Transcription
[Müzik] Sevgili arkadaşlarım, gözümün nurları, atanacak tayfam. Merhabalar. Yol arkadaşınız geldi. Ben Kadir Gümüş. Türkçe öğretmeniniz.
Şimdi arkadaşlar, sözcüklü yapıyı biliyorum. Biraz sert olduğu için öğrenciler sevmiyor. Hayır, burası oturursa yazımda, noktalama da her yerde rahat edeceğiz. Şimdi bir kökleri işledik. Sonra eklere girdik. Eklerde çekim eklerini. Çekim ekleri, sözcüğün anlamını değiştirmeyen eklerdi. Tamam. İsmi çekim eklerini gördük. Ve bir önceki video sert bir videoydu ama anladığınız zaman muazzam sizi ileri taşıyacak bir videoydu. İsim çekim eklerini hallettik. İsme gelen çekim ekleriydi.
Şimdi fiile gelen çekim ekleri. Şimdi arkadaşlar, bunlar çekim eki ya. Aa, fiile gelecek. Fiilin anlamını değiştirmeyecek. Kolay bir şekilde öğreneceğiz. O zaman başlayalım. Hadi, video ders notlarımızı açtık. Soru bankalarımızda konunun bitiminde ödev verilmek üzere emrinize amade bir şekilde bekliyorum.
Bak şimdi, fiil çekim eki deyince aklınıza şunlar gelecek. Bir, kip eki. İki, kişi şahıs eki. Bu video kısa sürecek bu video ama aklına kazıtacağım. Bak, bunlar bir kere fiile gelir. Hadi, siyah kalemimi aldım. Bakın, gelmek. Buyurun, gelmek. Fiil. Gelmek. Al sana fiil. Gelmek. Al sana fiil. Gelmek. Al sana fiil. Gelmek. Al sana fiil. Bu video daha çok beyaz tahtada geçecek. Daha çok beyaz tahtada anlatacağım. Bak, kip ekleri. Kip eklerinin neden çekim eki olduğunu bil yeter. Kip eklerini öğrenmeni istemiyorum. O fiillerdi. Görülen geçmiş zaman, gelmiş. Duyulan geçmiş zaman, geliyor. Şimdiki zaman, gelecek. Gelecek zaman, gelir. Bir geniş zaman, gelmeli. Gereklilik kipi. Bak, bunlar geldiği sözcüğün anlamında, gelmenin anlamında herhangi bir değişiklik yaşattı mı? Mesela gelmek fiili uçmaya dönüştü mü? Hayır. Demek ki kip eklerinin hepsi çekim ekidir.
Peki öğretmenim, kişi şahıs eki işi kimin yaptığını bildiren ekler. Mesela ben yaptıysam geldim. Sen yaptıysan gelmişsin. O yaptıysa geliyor. Bak, orada kişi eki falan almaz. Evet. Biz yaptıysak geleceğiz. Siz yaptıysanız gelirsiniz. Onlar yaptıysa gelmezler. Aa, bunlar da fiilin arkasına gelir. Bak, fiilin arkasına gelir. Fiilin arkasına işi kimin yaptığını bildiren eklerdir. Kişi şahıs ekidir. Sözcüğün anlamını değiştirmediği için çekim ekidir. Bitti. Asıl verilmek istenen mesaj bu işte size. Bitti. Bitti. Vallahi bu kadar. İşte ben bunlara çekim eki diyeceğim. Çünkü bunlar sözcüğün anlamında, gelmek fiilin anlamında herhangi bir değişimi yaşattı mı? Yaşatmadı. O zaman çekim. Gelin bu kip eklerini ve şahıs eklerini iyice kafanıza yazayım.
Arkadaşlar, beyaz tahtaya geçiyorum. Murat'ım, yakaladın değil mi beyaz tahtayı? Oo, Murat, senden kaçar mı ya? Kaçmaz değil mi? Evet. Şimdi gelin arkadaşlar, sizinle kip eklerini tanıyalım. Hadi. Ve ben burada sizin kafanızda bir mantık yazacağım ve o mantıkla inanın her şeyi çok güzel bir şekilde anlayacaksınız. Tamam mı?
