Transcription
Bu haftaki dersimize birkaç soruyla başlayalım. Sizce bir futbolcu çok iyi orta açmasına ve depar atmasına rağmen maçlarda takımıyla uyumlu hareket etmiyorsa bu oyuncuya çok iyi futbolcu denebilir mi? Veya programlama becerisi çok iyi olan bir bilgisayar programcısı yapması gereken işleri hep zamanından geç teslim ediyorsa hala iyi bir programcı mıdır? Bu sorulara bu dersin sonunda geri döneceğiz.
Bugün sizlerle teknik beceriler ve ince beceriler hakkında konuşacağız. Geçen hafta kişisel özelliklerimizden bahsederken beceri kavramını açıkladığımızı ve beceri kavramının önemi üzerine konuştuğumuzu hatırlarsınız. Bu hafta becerileri daha yakından tanımak için mercek altına alıyoruz. Bu dersin sonunda teknik ve ince beceriler konusunda oldukça bilgi sahibi olacağınızı düşünüyoruz.
Öncelikle bilgilerimizi tazeleyelim ve beceri kavramını kısaca hatırlayalım. İngilizce derslerinde de karşılaşmış olduğunuzu tahmin ettiğimiz ve bundan sonra da karşınıza çıkacak olan skill yani beceri kavramını görevleri doğru bir şekilde yerine getirebilmek için gerekli ve pratik yoluyla gelişime açık olan, ölçülebilir ve gözlemlenebilir özellikler olarak tanımlamıştık. Beceri konusunda dikkatinizi çekmek istediğimiz noktalardan biri pratik uygulama ve çalışmayla becerilerimizin geliştirilebilir olması. Kişisel özelliklerde bahsettiğimiz diğer bir konu olan bilginin ve aynı zamanda yeteneğin beceriyle desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak beceri gelişiminin önemine değindik. Bu kadar önem verilen bir konu olması nedeniyle becerileri daha yakından tanımak gerektiğini düşünüyoruz.
Becerinin tahmin edeceğiniz üzere kapsamı çok geniş. Takım çalışmalarında iyiyim. İngilizce metin yazabiliyorum. Klavyede hızlı yazı yazabiliyorum. İnsanları kolayca ikna edebiliyorum. Web tasarımı yapabiliyorum. Piyano çalabiliyorum. İyi yemek yapabiliyorum. Empati kurabiliyorum. Zamanımı iyi yönetebiliyorum. Rusça konuşabiliyorum. Listeyi istediğimiz kadar uzatabiliriz. Bu listeyi incelediğimizde sizce bu beceriler her yönüyle aynı mı yoksa bazı özellikler bakımından birbirinden ayrılıyor mu? Modülün adından yola çıkarsak fark edeceğiniz gibi bu beceriler bazı özelliklerine göre farklı kategorilere ayrılıyor.
Beceriyi iş hayatı bağlamında düşündüğümüzde iki temel kategoriye ayırıyoruz. Bu kategoriler, teknik beceriler ve ince beceriler. Peki sizce bu becerilerden hangileri teknik beceriler, hangileri ince beceriler?
Teknik beceriler aslında ismiyle uyumlu bir kategoriyi temsil ediyor. Teknik beceriler belirli bir alana özgü görev ve sorumlulukları yerine getirmenizi ve üstesinden gelmenizi sağlayan becerilere denilmektedir. Bu beceriler genellikle araçların, ekipmanların veya yazılımların kullanımı gibi belirli görevlere ve süreçlere odaklanır. Mesela bilgisayar programası, veri analizi, ofis programlarının kullanımı, proje yönetimi gibi beceriler farklı alanlara özgü teknik beceri örnekleridir. Yani örneklerden de yola çıkarsak teknik beceriler temel olarak belli işler ve meslekleri yapabilmek için gerekli olan becerilerdir. Örnek vermek gerekirse bir aşçı için yemek yapma, bilgisayar programcısı için programlama, akademisyen için araştırma yapma becerisi teknik becerilerdir. Bir meslekte uzmanlaşabilmek için ilgili meslekteki teknik becerilerinizi geliştirmeniz gereklidir. Teknik beceriler mesleki eğitim ve kurslarla veya iş başında öğrenilebilir ve geliştirilebilir. Teknik beceri gelişiminde üniversite eğitimi ile edindiğiniz teorik bilgi pratikle desteklenir. Bir önceki hafta bilgi ve becerinin birbirini desteklemesi gerektiğinden söz etmiştik. Teknik becerilerde bilgi ve beceri arasındaki bu ilişkinin daha belirgin olduğunu görüyoruz.
