bunu devam ettirebilmek. Eee işte 2025 Bakan Bey de söyledi. Kurak bir yıl geçti. Özellikle Kocaeli'ndeki tesisler. Bizim de burada tesislerimiz var. Su bizim için büyük bir problem oldu.

>> Hı hı. Hemen yanı başımızdaki Sapanca gölüe eee 31 metrelere kadar su seviyesi indi. Ki 31 metre eee aslında bu suyun sanayi tesislerine verilmesini engelleyen bir seviye. >> Sadece yaşamsal eee tedarik konusuydu ve bizde şunu önceliklendirdi. Evet. Belli ki su bir problem aslında. Bildiğimiz bir problem. Ama hep böyle eee arkaya attığımız eee başımız belaya girmeden de önceliğe koymadığımız bir konu. Eee ve baktık ki gelecek bu anlamda problemli. Deniz suyundan saf su prosesin ihtiyacı olan saf suyu elde etme ile alakalı eee bir 15 milyon dolarlık yatırıma soyundu. Bu bir mecburiyet aslında. Üretim maliyetini artıran bir yatırım. hem yatırdığınız para hem de o tesisin işlenmesi için eee gereken bir elektriktir. Eee bakım maliyetleri var.

Y >> ama uzun dönemde >> Evet. uzun dönemde kazanacaksınız. Yine çarpıcı olsun diye söylüyorum. Eee 1 milyon metre³ su tüketiyor. Eee ve bizim gibi onlarca sanayi var. Bu eee tatlı su kaynaklarından elde ediliyor. Eee sürdürülebilirlik. Bu anlamda yatırımlarda yine mecburi olması gereken işler. Bir başkası geri dönüşüm. Artık doğa bize hammadde vermekten bıktı, uzandı.

>> Hı hı. >> İşte elimize atıyoruz, hammadde olarak kullanıyoruz. Eee, hem o hammadde yok hem de artık yeni hammaddeye ulaşmanın maliyeti çok yüksek. Onun için geri dönüşüm eee Türkiye'nin gündeminde olması gereken bir konu. Yine örnek veriyorum işte Avrupa'daki tes Avrupa'daki eee ülkelerde atıkları ayırırlar. İşte eee camı ayırırlar, plastiği ayırırlar, genel çöplere ayırırlar. Ben de kendimce evde böyle bir ayrım yaptım. Şirketlerde de var işte o renkli, süslü kutular ama sonradan öğrendim. çöp kamyonları bunların hepsini eee aynı kovanın içinde eee topluyormuş. Dolayısıyla bizim yapmış olmamızın bir kıymeti yok. Mobilya sektörüne hammadde veriyoruz. İşte orman atıklarını kullanıyoruz. İtalya ise mobilya atıklarından eee tekrar mobilya üretiyor. Dünyanın en kalitesiz mobilyasını en katma değerli satıyor. Biz ise en kaliteli mobilyayı en katma değersiz satıyoruz. Dolayısıyla geri dönüşümün eee altını ben bu anlamda örnek vererek çizmek istiyorum. Eee Zeynep Hanım da bahsetti. savunma sanayi herhalde eee şu yeni liderlerin bize açtığı yeni bir eee yatırım alanı iyi bir şey değil. Onu anlıyoruz. günün sonunda bir silah veya insana zarar verecek bir mühimmat üretiliyor. Fakat İran örneğinde gördüğümüz gibi, eee, Türkiye'nin de kendi kendine, eee, yetmesi gerekiyor. Bu anlamda eee, etrafımız işte yangın yeri, sürdürülebilir tarım ve gıda teknolojileri. Yine son günlerde popüler oldu bu gübre. Biz Türkiye'nin eee 51 yıldır tekre üreticisiyiz. Sadece yeni tesis, yeni meslektaşımız bu sene üretime başladı. Gübre Türkiye'nin eee kendi kendine yetmediği ürünlerden bir tanesi. Kritik bir ürün. Eee bunun türevi tabii eee kullanıldığı alan eee gıda. eee gıda ise aynı su gibi yaşamsal bir girdi. Eee Türkiye'nin gıda eee üretimine, gıdanın eee devamlılığına, bu anlamdaki teknolojiye de eee yatırım yapması gerekiyor. Biraz kısaltıyorum. dijital yapay zekayı e anlatmıyorum ama bir başlık olarak yine kaçınılmaması gereken bir konu. Eee artık öyle bir hale geldi ki bir işletmenin ham maddesinden üretim prosesinde planlamasına üretim prosesine tedariine kadar o bütün süreci stok yönetimiyle eee düşünen size bu anlamda hayatınızı kolaylaştıran teknolojiler var. Bunu mühendisle eee yapabilirsiniz mutlaka ama hem mühendis sayısı çok olacaktır hem zaman uzun olacaktır. Hata yapma eee oranı da yine fazla olacaktır. Bu da benim gelecekte eee işletmelerin kendilerini uyarlayacağı eee bir meslek, bir yatırım diye görüyorum.