Şimdi bak, kip ekleri yazdım. Şimdi bir, zaman bildiren kipler. Bunları ileride fiillerde göreceğiz. Zaman bildiren kipler ne kipleridir arkadaşlar? Haber kipleridir. Aa, haber kipleri zaman bildiriyor. İşin ne zaman yapıldığını bildiriyor. Şimdi bana bakın. Hepimizin bir zaman çizelgesi var. Tamam mı? Hepimizin karanlık da olsa bir geçmişi var. Evet. Geçmiş. Karanlık. Bilmiyoruz. Çünkü siz benimkini bilmiyorsunuz. Ben sizinkini bilmiyorum. Sizin bana baktığınız, benim size baktığım zaman şimdimiz. Allah hepimize uzun ömür versin. İleride yaşayacaklarımız da bizim neyimiz? Geleceğimiz. Bitti. Bak, bu kadar basit.
Hadi bakayım. Haber kipleri nelerdir? Bak, bunların çekim eki olduğunu göstermek istiyorum. Bir, görülen geçmiş zaman. Yani eylem geçmişte yapıldı ama eylemin geçmişte yapıldığını ben gördüm. Gözümün önünde gerçekleşti. Mesela Murat geldi. Murat geçmişte yaptı bu işlemi ama ben bunu gördüm. Bak, gördünüz mü? D geçmişte. Evet, ben gördüm. Bak, ben sadece burada size mantıklı bir şekilde gerçekten neden çekim eki olduğunu kolay bir şekilde göstermek istiyorum. Gelmek fiili. Tamam mıyız? Şimdi ben buna hoppala diye getirdim. Düğümüz görülen geçmiş zaman. Eylem geçmişte yapıldı. Ben bunu gördüm. Görülen geçmiş zaman kip ekidir. Tamam. Arkası işi kimin yaptığını bildiren ekler getiriyorum. Ben geldim. Sen geldin. O geldi. Bunu herhangi bir şekilde getiremeyiz. Biz geldik. Siz geldiniz. Onlar geldiler. Arkadaşlar, bunlar ne eki? Kişi eki ya da diğer adıyla şahıs eki. Peki gelmenin anlamında bir değişiklik yarattı mı bunla? Yok hocam, vallahi billah yaratmadı. Tamam, bitti çekim eki. Ben size bunu göstermek istiyorum. İşte teker teker şahıs ekini, kişi ekini falan teker teker söyleyeceğim. Yanlış yaparsan saçını başını yolacağım. Bak, böyle teker teker üşenmiyorum ya. Yoksa normalde fiil çekirdekleri şu an akıllı tahtada bitmişti ama lazım olan yer.
Şimdi geldik buraya. Duyulan geçmiş zaman. Evet. Ben bu geçmişte yapıldı ama ben bu geçmişte yapıldığını arkadaşlar görmedim. Başkasından duydum. Murat gelmiş. Murat'ın geldiğini görmedim. Başkası söyledi. Buyurun, miş. Hadi bakayım. Yazıyorum. Gelmek fiili. Geldim. Hop. Kocaman bir miş yazdım. Aa, o zaman bu duyulan geçmiş zaman. Tamam. Duyulan geçmiş zaman. Peki gelmenin anlamında bir değişiklik yarattı mı? Hayır. Demek ki çekim eki. Bak, ben gelmişim. Sen gelmişsin. O gelmiş. Biz gelmişiz. Siz gelmişsiniz. Onlar gelmişler. Bunlar ne eki? Kişi şahıs eki. Evet. Bunu arkadaşlar geldik buraya. Hop. Bunlar gelmenin anlamında değişiklik yarattı mı? Yok hocam, yaratmadı. Alın size çekim eki işte. Bitti size. Bak, ısrarla vermek istediğim bunlar. Bunlar ya başka bir şey değil ya. Hadi bakayım.
