Transcription
[සංගීතය]
අයි බෝවන්. සුභ සන්ධ්යාවක් වේවා සියලු දෙනාටම. ඇහෙනවා නේද මම?
ඔව් සර්. ආය බෝවන්. සර්ත් ඕකේ. අපි පටන් ගමු.
එදා පටන් ගත්ත දේශනය අපි අද ඉවර කරමු. ඉවර කරලා ඊළඟ එකට අපි යමු. එයා වුණා නේද?
ඔව් සර්.
ඉතින් මේකේ මූලික කොටස් කීපයක් කතා කළා. ගැටුම සහ ගැටුම් නිරාකරණය පිළිබඳ අවබෝධය. එතකොට අපේ හැඳින්වීම. ගැටුම සංකල්පය ලෙස අර්ථ දැක්වීම. ගැටුම සහ ඒ කාර්යයන්. ඊළඟට ගැටුම වර්ග කිරීම. අපිට අද කතා කරන්න තියෙනවා. ඒකෙත් අපි කීපයක් කතා කළා.
ගැටුම් වර්ග කිරීම කියන එක යටතේ අපි වර්ගීකරණ හතරක් ගැන කතා කරනවා. සරල වර්ගීකරණය, ප්රත්යවාදී වර්ගීකරණය, දේශපාලන වර්ගීකරණය සහ වෙනත් වර්ගීකරණයක්. ඒක එච්චර සැලකිය යුතු නැහැ. නමුත් ඒකත් පොඩ්ඩක් ඒක ඒ වචන ටික තේරුම්ම දැනගැනීම ගැටුම් නිරාකරණය තුළ වැදගත් නිසා මම ඒ වෙනත් වර්ගීකරණයක් කියන එක යටතේ එක අර්ග කිරීමක් පිළිබඳව මෙහිදී සඳහන් කරනවා.
එතකොට අපි සරල වර්ගීකරණය සාකච්ඡා කළා. ඊට පස්සේ අපට කෘත්යවාදී වර්ගීකරණය. දෙවෙනි එක. මේ යටතේ ඇත්තටම අපි අර ගැටුමේ සාධනීය සහ ප්රතිඵලදායක කාර්යයන් විදිහට අපි කතා කරපු දේම තමයි. නමුත් ඒකේ ඒ වගේ ගැටුම් මොනවද කියන එක තමයි එතනදි තේරුම් ගන්න ඕන. ඒකේ අර්ථකථනය.
ඇත්තටම මේ වර්ගීකරණය ඉදිරිපත් කරලා තියෙන්නේ ඇමෙරිකානු සමාජ විද්යාඥයක වුණු මූටන් ඩයිස්. ඔහු රා කරලා තියෙනවා පොතක්. The Resolution of Conflict: Constructive and Destructive Processes. එතකොට සාධනීය නැත්නම් නිර්මාණත්මක සහ හානිකර විනාශාීය විදිහට තමයි මේ වර්ගීකරණය යටතේ ගැටුම් වර්ග කරන්නේ.
අපිට දැන් අවබෝධය තියෙනවා. නිර්මාණාත්මක නැත්නම් නිර්මාණශීලී constructive conflict. ඇත්තටම සාධනීය ගැටුම් කියලත් කියනවා මේකට. නිර්මාණශීලී ගැටුම් කියලත් කියනවා. එතකොට ඇත්තටම දැන් මේ වගේ ගැටුමක අපි අර ඒ පිළිබඳ සාහිත්යදී, න්යාය සාහිත්යදී ගැටුම් පිළිබඳව අපි යම් සඳහනක් කළා. මට මතකයි. ඇතැම් විට කිව්වා ගැටුම් වලින් ප්රගතිය උදා වෙනවා. ගැටුම් වලින් සෞභාග්ය උදා වෙනවා. සමාජය ඉදිරියට යනවා. සමාජ සංවර්ධනය සිදු වෙනවා. ඒ වගේ අදහස් ඉදිරිපත් කළා.
කවුද ඒ වගේ අදහස් ඉදිරිපත් කළා? බල කරපුවා නම් කියන්න. එහෙම අදහස් ඉදිරිපත් කරලා තියෙන්නේ මූලික වශයෙන්ම මාක්ස්වාදී න්යායෙන්. මාක්ස්වාදීන් අලුත් තත්ත්වය නැත්නම් වෙනස, විප්ලවය ඒක බලාපොරොත්තු වෙන්නේ වෙනස ඇතිවිය යුත්තේ පන්ති සටන් වලින්. සමාජ විප්ලවය තුළින්. එතකොට ඒ උදාවන සමාජය අතිශයෙන්ම යහපත් සමාජයක්. එතකොට ඒගොල්ලෝ ඒ ගැන හොඳ තෘප්තියක් තියෙනවා. ඒ ගැටුමේ කරන වැඩ කොටස නිර්මාණශීලී.
මේකේ අපි කියන්නේ ගැටුමකට සහභාගී වන පිරිස් එම ගැටුමේ ප්රතිඵල තුළින් තෘප්තියට පත්වන්නේ නම්, එහි ප්රතිඵල තමන්ට වාසිදායක ලෙස හැඩගැසිය ඇති සිතන්නේ නම්, එබඳු ගැටුම් සාධනීය ඵලදාය නැත්නම් නිර්මාණශීලී ගැටුම් වේ. හරි.
ඉතින් අනිවාර්යයෙන්ම යම් පිරිසක් ඒ අර්ථයෙන් ඉන්නවා. මොකද මේ දේශපාලන, සමාජ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ සිදුවිය යුත්තේ රැඩිකල් විදියට අරගලයක් තුළින්. අපි උදාහරණයක් විදිහට ගත්තොත් දැන් අපේ රටේම 2022 අරගලය. එක චණ්ඩියා පාට බැහැලා උත්කෝෂණය කරලා. ඒ අරගලය තුළින් ඒ තිබුණු අනිසි එක පළව හරියනේ. පවුල් පාලනය, අගතිගාමී, විනාශකාරී. ඔය හැම වචනයක්ම දැන් මේ දවස්වලත් ඔය භාවිතා වෙනවා. දැන් මිනිස්සුන්ට ඒවා අමතක වෙලා ආපහු දැන් ඒවා පුනරුච්චාරණය කරනවා.
ඉතින් මම හිතන්නේ නෑ. ඉතින් ඒවා ප්රබුද්ධ ජනතාවක් ජීවත් වෙන රටක ඒක නැවත එහෙම වෙනවා නම් ඒක මේ අභාග්යයක්. ඈ. ඉතින් ඒ ජයග්රහණ ආරක්ෂා කර ගැනීම තමයි අනිත් අයගේ යුතුකම. මොකද ආණ්ඩුවක් ආවා කියලා ආණ්ඩුවට ඒක මාර්යලා අපි පැත්තකට වෙලා ඉන්න එක නෙවෙයිනේ. ආණ්ඩුව හරි පීල්ලේ යනවාද කියන එක අපි බලන්න ඕන. ඈ. පීඩ දාවනය කරන්න ඕන. බැන්නොත් නැවත පිළිගත කරන්න ඕන. ඒකනේ වෙන්න ඕන.
එතකොට දැන් මම ඒ උදාහරණයකටත් ඒක ලංකාවේ ගොඩක් ඕගොල්ලන්ට හිතන්න පුළුවන්. ඒවා නිවැරදියි. එතකොට නිර්මාණශීලී ගැටුම් කියන්නේ ඒ වගේ ප්රතිඵල පිළිබඳව තෘප්තියට පත්වීම නැත්නම් සාධනීය වෙනස්කම් ඇතිවීම තමයි ඒ ගැටුම් වල ලක්ෂණය වෙන්නේ.
ඊළඟට විනාශී ගැටුම්. දෙවෙනි වර්ගය. ප්රතිශෝධනීය නැත්නම් හානිකර ගැටුම් destructive conflict. ඇත්තටම මේ ගැටුම් වලදී ඒ ගැටුම් වල අර්ථය. මේකේ අර්ථය තමයි කිසියම් ගැටුමකට සහභාගී වන පිරිස් ගැටුම තුළින් නැති කරන ඵල විපාක පිළිබඳව නොසතුට පත්ව සිටිය නම්, ගැටුම නිසා තමන්ට සිදුවිය ඇත්තේ විනාශයක් බව සිතන්නේ නම්, එබඳු ගැටුම් විනාශී ගැටුම් වේ.
නිසක වශයෙන්ම ගැටුම් තුළ ඇතිවන නරක විනාශී ඇතිවල්. ඒවයි ප්රතිවිපාක අත්විඳින පිරිස් කණ්ඩායම් කල්පනා කරන්නේ මේ තත්ත්වය. ඇත්තටම ජනවාර්ගික ගැටුම් වලදී සමහර වෙලාවට එක් ජනවර්ගයක් විසින් තවත් ජනවර්ගයක් පරාජයට පත් කරනවා. එතකොට දැන් පොදුයි ගත්තොත් මේ ජනවාර්ගික යුද්ධ, ආගමික යුද්ධ. ඇතැම් වෙලාවට ඒ දේශසීමා ගැටුම වුනත් විනාශරී.
දැන් ජනමාර්ගික යුද්ධ, ආගමික ගැටුම්, ගෝත්රික ගැටුම්. ඉතිහාසය තුළ දැන් ගැටුම් සාහි ඒවා හඳුන්වනවා විශේෂ වචනයක්. ජරා යුද්ධ කියලා. ජරා කියන වචනය තේරෙනවනේ ඕගොල්ලන්ට. oෝ කියලා කියනවා. හරි. ඩර්ටි කියලා කියන්නේ ජරා කියලා අදහස ගත්තොත් හරි. ඒකට මම හිතන්නේ. එතකොට ඒවයින් වෙන විනාශය, ඒවයින් වෙන ජීවිත හානිය, දුවාල වීම්, ආබාධිත වීමානයට ලක්කරීම්. ඈ. අ ඒවා ඒ කණ්ඩායම් පැහැදිලිවම ඒවයින් ලැබෙන ප්රතිඵල ගැන සැවීමකට පත් වෙන්නේ නෑ. ඒගොල්ලෝ කල්පනා කරන්නේ මේවයින් අපට වෙලා තියෙන්නේ විනාශය. අපට ළඟා කරලා දීලා තියෙන්නේ විනාශය. එතකොට ඒගොල්ලෝ ඒකට ශවාප කරනවා. එතකොට ඒගොල්ලන්ගේ මූලික ප්රශ්න එතන විසඳිලා නැහැ. සිදුවෙලා තියෙන්නේ එකම දේ තමයි විනාශය. එතකොට කවුරුවත් ජයග්රහණය කරලා නැහැ ඒ ගැටුම් වලදී. ඒක පැහැදිලියනේ.
දැන් ඔබ දකිනවා මේ දවස්වල ඉන්දියාව සහ පකිස්තානය අතර තිබුණු ගැටුම. ඉතින් ඇත්තටම ලෝකය දැන් අලුත් විදියකට අලුත් බලීමකට පෙළගැහෙන කාලයක. ඉන්දියාවේ අසල් වැසි දරුණු ප්රතිවාදියා තමයි පාකිස්තානය. ඉතින් දැන් එකපත්තකින් දැන් ඊයේ අපි දැක්කා ඒ ජලමාර්ගා දැමීම. ඇත්තටම water politics, water war කියලා අපි මේවා හඳුන්වන්න පුළුවන්.
