Transcription
Chào mừng bạn đến với khóa học viết prompt cho người mới bắt đầu hoàn toàn miễn phí. Tôi là Thái Văn Linh, giám đốc điều hành của Skills bridge, một công ty cung cấp các chương trình đào tạo giúp cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nâng cao kỹ năng chuyên môn, kỹ năng lãnh đạo và xây dựng doanh nghiệp thành công.
Khi nói về việc đầu tư vào một công ty thành công, bạn có biết đâu là thời điểm tốt nhất để đầu tư không? Đúng rồi, ngày hôm qua. Thời điểm tốt thứ hai là ngay bây giờ. Tương tự, khi nói về việc đầu tư vào bản thân, thời điểm tốt nhất để bạn bắt đầu là ngay bây giờ. Và một trong những chủ đề quan trọng nhất mà bạn cần biết là AI. Đừng lo, bây giờ vẫn là một thời điểm tốt để bạn làm bạn với AI và thúc đẩy sự nghiệp của mình.
Vậy, bạn cần bắt đầu như thế nào? Đầu tiên, nếu bạn chưa biết AI là gì và vì sao mình cần làm bạn với AI, thì hãy nhấp vào link ở góc phải màn hình để học khóa học miễn phí "Nhập môn AI" với gần 200.000 học viên đã học trên kênh YouTube này.
Sau khi hoàn tất khóa học, bạn không chỉ giao việc cho ChatGPT, Gemini hay TISIC hiệu quả hơn, mà còn làm việc nhanh hơn với ít nỗ lực hơn. Linh đảm bảo là bạn không cần nhớ bất kỳ câu lệnh mẫu nào mà vẫn tự tin ứng biến với mọi tình huống phát sinh. Để đạt được điều này, chúng ta sẽ đi qua các phần chính bên dưới. Bạn cũng có thể chọn học phần mà mình yêu thích bằng cách nhấn vào các móc thời gian tương ứng nha.
Đầu tiên, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bảy nhiệm vụ nào mà ChatGPT có thể hỗ trợ. Tiếp theo, Linh sẽ hướng dẫn bạn năm yếu tố quan trọng tạo nên một câu prompt hoàn chỉnh. Sau đó, Linh sẽ bật mí từng bước tối ưu tài khoản ChatGPT để ứng dụng này có thể đưa ra những phản hồi nhanh chóng và là đúng ý bạn nhất. Cuối cùng, chúng ta sẽ cùng khám phá ba tư duy quan trọng để nâng cao chất lượng prompt gấp 10 lần. Nên khuyến khích các bạn nên học theo thứ tự được sắp xếp, nhưng nếu có phần nào bạn thấy tò mò, bạn cũng có thể nhấp vào xem trước. Tất cả nội dung đều rất thú vị. Đừng bỏ lỡ nha.
Học viết prompt có khó không? Một chút. Nhưng các bạn yên tâm là nội dung khóa học được thiết kế để bất kỳ ai chưa có nền tảng về công nghệ, những cô chú lớn tuổi vẫn có thể nắm bắt được thông tin một cách dễ dàng. Bây giờ, các bạn hãy nhấn theo dõi kênh Thái Văn Linh Skills bridge và bắt đầu làm chủ kỹ năng viết câu lệnh prompt của mình nha các bạn.
Hãy thử tưởng tượng mình là một người quản lý và có một trợ lý AI bên dưới. Trợ lý này có thể là ChatGPT, Gemini hay Microsoft Copilot. Trong video này, Linh sẽ dùng ChatGPT, nhưng bạn có thể dùng bất cứ công cụ nào quen thuộc với bạn. Trước khi viết prompt để giao việc cho trợ lý AI, Linh muốn các bạn trả lời câu hỏi: Khi giao việc cho người khác, bạn cần lưu ý điều gì?
Có ba yếu tố chính. Đầu tiên là hiểu rõ về kỹ năng và kinh nghiệm của người đó: họ có thể làm gì, họ làm tốt điều gì. Thứ hai, nhiệm vụ nào bạn cần mà họ có thể làm được. Hãy đảm bảo rằng nhiệm vụ được mô tả một cách rõ ràng và cụ thể cho người nghe. Và cuối cùng, bạn cần cung cấp công cụ, thông tin cần thiết cho người đó hoàn thành nhiệm vụ.
Nếu có một điểm khác biệt khi làm việc với AI so với con người, khi làm việc với con người, bạn sẽ cần xác định thêm thời hạn hoàn thành công việc, đồng thời kiểm tra tiến độ công việc để đảm bảo mọi thứ đang diễn ra theo kế hoạch. Khi làm việc với AI, bạn ấy gần như ngay lập tức sẽ phản hồi cho bạn. Vì vậy, bạn chỉ cần nhớ ba yếu tố sau khi phát triển một prompt: một là hiểu năng lực, hai là mô tả nhiệm vụ, và ba cung cấp thông tin.
Bây giờ, chúng ta sẽ thực hiện bước đầu tiên: xác định xem các trường hợp mà bạn có thể dùng ChatGPT để giúp mình làm việc tốt hơn. Đây không phải là những kiến thức cơ bản, mà là nền tảng để bạn xây dựng tư duy với prompt của mình. Nếu bạn đã sử dụng ChatGPT rồi, thì hãy nghe và ôm lại xem bạn đã thực sự hiểu được bao nhiêu phần trăm về những gì ChatGPT có thể làm được. Ngược lại, nếu bạn mới tìm hiểu về ChatGPT, đây là cơ hội để bạn biết những gì mình không biết. Khi đã nắm rõ phần này, Linh tin chắc bạn có thể tận dụng những tính năng hữu ích của nó một cách tối đa.