Şimdi geldik. Hop. Eylem şu an yapılıyor. Şimdiki zaman. Yani benim size baktığım, sizin bana baktığınız zaman. Arkadaşlar, bu da yor ile makta ekidir. Bak, yor ile makta ekidir. Bak, gelin yoru beraber kullanalım. Bir tane de makta ekini beraber kullanalım. Ve gerçekten gelmek fiil anlamında vallahi bir değişiklik yarattı mı, yaratmadı mı ben karar vermeyeyim ya. Siz mantığınızla karar verin. Ben mantığını öğretmeye çalışıyorum size. Bakın, buyurun. Gelmekte ya da geliyor. Bak, bunlar ne ekidir arkadaşım? Şimdiki zaman. Bu ne ekidir kardeşim? Şimdiki zaman. Hadi bakayım, şimdi arkasının kişiklerini getirelim. Ben ulan gelmek demişim ha. Hiç Murat söylemiyorsun ha sen, hiç söylemiyorsun Murat. Evet. Ben gelmekteyim. Sen gelmektesin. O gelmekte. Biz gelmekteyiz. Siz gelmektesiniz. Onlar gelmekteler. Bunlar da ne ekidir? Kişi şahıs eki. Ben geliyorum. Sen geliyorsun. O geliyor. Biz geliyoruz. Siz geliyorsunuz. Onlar geliyorlar. Kardeşim, bu da ne ekidir? İşi kimin yaptığını bildiren kişi şahıs ekidir. Şimdi hepinize diyorum arkadaşlar, gelmenin anlamında bu kip eki ve şahıs eki herhangi bir değişiklik yarattı mı? Hayır. Bunlar da yaratmadı. O zaman çekim eki. Ya ben size baştan beri şunu söyleyeyim kardeşim. Kişi ekleri ve kip ekleri sözcüğün anlamında bir değişiklik yaratmaz. Bu yüzden ne ekidir arkadaşlar bunlar? Çekim ekidir.
Bak, gel. Gelecek zaman öğretmenim. Gelecek zaman. Aa, eylem daha yapılmamış, gelecekte yapılacak. Acak, ecek. Buyurun. Eylem daha yapılmamış, ileride yapılacaksa acak, ecek. Bak, bunun da çekim eki olduğunu göreceksin. Bakın, gelmek fiil kökü. Buyurun. Acak, ecek hemen buraya. Hop. Hop, güzelce köstüm ve altına da buyurun gelecek zaman yazdım. Hadi yapın. Ben geleceğim. Sen geleceksin. O gelecek. Biz geleceğiz. Siz geleceksiniz. Onlar gelecekler. Bunlar da işi kimin yaptığını bildirdiği için kişi şahıs ekidir. Peki öğretmenim, bunlar ne ekidir? Çekim ekidir. Gelmenin anlamında bir değişiklik yaratmadı ki arkadaşlar.
Ve son olarak her zaman yapılan eylemler geniş zaman. Evet. Her zaman yapılan eylemler. Mesela bak, Murat geldi, geçmişte yaptı. Murat gelmiş, geçmişte yaptı. Murat geliyor, Murat gelmekte, şu an yapılıyor. Murat gelecek, ileride olacak. Ama hepsini kapsayan, her zaman yapılan Murat gelir. Geçmişte de, şimdi de, vallahi canı sıkıldıkça yapar. R. Buyurun. Hop. Bunun da çekim eki olduğunu görün istiyorum. Yoksa bunları fiiller de göreceğiz ya. Bak, gelir. Al. Yazdı. Şimdi yazıyorum. Ben gelirim. Sen gelirsin. O gelir. Biz geliriz. Siz gelirsiniz. Onlar gelirler. Bakın. Hop. Bu ne ekidir arkadaşlar? Geniş zaman. Bu ne ekidir arkadaşlar? Şahıs ya da kişi eki. Peki bunlar sözcüğün anlamında bir değişiklik yarattı mı? Hayır. Çekim eki. Demek ki ben size şu an neyi vermek istedim biliyor musun kardeşim? Şunu resmen söyledim. Bak kardeşim. Kip ekleri ve kişi ekleri ya da diğer adıyla şahıs ekleri çekim ekidir. Bu metodu vermeye çalıştım. Haber kipleri demek ki zaman bildiren bu kiplermiş ve bunların alayı ne ekimiş arkadaşlar? Çekim ekiymiş. Bak, kipleri ne güzel tanıdık. Buyurun.