දැන් ඔය ඉන්දු ගංගා නිම්නය, සින්දු ගඟ, ඒ වගේම ගංගා සහ බ්රහ්මපුත්ර ගංගාවල්. දැන් මේවා මේවා ඉහළ කොටස් තියෙන්නේ ඇත්තටම දැන් හින්දු ගංගාවේ, සින්දු ගංගාවේ ඉහළ කොටස් ඉන්දියාවේ අහවේ කාමීර පාල ප්රදේශය තුළ තමයි යන්නේ. එතන යම්කිසි සම්මුතියක් ඇති කරගෙන තිබෙනවා මේ ජලය පරිහරණය කිරීම පිළිබඳව. එතකොට ඒහා සමානවම ඔය ප්රශ්නෙම තියෙනවා ගංගා සහ බ්රහ්මපුත්ර ගංගා සම්බන්ධව. එතකොට ඒවත් ඊත්ාව ඒවයි ඉහළ කොටස් තියෙන්නේ චීනය. චීනයත් මේ විදිහටම ඉන්දියාව ප්රකෝප වන ආකාරයෙන්, බංගලාදේශය ප්රකෝප වන ආකාරයෙන් පෞද්ගලික කාලේ ලොකු එහරි බැඳලා ජලාස ඇති කරලා. හැබැයි ඉතින් සීමා කිරීම් කළේ නෑ.
ඉතින් මේ ප්රශ්න බොහෝ දේවල් සාකච්ඡාවලින් විසඳ ගන්න ඕන. ලෝකය තුළ දේශපාලන කුමන්ත්රන, ප්රතිකුමන්ත්රන සිදුවෙනවා. ඈ. දැන් අපි අපේ රටේ වෙච්ච දේවල් දිහා බැලුවම ඒවා දිහා බැලුවම අපිට අර පරණ කතාව තමයි සිහි ගන්නවන්නේ. මොකක්ද පරණ කතාව? අර රණසිංඝ ප්රේමදාසයේදී අර ආපු පාඨය. මේ කවුද? මොනවද කරන්නේ? කවුරුවත් දන්නේ නැහ. ඈ. ඉතින් ඒ වගේ ප්රහිලිකාවක්. ඒ වගේ ගැටලු සහගත තත්ත්වයන් තමයි මේ ලෝක දේශපාලනය තුළින් විද්යමාන වෙන්නේ.
එතකොට මේ විනාශී ගැටුම්. දැන් අපිට ගාසාතීරය වුණත් ගන්න පුළුවන්නේ. දැන් මේ ගැටුම් වලට සම්බන්ධයිනේ. ඇත්තටම දැන් දෙගොල්ලම මේ ගැටුමෙන් හොඳයි කියලා හිතන්නේ නෑනේ. ඊශ්රායලේ සාමාන්ය ජනතාව වගේම පලස්තීනය සහ ගාසාතීරයේ මිනිස්සුනුත් හිතන්නේ නෑ ඒක හොඳයි කියලා. ඉතින් ඒකෙන් වෙලා තියෙන්නේ අසතුට, නොසතුට, පසුතැවිල්ල, කලකිරීම, අවසාන වශයෙන් විනාශය. ඒ නිසා මේ වගේ මේ ආකාර ගැටුම්. ගැටුම් නිරාකරණ සාහිත්යය තුළ ඩොමෝටන් ඩොයිස් පැහැදිලි කරලා තියෙන්නේ ඒවා විනාශී ගැටුම් ලෙස.
ඊළඟට තුන්වෙනි වර්ගීකරණය. දේශපාලන වර්ගීකරණය. මේක ඇත්තටම වඩාත් වර්ගීකරනවට වඩා ඵලදායි. මොකද අම ගැටුමක්ම ගැටුමකම පසුබිම තුළ තියෙන්නේ දේශපාලනය. ඒක කවුරුත් පිළිගන්නවා. එතකොට ගැටුම් කියන්නේ ඇත්තටම දේශපාලන නැත්නම් දේශපාලන මුහුණුවරක් ගන්නවා. අඩුගානේ දේශපාලන ස්වභාවයක් ගන්නවා. මේ ගැටුමක ඕනම ගැටුමක. ඒකෙත් තියෙනවා. විශ්වවිද්යාලය ඇතුලේ තියෙන නවකෝදය තුළ තියෙන ගැටුම තුළ වුනත් නැත්නම් ඕව අවුද කලා සිතු ඒවා එහෙම මේ පෙන්නන්නේ නැහ. නමුත් ඒකේ යට අභ්යන්තරයේ දේශපාලන ස්වභාවයක් ගන්නවා.
මොකද දැන් නැන් එයා ර වගේම හැමැම දේටම ඔ ඔයා මය වෙන්න යවන්න ඔය චාන්ස් එකකට එක්තර ඒ විතරක් නෙමෙයි කැම නැ එයාට ඔයා පෙන්නන්නත් එපා බය රෝන් වලාගේ හරි. දැන් ගැත්තනම් ම බය වෙන්න එපා. එතකොට දැන් අපි නවකදය පිළිබඳව ගත්තම දැන් යම් යම් සින් වන්තා වෙනවනටේම. දැන් ඕගොල්ලන් නම් ඒකෙන් ගැලවිලා තිගොල්ලෝ බාහිර උපාදසි ශිෂු විදිහට. නවකවද ඕගොල්ලන්ට නැහැනේ. භාග නැහැනේ. ඒවා කිව්ව තියෙන හැරියට වා පවත්වන්න බැහැ. වශයෙන්ම මේවාට වන්දනය කිරීම තැන් එන්න මයින එකක් ඔන් වෙලා ඉල්ලන්න ඕනේ පයක්. ලංකාවෙන ගැන්පොත් ඔක්කොම ටිකට ඉල්ලන්න පුළුවන්. ඉල්ලන්න පුළුවන් අපට කැමති කාගේමයි ඔකො කොලලා තියන්නේ. අනුරාධය මයිගන්නකෝ.
එතකොට දැන් ඒ නවකෝධය ඇත්තටම විශාල විශෂ කණ්ඩායම් මුල භලාධිකාරිය හිමි ජනතා යුක්තන හෝ පෙටුගාමී සමාජවාධිපක්ෂය. ඒගොල්ලන මණ්ඩලයන්ටත පුළුවන් මේක විසඳ. ඒගොල්ලන්ට මොකද කරන්න ම වුනත්. දැන්නම් මට පේනවා විශ්ව විද්ාලයවල ශිෂ්ය සංගම්. මට මේක රහතු කරන්න බැමි ධායන්ට වෙනස් වෙලා තියෙනවා. දැන් ඒගොල්ලෝ එක උදලාවට ගියොවත් වෙන්න නුදුවීම වෙන්නෙත් උදලාවේම මේක පාලනය කරන්න පුළුවන් ඒ කණ්ඩායම් වලට පමණයි.
දැන් මට ඒ දේ අඩුව තියෙනවා වැදගත් නීතිය පාලනය කියන එක අත්යාවශ්යයි. මොකද විශ්වවිද්යාලය කියන්නේ දැන් කාලයක් තිබුණනේ මදා නොගත්ත දහස් ප්රදේශ කියලා. එහෙම නෑනේ. එක කාලෙක එහෙම තිබුණා. ඒ කාලේ එහෙම සාමාන්ය නීතිය පාලනය එයාවට නැගුන්නේ නෑ. නමුත් අපි කවුරුත් දැන් අද නීතියට යටත් වෙලා ජීවත් වෙනවා. නීතිය පාලනය එයාවට නැගෙනවා. එතකොට විශ්ව විද්යාලත් ඒ අර්ථයෙන් නීතිය පාලනයට යටත් ප්රදේශ. ඉතින් එහෙම නැත් ඕනේ කතාවටම ඔක් එකොකුට ඒකා දෙනාගේ වැඩේ හොඳ නෑහ කියන තැන පෙන්නන්න තමයි අනිත් ඔක්කොම ටික වැඩ කරන්නේ. ඒ හින්දා එතුරි දෙන්න ඕනේ මොකක් ජොබහ කරන්න තියන සමග කවුද මම දන්නේ නැ මේ ළමයි මේ මොනවද මේ කරන්නේ මේ දැන් බලාගෙන හිටියක් හොඳ කර ඉගෙනලා යන්න ඕනේ හොඳ රස්තාවක් කරන්න දන්න තව අහලා තියෙනවා කීටප් එකට දාන්නේ නැද්ද කියලා නිකන් මේක බලකීමක් වගේනේ මේ මම එහෙම දාන්න හෝ නොදාන්න හෝ මම බැඳිලා නැහැ කවුද අහන්නේ එහෙම ආ ඒඩියඑප් එකට දාන්නේ නැද්ද දාන්නේ නැද්ද මොකද මේ බලනේ ම ඕගොල්ලෝ ඕනම් ලියාගන්න නෝන ඊට පස්සේ එහෙම මට ඕනනම් නොදා ඉන්නත් පුළුවන්. මම අනුකම්පා කරලා ින් දානවා. මේවා කියවලා කටපාඩම් කරලා ඕගොල්ලන්ට කවදාවත් ජයග්රහණය කරන්න බැහැ.
වන් දකිනවානේ දැන් තර පොත කියවනකොට මයික් ඕෆ් කරගන්න කරුණා කරලා මේ මට බෑ ඔප් කරන්න ඒක කරන්නයි මේ දේශන කරන්නයි මේ මේ වැඩේ එක්කෝ මයික්කොල මොද කර මෙහෙ ගන්නවා දැන් අර බැන්ගෙන් බලම අහ පහල වෙන්න හරි මේ වඩුව එහෙම ගන්න ඕනනේ අඩුවනේ මෙහෙ සතරමටත් යන්න ඒ අලි අනිනේ අති එතකොට සර් එයා මේ වැඩක්ද කොහෙද සර් ෆෝන් එක මේ මයික් ඕන් කරලා එයාට අපි කියන එකවත් ඇහිලනේ කවුද එය මොකක්ද මම කරන්න ඕනේ මේක එයාගේ සර් එයා මයින් කරන පුළුවන්දක්ිය නැ සර් කොමද මම කරන්නේ මම දන්නේ නැහ ඒක අහන්නේ ඔය වගේ කරන විදිය කියලා දෙන්න මට පාසපලටද යන්න ඕන මේකටද යන්න ඕන මේ මෙයාද මේ කියන එක්කෙනාද අනුරාධි හරස්ථය කියන එක්කෙනා සර් මියුට් කරාම හරිද එතකොට ඔව් සර්ට කරන්න පුළුවන්ද මට පුළුවන් මියුට් කරන්න මියුට කියලා වැටෙනවා හරිද එතකොට හරිද හරි හරි. ආ හරි දන්න නෑනේ සමහර ඒ පිස්සුලමයි.
දැන් මේ අපි කිව්වේ දේශපාලන වර්ගීකරණය. දැන් හැම ගැටුමක්ම කොමන හෝ ආකාරයකට දේශපාලන මොහොණු වරක්. ඔව් දේශපාලන පදරමක් යුක්තයි. අ අඩුවැඩි වශයෙන් දේශපාලනිකයි. එතකොට අපි අර විශ්ව විද්යාලය නවකදය ගැන මම පොඩ්ඩක් කතා කේ. ඒක මේ සාමාන්ය දෙයක් මේ දවසල බොහොම දෙනෙක් කතා කරනවනේ. ඒ ගැන. දැන් ඒවා තුළ වුනත් අපිට අ දේශපාලන පදනමක් දේශපාලන මුහුණවරක් දකින්න පුළුවන් බව පේනවනේ.
දැන් එතනදි අපි කිව්වේ මේවා වළක්වා ගැනීමේ මූලිකවගීම මේ සංගම් වල දේශපාවනය කරන ප්රධාන කණ්ඩායම් දෙක අින් දැරිය යුතුයි. මොකද ඒගොල්ලන්ට තමයි ඒක තීරණය කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ. ඒගොල්ලන්ට තමයි ඒක නැවැත්වීම හෝ පවත්වා ගැනීම හෝ කරන්න පුළුවන්. මම දන්නේ දැන් අපේ කාලේ අපි දැන් 1990 ඒ කියන්නේ ජවිපයේ දෙවෙනි කැරලෙන් පස්සේ තමයි අපි විශුද්ධාලට ගියේ. එතකොට ඉතින් එහෙම ලොකු ශිෂ සංගම් ක්රියාකාරීත්වයක් තිබුණේ නැහැ. ලොකු තවල මර්ධනය තිබුණා. රණසිංඝ ප්රේමදාසයෝගයෙන් අපි හිටියේ විශ්ව විද්යාලයේ තුන වෙනකන්. එතකොට ශිෂ තහනම් කරලා තියෙනවා. හැබැයි ඉතින් ඒවයේ ශේෂ තිබුණා යම් යම් දේවල් අලුතින් වෙන නම් වලින්. හැබැයි ඉතින් ඒ කාලේ බොහොම පාලනයකින් යුක්තව ඒවා සිදු වුණා. ඔය වගේ දේවල් පහළම් අරම ඒවා ඒවා නම් වුණේ නෑ.