Biraz önce ekrana gelen becerilere geri dönerek hangilerinin teknik beceri olduğunu birlikte görelim. İngilizce metin yazabilme, klavyede hızlı yazı yazabilme, web tasarımı yapabilme, iyi yemek yapabilme, piyano çalabilme, Rusça konuşabilme becerilerini teknik beceriler olarak değerlendirebiliriz. Her işin kendine özgü gerekli teknik becerileri vardır. İyi bir bilgisayar programcısı olmak için iyi yemek yapmanız gerekmez. Tabii biz size güzel yemek yapmayın demiyoruz. Hobi olarak yine yapın. Ev arkadaşlarınızı mutlu edin.
Önceden bir işte başarılı olmak için gerekli tek beceri türünün teknik beceriler olduğu düşünülürdü. Örneğin aşçıysanız iyi yemek yapmanız yeterliydi. Ancak bu anlayış zamanla değişti. Artık bir meslekte başarılı olmanın tek bileşeninin teknik becerileri geliştirmek olmadığı, bununla beraber ince becerilerin de iş hayatında çok önemli olduğu anlaşılmış durumda.
Şimdi beraber ince becerilere göz atalım. İnce beceriler kavramını daha önce duymadıysanız belki soft skill kavramını duymuş olabilirsiniz. İki kavram da size yabancıysa zihninizde pek bir şey canlanmadığını tahmin edebiliyoruz. İsmiyle ince becerilerin ne olduğunu anlamak teknik becerilerde olduğu kadar kolay değil. Merakınızı artırdığımıza göre şimdi ince becerilerin ne olduğu üzerine konuşabiliriz.
İnce beceri yani teknik olmayan beceri veya insani beceri. İş hayatında gereksinim duyulan fakat herhangi bir işe veya mesleğe özgü olmayan beceriler olarak tanımlanabilir. Akademik kaynaklar ince becerilerin yalnızca işteki başarıyı değil genel olarak bir kişinin her alandaki başarısını etkileyen beceriler olduğunu söylemekte. Bu kadar önemli bir işlevi olduğu için de günümüz iş hayatında çok popüler bir kavram. Bu nedenle ince becerilerin Upuz'un listelerini hatta bu becerilerden hangilerinin gelecekte daha çok önem kazanacağına dair fikirleri internette bulmak mümkün. Bu listelere ve araştırmalara baktığımızda karşınıza çıkması muhtemel ve günümüz iş hayatında ön plana çıktığı söylenen ince beceri örnekleri şunlardır: Ekip çalışması, problem çözme, eleştirel düşünme, empati, zaman yönetimi, iletişim, karar verme.
Az önce de söylediğimiz gibi ince beceriler kişinin her alandaki başarısı için önemli bir faktör. Bu nedenle vermiş olduğumuz ince beceri örneklerini daha detaylı konuşalım.
Ekip çalışması becerisiyle kişi içinde bulunduğu ekiple uyumlu çalışır. Ekip içinde fikir paylaşımını destekler. Ekipteki diğer kişilerin görüşlerini ve çalışmalarını önemser. eleştirileri kabul eden bir tutum sergiler.
Problem çözme becerisi sayesinde kişi bir problemle ilgili olasılıkları düşünür ve bu olasılıklarla ilgili çözüm yolları üretebilir. Olası çözüm yolları içinden en iyi seçeneği seçebilir. Sorunun çözümü için bir plan çizer ve bu planı avantajları ve dezavantajları bakımından değerlendirebilir.
Eleştirel düşünme becerisi fikirler arasındaki mantıksal bağlantıları kavrama ve rasyonel düşünebilme olarak tanımlanabilir. Eleştirel düşünme becerisiyle kişi bir konuyla ilgili argümanları mantıksal bağlamda değerlendirebilir ve güçlü argümanlar üretebilir.