>> Çok teşekkür ederim. Eee hızla devam ediyorum. süremizi açtık biraz çünkü. Haluk Bey, sizin gelecek vizyonunuz nedir? Holding olarak yeni iş modelleri, yeni sektörler neler olacak sizin için ön plana çıkacak? Şyma Hanım, yeni rekabet düzeninde yalnızca mevcut işleri büyütmek değil, onları konumlamak, konumlanmak, doğru konumlanmak meselesi de kibar topluluğu için temel bir stratejik gündem aslında. Bu nedenle topluluk vizyonu dönüşümle güçlen, değerle büyü çerçevesinde beş tane birbirini besleyen eksen üzerinde eee kurulmuş durumda. Her alanda büyümek yerine biz stratejik uyum taşıyan iş alanlarına odaklanmak temel tercihlerimizden biri portföyü verimli veriyle şekillendirmek, stratejik bet alanlarını net tanımlamak ve bu alanlarda küresel ölçeğe taşıyabilmek, taşıyabilecek iş modellerine yatırım yapmak öncelikli gündemimiz bugünlerde. Bu yaklaşım aynı zamanda büyümenin tesadüfi değil, hesaplanabilir bir sürece dönüştürülmesi gerektiği anlayışını da yansıtıyor. Yani daha yüksek katma değer yaratan enerji verimliliği yüksek düşük karbonlu üretim modellerine odaklanıyoruz. Bugünlerde. Bu yaklaşımın hem küresel regülasyonlara hem de uzun vadeli rekabet gücü açısından kritik olduğuna inanıyoruz. Bu çerçevede en önemli odak alanlarımızdan biri sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm. Kibar topluluğu olarak 2030 sürdürülebilirlik stratejimizi ve 2050 net 0 emisyon hedefimizi ortaya koyduk ve o çizdiğimiz program doğrultusunda da ilerlemeye devam ediyoruz. ESG alanındaki konumlanma yalnızca raporlama disiplini olarak değil çevresel ve yönetişimsel riskleri fırsata dönüştürme kapasitesi olarak da ele alıyoruz. Karbon ayak izi, sibem uyumu, tedarik zinciri sürdürülebilirliği ve sürdürülebilir ürün geliştirme bu çerçevenin somut odak noktaları. Sözlerimi çok fazla uzatmayayım. Bugün toplumumuzun genelinde 40'ın üzerinde yapay zeka projesi yürütüyoruz. Ona çok değinildi. Bu projeler sayesinde üretim süreçlerimizi optimize ediyoruz. Maliyetleri düşürüyor ve karar alma hızımızı artırıyoruz. Ancak burada kritik nokta konuşmanın başlarında da değinildiği gibi teknolojiyi doğru kullanırken insan odağını ve kurumsal değerleri koruyabilmek. İnsan konusunda çok dikkatliyiz. Amerika, Avrupa ve Ortadoğu'da faaliyet gösteren tesislerimizle küresel tedarik zincirlerinde güçlü bir konumdayız diye sözlerimi fazla uzatmadan burada durayım.

Şey >> çok teşekkür ediyorum. Eee, Özgür Bey sizde yeni bir vizyon oluşturduk dediniz. Bu vizyon çerçevesinde yeni iş modelleri, yeni sektörler sizde neler olacak? Boris Holding'de ne göreceğiz?