Şimdi bir de dilek kiplerini tanıyacağız. Bitti gitti ya. Öyle abartacağınız uzunlukta bir video değil. Fiil çekim eklerinin mantığını anlatıyorum. Hocam, neden teker teker yazıyorsunuz? Akıllı tahtada göstermiyorsunuz ya. İyice aklınıza kazınsın diye. Eğer ben beyaz tahtaya geçmişsem demek ki çok önemli bir yerle karşı karşıyayız. Tamam.
Şimdi geldik zaman bildirmeyen kipler vardır. Bunlar gereklilik, şart, mırt, sırt bildirir. Bak, dilek kipleri kip eki olduğuna göre bunlar da çekim eki olacak ve ben teker teker bunları size göstereceğim arkadaşlar. Bakın, gereklilik kipi. Evet. Malım eli dir. Gerçekten teker teker göstereyim. Bak, fiil kipini yazdım. Fiil kökünü yazdım. Gelmek. Şimdi. Buyurun. Hop. Maviş kalemimle yazdım. Gelmeli. Hoppa. O zaman bu ne kipidir arkadaşlar? Gereklilik kipi. Şimdi arkadaşlar, ş eklerini getiriyorum. Buyurun. Ben gelmeliyim. Sen gelmelisin. O gelmeli. Biz gelmeliyiz. Siz gelmelisiniz. Onlar gelmeliler. Bunlar ne ekidir arkadaşlar? Kişi şahıs ekidir. Peki hepinize ısrarla söylüyorum. Bunlar gelmenin anlamında bir şey değişiklik yarattı mı? Kip eki ve şahıs eki yaratmadı. O zaman çekim eki. Bitti, geçti, gitti. Canım olay bu.
Geldik buraya bak. Şart kipi kardeşim. Şart kipi nedir? Sa. Bakın. Hop. Ben fiil kökünü yazdım. Şuraya sağ, s yazıyorum. Buyurun. Ne kipidir arkadaşlar bu? Şart kipi. Şimdi geliyorum. Ben gelsem. Sen gelsen. O gelse. Biz gelsek. Siz gelseniz. Onlar gelse. Artık ezberle. Bak, ısrarla teker teker söylüyorum. Kişi şahıs eki. Buyurun. O zaman bunlar anlamında bir değişiklik yaratmadı. O zaman bunlar çekim ekidir.
Şimdi ciz bir kip. Son zamanlarda çok kullanmadığımız bir kip. Ne kipidir arkadaşlar? İstek. AE. Sen kullanmayabilirsin ama ataların kullandığı. Bunu teker teker göstereyim. Ben, sen, o, biz, siz, onlar. Arkadaşlar istek kipi a'dir. Hangisi uyuyorsa getir. E uyuyor. E, e, e, e, e, e, e. O zaman bu istek kipi. Arkasına ne eki getireceğim arkadaşlar? Şahıs eki. Ben geleyim. Sen gelesin. O gele. Biz gelelim. Siz gelesiniz. Onlar geleler. E kardeşim, bu da kişi eki ya da şahıs eki. Peki sözcüğün anlamında bir değişiklik yaratma var mı? Yok. Bitiş çekim ekidir. Hocam, ben geleyim. Sen gelesini kullanıyorsun da o geleyi pek kullanmıyoruz ya da onlar geleleri pek kullanmıyoruz. Olsun, ataları kullanıyordu. Var böyle bir kip.
Şimdi geldik emir kipi gençler. Emir kipi. Emir kipinin tövbeler olsun eki yoktur. Bakın, bu arada bunları altı kişiye göre yaptık. Ben, sen, o, biz, siz, onlar. Bunu da yapayım. Ben, sen, o, biz, siz, onlar. Gençler, bu arada bir şey söyleyeceğim. Emir kipi birinci kişilerde yoktur. Ha, öğretmenim niye yoktur lan? Oğlum, nasıl olsun? Emir kipi birinci kişilerde. Emir kipi birinci kişilerde olamaz ki. Niye olamaz? İnsan kendine mi emredecek? Kadir, tahtaya doğru git lan. Kendi kendime mi emir vereyim? O zaman buyurun. Bakın, bunlar da yazdım. Emir kipinin eki olmadığı için çekim eki, yapım eki bile diyemezsiniz. Al, boş küme. Al, boş, boş, boş. Arkasına şahıs eki gelir. Sen gel. Anam, şahıs eki de yok. O gelsin. Bak, burada var. Siz gelin. Onlar gelsinler. O zaman bu emir kipi ama eki yok. E, burada sadece şahıs eki, kişi eki almış. O zaman bunlar da yapım eki midir, çekim eki midir? Söyleyin bakayım bana. Çekim ekidir.