Empati becerisiyle kişi başka bir kişinin bir durum ya da olay hakkında ne düşündüğünü ve ne hissettiğini kavrayabilir. Buraya ufak bir parantez açalım. Empati becerisi kimi zaman başka bir kişiyle bir olay ya da durum hakkında aynı şeyleri düşünmek veya aynı şekilde hissetmek anlamında kullanılmakta. Ancak bu kullanımın doğru bir kullanım olmadığını belirtelim. Empati becerisiyle başkasının ne düşünebileceğini veya nasıl hissedebileceğini fark edersiniz. Ancak siz de aynı şekilde düşünmek veya hissetmek zorunda değilsiniz.
Zaman yönetimi becerisiyle kişi hangi işi veya aktiviteyi ne zaman yapabileceğini doğru bir şekilde organize edebilir. Böylece işleri zamanında tamamlayabilir ve verimli bir şekilde çalışabilir.
İletişim becerisi en temel ince becerilerden biri. Çoğu zaman iletişim becerilerinin herkeste olduğu düşünülür. Aslında iletişimin de diğer ince becerilerde olduğu gibi pratik edilerek geliştirilmesi gerektiği aklınıza gelmeyebilir. Bu aslında bir yanılgı. Tıpkı problem çözme becerisi veya zaman yönetimi becerisi gibi iletişim becerileri de pratikle gelişen bir özelliktir. İletişim becerileri hem sözlü hem de yazılı iletişim becerilerini kapsar. İletişim becerisiyle kişi anlatmak istediği mesajı karşı tarafa net bir şekilde aktarabilir ve karşı taraftaki kişinin aktarmak istediğini doğru bir şekilde kavrayabilir. İletişim becerisi yüksek kişiler iyi birer dinleyicidir. İnsanlara arkadaş canlısı ve açık fikirli bir tavırla yaklaşırlar.
Karar verme becerisi en kısa sürede en iyi sonuca ulaşmak için iki veya daha fazla alternatif arasında seçim yapabilme becerisidir. Karar verme kişilerin değerlerine, tercihlerine ve inançlarına göre değişkenlik gösterebilir. Her karar verme süreci hayata geçecek veya geçmeyecek kesin bir sonuç üretir. O yüzden karar verme becerisi özellikle iş hayatı için önemli bir ince beceridir.
Tanım ve örneklerden yola çıkarak dersin başında ekrana gelen listeye geri dönersek listedeki takım çalışmalarında iyi olma, insanları kolayca ikna edebilme, empati kurabilme, zamanı iyi yönetebilme maddelerini ince beceri örnekleri olarak sınıflandırabiliriz.
İnce becerilerin bir işe veya mesleğe özgü olmayan beceriler olduğundan bahsettik. Bu noktada bir konunun altını çizelim. İnce becerilerin bir işe veya mesleğe özgün olmaması demek her ince becerinin her meslekte eşit ölçüde ön plana çıktığı anlamına gelmez. Elbette her işte veya meslekte diğerlerine göre daha ön planda olacak ince beceriler bulunmaktadır. Örneğin takım sporlarında ekip çalışması, akademisyenlerde eleştirel düşünme ince becerileri diğerlerine göre daha önem kazanacaktır.
Teknik beceriler ve ince becerilerin ayrımından söz edecek olursak mesela sunum yapma becerisinin teknik bir beceri olduğunu biliyor muydunuz? Ne? Bir dakika. Sunum yapmak ince bir beceri değil mi? Dediğinizi duyar gibiyim. Tam olarak değil. Elbette iyi bir sunum yapmak için bazı ince becerilere ihtiyacınız var. Özgüven, adaptasyon, öz farkındalık veya stres yönetimi gibi. Fakat sunumunuzu veya raporunuzu kolaylaştırmak için şu teknik becerilerden en az birkaçına daha ihtiyacınız olacak. Görsel iletişim, slayt gösterisi hazırlama, araştırma, veri analizi, raporlama, grafik tasarımı.
Peki sizce mülakatlara çağrılmanızı sağlayan becerileriniz hangileridir? Bir mülakat fırsatı yakalamanızı sağlayan becerileriniz aynı zamanda çalıştığınız yerde de başarılı olmanızı sağlar mı? Bir işe alım mülakatına girmeden önce sizi o mülakata davet ettiren şey aslında sizin teknik becerilerinizdir. Ancak orada çalışmaya devam etmenizi sağlayan teknik becerileriniz olduğu kadar grup çalışmasına yatkınlık, iletişim ve problem çözme gibi becerileriniz olacaktır.