Trong phạm vi video này, Linh sẽ chỉ ra những khả năng phổ biến nhất mà chúng ta thường gặp trong công việc, đó là: tóm tắt nội dung, phân loại hay sắp xếp văn bản, dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, tạo nội dung theo yêu cầu hoặc viết tiếp nội dung sẵn có (nội dung này có thể là văn bản hoặc các đoạn mã), trả lời câu hỏi, đặt câu hỏi ngược lại cho bạn, và tạo hình ảnh mới.
Bạn có bao giờ cảm thấy công việc cứ chồng chất, email không đọc hết, lịch họp dày đặc, còn báo cáo thì chưa kịp xử lý dù đã làm hết sức? Nhưng thời gian vẫn không đủ và hiệu quả thì rất thấp. Trong khi đó, có những người vẫn hoàn thành công việc đúng hạn, tập trung vào các dự án quan trọng mà không bị cuốn vào những tác vụ nhỏ nhặt. Bí quyết của họ chính là tận dụng AI để làm việc thông minh hơn. Bạn cũng có thể làm được điều này thông qua khóa học "AI Productivity". Đây không phải là khóa học dành cho những chuyên gia công nghệ, mà dành cho bất kỳ ai như bạn và Linh muốn nâng cao hiệu suất làm việc một cách dễ dàng và thực tế.
Dù bạn là nhân viên mới muốn tăng tốc xử lý công việc và gây ấn tượng với sếp, là nhân viên giàu kinh nghiệm muốn tối ưu thời gian tập trung vào dự án quan trọng, hay là một người quản lý mong muốn đội nhóm làm việc hiệu quả hơn mà không cần tăng nguồn lực, khóa học này thực sự dành cho bạn.
Sau khóa học này, bạn sẽ học được cách:
1. Tự động hóa các tác vụ hàng ngày: không còn mất hàng giờ xử lý email, sắp xếp lịch họp hay làm báo cáo thủ công. Với AI, mọi thứ được tối ưu nhanh chóng, giúp bạn tiết kiệm thời gian mà vẫn đảm bảo hiệu quả.
2. Tập trung vào những công việc quan trọng hơn: thay vì bị cuốn vào những việc nhỏ nhặt, bạn sẽ có thời gian để tập trung vào các dự án chiến lược, đóng góp nhiều giá trị hơn cho công ty và tạo dấu ấn trong sự nghiệp.
3. Nâng cao hiệu suất cá nhân và đội nhóm: khi biết cách sử dụng AI, bạn không chỉ làm việc nhanh hơn mà còn giúp nhóm của mình hoạt động hiệu quả hơn, giảm áp lực công việc và tối ưu kết quả.
Hãy nhấn vào link dưới bình luận hoặc phần mô tả để đăng ký khóa học này nha.
Vừa rồi chúng ta đã hiểu biết về những gì mà ChatGPT có thể làm tốt. Bây giờ, chúng ta sẽ mô tả nhiệm vụ và cung cấp thông tin cần thiết cho ChatGPT qua câu lệnh prompt. Đây chắc là điều các bạn muốn biết nhất trong video này đúng không?
Thì một câu lệnh prompt sẽ gồm các phần nào? Điều này cũng tương tự như giao việc cho con người. Có rất nhiều công thức, nhưng các bạn chỉ cần nhớ hai yếu tố cơ bản đó là: đầu vào (input) và đầu ra (output). Đầu vào là những yếu tố mà bạn sẽ cung cấp cho ChatGPT. Đầu ra là những kết quả mà bạn muốn nhận lại. Nghe có vẻ hiển nhiên đúng không? Thật sự nó chỉ đơn giản như vậy thôi.
Bây giờ, Linh sẽ chia nhỏ hơn: đầu vào cần gì và đầu ra cần gì. Có năm thông tin bạn cần nhớ: đầu vào sẽ có nhiệm vụ, dữ liệu cần xử lý và bối cảnh. Hai yếu tố thuộc đầu ra là tiêu chuẩn đầu ra và ví dụ mẫu. Trong bất kỳ một prompt nào, các bạn chỉ cần nhớ công thức đầu vào - đầu ra này.
Trong thực tế, một prompt tốt không cần phải có đủ cả năm yếu tố, nhưng ít nhất bạn cần có một nhiệm vụ để bắt đầu. Sau đó, bạn có thể kết hợp các yếu tố khác nếu cần. Việc kết hợp các yếu tố này như thế nào, chúng ta sẽ nói rõ hơn ở phần phân tích ví dụ mẫu ở cuối video.
Bây giờ, Linh sẽ hướng dẫn bạn phát triển lần lượt năm yếu tố cần có trong một prompt.
Đầu tiên là nhiệm vụ. Ở phần này, bạn có thể yêu cầu ChatGPT thực hiện một hoặc nhiều nhiệm vụ trong khả năng của nó, như chúng ta đã nói ở trên. Phần nhiệm vụ này thường bắt đầu bằng các động từ như: viết, phân loại, tóm tắt, dịch, sắp xếp. Ví dụ: "Dịch đoạn văn sau sang tiếng Anh" hoặc "Tóm tắt nội dung của báo cáo đính kèm".