>> Ben de hızlıca toparlayayım. Eee, biraz vakitten kazanalım. Eee, öncü kelimesinin üzerine çok duruyoruz. Çünkü o önce insan aslında yapay zeka insan için, teknoloji insan için insanın olmadığı bir ortamda gelecek yok aslında. Bütün paydaşlar açısından, müşteri açısından, organizasyon açısından, tedarik zinciri açısından. Dolayısıyla geliştirdiğimiz her şeyi insan ve doğru bir kültürle, doğru bir duruşla, itibar yönetimiyle yönetmek istiyoruz biz bunu. Öncü olmanın içinde eee kurumsal girişim sermayesi kurduk eee Amerika'da. Eee, bu bizim için aslında yeni bir ARGE bakış açısı. Çünkü ekosistem yönetimi çok önemli. Artık kendi kendinize öğrenemiyorsunuz. Bir ekosistemi yönetmeniz lazım. Ok sistemden öğrendiğimiz şeyler bizim birkaç alana hizmet ediyor. Bir tanesi yeni iş fırsatlarını, yeni coğrafyalarda ne olduğunu belirlememizi sağlıyor. Bir tanesi mevcut işlerimizi geliştirmek, verimli hale getirmek için işe yarıyor. Eee bunun için de enerji verimliliği, operasyonel verimlilikler alanında eee çalışan şirketler var. Yeni startup'lar var. Onlarla işbirlikleri yapıyoruz. Eee, bir yapmak istediğimiz konu da ise burayı stratejik bakmak. Stratejik bakmak derken hangi alanlar geleceğin işi? Onu belirlememiz çok önemli. Eee, oyun alanımız belirli aslında. Enerji ve mobilite. Bununla ilgili adımları attık. Eee, enerji işimizde bir elektrikli şarj işimize girdik. 5 dediğimiz bir firmamız var. Eee, biliyorsunuz biz Türkiye'nin önünde gelen rüzgar santrallerine, kurulu gücüne sahibiz. Onu yanında bu işimizi kurduk. Otomotiv işimizin yanında Borusa Next markamız gelişiyor. Çok hızlı büyüyor. Orada Borsa'nın güveniyle bu pazarı bugüne kadar elde ettiğimiz kazanımlarla işimizi büyütmeye çalışıyoruz. Tabii ki de demin bahsettiğim üzere doğru coğrafyada yeni dinamiklere göre de pozisyon almak bizim geleceğimizi şekillendiren bir şey. Her şeyi de insanın çerçevesinde kuruyoruz. Bunu sadece kurumumuz içinde çalışma arkadaşlarımız değil, müşterimiz de değişiyor. Müşterimizde de kuşaklar değişiyor. Tedarikte de değişiyor. Hepsinin iş yönetim şeklini beraberce kurgulamamız gerekiyor. Bizim yolculuğumuzda tekrar ediyorum belki akılda kalır. Önce insan, öncü ve güvenilir borusan çerçevesinde ilerliyor.

>> Çok teşekkürler. Eee Nuri Bey size döneyim. Size de aynı soru aslında. Eee, Alk Holding'in geleceğini eee, şekillendirecek stratejik kararlar, ajandanızda neler var? Neler yapmayı planlıyorsunuz? Bir 5 10 yıl deyince aslında 5 10 yıl çok zor konuştuk eee bu hızlı dünyada ama hani eee gelecekte en azından taşları yerine koyduğunuzda o taşların altında neler olacak?