ඒ හොරු හොරු කතාව උදාහරණයක් විදියට. දැන් මටත් මමත් ඉතින් නවකදයට ලක් වුනාම මේ සීනිය අය කිව්වා ඩිප්ස් 3ක් ගහන්න කියලා. මම ඩිප්ස් තුනක් ගාලා මම නතර වුණා. ඉා වෙලා ඊට පස්සේ ඒගොල්ලෝ මට මුකුත් කරනියෙත් නැහැ. මට පහළ දුන්නෙත් නැහැ. ඒකන් අපි ඉතින් විහිළුවක් තමයි ඉතින් ඒක මේ ඒ විදිහට සහයෝගිතාවෙන් අපි එහෙම කළා. ඈ.
දැන් දාන්නක් විදිහට දැන් අර කොහෙද මේ දැන් ඕගොල්ලෝ මේවා කියනකොට මම මේ නවකදය ප්රමෝට් කරනවා කියලා හිතයි. ඊගාවට දැන් මම කිව්වා ඒ කාලේ වෙච්ච දේවල්ද මම මේ කියන්නේ. දැන් අර පේරාදෙනි රූපාව රත්නසීල කියලා ශිෂ්යාවක් ඇත්තන් වල අර දෙවෙනි මහලෙන් පැනලා මේ නදයට මේ මොකක් හරි සිද්ධියක්නේ ඔලා තිබුණානේ 70කන්වල අද හරි. දැන් අපි ඒ ශාලාව ඊට පස්සේ ශිෂ්යයාවන්ට තාණම් කරලා දැන් දශය අනු විතර වනකොට අපි පටන් ගන්නකොට අපිට දීලා තිබුණේ. දැන්නම් ආයෙශාවෝ වෙන්නේ ඒකේ පෙරදු නිශ් විද්යා. ඉතින් දැන් ඔය ශාලාවෙන්ම ඉතින් දැන් මේ. ඉතින් දැන් ඔය දැන් ඔවට ඉතින් පොඩි පොඩි දේවල් ඉතින් ජේස්ට ඉතින් කියනවා මේ අපේ පැකල්ටිමයි නෙවෙයි ඇත්තටම වෙන පැෆැකල්ටි වල අය අපිට වැඩිපුර ගොඩක් කර ඉජිනරින් සයග්රික මොකද ඒගොල්ලෝ තමයි අපි ගොඩක් යාළු වුනේ මොකද අපිට හිතවත් වුනේ අපේ ජේෂ්ටර කට්ටිය හිටිය එතකොට දොම්බර පොද faකල්ටි ගෙනිහිල්ලා තිබුණ ඒ කාලේ දොම්බර පස්සේ 1991 තමයි ඒගොල්ලෝ අට්වරකල් ගෙනාව ආවේ විශ් විද්ාලයට. ඉතින් දැන් ඒ ලුවට කියනවා ඉතින් පැනපියි කියලා මේ පල්ලෙහාට. අපි පනින්නේ නැහනේ ඉතින්. අපි පනින්නේ නැහැ. ඉතින් ඒකයි වෙන්නේ. ම පනින්න කියන්නෙත් නැහ. බල කරන්න කිය කරන්නෙත් නැහ. හුස්සල දාන්නෙත් නැහ.
අ දැන් එහෙම නෑ. දැන් තත්ත්වයා භාග්ය සම්පන්නයි. අ දැන් ඉන්නේ බොහොම වෙනස් වූ විශ්ෂ කණ්ඩායම වෙනස් වූ මානසික මට්ටම් වල තියෙන අය. මොකද දැන් ඉන්න අය බොහොම අත්මාර්ථක සමාජශීලී නැහැ. තනියම නැත්නම් තමන් ගැනම විතරක් හිතන පිරිසක් ඉන්නේ යම් කණ්ඩායම් ගත වෙලා නෑහ. අවංක අරමුණක් නෑහ. ඉතින් ඒ වගේ විවිධ හේතු නිසා ඉතින් ඔය වගේ අභාග්ය සම්පන්න සිදුවීම වෙනවා. ඉතින් ඒවා වාර්ගිකත්වය ආගමිකත්වය පදනම්ම කරගෙන සිද්ධ වෙන උදාහරණයක් විදිහට අපි අර වරප්රකාශ කියලා ශිෂ්යයෙක් පේරදින විශ්ව විද්යාලයේ අනු ගණන් වල නෙවෙයිද ගණන් වල ඝාතනය වුණා. මම හිතන්නේ ඝාතනය කළා කියනවනේ ඉලෙක්ට්රික්ව මොකක් හරි මේ අයිටම් එහකට චොක්් එකක් වන්දලා මොකක් හරි වුණා කියලා.
දැන් ඒ ශිෂ්යය ඇත්තටම මේ යාපනය වෙල් කුලය නියෝජනය කළේ කියලම කුලේනේ. දෙමල සමාජයේ එතකොට දැන් මේ ඝාතනයට මේ දැන් මේ සිදුවීමට සම්බන්ධ ශිෂ්යයෝ විදියට හඳුනගෙන තිබුණේ වන්නේ එහ නැත්නම් වන්යර් කියලා. ඕක එල්ටීටිය තුළත් තිබුණනේ. එල්ටීටිය පැන ගුණේ යාපනයේ දෙමල සමාජයේ ඉහළ පෙළන්තිය වෙල්ලා ආධිපත්තයට එරෙහිවනේ. වන්න වන්යර් කරියර් ඒ වගේ කුලවලින් ඒක ප්රබා කරන්න තිබුණේ ඒකනේ. ඉතින් ඒ වගේ කාරණා විවිධ කාරණා ඕව තියෙනවා ඉතින් අපිට තේරෙන්නේ නෑහ. ඒ වුනා වනාට මම නම් කියන්නේ මේක නීතිය පාලනය ගෙන ආ යුතුයි. මේක විශ්ව විද්යාල පරිපාලනය කරගන්න බැහැ මේ වැඩේ. ඒගොල්ලෝ නීති තියෙනවා. නීති ක්රියාත්මක කරන්න ඕන. ඔය නීතිය හැදිලා තියෙන්නේ. ඒ නීතියට අනුව වැඩ කටයුතු සුදු කරන්න ඕන. ඉතින් කණ්ඩායම් වල කවුරුවත් එහෙම හිතනවා නම් ඒක හරි පිළිකුල් සහගතයි.
දැන් ඒකට පවුරුත් විරුතයිනේ. නවපදයේ දීපු කෙනෙක්ගේ ශිෂ්යභාවය නැවත ලබා දෙන්න කියලා උත්කෝෂණය කරනවා නම් කවුරුහරි ඒක පිළිගන්න බැහ. ඉතින් දැන් ඔය රූණ විශ්ව විද්යාලයේ කතාවකුච්චරවා මේ දවස්වල මොකද දැන් ඔය කතාවල ගොඩක් ඉතින් තියෙනවා ඔයේ කතාව මොකද දැන් බොහෝ කාරණා තියෙනවා ඒවා කියන්නත් බැහැනේ. ඉතින් මමත් ඔය මටත් ඒ ඔයස විශ්ව විද්යාලයේ ඔය යම්කිසි කිසියම් අසාධාරණයක් සිදු වුණා ඒ කාලේදී මම දැක් නැහැ මම දැන් එච්චර හිතන්නේ නැහැ. තමගේ ආචාර්පාදය මම කලේ රූ විශ්ව විද්යාලයේ ඒක ප්රමාද වීම සම්බන්ධව යම් යම් ගැටලු ඇති වුණා. ඉතින් ඒවා දැන් උපකුල පතිවරු කියන්නේ ඇත්තටම දේශපාලන පත්වීමනේ. දැන් කාලේ.
දැන් ඔබට ආඩම්බරෙන් කියන්න පුළුවන්. ඔබ යූටියුබ් එකට ගිහිල්ලා බලන්නකෝ වල්පොල රාහුල හාමුදුරුවෝ ගැන. වල්පොල රාහුල හාමුදුරුවෝ අපේ විශ්වවිද්යාලයේ විද්යෝධි විශ්ව විද්යාලයේ හතරවෙනි උපකළ පන්තිය. උන්වහන්සේ 1966 පත්වෙන්නේ. එතකොට 1969යේදී නියමිත කාලයට කලින් ඉල්ලා අහස් වෙලා යනවා. අස් වෙන්නේ මොකෝ අස් වෙන්නේ ඒ ඇමතිවරයා සමඟ ගැටීම. ගැටෙන්නේ මොකටද? ඇමතිවරයාගේ සමහර තීන්දු තීරණ ක්රියාත්මට නගන්න එයා එකඟ වුණේ නෑහ. හැබැයි ඉතින් ඕගොල්ලෝ කල්පනා කරලා බලන්න දැන් ඉන්න ඇමතිවරුත් එක්ක බැලුවම මම කියන්නේ දැන් ඉන්න ඇමති නෙමෙයි මගේ පහුගිය කාලේ හිටපු ඇමතිවරු එක බැලුවම ඒ ඇමතිවරයා ඉතාම ප්රබුද්ධ පුද්ගලයෙක්ක ඕවත් අගතිගාමී තමයි. ඔබ අහලා ඇතිර ඉරිය ගොල්ල ඉරියගොල්ල කියන්නේ මනුසාපය කියන පොත ඇතුළ පොත් ගණනාවක් සිංහලට පරිවර්තනය කරපු ප්රබුද්ධ ලේඛකයේ. ඉතින් ඒ වගේ කෙනෙක් එක වුනත් ගැටීම ඒ කියන්නේ පටිපාලනය හොඳ නැත්නම් ඉතින් එහෙම ගැටෙනවා. අන්න ඒ වගේ ශ්රේෂ්ඨ උපකලපතිවරු කොන්ද කෙලින් තියාගත්ත උපුලපතිවරු හිටියා.
ඉතින් අපේ රටේ රාජ්ය සේවය, දේශපාලනීකරණය වීම ඇත්ත කරන් වලනේ පටන් ගන්නේ. එතකොට පොදු කැඩුණු රාජ සේවයක්නේ තියෙන්නේ. ඉතින් උපකලපතිවරු ගැන කතා කරලා දෙයක් නැහැනේ ඉතින් ඒ කාලේ හිටපු. ඉතින් ඒගොල්ලෝ සමහර වෙලාවට අරසීඩී එකේ ඩීපෝව අධිකාරවරු වගේ තමයි. අපි උදාහරණයක් විදිට ගත්තොත් ටීපෝ අධිකාරයෝ කියන්නේ දේශපාලට පත්වීමක්නේ නේ. ඈ. එතකොට එයා තමයි ඒ ඇවතිවරයාගේ සියලු තීන්දු තීරණ කොප්රකට අප්රකට සීන්දු තීරණ ගන්නේ. ඉතින් මම මේවා මතක් කරන්නේ මේ රටේ වෙච්ච දේවල් නිසා ඕගොල්ලෝ ඕ දන්නේ නැහැනේ සමහර දේවල්. ඒවා ගැන හිතන්නෙත් නැහැ. ඒ නිසා තමයි මම ඒක පොඩ්ඩක්ම මතක් කළේ.