Phần đoạn văn hoặc báo cáo đính kèm chính là yếu tố thứ hai: dữ liệu đầu vào cần xử lý. Để prompt của mình không quá dài, rối mắt và không mất công khi kéo lên kéo xuống, Linh khuyến khích các bạn tổng hợp phần dữ liệu này trong một file PDF, Word hay hình ảnh đính kèm chuỗi prompt của chúng ta. Nhìn sẽ gọn gàng và cấu trúc hơn. Tất nhiên, nếu bạn chỉ có một đoạn ngắn tầm 100 chữ, thì mình cứ copy vô. Nhưng nếu đoạn text của mình bắt đầu dài từ hai ba đoạn và việc này cứ lặp đi lặp lại, thì các bạn cứ chuyển hết vào một file.
Phần lớn khi viết prompt, chúng ta sẽ dừng ở hai yếu tố: nhiệm vụ và dữ liệu cần xử lý. Nói chung, với những nhiệm vụ cơ bản thì chỉ như vậy là đủ. Nhưng với những nhiệm vụ phức tạp hơn, muốn kết quả cụ thể hơn, bạn cần cung cấp thêm thông tin cho ChatGPT. Nói tóm lại, bạn càng hướng dẫn chi tiết, ChatGPT sẽ đưa ra kết quả càng sát với yêu cầu của bạn. Cứ nghĩ đây là giống bạn làm việc với bạn mới trong đội của mình, bạn càng chi tiết thì bạn mới sẽ hiểu bạn rõ hơn.
Một yếu tố đầu vào cuối cùng nhưng rất quan trọng có thể giúp ChatGPT phản hồi tốt hơn là bối cảnh. Điểm khác biệt giữa ChatGPT và một nhân viên trong nhóm của bạn là gì? Đó là ChatGPT hoàn toàn không biết gì về bạn, công ty của bạn hay dự án bạn đang làm. Nó biết cách làm, nhưng nó không biết làm cho ai, vì sao phải làm, thế nào là đúng, thế nào là sai. Nhiệm vụ của bạn là phải cung cấp các thông tin hoặc bối cảnh bổ sung để ChatGPT đưa ra câu trả lời tốt hơn.
Bối cảnh sẽ bao gồm các thông tin như: nhiệm vụ này xảy ra trong tình huống nào, vai trò của người thực hiện nhiệm vụ đó, hoặc mô tả chi tiết hơn về file dữ liệu đính kèm. Ví dụ: "Bạn là một nhân viên tư vấn sản phẩm cho mẹ và bé có 5 năm kinh nghiệm trong ngành. Công ty bạn sắp ra mắt sản phẩm sữa chua uống cho bé từ 1 tuổi." Hay "Bạn là Trưởng phòng Marketing của công ty Skills Bridge. Đây là công ty đào tạo, cung cấp các chương trình phát triển kỹ năng cho các bạn trẻ, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng các công ty đa quốc gia."
Đây là hộp học hỏi. Ngoài việc cung cấp bối cảnh trong từng prompt, cũng có một tính năng giúp bạn mô tả bối cảnh chung và yêu cầu kết quả đầu ra mong muốn của mình, đó là tính năng miễn phí "Customize ChatGPT" (tùy chỉnh ChatGPT). Để truy cập vào tính năng này, bạn hãy nhìn vào góc trên bên phải giao diện ChatGPT, chọn avatar của bạn, sau đó chọn "Customize GPT". Một cửa sổ sẽ hiện ra, yêu cầu bạn trả lời hai câu hỏi để giúp ChatGPT cung cấp câu trả lời tốt hơn.
Khi bạn nhấp vào "Update information", một vài gợi ý sẽ được đưa ra để bạn tham khảo. Đầu tiên, bạn muốn ChatGPT biết gì về bạn? Gợi ý là: bạn sống ở đâu, công việc của bạn là gì, sở thích và đam mê của bạn là gì, bạn có thể nói về những chủ đề nào hàng giờ liền, một số mục tiêu của bạn là gì. Nghe có vẻ hợp lý và chi tiết. Tuy nhiên, bạn không nên điền tất cả các thông tin này, vì sao? Bởi vì giới hạn chỉ có 1500 ký tự và tính năng "Customize GPT" sẽ áp dụng cho toàn bộ tài khoản ChatGPT của bạn. Do đó, bạn chỉ nên cung cấp các thông tin liên quan đến phần lớn nội dung đoạn chat, tập trung vào các ý tổng quan.
Vậy bạn nên viết gì trong hộp "Customer Instructions" này? Hãy nhớ rằng mục tiêu là bạn muốn ChatGPT cung cấp các câu trả lời liên quan đến bạn. Vì vậy, Linh thấy chỉ cần ba điều:
1. Tôi là ai trong công việc.
2. Tôi là ai ngoài công việc.
3. Tính cách nổi bật và chủ đề yêu thích của tôi là gì.
Cho ví dụ với Linh: "Tôi là người sáng lập và giám đốc điều hành của công ty Skills Bridge. Đây là công ty đào tạo, cung cấp các chương trình phát triển kỹ năng cho các bạn trẻ, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng các công ty đa quốc gia. Tôi có gần 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, tiếp thị và vận hành."
Nếu chỉ nhập thông tin về Linh trong công việc như ở trên, Linh nhận thấy hầu hết các câu trả lời sẽ có nội dung liên quan đến đào tạo và giáo dục, kể cả khi Linh hỏi về sản phẩm mới hoặc thông tin cập nhật trên thị trường. Vì vậy, Linh sẽ bổ sung thêm mô tả về Linh ngoài công việc và chủ đề yêu thích của mình. Ví dụ như: "Tôi là mẹ của hai bé gái 4 tuổi và 8 tuổi. Tôi có hơn 2,5 triệu người theo dõi trên các kênh mạng xã hội. Tôi thích chia sẻ những nội dung truyền cảm hứng và chỉ ra cách làm cụ thể để giúp người xem cải thiện công việc, sức khỏe, tài chính và cuộc sống của mình."