>> Aslında ben de çok uzatmayacağım çünkü birinci soruda zaten >> Evet. Sağ olun. gelecek gördüğümüz sektörleri ve içine girdiğimiz sektörleri de söylemiştim size. Eee, sadece iş yapma usulleri ile ilgili eee, birkaç şey eklemek isterim. Eee, birincisi Türkiye'de çok ciddi bir atıl iş gücü var. Bu da kadın istihdamı aslında. Eee, modern sıracılığa girmemizin bir nedeni de bizim bundan 5 yıl önce almış olduğumuz e kadın istihdamını destekleme eee, yönündeki eee, hedeflerden biriydi. O çerçevede eee, modern saracılığa girdik. Eee ve şu anda tarım sektöründe eee ki çalışanlarımızın yaklaşık %80'i kadın çalışanlardan oluşuyor. Gerek beyaz yaka gerek mavi yaka olarak. İkincisi biraz önce de belirtildi eğitim. eee Alarco Tarım Akademisi diye bir dijital platform kurduk ve orada gerek ziraat mühendislerine gerek işçilerimize hem sosyal gelişim, kişisel gelişim hem de teknik eğitimler vermeye başladık. Eee bu eğitimler karşılıksız eğitimler. Yani eee o dijital platformdan herkes yararlanabiliyor aslında. Sadece bizim çalışanlarımız değil. Eee, bir başka şey finansman modelleri. Şu anda tabii Türkiye'de hepimizin en büyük problemi, eee, finansman maliyetleri. O nedenle de finansman, eee, yükünü aşağıya çekebilmek için bazı modeller geliştirdik. Elimizdeki, eee, nakit fazlasını daha farklı şekillerde değerlendirebilir miyiz diye baktık. Eee, bizim gibi geleneksel şirketler her zaman eee, çoğunluk hissedar olmak ister veya hissenin tamamına sahip olmak ister. Biraz daha farklı bir şey yapalım dedik ve eee, gerek private equity gerek public equity de başarılı gördüğümüz sürdürülebilirlik tarafında tarafına çok önem veren şirketlere eee, yatırım yapmaya başladık. yıllık yaklaşık 50 milyon dolar seviyesinde bir bütçe ayırıyoruz. Eee ve eee nakit fazlamızı buralarda değerlendiriyoruz. Eee ayrıca eee yeni girişimciler için bir fonumuz var. Oradan da eee venture capital yatırımları yapıyoruz. Eee, bu şekilde asıl itibariyle biraz önce de söylediğim gibi holding şirketlerin eee, uluslararası bir portföy şirketi olabilme ve, eee, çeşitlendirme yönüne doğru yürümesini sağlıyoruz. Çok teşekkür ediyorum.

Ben >> ben çok teşekkür ediyorum. Zeynep Hanım, eee, sizin, eee, kale grubu olarak gelecek vizyonunuzu neler şekillendiriyor rekabet uyarınca? Kısaca alabilirsem çok sevinirim.