Mülakatlara katıldığınızda teknik becerilerinizi ispat etmeniz oldukça kolaydır. Okulunuz, bölümünüz, aldığınız sertifikalar, önceki iş ve staj tecrübeleriniz, teknik becerilerinizin yeterliliğini gösterecek olan göstergelerdir. Mülakatta teknik beceriler hakkında konuşmanızda daha kolay olacaktır. Sıra ince becerilere geldiğinde ise bu becerilerinizi mülakat yapan kişiye kanıtlamak o kadar kolay olmayacaktır. Takım oyuncusu musunuz? Yaratıcı mısınız? İletişim becerileriniz kuvvetli mi? Karşınızdakini kolayca ikna edebilir misiniz? Sorularına heyecanla evet diye yanıt vermeniz sizin aslında ne kadar iyi bir takım oyuncusu olduğunuzu veya gerçekten yaratıcılık beceriniz olup olmadığını göstermez. İnce becerilerinizin değerlendirilmesi, mülakat yapan kişinin mülakat boyunca sizi gözlemlemesi veya işe başladığınızda yöneticinizin sizi gerçek iş yaşamında gözlemlemesiyle mümkün olacaktır. Örneğin takım oyuncusu musunuz sorusuna üniversite hayatınızda katıldığınız kulüp çalışmalarında bir ekiple beraber tamamladığınız bir işi anlatmanız evet takım oyuncusuyum deyip susmanızdan çok daha gerçekçi olacaktır.
Üniversitede görmekte olduğunuz dersler daha çok teknik becerilerinizi geliştirmeye odaklanır. Mesleki anlamda gerekli teknik becerileri okulda ve kurslarda edinebilirsiniz. İnce becerilerinizse daha çok bu becerileri günlük hayatınızda kullanmanızla gelişecektir.
Dersimiz bitmek üzereyken hepinizin aklında tek bir sorunun olduğunu tahmin ediyoruz. Teknik becerinin ve ince becerinin ne olduğunu öğrenmemiz hayatımızda ne işe yarayacak? Ya da soruyu biraz değiştirirsek teknik becerileri ve ince becerileri ayırt edebilmenizin kariyer planlamada bizlere katkısı ne olacak? Buradaki önemli nokta ince beceriler kavramının farkına varmak diyebiliriz. Teknik becerileri hayatımızda çok sık duyuyoruz. Bir meslek seçerken veya bir mesleğe hazırlanırken teknik becerilere oldukça fazla odaklanıyoruz. Mesleğin gerektirdiği teknik becerileri geliştirmek elbette çok önemli. Ancak başarının bunun da sınırlı olmadığını bilmek gerek. Teknik becerilerin yanında hangi mesleği yaparsanız yapın sizi başarıya götürecek ince becerileri de geliştirmeniz gerektiğini aklınızda bulundurmalısınız.
Modülün en başında sizlere sorduğumuz iki soruya dönelim. Sizce bir futbolcu futbolu çok iyi oynamasına rağmen maçlarda takımıyla uyumlu hareket etmiyorsa bu oyuncuya çok iyi futbolcu denebilir mi? Veya programlama becerisi çok iyi olan bir bilgisayar programcısı yapması gereken işleri hep zamanından geç teslim ediyorsa iyi bir programcı mıdır? Bu iki soruda da temel nokta yalnızca teknik becerilerini geliştirmiş bir kişi ince becerilerini geliştirmeye önem vermezse yine de başarılı olur mu sorusuna cevap aramaktı. Derste de konuştuklarımızdan yola çıkarak bu sorunun cevabını açıkça görebiliyoruz. Teknik becerilerinizi geliştirmenin yanında ince becerilerinizi de geliştirmek çok önemli.
Kariyer planlama dersinin ilk aşaması kendinizi keşfetmenize yardımcı olmak ve kişisel özelliklerinizi tanımak için gerekli kavramları sizlere tanıtmaktı. 4. modülle birlikte kariyer planlamanın ilk aşamasını tamamlamış oldunuz. Şimdi sırada kariyer kavramına odaklanmak ve iş hayatını daha yakından tanımak var. Bir sonraki derste görüşmek üzere.
[Müzik]
[Müzik]
[Müzik]