Sau khi thêm mô tả này, tất cả các câu trả lời có xu hướng vui vẻ và tích cực hơn, đặc biệt là khi Linh yêu cầu ChatGPT viết nội dung mới.
Tiếp theo là khung thứ hai: bạn muốn ChatGPT phản hồi như thế nào? Câu hỏi gợi ý là: ChatGPT nên trả lời trang trọng hay thoải mái, ở mức độ nào, phản hồi nên dài hay ngắn, bạn muốn được xưng hô ra sao, ChatGPT có nên phát biểu quan điểm hay giữ ý kiến trung lập. Linh đánh giá những thông tin này thích hợp cho một prompt cụ thể hơn là ở phần tùy chỉnh chung như thế này.
Vậy thì ở phần này, bạn sẽ viết gì? Vì đầu ra của ChatGPT thường là văn bản, nên chúng ta sẽ cần định hình phong cách trả lời, giọng điệu, cách diễn đạt của kết quả trả về. Ở đây có ba trường hợp:
Trường hợp thứ nhất: Nếu bạn biết phong cách trả lời của mình là gì, ví dụ thích ngắn gọn, xúc tích, giọng văn hài hước, thông minh, thì bạn có thể điền thẳng vào khung.
Trường hợp hai: Bạn đã có rất nhiều bài viết rồi, nhưng bạn chưa biết cụ thể phong cách viết của mình là gì. Hãy copy tất cả những bài blog, kịch bản bài đăng Facebook hay nhất của bạn vào một file Word. Sau đó, vào ChatGPT, viết một prompt yêu cầu nó phân tích các bài viết trong file đính kèm. Ví dụ như: "Đính kèm là các bài viết của tôi. Hãy phân tích chi tiết về phong cách trả lời, giọng điệu của tôi trong các bài viết trên." Sau đó, bạn sao chép toàn bộ thông tin ChatGPT đưa ra vào khung tùy chỉnh câu trả lời. Hãy chọn những ý mà bạn thấy hợp với phong cách trả lời của bạn, ý nào bạn không thích thì có thể xóa đi.
Trường hợp Thứ Ba: Bạn không có nhiều bài viết hoặc bạn cũng không quá thích các bài viết của mình. Lúc này cần làm gì? Hãy kiếm một tác giả, một người sáng tạo nội dung, hoặc những bài viết mà bạn yêu thích và muốn bắt chước phong cách của họ. Hãy gom tất cả những nội dung đó vào một file Word, sau đó đính kèm file Word vào ChatGPT và thực hiện các bước như ở trường hợp hai.
Ok, vậy là bạn đã cho ChatGPT biết bối cảnh và yêu cầu đầu ra chung của mình. Bây giờ, bạn chỉ cần chọn "Enable for new chats" để bắt đầu áp dụng. Sau đó nhấn "Save" để lưu lại. Trước khi chúng ta đi tiếp, nếu bạn thấy những thông tin mà Linh chia sẻ hữu ích, hãy đăng ký kênh để ủng hộ Linh nha. Lời cổ vũ và góp ý của các bạn cũng là động lực để Linh và đội ngũ chia sẻ thêm nhiều thông tin hữu ích khác.
Vậy là chúng ta đã học về ba yếu tố ở phần đầu vào (input) của một prompt. Tiếp theo, chúng ta sẽ nói về hai yếu tố đầu ra là tiêu chuẩn đầu ra và ví dụ mẫu.
Ở phần tiêu chuẩn đầu ra này, bạn cần quan tâm đến ba tiêu chí: phong cách trả lời, định dạng và giới hạn. Phần phong cách trả lời, Linh đã hướng dẫn ở trên. Nếu bạn muốn một phong cách hay giọng điệu mới khác với nội dung trong phần "Customize GPT", hãy làm theo các bước tương tự để tìm ra phong cách trả lời mới. Nếu muốn nhấn mạnh phần phong cách trả lời trong prompt, các bạn có thể sao chép lại đoạn mô tả từ "Customize GPT". Nếu không, bạn có thể bỏ qua phần phong cách trả lời này.
Ở phần định dạng, bạn có thể yêu cầu ChatGPT trình bày câu trả lời theo định dạng mà bạn thấy dễ đọc nhất. Đó có thể là dạng danh sách có đánh số, sử dụng heading, subheading, viết hoa tiêu đề, trình bày dưới dạng bảng, dạng mã lập trình. Nói chung là tất cả những yếu tố nào giúp cho bạn có thể cấu trúc thông tin và đọc lướt câu trả lời của ChatGPT một cách nhanh chóng.
Tiêu chuẩn đầu ra thứ ba là những giới hạn. Có bốn nhóm giới hạn:
Giới hạn mà các bạn dễ thấy nhất là số lượng từ của câu trả lời. Ví dụ: một câu trả lời tối đa 30 chữ, 50 chữ, hay một bài blog 800 chữ.