Vallahi ben tabii biraz fazla konuştum galiba demin çoğunu >> şey yaptım aslında söylediğim gibi. Eee açıkçası tabii biz de 2000 hani bundan sonraki vizyonumuza baktığımız zaman eee işte yeni yol haritazımızı konuşuyoruz. Eee eee yani bizim için değişim tabii ki hani sadece değişmek değil. Eee, dolayısıyla hani köklerimizdeki değerleri koruyarak da geleceği yeniden tasarlamak istiyoruz. Güçlü kaslarımızın üzerine gitmeyi istiyoruz. Zaten bakacak olursanız kale grubu öyle her alanda da yer alan bir kurum değil. Yani biz daha odaklı gitmeyi eee seven eee bir grubuz. Dolayısıyla eee sonuçta bir biz İbrahim Bey'den de gelen bir üretim aşkı var bizde. Onu bir şekilde küresel bir oyuncu olmanın gerektirdiği dinamizmle tekrar eee harmanlamaya çalışıyoruz. eee ve tabii ki bir eee hani bir hedefimiz var. Bir portfol değerine ulaşma hedefimiz var. Bunun için de eee daha çok rakamsal bir büyüme değil de eee işte daha çok dayanıklılık ve denge üzerine eee kurulu bir büyümeyi eee hedefledik. Eee ve o yüzden de hani bu mevcut sektörlerdeki dengemizi korurken orada farklı açılımlarla farklı bir oyuncuya dönüşmek eee hedefiyle tabii eee coğrafi yayılımımızı da arttırarak hani küresel risklere daha korunaklı eee karşı korunaklı olmak gibi bir eee şey var. Fırsatlara karşı bir altyapı inşa etme gayreti içerisindeyiz. eee gerektiği zamanda da artık hani şartlar çok değişiyor dediğim gibi. İşte üç ana konu e belirliyor ve üç değişim aynı anda, üç alanda değişim aynı anda oluyor. Dolayısıyla bu bir riset demiştim. eee buna da atıfta bulunarak aslında gerektiği zamanda belki gerekli sektörlerden de çıkışlar yapmak da mümkün olabilir. Eee dolayısıyla hani ülkemizin de gittiği hedef hit programını falan düşündüğünüz zaman zaten daha katma değerli alanlara doğru da gidiliyor. Mevcut eee konvansiyonel sektörlerde de ben katma değerin yaratılacağına inanıyorum. Az önce bahsettiler. Alcon tarım yatırımlarını ben yakından takip ediyorum mesela. Orada da hani teknolojiyle ve şeyle o katma değeri sağlamak mümkün aslında. Eee, dolayısıyla yani bunu böyle hani uçan kaçan sektörler gibi de bakmamak lazım. Yani her sektörde eee, mutlaka bu dönüşüm mümkün. Biz bunu da biraz eee, STK'lar olarak da iş dünyası olarak da anlatmaya çalışıyoruz. Karar vericilere ve politika yapıcılara. Çünkü her alanda mutlaka yeniden okuduğunuz zaman resmi ciddi bir eee katma değeri yaratma fırsatı da doğuyor. E yani sektörlerle çöpe atılan sektörler eee olmamalı bence diye düşünüyorum. O yüzden eee eee geleceği inşa ederken de tabii ki işte herkes gibi hani bir inovasyonu önceliklemek gerekiyor artık. Hani hızlı değişiyor her şey. Eee bu noktada da yaptığımız ufak yatırımlar var. eee dolayısıyla hem Türkiye'de hem yurt dışında bunları da eee dikkate alıyoruz ve işte buradaki hayata geçirme kararımızı işte eee zaten geçen toplantılarımızda da şey yaptık. Eee pekiştirdik. Dolayısıyla eee sadece kendi içimizdeki ARGEle değil, inovasyonla değil, ekosistemdeki girişimlerle de eee buluşmayı eee arzu ediyoruz ve o anlamda da büyüyeceğiz. Eee, dolayısıyla, eee, eee, bu sene ve önümüzdeki işte 3 sene tabii bunlar artık çok kısa vadeli de düşünmek zorunda kalıyoruz bu şeylerde ama hani onaylanan eee, konular genelde teknolojiye odaklı ve geleceği şekillendiren eee, işler olmasında da arzuluyuz. Eee, zaten söylemiştim savunma ve havacılık sektörlerinde hani sadece biz trendi takip etmiyoruz ama onları biraz da öngörmek zorundayız. 87 yılından beri de bu işin içerisindeyiz. Yani burada süpersonik füzelerden antidron sistemlerine kadar yüksek teknoloji gereken alanlarda yetkinliklerimizi gözden geçiriyoruz. Eee o işte bazen önemli fırsatlar çıkarsa onları da değerlendiriyoruz. Bünyemize katıyoruz. Yeni bir şirketi zaten bünyemize kattık. Ankara'da bir şirketi satın aldık. Dolayısıyla Kale Andar kuruldu. Dolayısıyla hani burada daha küresel pazarlarda da bir oyuncu olmanın yolunu açmaya çalışıyoruz. Tabii bütün bunları yapabilmek için hani eee kurumsal yönüşüm ve dönüşümle ilgili şeyler var. Eğitim zaten bahsedildi. Ben insan kaynağının ve kültür dönüşümünü bahsetmiştim. Bunlar zaten bunun bir parçası.

>> dolayısıyla eee grup olarak hani büyüme şirketlerimizi merkeze yetkinliklerimizle de destek veren eee ve dönüşüm ihtiyacı olan şirketlerimizle de daha aktif bir turnound şeyini de başlatmak üzere işte bir yol haritamız var. hani bunu eee izlemek istiyoruz ve eee eee her hani şirketimiz eee yeniden tabii hem portföy rolü hem işte gruba katkısı hem rekabet gücü açısından değerlendiriliyor ve bu çerçevede de eee eee yani rasyonel karar almaya eee gayret ediyoruz. Eee, tabii burada, eee, şartlar da biraz her şeyi belirliyor. Bazen evdeki hesap çarşıya uymuyor ama, eee, en azından o tür planlarımız var ve bunları da, eee, hayata geçirme arzusundayız.

>> Çok teşekkür ediyorum değerli eee, katılımcılara ve bizi dinleyen değerli konuklara. Bir sonraki panelimize geçmek üzere ayrılıyoruz.