Yani ben size baştan sona şu mesajı vermek istedim kardeşim. Kip ekleri var ya, kip ekleri. Heh. Kişi ekleri var ya, kişi ekleri. Heh. Alayı çekim ekidir. İşte tahtada bütün mücadeleyi verme sebebim vallahi bu ya. Başka bir şey değil. İşte bak burada zaten bunu kitabınızla da yazdığı için sizi hiç uğraştırmıyor. Dersuyla birlikte seri bir şekilde bu videoyu hemen bitireceksin. Bakın, alın karşınıza yazıyor. Bak, kipekleri gelmiş. Buyurun arkadaşlar, kipekli çekim eki. Gelmenin anlamında bir değişiklik yaratmamış. Arkasına da ne ekleri gelmiş? Şahıs ekleri. Yaratmamış. O zaman bunların alayı ne ekidir? Çekim ekidir. Bitti. Bak, fiil çekim ekleri ne kadar kolay.
Arkadaşlar, geldik buraya. Bak, kip eklerini gösterdim. Demiş, acak. Evet. Teker teker yaptım. Arkasındaki şekleri. Bunların alayı özet olarak ne ekidir arkadaşlar? Söyleyin. Çekim eki. Daha ne diyeyim? Bir şeyi daha fazla ne kadar tekrar edeyim? Allah'ını seversen, bunlar çekim ekidir. Tamam.
Bak şimdi, çekim ekleri etkinliği bir önceki videoda var. Bakın, bir önceki videoda isimlere gelen çekim ekleri, isim çekim ekleri. Hazır mısınız? Kitabın kapağı. Bir önceki videoyu hatırlayın. Ne kadar anladığını göstereceksin. İsim tamlamasında bu tamlayan oldu. Bu da tamlanan olmadı mı? O zaman bu ek ne eki? İlgi eki. Tamlayan eki. Bu ek ne eki? İyelik eki. Beni isim tamlaması kuramadığı için belirtme durum eki. Bunlar bir önceki videodaydı. A çekiyor. Aa, bu videoda arkadaşlar, şimdiki zaman 2. Bunların hepsi çekimidir arkadaşlar. Çünkü kitap, kapak, ben ve çekmek sözcüğün anlamını değiştirmemişim.
Şimdi bu videoda geleceksin. Acekecek neydi? Gelecek zaman kip ekiydi. Çekim eki. E, sen işi kimin yapanı bildirdi? Bu da şahıs ya da kişi eki. Bu da çekim eki. Benden e bu ayrılma durum eki. Benin anlamını değiştirmedi. Çekim eki. Ece'nin evi isim tamlaması. Hadi bakayım. Buraya ne ekiydi arkadaşlar? İsim tamlaması yaptığıma göre isim tamlamasında bu tamlayan, bu tamlanan olduğuna göre ilgi eki. Bu da iyelik eki. İkisi de çekim eki. AE neydi? Yönelme durum eki. Şimdi gördük, gittin derken. E bu görülen geçmiş zaman kip eki. Bu da onun arkasına kip ekinin arkasına geldiği için kişi şahıs eki, çekim eki. Kitabıma hayran kalmış. Kitabımı açılımını yapar mısınız? Hemen sizin bildiğiniz bir mevzu. Tamlayan, tamlanan başına kafanızdan benim getiriyorsunuz. Benim getirdiğiniz için bu isim tamlaması oluyor. O zaman isim tamlaması olduğuna göre iyelik eki. Süper. A de nedir gençler? Yönelme durum eki. Bak, kırmızı yazdıklarımın hepsi çekim eki kalmış. Bu da duyulan geçmiş zaman eki. Biraz önce tahtada gösterdim. Sessizliğin sesi isim tamlaması oluşturmuş. Bu tamlayana geldiği için ne eki? Artık bir önceki videodan ezberlediğiniz ilgi eki. Bu ek iyelik