Giới hạn thứ hai là nguồn thông tin. ChatGPT sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn với hàng tỷ tham số, vì vậy nó có thể đưa thông tin sai hoặc tự tạo ra nội dung mới. Bạn có thể yêu cầu trong prompt là "Chỉ trả lời bằng cách sử dụng các nguồn đáng tin cậy và trích dẫn các nguồn đó" hoặc yêu cầu ChatGPT "Chọn ít nhất một trích dẫn có liên quan từ file đính kèm để chứng minh cho quan điểm đưa ra".
Giới hạn thứ ba là độ tuổi hay trình độ của người đọc. Ví dụ, bạn có thể yêu cầu ChatGPT giải thích chủ đề này cho một doanh nhân, một em bé 5 tuổi, hoặc một người chưa biết gì về công nghệ.
Giới hạn thứ tư là giới hạn hiểu biết của AI. ChatGPT có nguồn dữ liệu lớn nhưng không phải tất cả. Bạn có thể nói với ChatGPT là "Hãy trả lời những câu hỏi sau nếu bạn biết câu trả lời. Nếu không, hãy nói là bạn không biết." Điều này sẽ tránh việc ChatGPT bịa ra những câu trả lời thiếu chính xác hay không có thật.
Yếu tố thứ năm cũng là yếu tố cuối cùng cần có trong một prompt là ví dụ mẫu. Phần này sẽ liên quan đến ba khái niệm là Zero-shot learning, One-shot learning và Few-shot learning. Nói một cách đơn giản, đây là ba kỹ thuật học máy cho phép mô hình học tập hiệu quả với một lượng nhỏ dữ liệu. Trong đó, Zero-shot learning cho phép mô hình thực hiện một nhiệm vụ mà không cần bất kỳ ví dụ nào trước đó. One-shot learning yêu cầu mô hình học từ một ví dụ mẫu để thực hiện nhiệm vụ. Và Few-shot learning thì cho mô hình một vài ví dụ để học và thực hiện nhiệm vụ.
Các bạn còn nhớ câu lệnh prompt khi tạo một bảng ghi chép cuộc họp trong tập "Tự động hóa việc ghi chép trong cuộc họp" không? Câu prompt này áp dụng mô hình One-shot learning, nghĩa là bạn sẽ cho ChatGPT một ví dụ mẫu cụ thể là cấu trúc của một biên bản ghi chép cuộc họp để học theo. Khi đó, ChatGPT sẽ trả về cho bạn một bảng ghi chép có cấu trúc chi tiết như bạn mong muốn.
Ngược lại, trong mô hình Zero-shot learning, bạn không cho ChatGPT một ví dụ mẫu nào. Lúc này, câu prompt của bạn chỉ đơn giản là: "Từ file đính kèm, hãy tạo bản ghi chép cuộc họp dưới dạng bảng." Vì không có ví dụ mẫu, ChatGPT sẽ tự tạo một bản thông tin bất kỳ từ những gì nó đã học được trước đó.
Với mô hình Few-shot learning, bạn có thể đính kèm thêm một vài biên bản cuộc họp mà bạn đã thực hiện trước đó. Câu prompt lúc này sẽ là: "Từ file đính kèm tên Meeting Script A, hãy tạo bảng ghi chép cuộc họp dưới dạng bảng theo cấu trúc của ba file đính kèm Meeting Note B, Meeting Note C, Meeting Note D. Đặc biệt nhấn mạnh các sự kiện, vấn đề, câu hỏi." ChatGPT sẽ học từ các biên bản được đính kèm và trả về một biên bản cuộc họp với cấu trúc tương tự các ví dụ mẫu mà bạn đã chia sẻ.
Nói tóm lại, bạn đưa ra ví dụ mẫu càng cụ thể, ChatGPT càng trả về kết quả sát với mong đợi của bạn.
Bây giờ, chúng ta sẽ bước vào phần thực hành. Linh rất hào hứng chia sẻ phần này. Các bạn hãy cùng Linh phân tích một câu trong video "Tự động hóa việc tạo size thyc". Cách làm là chúng ta sẽ chia nhỏ và xác định xem prompt này bao gồm những yếu tố nào trong năm yếu tố cần có của một prompt. Ôn lại năm yếu tố đó là: nhiệm vụ, dữ liệu cần xử lý, bối cảnh (cho thông tin đầu vào), tiêu chuẩn đầu ra và ví dụ mẫu.
Ở đây, Linh đã xác định từng yếu tố tạo thành prompt như các bạn có thể thấy. Trong năm yếu tố prompt này, chỉ không có phần dữ liệu cần xử lý. Việc hiểu được từng yếu tố trong prompt như thế này giúp gì cho bạn? Thứ nhất, bạn sẽ hiểu được ý đồ của người viết prompt: người viết muốn thực hiện nhiệm vụ gì, bối cảnh thực hiện nhiệm vụ như thế nào, các yêu cầu đầu ra cụ thể ra sao, có ví dụ mẫu hay không. Tất cả đều rất rõ ràng, rất cấu trúc.
Thứ hai, khi đã hiểu logic của prompt này, bạn có thể điều chỉnh nó theo nhu cầu của mình. Ví dụ như bỏ bớt các yếu tố không cần thiết với bạn, bổ sung thêm các yếu tố khác, hoặc thay đổi thông tin trong prompt.
Và cuối cùng, điều quan trọng nhất là bạn không cần nhớ hay học thuộc một prompt nào cả, bởi vì bạn đã nắm rất rõ logic của một prompt. Khi gặp tình huống tương tự, bạn có thể dễ dàng phát triển một câu prompt cho riêng mình, ví dụ như viết dàn ý cho một ebook, một chuỗi email, một chuỗi blog. Linh tin chắc sau video này, các bạn sẽ không nhìn câu lệnh prompt mơ hồ như trước đây. Bây giờ, bạn đã có một "công cụ" mới để đánh giá các prompt một cách có logic, cấu trúc hơn.