එතකොට හැම ගැටුමක්ම දේශපාලනිකයි. දේශපාලනික පදරම්ම. දැන් මාක්ස්වාදී න්යායට අනුව නම් ඇත්තටම මේවා තීරණය වෙන්නේ ආර්ථික පදනම තුළනේ. එතකොට ආර්ථිකය තුළින් තමයි දේශපාලනය නිර්මාණය වෙන්නේ. දැන් අපි උදාහරණයක් විදිහට අපි අපේ විෂය දේශපාලන විද්යාව කියන එක හැදෙන්නේ දේශපාලන ආර්ථිකය කියන නමින්. එතකොට මේ ආර්ථික විද්යාවයි, දේශපාලන විද්යාවයි එකම ගර්භාශයක් තුළින් ඉපත ලබපු නියුන් සහෝදරියන් දෙදෙනෙක්. ඒක තිබුණා මොකද දැන් අපි මම ඇටච් වුණේ මුලින්ම ආර්ථික යුද්යාදංශයට. ඉතින් අපි ආර්ථික විද්යාව එලවුස් කරා ප්රථමියෙත් කළා තවත් ඉගෙන ගත්තා. ගොඩක් දේවල් දැනුත් කතා කරනවා. මොකද ඒ දෙක එකට යන්නේ.
ඉතින් ඒ මාක්ස්වාදය කොහොම වුනත් ඇත්තටම මේ දේශපාලන මූණවරින් ඇතිවන ගැටුම් මුලු පරාසයක පැතුරුණු ගැටුම්නේ. ඒවා කණ්ඩායම් ගැටුම් නැත්නම් පුද්ගල මට්ටමේ සිදුවන ගැටුම් නෙවෙයි ඒවා. ඒවා කණ්ඩායම් සමූහ ගැටුම්. එතන්දි ජන සමහ, ජනවර්ග සමහගමික සමහයන්, ආගමික කණ්ඩායම් ඒ වගේම ගෝත්රික කණ්ඩායම් ඒ වගේ ඊළඟට විතරක් නෙවෙයි ජාතීන්. ජාතීන් කියන්නේ රටවල්. රටවල් අතර ගැටුම්. එතකොට මේවා ඇත්තටම සාරව ගැටුම් කියලත් අපට කියන්න පුළුවන්නේ. ඇත්තටම මේවා සාරව ගැටුම්.
එතකොට දැන් මේ හැම ගැටුම දිහාකම බැලුවම මේ ගැටුමල මූලික ලක්ෂණය එනේ ප්රච. ස්වභාවය ඒවයි ඉතාම ප්රචයි. එතකොට ඒවයින් වෙන ජීවිත හානි, දේපල හානි, ආර්ථික හානි, පාරිසරික හානි ඒවා ඉතා විශාලයි. දැන් ඕගොල්ලෝ ඒවට ඕගොල්ලන්ගේ ඔලුවේ තියෙන්න ඕනේ ඒවයි අඩු ගානේ ඒවා අඟේ තියෙන්න ඕනේ ඒවා.
දෙවෙනි ලෝකේ යුද්ධෙන් මිලියන 50කට වැඩිය මිනිස්සු මැරුණා. එතකොට මේ යුද්ධ වලින් වැඩපුරමැරිලා තියෙන්නේ කවුද කියන එක දැන් දෙවෙනි ලෝකයේ යුද්ධෙන් පසුකාලේ ඉඳලම අපට දික් බැලුවම අපට පැහැදිලිනේ. දැන් ඊට ඉස්සෙල්ලා යුද්ධ වල ඉනම් වැඩිපුර මරණේ යුද්ධයට සම්බන්ධ වුවයි. තොල්ව සහ සේනාධිපතිවරු. හැබැයි ඊට පස්සේ යුද්ධ වලින් මැරිලා තියෙන්නේ වැඩිපුරම යුද්ධයට කිසිසේත්ම සම්බන්ධ අයනන් කොන්බටන්ස්ලා. එතකොට එතන්දි ශ්රීන් ළමන් වැඩිහිටියෝ ආවාදිතයෝ ඊට පස්සේ අතරංගොට ගත්ත යුද සිරකරුවෝ ඈ එතකොට මොකද ඒගොල්ලත් මැරීම අනීතිස නීතිගත කරන්නේ නෑනේ. ඒක යොක්ති සහගත කරන්නේ නෑනේ. යටත් වුනාම යටත් වුනු කෙනෙක් සිරකරුවෙක්. එතකොට යටත් වූ සිරකරුවන්ට ගෞරවනීය විදිහට සලකන්න ඕන.
දැන් ඕගොල්ලෝ අහලා ඇතිනේ දන්නවනේ. දැනටමත් අපි ඔය ටිකක් ජාතන්තර සංවිධා ගැන කතා කරද්දි කතා කළා. ඒක මේ යුද්ධය සම්බන්ධ නීති තියෙනවනේ. අ යුද්ධ සම්බන්ධ නීති මොකේද තියෙන්නේ? ලෝකය පිළිගත්ත යුද්ධය සම්බන්ධ නීති ඒවා ජාත්යන්තර වශයෙන් පිළිගන්න තියෙනවා. සම්මුතිගත වෙලා තියෙනවා. රාජ්යන් සම්මතින්ට අත්සන් කරලා තියෙනවා. ඒවා බැර කරන්න බැහ. සම්මති කියලා තියෙනවනේ. ජිනීවන් සම්මතිවල පෝටකෝල්ස් ගොඩක් තියෙනවා. 860 ගණන් වල ඉඳලා 48900 ඒ වගේ බොහෝ සම්මති. වද හිංසා වලින් බැහැර කිරීම අත්තරම් ගොට ගත්ත පුද්ගලයෝන්ට අමානුසිකෝර වදබන්ධ වලට ලක් නොකිරීම ඈ.
ඉතින් අපි අපේ රටේ ගත්තොත් අපි මේවා බොහෝ දුරට වයිලේට් කරලා තියෙනවානේනේ. අතරංගොඩ ගත්තා අයට කෝර සහ අමානුසික වදබන්දනවට ලක්කිරීම. සාමාන්ය කාලෙත් සිද වුණා. ඒක වැඩියෙන්ම මේ අපේ රටේ කැරලිකාරිත්වයන් හදිසිත්වයන් පැවති සමයන්දී ඒක ඉතාම ඉහළ මට්ටමෙන් සිදුවන. අත්තරම් ගොඩගත්ත රැඳුම්කරුවන්ට වදකාගාර වලදී විවිධ වද බන්ධනයට ලක්කිරී. අටලන්ද ඇතුළුව ඒ වාර්තා දිහා බැලුවම පස්සේරංගුවට ගත්තාය විවිධ දේවල් වලට ලක් කිරීම. එතනත් එකෙකේ ප්රේම වරම් පේරික ඉඳලා ගොඩක් දේවල් තියෙනවා.
ඒවා ඉතින් මේවා ඇත්තටම මේ පාලනය කිරීම සඳහා ජාත්යන්තර ආයතන වගේම ජාතයන්තර සම්මුතින් තියෙනවා. කොහොම වුනත් මේ දේශපාලන ගැටුම් අතිශය විනාශ හරි. ඒවායි දේපොළ ජීවිත හානි විතරක් නෙවෙයි දේපොල ආර්ථික හානි විතරක් නෙවෙයි පාරිසරික හානි අති විශාලයි.
දැන් මේ දවසල විර්ණාමය ගැන කතා කරනවා. විර්ණාමය 1975 තමයි විර්ණාමයෙන් නිදහස් පූර්ණ වශයෙන් ලබාගන්නේ. 1955දී ඒක මුළු ප්රදේශයම විනාය කාබෝජය සහ ලලාෝසය මේ ප්රදේශ තුනම හැඳින්නුවේ ඉන්ද චීනය කියලා. එතකොට මේක පාලනය කළේ ප්රන්සය. ඉතින් ඒකේ වනාමේ උතුරු කොටසය මුදාගන්නවා කොමනිස්ට් ගරිලාවරුන්. අපි කියනවා ඒගොල්ලෝ වියට්ක කොන් ගරිල්ලාව කියලා. එතකොට ඒගොල්ලන්ට ආධාර ලැබෙන්නේ ඇත්තටම පෝවිත්් සමුහාණ්ඩුවෙන් සහ චීනයෙන්. පෝච්චිගේ නායකත්වයෙන් නතුරු විර්ණාමය නිදහස් කරගත්තට පස්සේ දකුණු විණාමය තුළ තවදුරටත් එතකොට ප්රංසාධිපත්තිය නිදහස් වෙලා විනාම් ජනරජය පිහිටුවලා උතුරු විණාමය. හැබැයි දකුණු විනාමය තුළ ප්රවංශය වෙනකොට ඇමෙරිකාව තවදුරටත් ඒ ලෝක ආණ්ඩුව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් වෙනවා. එතන ඉඳලා 1955 ඉඳලා 75 දක්වා දිග්ගැස්සුණු යුද්ධයක් සිද්ධ වෙනවා.
එතකොට ඒ දකුණු විනාමේ කඳරු බැඳගත්ත වියට්ක කොම් ගරිල්ලාව ඒ තිබුණු ආණ්ඩුවට එරෙහිව ගෙනෙක් ගියපු සටන. එතකොට ඒ දකුණු මාණ්ඩුවට පූර්ණ සහය දුන්නේ ඇමෙරිකාව. ඇමෙරිකාවෙන් සබලුන් දහස් ගානක් ඒ වෙනකොට කටයුතු කළා ඒ වෙන් ගරිල්ලන්ට සහ උතුරු ගෙටනාම් රජයට එරහිව. ඒ අවස්ථාවේදී උතුරු ගෙටාමයට සහය දෙන්නේ සෝවිට් සංගමය සහ චීනය. ඔය සීතල යුද්ධය ගැන කතා කරනකොට දැන් ඔය ජාති 25ාලන දැන් කතා කරනවානේ මේ දවස්වල සීතල යුද්ධය ගැන කතා කරනකොට ඔය ප්රොක්ෂෝ කියලා දෙයක්. ඒ ඒ කියන්නේ සටලයිට් යුද්ධ කියලා වගේ අපි අදහසක් එනවානේ පරිවාර යුද්ධ. මේවා හැසිරිවේ මහබලවතුන් සෘජුව වක්රව.
දැන් මේ යුද්ධයට ඇමෙරිකාව සම්බන්ධ වුණා. රෘජුවම හැබැයි සෝවිට් හෝ චීනා හමුදා සම්බන්ධ වුණේ නැහැ. නමුත් ඔවුන්ගේ අනුග්රහය ලැබුණා උතුරු. අවසානයේදීම් මේ දකුණු විනාමේ ඇමෙරිකන් ගැති රෝක ඩාණ්ඩුව පරාජය කරලා විණාමය ඒකාබ්ද කළා 1970ේදී. එතනදි ඇත්තටම දැන් මම කියන්න උත්සාහ කළේ යුද්ධයෙන් වෙන පාරිසරිකාර. එතකොට ඇමරිකාව විසින් හෙළන ලලද්ද බෝම්බ. විශේෂයෙන්ම වනාන්තරවල වියටකම් ගරිලා කඳවරු විනාශ කරන්න. ඒවා නිරාවරණය කරන්න. වනාන්තර විනාශ කිරීම. හෙට්ටර් මිලියනදෙ. හයක් ලක්ෂ 26ක් විතර වනාන්තර වෙනස කරලා තිබුණා. විශේෂයෙන්ම රසායනික අවි දේවල්. ඒවා නීති විරෝධී ආයුධ ඒවා යොදාපරාධ. ඒ වගේ දේවල් වාර්තා වෙනවා.