eki. Dede nedir? Bulunma durum eki. Hepsi çekim eki. Bulacaksın. Bak bu fiile gelmiş. Accek nedir? Gelecek zaman eki. Sen dediği için bu da şahıs ya da kişi eki. Kip ekinin arkasına gelmiş. Bitti. Çekim eklerinin genel etkinliğini de yaptık. Bir önceki videoyla birleştirip alın size misler gibi bir etkinlik yaptık. Hem de her şeyiyle güzelce çekim eklerini artık bu videoda bitirmiş olduk. Bir önceki videoda isim çekim ekleri uzundu ama bu videoda kısa. Hadi bakalım. Sadece fiil çekim eklerini isterseniz arkadaşlar, tahtada şöyle güzel bir şekilde tekrar şöyle ben birkaç soru sorayım size. Siz ona cevap verin. Ondan sonra videomuzu bitirelim ve etkinliğimizi yapalım. Yorum etkinliğimiz olacak değil mi burada? Yorum etkinliğimiz olacak.
Şimdi bak, ben mesela cümle yazıyorum. Bak, Murat, Murat yanıma geldi. Bak, geldi. Bu çekim ekidir değil mi? Değil. Evet. Görülen geçmiş zaman kip eki. Tamam, o zaman çekim eki. Bak, bitti. Şimdi diyorum ki, Murat dün gelmiş. Bitti. Bu nedir arkadaşlar? Ee, duyulan geçmiş zaman kip eki. O zaman kip eki olduğuna göre ne ekidir arkadaşlar? Çekim eki. Bak, yazıyorum. Dün geldik. Hop. Bak, bu ek ne eki? Görülen geçmiş zaman. Kip eki. Kip ekinin arkasına gelen ekler ne ekidir? Şahıs eki ya da diğer adıyla kişi eki. Kardeşim, o zaman bu da ne ekidir? Çekim eki. Yani ben videoda aslında sana vermek istediğim mesaj buydu. Fiil çekim eklerin o kadar uzun bir konu olmadığını da görmüş oldun. Buyurun.
Yorum etkinliğimiz elinizden öper. Hadi şimdi burada numaralanmış yerlerde altı çizili eklerin adlarını numarasıyla bana yazacaksınız. Mesela, sessizliğin faydası yazın. 1 numara. Bak, ını yuvarlak içine almışım. 2 numara. Iy, bunlar güzel ve anladım. Şimdi ipucu vereyim. İsim tamlaması yapacaksınız. Sessizliğin faydası cevabı bir önceki videoda. 1 numaralı ekin adı, 1 numara şu eki. 2 numara şu eki. 3 numara, anladım demişim ya. Aa, anlamak fiil. Fiilin arkasına gelmiş. Dı ne eki? Bu videoda anlattım. M ne eki? Bu videoda anlattım. Bunların hepsi çekim ekidir ve bunları direkt olarak lütfen hemen yoruma yazın. Ben de ne kadar hazır olduğunuzu göreyim.
Evet arkadaşlar, TYT Türkçe, pardon KPSS Türkçe soru bankamız var. Konu bitince parıltı diye bilgisi, konu bitince parıltı paragraftan altı günü bitiriyoruz. Sözcük anlamın sonuna geliyoruz artık. Altı günün soruları var. Onları çözüyorsunuz ve 10 numara bir şekilde paragraftan da hazır olarak devam ediyorsunuz. Evet. Ne demiştim size? Bu videomuz kısaydı. Mantık belliydi ve videoda uzun uzadıya ben size bu mantığı anlattım arkadaşlar. Artık fiilin arkasına gelen kip eklerinin ve şahıs eklerinin çekim eki olduğunu, anlamı değiştirmediğini kolayca gördün. Seni seviyorum efendim diyorum. Esen kalın. Görüşmek üzere. [Müzik]