Các bạn hãy nhớ rằng, cũng như mọi việc khác, có công mài sắt, có ngày nên kim. Vì vậy, hãy luyện tập thường xuyên để tăng khả năng viết prompt của bạn và quan trọng hơn là nhanh chóng có được kết quả mà bạn cần để gây ấn tượng với sếp và thăng tiến trong công việc.
Khi đi học, tất cả chúng ta được dạy mình nên trả lời đúng nhiều câu hỏi nhất trong thời gian ngắn nhất. Người giỏi nhất là người có câu trả lời chính xác nhất. Mọi người đồng ý phải không? Với sự xuất hiện của các công cụ AI như ChatGPT, cuộc chơi đã thay đổi hoàn toàn. Thay vì là người trả lời giỏi nhất, bây giờ bạn phải là người hỏi giỏi nhất. Bạn phải hỏi đúng cách để AI làm việc cho bạn. Hay nói cách khác, chất lượng công việc của bạn phụ thuộc nhiều hơn vào cách bạn ra lệnh cho AI.
Nhưng làm thế nào để thay đổi từ người trả lời giỏi thành người hỏi giỏi? Bạn đã sẵn sàng để dẫn đầu trong thời đại mới của AI chưa? Bước đầu tiên cần làm là thay đổi tư duy. Vì sao trong các video Linh luôn bắt đầu bằng tư duy chứ không đi thẳng vào cách làm cụ thể? Bởi vì Linh muốn chúng ta có thể giải quyết mọi vấn đề phát sinh. Các bạn còn nhớ mình làm thế nào để đạt điểm cao khi đi học không? Tập giải nhiều đề thi nhất có thể, phải không? Bạn giải hàng trăm đề thi ở nhà với hy vọng là khi bước vào phòng thi, bạn sẽ không bao giờ bị bất ngờ, bởi vì tất cả các dạng bài, tất cả các câu hỏi đã được bạn làm đi làm lại nhiều lần. Đúng là làm như vậy thì bạn sẽ được điểm cao. Nhưng cách làm này có hiệu quả khi đi làm không? Rất tiếc là không. Bạn có biết trước dịch COVID-19 sẽ xuất hiện không? Bạn có tính trước ngày mai sẽ có điều bất ngờ gì xảy ra với doanh nghiệp của mình không? Bạn không biết. Và cũng không thể biết được tất cả. Điều bạn cần làm là rèn cho mình một bộ tư duy tốt để linh hoạt giải quyết được các vấn đề chưa từng thấy trước đó.
Vậy khi làm việc với ChatGPT, ba tư duy nền tảng nào sẽ giúp bạn đặt câu hỏi thông minh hơn? Trước khi chúng ta đi tiếp, nếu bạn muốn tìm kiếm một kênh thông tin tin cậy để giúp bạn học những mẹo hay nhất để cải thiện cuộc sống của mình, hãy đăng ký kênh Thái Văn Linh Skills Bridge. Linh và Skills Bridge sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức mới nhất từ các chuyên gia hàng đầu và các lời khuyên thực tế để bạn có thể phát triển sự nghiệp, gia tăng tài chính, mở rộng các mối quan hệ và nâng cao sức khỏe của mình.
Đầu tiên là tư duy cá nhân hóa. Thông tin mà bạn muốn nhận được từ ChatGPT. Hãy tưởng tượng, nếu mô tả về chiếc máy tính Macbook cho một em bé 5 tuổi, một nhân viên thiết kế đồ họa và một bạn làm phòng kỹ thuật, bạn có nói cùng một nội dung không? Tất nhiên là không, đúng không? Với mỗi người nghe khác nhau, chúng ta sẽ có cách phản hồi khác nhau. Tương tự như vậy, nếu bạn cung cấp thêm thông tin về bản thân, ChatGPT sẽ điều chỉnh câu trả lời dựa vào mức độ hiểu biết và mối quan tâm của bạn tốt hơn.
Các bạn có thể thấy ở đây, nếu bạn là một em bé 5 tuổi, ChatGPT sẽ mô tả Macbook tương tự như chiếc iPad có bàn phím và màn hình lớn hơn. Nếu bạn là thiết kế đồ họa, nó sẽ nhấn mạnh về độ sắc nét của màn hình Retina. Và nếu bạn là dân kỹ thuật, nó sẽ nói về cấu hình của máy. Nói tóm lại, để nhận được câu trả lời cụ thể cho tình huống của mình, hãy cá nhân hóa câu hỏi hay câu lệnh prompt của bạn. Làm sao làm được điều này? Hãy nhớ lại cấu trúc của một câu prompt mà chúng ta đã tìm hiểu trong tập trước. Một prompt sẽ bao gồm năm yếu tố chính, và để cho ChatGPT điều chỉnh câu trả lời cá nhân hóa hơn, bạn cần cung cấp thêm bối cảnh cho nó. Nếu bạn chưa biết về khái niệm này, hãy nhấp vào link ở góc phải màn hình để xem nha. Đây là một tập rất quan trọng, cung cấp cho bạn một nền tảng vững chắc để hiểu cốt lõi của một prompt. Các bạn nhớ xem nhé.