දැන් අර ඉතාම ප්රසිද්ධ ඡාය රූපයක් තියෙනවනේ. ඇමෙරිකන් හමුදාව දකුණු විජනාවමේ ඒ සම්බන්ධ ප්රදේශයකට බෝම්බ ප්රහාර එල්ල කරනවා. එල්ල කරන බෝම්බ අ රසායනිකාවිනේ. නාම්බෝම්බලනේ කියන්නේ. ඒවා දැන් මම ගිනිගන්නවා සම්පූර්ණම. එක දැරවියක් නිරුවතින් මේ වඩාගෙන ඉස්සරහට එනවා දෝගෙන එනවා. ඒක මම හිතන්නේ මේ ඒ ායරූපය ගත්තේ ඇමෙරිකාවේ වැරපීයෙක්. එතකොට ඒක මම හිතන්නේ ඕන්ඩ ජාතන්තර සම්මානව ගණනාවකට ලැබුණා. ඒ චරූපය මම හිතන්නේ ඉන්ටරට් එකට ගියා. මොකගොල්ලන්ට ඒක පැහැදිලි. පස්සේ කාලේ මම හිතන්නේ ඒ දැනවිය විරණාමේ සයිගොන් ඕචින් කියලානේ දැන් කියන්නේ. ාලය මම හිතන්නේ මහාචාර්යියා. ඉතින් ඒ වගේ දේවල්.
මේ ගැටුම් ඇත්තටම දේශපාලනික ගැටුම් විනාශ කාලී. එතකොට ඒවාන්තරයක් තිස්සේ නොයිසින්දී පවතින ගැටුම් දිගැස්සන ගැටුම්. ඒක පැහැදිලි. ලංකාවේ ගැටුම කොච්චර කාලයක් තිබුණද? නොසිඳලාදන එතකොට ඒවා දිග්ගැස්සු ගැටු. දිගැස්සුනු කියලා කියන්නේ දැන් නොයිසඳ දීම නිසාම ඒක අකට ඇදිලා ගිහිල්ලා තියෙනවා. පරctටඩ් ව කියනවනේ. දැන් ඒ පිළිබඳ න්යායන් තියෙනවා ගැටුම් වල. අපිට ඒවා ඉස්සරහදි වෙලාව ලැබීද දන්නේ නැ. දිගැස්තුන සමාජ ගැටුම් පිළිබඳ න්යායක් ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා එන්ඩුඩ්ඩ අසාර කියලා. ලෙබරන් ජාතික ගැටුම් මෙසේත්. ඒවා හරි වැදගත්.
ඉතින් මේ ගැටුම් ඇතිවෙන මූල මොනවද? ඒවා කොහොමද විසඳන්නේ? ඒ වගේ කාරණා. ඇත්තටම ගැටුම් දිගැස්සෙන්නේ ඇත්තටම ඒවට විසඳුම් වශයෙන් ඉදිරිපත් වෙන සමහර දේවල්, යෝජනා තවා අවසාන විග්රහයේදී ඒවා ගැටුමේ මේ අ තව ආකාරයකින් තව වටයකින් ගැටුම උස්සරණ වීමට හේතුවක් වෙලා තියෙනවා. ඉතින් මේ තත්ත්වයන් තුළ දේසපාලනික ස්වභාවයක් ගන්නා ගැටුම් දාම අ කේදාන්ත බවට පත්වෙලා තිබෙනවා. පසුගිය සතවර්ෂය පොරාම තිබුණේ මේ වගේ ගැටුම්. අදටත් අපි අත්දකින්නේ මේපතු ගැටුම්.
එතකොට දැන් මේ ගැටුම් පිළිබඳව අධ්යයනය කරපු විද්වතෙක් තමයි ප්රාමාණික විදතෙක් තමයි පීටර වොලන්ස්ටීන්. එතකොට මෙයා ලියපු පොත මේ අන්olution. මේක ඉතා වටිනවා පොතක්. මේක මම හිතන්නේ 2012 සංස්කරණය. ඉන්ටරනෙට් එකේ තියෙනවා. ඔන්නනම් ඕගොල්ලන්ගේ ගරූප් එකට දාන්නම්. ඒක කියන කරුණු අප්ඩේටඩ් වෙන්න ඕන සමහර ඒවා. නමුත් ඒ දක්වා කරුණු ඉතාම ඵලදායි.
එතකොට පීටර් වලන්ස්ටීන් වොලන්ස්ටයින් ප්රකාශ කරපු විදිහට ආකාර තුනක දේශපාලන ගැටුම් හඳුනාගන්න පුළුවන්. එකක් තමයි අන්තරරාජ්ය ගැටුම්. දෙවෙනි එක රාජ්ය අභ්යන්තර ගැටුම්. තුන්වෙනි එක රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම්. අන්තරරාජ්ය ගැටුම්, රාජ්ය අභ්යන්තර ගැටුම් සහ රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම්.
එතකොට අපි සලකාව බැලුවොත් මේ එක් ගැටුම් ගැන හිතන්න. මේවා ටිකක් අපි එදා පොඩ්ඩක් කතා කරන්න ඇති. අතමෙන්ම අන්තර්ජ්ය ගැටුම් කියන්නේ රාජ්යයන් දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර ඇතිවන ගැටුම්. අවම වශයෙන් රාජ්යයන් දෙකක් මේකට සම්බන්ධ වෙනවා. දැන් මේ වගේ ගැටුම වලට උදාහරණ කියන්නකෝ බලන්න. රාජ්යයන් දෙකක් හෝ කිහිපයක්.
ඉන්දියාව පකිස්තානය. ස ඔකොයි ඉරියාවගටම සර්ක්කන රුසිය අර්ද. ඔව්. ඉන්දියාව සහ පස්තානය අතර ගැටුම. අපිට දැන් මේවා ඇත්තටම මේකෙදී අපිට මේවා කතා කරන වෙලාවත් තියෙ මට කල්පනා කරන්න ඕනේ. මොකද මේස කතා කරන්න ඕනේ. ඉන්දියාව සහ පකිස්තානේ අතර මහා පරිමාණය යුද්ධ තුනක් ඇතිවෙලා තියෙනවා. ඒ රාජ්යය දෙක බිහි වුණා අවස්ථාවේදී කා්මීරය මුල් කරගෙන 194 48 කාලේ. ඊට පස්සේ 1965දී සහ 1971දී. 71 ඇත්තටම බලාදේශ රාජ්ය නිර්මාණය සම්බන්ධ ගැටු. හැබැයි ඒකත් ඉන්දියාව සහ පකිස්තානය අතර. ඊට පස්සේ මම හිතන්නේ 19989 ඔය කාමීරීමේම කාගීල් ප්රදේශය සම්බන්ධයෙන් මේ ගොඩා පරිමාණය ගැටුම් ඇති වුණා.
දැන් අපි අර ගැටුම් මහා පරිමාණ ගැටුම්. දැන් ආයි යුද අවධානමක් ඇතිවෙලා තිබෙනවා. හැබැයි ඉතින් අපි ඒක අමතකක් කරන්න බැහැ. දැන් ලෝකේ අලුත් තත්ත්වයන් තුළ ඒවා සිදුවීම හෝ නොවීම ඒවයි දෙපැත්තම අපට බලන්න පුළුවන්. අපි අමතක් කරන්න හොඳ මේ රටවල් දෙකම න්යස්ක අවිහි හිමි බලවතු. එතකොට න්යස්ක අවිහිමි රටවල් ඇත්තටම දැන් මේ රටවල්ගනයිස් නියුක්ලිය පවස්ලා නෙවෙයිනේ. ඒ කියන්නේ සම්මුතිගතව යම් යම් එකඟතා තියෙනවනේ. නැස් ටික අපි හරන ක්රියාවලින් තුළ යම් යම් එකඟතාවන් තියෙෙන. දැන් ඕ ඕගොල්ලන්ගේ අර අනිත් පේපර එකේ කතා කරා ඕවා. එතකොට ඒකෙදි තියෙනවා එකඟ කතාවක්. එපීටී වගේ ගිවිසුන් තියෙනවා. දැන් ඉන්දියාවයි, පකිස්තානයයි නියස්ටිගාවී අත්දා බැලීම් කරන්නේ 1990 ගණන් වල 98 විතර.
දැන් අර මූලික වශයෙන් ප්රධාන රාජ්යයන් පහ ඒ කියන්නේ අපි කියන්නේ නියුක්ලියර් ප්ලම්බ් කියලානේ කියන්නේ. ප්රධාන රාජ්යයන් පහ ඒ කියන්නේ ඇමෙරිකාව, රූයාව, චීනය, අතන් සහ ප්රාංශය. එතකොට ඒගොල්ලෝ ඒවා ඒ එකඟ තාමර දැන් ඒගොල්ලෝ ඇස් ටික අත්දා බැලීම අුකින් පස්සේ නවත්තලා තියෙනවනේ. ටික ආභිය අත්දා බැලීම නවත්තලා තියෙනවා. මූලික වශයෙන් ඒවා එකඟතාවන්. දැන් හැබැයි මේ රාජ්යයන් එහෙම නැහ. ඒ ඒවට නෑ. ඉතින් ඒ නිසා යම් යම් ජාත්යන්තර සංරෝධක වලට සම්බකලට ලක් වුණා. තුොර කොරියාව තරම්ම නැති වුණත් අ ඒක පිළිගන්නේ නෑනේ ලෝකය. ඉතින් මේවා එකතු කරගෙන තියෙනවා මේ හා.
ඉතින් අ මේ රාජ්යයන් යුද්ධය තීව්රොත් ඒගොල්ලෝ හැමෝම ප්රකාශ කරලා තියෙනවනේ. දැන් ඒගොල්ලන්ගේ නියක්ලිය පොලිසස් තියෙනවනේ. අ දැන් එක එක රාජ්යයන්ට ආේනික වූ නියස්කාවී පිළිබඳ ප්රතිපත්ති තියෙනවා. මම හිතන රුෂියාව ඒ ප්රතිපත්ති මෑත කාලේ ගොඩක් වෙනසකට ලක් කළා. දැන් චීනයේ ප්රතිපත්තිය තමයි. චීනය දැන් ඒගොල්ලෝ විශේෂයෙන්ම කියන්නේ දැන් චීනය නම් firstසර් පළමුවෙන්ම නියස්ටි භාවිතා කරන්නේ නැහැ කියන එක කියන්නේ. හැබැයි චීනයට අයිති ප්රදේශයක චීනය හිමිකම් කියන ප්රදේශයකදී ගැටුමක් තුළදී චීනයට අවාසිදායක තත්ත්වයක් උත් ගත වුනොත් චීනය පාවිච්චි කරනවා. ඒ වගේ ඒවා හරි ආකර්ෂණීයි.
දැන් ඕගොල්ලෝ ඕවා වැඩිදුරලට ඇති ගත්තොත් ඕවා ඇත්තටම ටිකක් පරක්ෂා කරන්න පුළුවන්ේ. නියුක්ලිය පොලිසස් මොනවද කියන එක. ඉතින් මෙතන්දි මට තේරෙන විදිහට නම් ලොකු ගැටුමකට යාවිද කියන එක සැකයක් තියෙනවා. මොකද දැන් ලෝකය අ බොහෝ දුරට ගැටුම් වළකාගෙන යන්නේ. දැන් බහුද්රවීය ලෝකය තුළ ඒ ප්රවරතාවන් පේනවා. මොකදයකදී අත්දැක්ක විනාශයන් හොඳටම අත්දැකලා තියෙනවානේ ලෝකය බහුගිය කාලවලදී අතිශයෙන්ම අත්දැකලා තියෙනවා. ඒ කියන්නේ යුද්ධය.
ඉතින් අර ඒක අපිට කියන්න තියෙන්නේ යුද්ධය කාටද ඈ. කාගෙද මේ යුද්ධය ඈ. යුද්ධයට කවුද ආශිර්වාද කරන්නේ. ඈ. එතකොට දැන් ඒ නිසාමේ රාජ්යයන් රාජනායකයෝ ඉතින් ඒක වහසි බස් දොඩනවා. ඒක වෙනම කතාවක්. ඒ වුනාට දැන් ඒ අස්තිකාවී භාවිතා කිරීම කියන්නේ ඇත්තටම තේරුමක් නැති වැඩක්නේ. දැන් ඒ අෂ්ටිකාවේ කියන්නේ ජන සංහාර කායුධයක්නේ. දැන් මේවා මම ඕගොල්ලන්ට මේවා ඊළඟ පේපර් එක හොඳටම කතා කරන්න කතා කරනවා. එතකොට නමුත් අර මම දැනගන්න ටිකක් පොඩ්ඩක් විස්තර කේ.