Ok, tiếp theo, hãy xem ví dụ của việc cá nhân hóa prompt bằng việc bổ sung bối cảnh. Trường hợp đầu tiên, thay vì hỏi ngắn gọn "Làm thế nào để cải thiện chiến lược tiếp thị?", Linh sẽ nói với ChatGPT là: "Tôi đang làm việc cho một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ giáo dục. Chúng tôi sắp ra mắt một ứng dụng học tiếng Anh cho trẻ em từ 5 đến 8 tuổi. Làm thế nào để cải thiện chiến lược tiếp thị nhằm thu hút phụ huynh và giáo viên?"
Hai câu hỏi này có gì khác nhau? Hãy xem kết quả mà ChatGPT trả về. Các bạn có thể thấy là ở câu prompt thứ hai, chúng ta được đề xuất hướng hành động cụ thể hơn, thay vì chỉ nói chung chung là "tạo nội dung có giá trị để thu hút và giữ chân khách hàng". ChatGPT cho bạn biết rõ nội dung có giá trị đó là gì: đó là blog, video, ebooks về lợi ích của việc học tiếng Anh sớm và các ứng dụng mà bạn có thể hỗ trợ quá trình học tập này.
Trường hợp thứ hai, khi yêu cầu ChatGPT tóm tắt bất kỳ nội dung nào, ví dụ một bài báo cáo trên ngành, đừng chỉ nói "hãy tóm tắt nội dung đính kèm". Bạn nên nói: "Hãy tóm tắt nội dung đính kèm và chỉ ra năm nội dung hữu ích nhất cho tôi với vai trò là [ABC gì đó]". Vai trò này có thể là chức danh chuyên môn hay trách nhiệm trong công việc của bạn. Như ở đây, Linh sẽ nói là: "Hãy tóm tắt nội dung đính kèm và chỉ ra năm nội dung hữu ích nhất cho tôi với vai trò là Trưởng phòng Marketing của một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực thời trang may đo cho người trên 50 tuổi."
Các bạn có thể thấy ở đây, Linh đã nhận được một vài đề xuất hành động. Từ đó, Linh sẽ tiếp tục hỏi sâu hơn về những đề xuất mà Linh quan tâm. Những đề xuất của ChatGPT có hữu ích không? Có lúc có, có lúc không. Chúng ta sẽ cần lọc chọn để đưa ra quyết định. Nhưng nó tốt, vì ít nhất ChatGPT có thể đề xuất những điều mà bạn chưa biết. Đó là điều giúp bạn học hỏi. Điều quan trọng ở đây, bạn cần nhớ là hãy tập thói quen cá nhân hóa câu lệnh prompt của mình bằng cách bổ sung bối cảnh để ChatGPT đưa ra câu trả lời phù hợp hơn với bạn.
Tư duy thứ hai, cũng là tư duy mà Linh luôn nhắc đi nhắc lại nhiều lần, đó là bạn chưa biết những gì mình chưa biết, và mỗi ngày đều là câu hỏi mới để khám phá thêm. Thay vì là người luôn hỏi ChatGPT, tại sao không thử hỏi ngược lại nó? Một sai lầm mà phần lớn mọi người mắc phải là muốn có một câu trả lời hoàn hảo ngay từ prompt đầu tiên. Làm sao làm được điều này? Khi giao việc cho một người khác, nếu bạn muốn người đó làm đúng yêu cầu của mình, thì yêu cầu của bạn phải rất cụ thể và chi tiết, và bạn phải cung cấp đủ tài liệu, công cụ để người đó thực hiện. Thấy là cần rất nhiều nỗ lực, đúng không? Chắc bạn nào đang làm quản lý cũng biết, giao việc cho người khác là không dễ và thường xảy ra hiểu nhầm.
Vậy có cách nào đơn giản hơn mà không mất nhiều công sức của bạn không? Tin mừng là có đó là bổ sung thêm một câu vào cuối prompt. Đầu tiên, và câu này Linh cũng đề xuất bạn đưa ra khi giao việc cho team của mình, đó là: "Bạn cần thông tin gì để đưa ra câu trả lời tốt hơn?". Hãy hỏi ba câu hỏi. Ở đây, nên chọn ba câu vì ít hơn thì không đủ chi tiết, nhưng nhiều hơn thì ChatGPT có thể đặt ra những câu hỏi dư thừa. Nói chung là không có một con số nào cụ thể, nếu muốn chi tiết, bạn có thể tăng số lượng câu hỏi lên năm, bảy câu và đào sâu hơn với phần nào mình quan tâm.
Ok, thực hành nha. Chúng ta sẽ dùng lại câu prompt hỏi cách cải thiện chiến lược tiếp thị ở phần đầu video. Linh sẽ bổ sung thêm câu hỏi ngược mà chúng ta vừa học. Hãy xem cách ChatGPT trả lời. Thấy là ba câu hỏi mà ChatGPT đưa ra cũng khá tốt đúng không? Linh sẽ thử trả lời ngắn gọn. Khi nhìn hai câu trả lời này, cảm giác là câu trả lời có câu hỏi ngược sẽ thực tế hơn nhiều. Chúng ta thấy rõ là trong chiến lược đề xuất đã có một nhóm khách hàng cụ thể, một sản phẩm với tính năng cụ thể và các kênh truyền thông cụ thể.
Ok, từ hôm nay, mỗi khi mở đầu một cuộc trò chuyện nào với ChatGPT, các bạn nhớ bổ sung ở cuối prompt câu sau: "Bạn cần thông tin gì để đưa ra câu trả lời tốt hơn? Hãy hỏi ba câu hỏi." Nhắc lại một lần nữa nha: "Bạn cần thông tin gì để đưa ra câu trả lời tốt hơn? Hãy hỏi ba câu hỏi." Để mình không quên, thì các bạn hãy gõ câu này vào phần bình luận để tất cả chúng ta đều ghi nhớ và học thuộc nó nha các bạn. Các bạn có thể gõ nhiều lần, nhiều đến mức mình sẽ không thể quên được.
Bây giờ, chúng ta sẽ đến với tư duy thứ ba, đó là tư duy phản biện. Có một ý tưởng tốt, một câu trả lời tốt thì rất hay, nhưng đó là bạn thấy hay. Nó mới chỉ là một góc nhìn. Tư duy phản biện cho phép bạn thách thức những ý tưởng mới, đặt từng ý tưởng trước mặt như một khối Rubik và xoay nó theo nhiều chiều. Linh nhớ khi còn trẻ, có những lúc Linh đã dành cả tuần để nghiên cứu và phân tích một dự án, và sau nhiều ngày suy nghĩ, Linh đã chọn một giải pháp và liệt kê tất cả các ưu điểm và nhược điểm. Thì lúc đó, Linh rất tự tin vào ý tưởng của mình. Nhưng sau khi ngồi xuống với sếp, chỉ trong 10 phút là sếp đã chỉ ra tất cả hỏng trong phân tích của Linh. Ước gì Linh đã có công cụ để đóng vai trò là sếp để Linh có thể tập thuyết phục nó. Và giờ, khi Linh là giám đốc điều hành, khi Linh có ý tưởng đang cân nhắc, thì Linh phải đi thuê người tư vấn để giúp Linh suy nghĩ sâu hơn. Ước gì có công cụ miễn phí mà có thể đóng vai trò chuyên gia và phản biện cùng Linh. Giờ cả hai điều ước đó đều đã thành hiện thực.
Dù bạn là nhân viên hay là chủ doanh nghiệp, bạn nên dùng ChatGPT để giúp bạn tăng tư duy phản biện. Khi bạn có một ý tưởng, hoặc khi bạn nhận được một câu trả lời từ ChatGPT, hãy thử hỏi lại nó: "Đóng vai trò là một nhà phê bình nghiêm khắc, hãy đánh giá ý tưởng này hay câu trả lời này và thuyết phục tôi tại sao nó tốt hoặc không tốt."
Trở lại với ví dụ về cách cải thiện chiến lược tiếp thị, ChatGPT đã đề xuất một vài ý tưởng cho chúng ta. Giả sử Linh thấy ý tưởng chương trình dùng thử miễn phí khá thú vị và Linh đang cân nhắc để thực hiện. Linh sẽ yêu cầu ChatGPT đánh giá ý tưởng này. Ở đây, ChatGPT chỉ ra ba điểm tốt và ba điểm hạn chế của ý tưởng trên. Thấy là khá tốt. Sau đó, ChatGPT còn tiếp tục đề xuất cách để tăng hiệu quả chương trình, và bạn có thể dựa vào các phân tích nhận được để suy nghĩ sâu hơn. Đó là khi bạn chỉ có một ý tưởng. Nếu bạn có nhiều ý tưởng hay lựa chọn thì sao? Tất nhiên, bạn cũng có thể hỏi ChatGPT để nó đưa ra đánh giá và lựa chọn cho bạn tham khảo. Đây là một kỹ thuật mà chúng ta đã thực hành trong tập "Chiến lược luyện tập phỏng vấn với ChatGPT". Các bạn còn nhớ case study về Hoàng, một Senior Digital Marketing Executive đang tìm kiếm công việc mới không? Hoàng đã dùng ChatGPT để phân tích CV của bản thân và mô tả công việc của rất nhiều công ty. Sau đó, Hoàng nhờ ChatGPT tiếp tục đánh giá công ty mà mình nên ứng tuyển vào. Nếu bạn muốn xem lại video trước với ví dụ của Hoàng, hãy nhấn vào link ở góc phải màn hình nha.
Bây giờ, hãy phân tích prompt mà Hoàng đã dùng. Hoàng đã yêu cầu ChatGPT chọn ra hai công ty tiềm năng nhất, sau đó phân tích vì sao vị trí đó phù hợp với Hoàng và định hướng phát triển của bạn ấy. Nhưng các bạn có thể thấy, dựa vào những phân tích của ChatGPT, Hoàng sẽ có thêm thông tin và lý lẽ để ra quyết định. Đây là một tư duy rất quan trọng mà bạn có thể áp dụng rất nhiều vào công việc và cuộc sống của mình. Hãy thực hành thường xuyên nha.
Khi thành lập Skills Bridge, Linh và đội ngũ thật sự tin rằng kỹ năng nào cũng học được và kỹ năng nào cũng dạy được. Tương tự, việc chuyển từ người trả lời giỏi sang người hỏi giỏi là hoàn toàn khả thi. Điều quan trọng là bạn phải bắt đầu, bắt đầu thay đổi tư duy, bắt đầu áp dụng cách làm mới vào công việc của mình, và bắt đầu chia sẻ điều mình biết cho những người khác. Các bạn nhớ đăng ký kênh Thái Văn Linh Skills Bridge để không bỏ lỡ các video hàng tuần của Linh nha. Nếu có câu hỏi nào về ba tư duy trên hoặc có chủ đề nào mà bạn muốn Linh nói đến, hãy gửi bình luận bên dưới. Hẹn gặp bạn trong video tiếp theo.