එතකොට දැන් ඒ ආයුධ භාවිතා කරාම කවුරුවත් ජයග්රහකයකුත් නෑහ, පරාජිතයකුත් නැහ. හැමෝම විනාශ වෙනවානේ. wd කියලා න්යායකුත් තියෙනවා මේ කියලා න්යායකුත් තියෙනවනේ. assistructiontionඑ කියලා කියන්නේ ඒකේ කියන්නේ අන්යෝන්ය වශයෙන් සහතික කරන ලද විනාශය. කවුරත් දිනන් නෑ කියන එක ඒකේ අදහස.
ඉතින් ඒ අර්ථයෙන් ඇත්තටම දැන් ලෝකේ රටවල් එක විදිහට පෙළගැහිලා තියෙනවා. දැන් ඇමරිකාව ඇතුළුරු රාජ්යයන් ගණනාවක් ඉන්දියාවට සපෝට් කරනකොට චීනය අ වගේ ඉරානය වගේ රටවල් පකිස්තානයට උදව් කරන ස්වභාවයක් තියෙනවානේ. රුෂියාව නම් කොයි පැත්තද කියලා තාම හිතාගන්න බැහැ. මොකද රසියාව ක්රියාවත් එක්කත් වගින් වැඩ කරනවා. ඉතින් අ ලැබී බව වැඩියි ස්ථානය. මොකද දැන් අර විදිහට එකතු වීම. දැන් ලෝකේ බොහොමනත් අපි ඔය බහුද්රවී ලෝකයක් වුනාට දැන් දිවිද්රවීය තත්ත්වයක් ඒ කියන්නේ බලවරු බලකඳුරුම නෙවෙයි රාජ්ය පද්ධති දෙකක් නිර්මාණය වෙනවනේ. බටහිර බලය සහ බටරට එරෙහි බලය කියලා. බෙදුවොත් හරි.
ඉතින් අන්තරරාජ්ය ගැටුම් අතිශයෙන්ම විනාශී ගැටුම් වර්ගයක්. ඉතින් ඒවා අ විවිධ හේතු නිසානේ ඇති වෙන්නේ. දැන් අපි උදාහරටක් විදිහට ගත්තොත් ඒ හේතු මේකේ සඳහන් කරලා තියෙනවනේ. රාජ්ය නතර දේශ ස්වභාවික සම්පත් හෝ ඔබ බෙදා හදා ගැනීම පිළිබඳ ඇතිවන ගැටුම්. හරි. දැන් ඒවට නිශ්චිත උදාහරණත් ඕගොල්ලන්ගේ ඔලුවේ තියෙන්න ඕනේ. ඕගොල්ලෝ ගාව කරුණු තියෙන්න ඕනේ.
දැන් මේවට උදාහරණය ඔව් ද කොරියාවයි උතුරු කොරියාවයි. ඔව් ඒ කොරියා වරදීපය ගැටුමත් ඒක ඇත්තටම දේශමා ගැටුමක්. කයින් එහාට ගිහිල්ලා ඇත්තටම සම්පත් බෙදා ගැනීම කියන එක නැහැ. දැන් දේගොල්ලකෙම අරමුණු දෘවිත්රයක්නේ තිබනේ. දැන් උතුනු කොරියාව දකුණු කොරියාව ආක්රමණය කළේ ඇත්ත වශයෙන්ම මුළු කොරියාණු වර්ධන්දීපයම කොමයුනිස්ට රාජ්යයක් බිහිගිරෙයි. දැන් ඒ යථාර්ථයෙන් අත්මිදිලා ඉන්නේ. දැන් දකුණු කොරියාවට උමනාවක් නැහැ උතුරු කොරියාව ඒකාබන්ධ කරගන්න. දැන් ඒ කොරියා වරධීපය ඒකාබ්ද කිරීමේ තැඟවුණු අරමුණු ඇති. නමුත් ඒවා එළිපිට ප්රදර්ශනය වෙන්නේ නැහැ.
දැන් මේවට සෘජුවම මහලතුන් සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවා. ඉතින් දැන් ඒ වගේ ගැටුම් ස්වභාවික සම්පත්. දැන් ඕගොල්ලෝ දන්නවනේ ප්රථම ලෝක සංග්රාමයට පදනම් අ මූලික ගැටුම් ටික 19 10 12 13 14 වගේ කාල වල ඇතිවෙනේ. විශේෂයෙන්ම ගල්ලඟුරු සහ යපස් ආකර සම්බන්ධව ජර්මනිය සහ ප්රාන්සය ඒ වගේ රටවල් අතර ඇති වෙච්ච මතුද්ධ බවට පත් වෙනවනේ. එතකොට ඒක ස්වභාවික සම්පත්. ඉතින් මේ කාරණා දෙකක්ම මේ දාලා තියෙන්නේ. මේ හැම එකක් ගැනම ඕගොල්ලන්ගේ ඔලුවේ තියෙන්න ඕන නිශ්චිත උදාහරණය. හැබැයි ඒවා නිවැරදි උදාහරණ වෙන්න ඕනේ. වැරදි ඒවා ලිව්වොත් ඕගොල්ලන්ගේ ලකුණු අඩු වෙන්න පුළුවන්. වැරදි කරුණු දිගටම ලියලා තියෙනවා නම් උත්තර පත්ර බලනකොට පටිකවරු විදිහට අපිට ඒ කියන්නේ එච්චර සෑහීමකට පත්වෙන්න බැහැ.
ඉතින් ඒ නිසා නිවැරදි උදාහරණ, නිවැරදි කරුණු, නිවැරදි දත්ත යොදාගන්න. ඉතින් ඒවා නැතුව වුනත් නිර්මාණත්මකව පිළිතුරු ලියන්න පුළුවන් ඕගොල්ලන්ට. එහෙමනේ ලියන්නනේ. එහෙම ලියන්න පුළුවන් වෙන්නේ ලේඛන හැකියාව තුළින්. දැන් ඕගොල්ලෝ ගොඩක් ෆේස්බුක් පරිහරණය කරනවනේ. ෆේස්බුක් වල ඕගොල්ලෝ පෝස්ට් හදනවා. ඉතින් හදලා ලියනවා. ඉතින් ඒවා හරහා ඕගොල්ලන්ගේ භාෂාව වැඩිදුරු කරගන්න.
දැන් අපේ කාලේ නම් අපි ඉතින් ඇත්තටම විවිධ ක්රම යොදා ගත්තනේ. දැන් ඒ කාලේ උදාහරණයක් එක්ක අපි පෙම්පත්ිවීමලව්වටර්ස් ඒවා වුනොත් අපි ලිව්වනේ. දැන් අපි දැන්ගේ නෙමෙයිනේ ඒ කාලේඑඑම් එස් වුන්නේ නැහැ. අන්තර්ජාලය තිබුනේ නෑහ. ඉතින් බොහොම අ පරිස්සමට බයෙන් පෙන්පත් හෝ මාහරු කරගන්නවානේනේ. ඉතින් ඒ ලේඛන හැකියාව වැඩි වුනානේ. ඉතින් ඒ නිසා ලේඛන හැකියාව පුළුවන් තරම් වැඩි කරගන්න. නිර්මානාත්මකෝ ලියන්න පුළුවන්. මම ඒකෙන් කියන්නේ නෑහැ ඕගොල්ලන්ට පෙම්ලවඩස් ලියන්න කියලා. එලින්වට කමකුත් නෑහ. නොලවට කමකුත් නෑහ. ඇත්තටම මේ අතර කියන එක තුළ ඒක මම හිතන්නේ වඩා මේ අ සැබියාවක් තියෙනවා. ඒක දැන් ඇස්රන්නසකින් අද මීට් එන්න අද එන්න එහෙම කියනකොට වඩා ඒක කොච්චරඅ ටුඟාරාත්මකක් ඈ කතා.
එතකොට මේ වගේ හේතු විශේෂයෙන්ම දේශ ස්වභාවික සම්පත් බෙදා හදා ගැනීම පිළිබඳ කාරණා රාජ්යන් අතර ඇතිවන ගැටුම් වලටම මූ මූලික හේතු. ඒවට උදාහරණ තියෙනවා. එතකොට මේ ගැටුම් බොහෝ දුරට යුද්ධ විදිහට සලකනවා. අන්තර්ජාතික වශයෙන් අන්තර්ජාතික දේශපාලනයේදී ඒවා යුද්ධ විදිහට සලකන්නේ. ඉතින් ඇත්තටම මේ ගැටුම් අසල්වසි රටවල් අතර ඇතිවෙලා තියෙන්නේ. බොහෝ දුරට එහෙම නැතුවත් ඇතිවෙලා තියෙනවා. ලෝක යුද්ධ විදියටත් මේවා ඇති වෙන්න පුළුවන්. මුළු ලෝකයම සම්බන්ධ වුනොත් එයි රාජ්යයන් දෙකක් තුනක් මුළු ලෝකයම සම්බන්ධයිනේ. එතකොට ඒ අර්ථයෙන් ගත්තොත් ඒවත් අන්තර රාජ්ය ගැටුම්නේ.
රාජ්යය නතර කැටුම්. මේකේ දාලා තියෙනවා මම ඔය ගොඩක් නිදුසුන ලෙස 1953 පොලිගන යුද්ධය. 6 ඉන්දියාව සහ චීන අතර යුද්ධයත් 19808 ඉරා ඉරාගේ යුද්ධයත් 2002 නෙවෙයි අතරම 2022 වෙන්න ඕන 2022 රුෂියානි යොක්රියන යුද්ධය. මේ ගැටුම් 21ස වශය බහුලව දැකගත දැකගත හැකි අතර එහි එහිදී සීතල යුද්ධ සමය බහුලව තිබුණලු. ඒ අතර පශ්චාත් සීතල යුද්ධ සමයද දැකගන්න පුළුවන්. දැන් වෙනකොට ඕගොල්ලන්ට හඳුනාගන්න පුළුවන් ඒ වගේ ගැටුම්. විශේෂයෙන්ම අරාබි ඊශ්රායල් ගැටුම, රුසියා යුක්රන ගැටුම ආදී වශයෙන්. ඒවා ගැටුම් කිහිපයක්. දැන් ඔය ගැටුම් අවධාරනමක් තියෙන ඉන්දියාව සහ පස්තානය වගේ. දැන් සඳහන් කරන්න පුළුවන්.
එතකොට අ මේ ඒකෙදි තවත් වැදගත් කාරණාවක් කියනවා මෙබඳු ගැටුම් අසල් වැසේ රටවල් අතර සිදුවත් ඇතම් අවස්ථාවලදී ඒවාට කලාපිය බලවතුන්ම ලෝක බලවතුන්ද වක්රාකාරයෙන් සම්බන්ධ වීමද ඒක ඉතා වැදගත්. මොකද මේ ගැටුම් සමහර වෙලාවට අසල් වෙසි රටවල් දෙකක් අතර සිද්ධ වෙනවා. නමුත් බොහෝ දුරට ඒ අසල් වෙසි රටවල් හාටුපස සිටින නැත්නම් ඒ අසල් වල රටවල් සමගට දේශ පාලනය කරන න්යායික සහ දෘෂ්ටිමය වශයෙන් ඒකට එකතු වෙලා තියෙන.
දැන් විතලයුක්ත කාලේ උදාහරණය සමාජවාදී කඳවර සහ ධරවාදී කඳවර. දෙසක වශයෙන්ම උතුරු කොරියාවට සමාජවාදී රාජ්යවල සහය ලැබුණා. දකුණු කොරියාවට ධනවාදී රාජ්ය වල සහය ලැබුණා. එතකොට මෙතන කලාපියේ රටවලුත් ඉන්නවා, කලාපිය බලවතුනුත් ඉන්නවා. ඒ වගේම ලෝක බලවතුනුත් ඉන්නවා. ඉතින් ඒවත් ඕගොල්ලෝ ඒවයේදී නිශ්චරිත උදාහරණ ඕගොල්ලෝ ගාව තියෙන්න ඕනේ.
හරි. දැන් රාණී රාගී යුද්ධය තුළත් ඒ වගේ තත්ත්වයක් තිබුණනේ. අරාභි ලෝකේ දැන් රටවල් ඉරානයට උදව් කළා. දා සීමිත ප්රමාණයක්. හැබැයි රාකයට සමහර රටවල් උදව් කරා. මහ බලවතුනොත් එහෙමයි. දැන් ඒ වෙලාවේදී සදහම්ට අ මුල් කාලේ කොවිට් ආධාරන ලැබුණා. පසු කාලේ ඇමෙරිකන් ආධාරනත් ලැබුණා. සදම් සහරලා කොමනික කාලේනේ ඔය යුද්ධය ඇති වුණේ. 1980 88 කාලේ. ඒ වගේ ඕන තරම් උදාහරණ දක්වන්න පුළුවන්. රුෂියාන යුන යුද්ධය. දැන් යුක්රනියට අරෝපා සංගමේ ඒ කියන්නේ කලාපී අසල් වැසි රටවල් අසල් වැසි බලවතුන් වගේම ඊට එහා ලෝකවතුන් ඇමෙරිකාව ඒවට සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවා. ඒකයි ඒ කතාවෙන් කියන්නේ. ඒ නිසා ඒවට නිශ්චිත උදාහරණ ඕගොල්ලන්ගේ ඔලුත් තියෙන්න ඕනේ.
ඊළඟට දෙවෙනි ගැටුම් විශේෂය. රාජ්ය අභ්යන්තර ගැටුම්. රාජ්ය අභ්යන්තර ගැටුම් කියන්නේ ඇත්තටම අසරක් තිබුණා ඒවා අතීතයෙත් තිබුණා. හැබැයි වර්තමානයේදී ඒ ගැටුම් විශාල වශයෙන් පැතිරිලා තිබෙනවා. දැන් අපි මේක අර්ථක ගතනය කළොත් රාජ්ය අභ්යන්තර ගැටුම් කියන්නේ රටවල් ඇතුලේ ඇතිවන ගැටුම්. රටවල් ඇතුලේ ඇතිවෙන අභ්යන්තර යුද්ධ. සමහර වෙලාවට ඒ ගැටුම් උස්සන්න වීම නිසා ඒවා සිවිල් යුද්ධ බවටත් පත්වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඒවා කලාපී වශයෙන් ජාතන්තර වශයෙන් පැතිරෙන්නත් පුළුවන්. ඒ කියන්නේ ජාතයන්තර කය වෙන්න පුළුවන්.
දැන් උදාහරණයක් විදිහට ලංකාවේ දෙමල ගැටුම. අ ඒ කණ්ඩායම් දෙක අතර ගැටුම කලාපී ප්රශ්නයක් බවටත් පත් වුනානේ අසුව දස්සකයේදී. ඒකට ඉන්දියාවම ැදිහත් වුණා. ඊට පස්සේ අනුගණන් වලදී ඒකට දෙවන ඩයස්පෝරාව හරහා බටින රටවල් සම්බන්ධ වුණා කියලා අදහසකුත් තිබුණ. ඇත්තටම වක්රම සම්බන්ධව. එතකොට ලංකාවට සමහර රටවල් උදව් කළා. සමහර රටවල් ලංකාවට ප්රතිවිරුද්ධව ගනිදාලා කණ්ඩායම් වලට දෙමල සටන්ාමීන්ට උදව් කළා. එහෙම ඒගොල්ලෝ ඉතින් සමහර වෙලාවට කුඩා ගැටුමක් ජාතන්තර ගැටුමක් බවට පත්වීමේ විභවයක් තිබෙනවා.
එතකොට මේ ගැටුම් ඇතිවෙන්නේ දේශපාලන බලය හෝ වෙන්වීම අරමුණු කරගෙන. කාරණා දෙකක් තියෙනවා එතන. දේශපාලන බලය හෝ වෙන්වීම. දේශපාලන බලය කියලා කියන්නේ ආණ්ඩු බලය ලබා ගැනීම. දැන්අ 1971ේදී සහ 879දී රටේ දකුණු ප්රදේශවල. දකුණ කිව්වම දකුණු පළාත නෙමෙයි හොඳේ. උතුරන කියන්නේ ර හැර අඩිත් ප්රදේශ. ඒ නිසා අපි පොදුවේ අපි එහෙමනේ කියන්නේ. දකුණ කිව්වොත් අ දකුණු පළත කිව්වොත් අපි කියනවාඩීප් සවු. හරි. රටේ දකුණ කිව්වොත් අපි උතුර නැගෙන හැර අිත් ඵලත් හඳුන්වනවා. එහෙමත්ය එහෙමයි තියෙන්නේ. දේශපාල සහිතිය. එතකොට දේශපාලන බලය රාජ්ය බලයනේ. ඇත්තටම ජනතාවේ උක්ති පෙරමණය කැරලවල තිබුනේ රාජ්ය බලය ලබාගන්න.
ඉතින් දැන් මේ වගේ ගැටුම් බොහෝ දුරට දේශපාලන සමාජ හා ආර්ථික මූලයන් තුළින් ප්රභවය ලබන්න. දේශපාලන සමාජ හා ආර්ථික මූලයන් තුළින්. එතකොට ඒවා මේ ඝනයට ගන්න පුළුවන්. මේ වගේ ගැටුම ඕන තරම් උදාහරණ තියෙනවා. දැන් උදාහරණයක් විදිහට ඉන්දියාවේ මාවෝවාදී කණ්ඩායම් වල ඔය නැග ඉන්දියාවේ එහෙම තියෙනවා ඒ වගේ. දැන් හැබයි ටිකක් අඩුයි ඒ වගේ.
ඊළඟට තියෙනවා වෙන්වීම අරමුණු කර දුම්වාදය හෝ වෙන්වීම. හරි. එතකොට මේක තමයි ලෝකයේ වැඩියම දකින්න පුළුවන් වෙන අභ්යන්තර ගැටුම් වල මූලික හේතුව මූලික අ අරමුණ වෙන්නේ. එතකොට ජනවර්ග ආගම් ගෝත්ර හෝ භාෂා පදනමෙන් ඇතිවන ගැටුම්. මේ පදනමට අපිට ගොඩක් දුරට ගන්න පුළුවන්. බොහෝ දුරට වෙන්නේ එතන්දි ප්රධාන ජනවර්ගය සහ සුළුතර ජනවර්ග අතර ඇතිවෙන ගැටුම්. ප්රධාන ආගමික කණ්ඩායම් සහ සුළුතර ආගමික කණ්ඩායම් අතර ඇතිවෙන ගැටුම්.
එතකොට ඒවට නිශ්චිත උදාහරණය ඕගොල්ලන්ගේ ඔලුවේ තියෙන්න ඕනේ. දැන් ජනවර්ග අතර ඇතිවෙන ගැටුම් වලට ලංකාවේ සිංහල සහ දෙවල. ඒ වගේ තවත් දක්වන්න පුළුවන්. ඕන තරම් උදාහරණ තියෙන්න ඕනේ. ඊළඟට ආගමික කණ්ඩායම් රැතිවන ගැටුම් විදිහට ඉන්නේ. ඉන්දියාවේ හින්දු මුස්ලිම් අත මේක ජනවර්ගයටමක් විදිටත් දකින්න පුළුවන්. ආගමික ගැටුක් විදිහටත් දකින්න පුළුවන්. ඊළඟට හින්දුක් අ කැටුමත් එහෙමයි. ඒක ආගමිකත් අ සලකන්න පුළුවන් ජනවා මාර්ගික විදිහටත් සලකන්න පුළුවන්. ඊළඟට උතුරලන්තයේ ප්රතස්තන්ත සහ කතෝලික බැතිවතුන් භක්ති කියන්න අතර ඒක නම් කෙලින්ම ආගමික ගැටුක්.
එතකොට ඊළඟට ගෝත්රික ගැටුම්. ගෝත්ර අතර සිදුවන ගැටුම්. ඒවා ලෝකේ ඕන තරම් තියෙන්න පුළුවන්. සෝමාලියාවේද, සූඩනයේද, ජීරයියාවේද, ඉන්දියාවේද. බොහෝ තැන්වල. දැන් ඒවායේ ප්රසිද්ධ ගැටුමක් තමයි අර රුවන්වාවේ සිදුවුණු කොටු සහ ටොටසි ගෝත්රිකයන් අතර ගැටුනේ. දා මිනිස්සුන් ප්රමාණයක් මැරුණනේ. ඒක එක සැරි දින අටක් ඇතුලත මිනිස්සු අ ලක්ෂද 10ක් විතර ඝාතනය වුණා. සමස්තටොත් ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් සමුල ඝාතනය වුණා. ඒවා ඉතාම විනාශී.
දැන් මේ ගැටුම් වල විශේෂත්වම ලක්ෂණය තමයි සීතල යුද්ධෙන් පස්සේ මේ ගැටුම් විශාල වශයෙන් දකගන්න පුළුවන්. අපි සඳහන් කරලා තියෙන්නේ. විශ්වනසය වසේ අවසාන භාගයේදී විශේෂයෙන්ම පශ්චාත් සීතල යුත්ත සමයේ මෙවදු ගැටුම් විශාල වශයෙන් දැකගත හැ. එතකොට ඒක අපි සංඛ්යාත්මකව සංඛ්යා ලේඛන මත පද නම් වෙලා බැලුවොත් ඇත්තටම අ දැන් මොනතරම් උදාහරණ තියෙනවා ඒ වගේ ගැටු කලාපයම මේ දකුණුවාසියාණනු කලාපයම මේ උධාරණ ගණනාවක් දෙන්න පුළුවන්. එතකොට ලෝකයේ දැනට තියෙන සක්රිය ගැටුම් වලින් වැඩි ප්රමාණයක් අ රාජ් අභ්යන්තර ගැටුම්. ඒවා ජනවාර්ගික ආගමික හෝ ගෝත්රික ස්වභාවයේ ගැටුම් විදිහට සලකන්න පුළුවන්.
එතකොට මේ ගැටුම් වල තියෙන තවත් වැදගත් ලක්ෂණයක් තමයි මේ ගැටුම් දිගැස්ව යුද්ධ බවට පත්වෙලා තියෙනවා. දිගැස්සු ගැටුම් බවට පත්වෙලා තියෙනවා. දිගැසුණු සිවිල් යුද්ධ බවට පත්වෙලා තියෙනවා. එතකොට දැන් ඒ නිසාම ඒ ගැටුම් විසදීම දුෂ්කරයි. දැන්න්තරයක් තිස්සේ ක්රියාත්මක වෙනවනේ. දැන් ලංකාවේ දෙවන ගැටුම. එන සත වර්ෂ මුල්භාග ඉඳලම තිබුණා. එතකොට උතුර අයර්ලන්ත ගැටුම මම හිතන්නේ 19 වෙනි සතවර්ශයේත රාජ්යය දහස දෙනාගත්තට පස්සේ වෘතඤ්ඤෙ එදා ඉඳලා. අරාබි ඊශ්රායල් නැත්නම් පලස්තටීන ඊශ්රායල් ගැටුම මම හිතන්නේ ඔය ඊශ්රායල් යුධෙූ ඩයස්පෝරාව ඊශ්රායලට පැමිණුනේ එතරම 19 වෙනි සතවර්ශය අගභාග ඉඳලා තියෙනේ. ඒගොල්ලෝ පැමිණීමේ ඉඳලම තිබුණා. ගොඩක් කාලයක් තිස්සේ තිබුණානේ. එතකොට කාලාන්තරයක් තිස්සේ තියෙනවා ඒවා. ඒ වගේම ඒවා දිග්ගැස්සන ගැටුම්. ඒවා නොයිසඳලා නොසඳී තියෙනවා. ඒවා විසඳිලා නැහැ. විසඳුම් විදියට ඉදිරිපත් වෙච්ච යෝජනා ගොඩක් තියෙනවා. හැබැයි ඒ යෝජනා වලින් ගැටුම විසඳිලා නෑ. සමහර වෙලාවට ගැටුම තවත් වටයකින් තීවුර වෙලා තියෙනවා. ඒ කියන්නේ විසඳුම පවා ගැටුම තව වටයකින් තීවර වීමට හේතු සාධක ජනිත කරනවා.
හරි. ඒක අපට පේනවනේ. දැන් ලංකාවේ වුනත් දැන් ලංකාවේ දැන් රණිල් වික්රම සිංහ ප්රමුඛ ආණ්ඩුවදී සටන් විරාම ගිවිසමකට ගියානේ. එතකොට දැන් ඒක ඊට පස්සේ ආපු රාජපක්ෂ වහිද රාජපක්ෂගේ ආණ්ඩුව ඒක කාලේ ඒක විඳවටුනේ. අ කොහොම වුනත් දැන් මේවාය තුළ දැන් මේ විසඳුම් දෙපැත්තම ඒවා භාර ගත්තේ නෑහනේ විසඳුම් විදියට. එතකොට දෙපැත්තෙම ඒ ක්රියාකලාප ඒවට හේතු වුණා. අපි එහෙමයි හිතන්න ඕනේ. ඒක නිසා විසඳුම් සමහර වෙලාවට ගැටුම තවත් වටයකින් තීව්ර වූ ආකාර තීවර වීමට හේතු වෙලා තිබෙනවා. ඊළඟට මේ ගැටුම් වල තියෙන තවත් වැදගත් ලක්ෂණයක්.
තමයි. අපි කලින් කිව්වා වගේ මේවා අ දැන් රාජ්යයන් නැතුව අභ්යන්තර යුද්ධ වුනාට මේවා කාලයක් යනකොට සිවිල් යුද්ධ බවට පත්වෙනවා. එතකොට රජයේ ප්රධාන පාර්ෂවකරුවෙක් විදිහට සහ ජනෙකුත් සුළුතර හෝ වෙනත් කණ්ඩායම් තවත් පාර්ෂවකරුවෙකු විදිහට මේ අරගලවල සම්බන්ධ වෙනවා. අරගලවල නියුක්ත වෙලා තියෙනවා.
එතකොට දැන් ඒවා තවත් කාලයක් යනකොට දැන් මේ ජනවර්ග ගෝත්රික කණ්ඩායම් බොහෝ දුරට අසල් වැසි රාජ්යයන් සමඟ සම්බන්ධතා තිබෙනවා. ජනවාර්ගික සම්බන්ධතා. දැන් ගන්න ඕනේ ලංකාවේ සිංහල සහ දෙමල ගැටුම ඉන්දියාවේ සම්බන්ධතාවය ඇතිවෙන ප්රධාන හේතුව. අ දකුණු ඉන්දියාවේ තල් නාඩුව කියන්නේ දෙමල බහුතරයක් ජීවත් වෙන ප්රාන්තය. එතකොට තල් නාඩුවට යාබධ ප්රදේශය තමයි අ උතුර නැගෙනහිර කියන්නේ. දැන් යාමනේ අර බටහිර පැත්තේ වෙරලට ගියාම දෑවට බීච් එකට ගියාම අවිද්යාවේ ලයිෆ් පේනවා. අ ඒ ධාරණියම් වගේ. ඒ ඉතින් ඇත්තටම සරණාගතයෝ මුල් කාලේ අ මම හිතන්නේ පැය ගීපයකින් පීරණ යන්න පුළුවන් මේ දොරක් තමයි තියෙන්නේ.
අ ඒ සියල්ලටම වඩා ඒ ජනවාර්ගික සහ ආගමික බැඳීම, ඒ සබඳතාවය, ඒකාබද්ධතාවය තුළ ඒකේ නිසැක වශයෙන්ම අසල්වැසි රටවල් වලට ඒ ගැටුම් වලට මැදිහත් වීමේ විභවය තිබෙනවා. ඒක ලංකාවේ ගැටුම් විතරක් නෙමෙයි, තැන්වලත් ඒවට තවත් උදාහරණ අ කියන්න පුළුවන්. දැන් ගොඩක් උදාහරණ තියෙනවා ඒවට.
එතකොට දැන් මේ විදිහට ලෝකයේ වැඩියෙන්ම සිදුවන ගැටුම්, ඒ වගේම විනාශකාරී ගැටුම්. දැන් පහුගිය කාලේ සිදුවුණු අ අපි කියනවා දැන් ජනවාර්ගික සමූලඝාතන, එත්නික් හෝලෝකාස්ට්, එහෙම නැත්නම් ජනවාර්ගික ශුද්ධ කිරීම්, එත්නික් ක්ලීන්සිං. ඒවා ඉතාම නරක යුද්ධ, ඩර්ටි වෝ කියලා කියනවා. ජරා යුද්ධ කියලා කියනවා. එතකොට ඒ හා සම්බන්ධ සිදුවීම් වැඩි ප්රමාණයක් වාර්තා වෙන්නේ මේ ගැටුම් වලදී. වැඩි ප්රමාණයක් වාර්තා වෙන්නේ. ඉතින් ඒක මෙහෙම වෙනත් තැන්වලත් සිද්ධ වුණා. ලංකාවෙත් උතුරෙත් නැගෙනහිරෙත්. දැන් ඔබ දන්නවා යුද්ධය අවසාන භාගයේදී ඒ මුල් වූ ඒ කෙටි වෙරළ තීරුව තුළ ඇතිවෙච්ච ගැටුම, ඒ යුද්ධය අවසාන කාලේ සිදු වෙච්ච සිදුවීම් මම හිතන්නේ ඊට පසු කාලේ අවුරුදු ගානාවක් යනකන් තවමත් ඒක අ රාව ප්රතිරාව නම් වනවානේ.
අසජ්ඣාතින්ගේ. අපි කැමති වුනත් අකමැති වුනත් අපි කැමති නෑහට. මේ අපේ රටේ අම්ද්ය පීරවසලාගේ භාෂාවෙන් කියනවා නම් ගම්බම්ලලාගේ භාෂාවෙන්. ඉතින් එහෙම කිව්වට ඒක හරියන්නේ නෑනේ. එහෙම කිව්වට හරියන්නේ නෑ. ඒක ඒගොල්ලෝ මේ රටේ එක තීරුවකට එහෙම කිව්වා. ඒ තීරුව හරහා ඒගොල්ලෝ බලයක් ලබාගත්තා. ඒක ඒගොල්ලෝ අවභාවිතා කළා. හැබැයි ඒක ලෝකේ පිළිගත්තේ නැහැනේ. ඒක ලෝකේ පිළිගත්තේ නෑහැ. ඒකෙදී මොනවාහරි දෙයක් වුණා. මනුෂ්ය වර්ගයාට එහි මනුෂ්යත්වයට එළිය අපරාධ සිද්ධ වුණා. යුධපරාධ සිද්ධ වුණා.
ඉතින් ඒ නිසා දැන් මම ලංකාව නිශිත උදාහරණය. තව ඕන තරම් ෆේමස් එසෑම්පල්ස් තියෙනවනේ. බෝස්නියාවේ ස්ත්රීන් ලක්ෂ දෙකක් තුනක් විතර සමූහ ලෙස දූෂණය කළා. මුස්ලිම් මිස්ටරීන්. ඉතින් මේවා ජනවාර්ගික ශුද්ධ කිරීම් විදියට සලකන්නේ. ටුටසි ගෝත්රිකයන්ගෙන් තුනෙන් එකක් අ විනාශ වුණා. වල්ලු බලල්ලු වගේම මැරුව. දැන් අර චිත්රපටි දිහා බලනකොට ඕගොල්ලන්ට පැහැදිලි වෙනවා. ඒ පිළිබඳව ලියවිච්ච චිත්රපටි තියෙනවා. ඒවා බලන්න. ඒව දාම මේ ටියුබ් එකෙත් තියෙනවා. ඒ වගේ බලන්න පුළුවන් ඕගොල්ලන්ට. හොටෙල් ඉරුවණන්, ෂූටින් ඩග්ස්. ඒ වගේ ඒවා වැඩුවම මේ යුද්ධය හොඳයි කියන්නේ කවුද කියන එක පැහැදිලි කරන්න පුළුවන්. කවුද යුද්ධය හොඳයි කියන්නේ? යුද්ධයට මුහුණ දෙන්න ඕනේ. යුද්ධයේ අ යථාර්ථය දකින්න. ඇත්තටම ඔබ යුද්ධයේ යථාර්ථය දැක්කේ නැ. අපි නම් දකුණේ අ වගේම උතුරේ සමහර දේවල් වලටත් අපි සම්බන්ධ වුන ඒ කියන්නේ අපි දැක්ක නිසා අපි දැක්කා යුද්ධය අසුව දසකයේදී සහ අනූවය දසකයේදී. ඒ නිසා අපි අ විශේෂයෙන්ම මම නම් යුද්ධයට කොහොමත් එකඟ නැහැ. යුද්ධය කියන්නේ සමූලඝාතනයක්. ඒක මනුෂ්ය වර්ගයාට එරෙහි අපරාධයක්. මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධය. අපි බෞද්ධයෝ නම්, අපි සැබෑ බෞද්ධයෝ නම්, අ බුදුන් වදාළ ධර්මය පිළිගන්නවා නම් අපිට යුද්ධයට කිසිසේත්ම එකඟ වෙන්න බෑ. අපිට ඒ වෙනුවෙන් ප්රශස්ති ගායනා කරන්නත් බෑ. බුදුන් වහන්සේ තරම් යුද සමාදානය ගැන දේශනා කරපු ධර්මයක්, දේශනා කරපු ශාස්තෘවරයෙක් නොව කොහෙවත් හොයාගන්න බෑ.
ඊට පස්සේ අපි බලමු රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම්. අ රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් කියලා කියන්නේ ඇත්තටම කිසියම් රාජ්යයක් ඇතුලත ජීවත් වන ජන කණ්ඩායමක ආරක්ෂාව පදනම් කරගෙන ඇති මේ ගැටුම ඇතිවෙන්නේ ජනවර්ග අතර, ආගම් අතර මූලික වශයෙන්. මේක ඕගොල්ලෝ තේරුම් ගන්න ඕනේ. හැබැයි ඒක ඇතිවෙන්නේ කිසියම් කණ්ඩායම්මකයි තෝදරොරට සුළුතර කණ්ඩායම්ම, සුළුතර ජනවර්ග. දැන් අපි කියනවා ජනවාර්ගික දුක් ගැනවිලි කියලා. දැන් මම මේ දේශනයකුත් කළා. මම මේ පාර අපේ මේ ඉුසින් ශ්රී ලංකිටික්ස් වලට මම අ ඒකෙදී අ ජනවාර්ගික දුක් ගැනී. මම ඒක ඕගොල්ලට ඕනම් නිකන් කියවන්න දාන්නම්. ඒක ළමයිට කරපු එක. අ ඇත්තටම ලංකාවේ සිද්ධ වුනෙත් ඕකනේ. අ සුළුතර දමිල හෝ මුස්ලිම් හෝ ක්රිස්තියානි කණ්ඩායම් ප්රධාන කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව නැත්නම් රාජ්යයට එරෙහිව සටන් වැදුනේ. ඇත්තට මේගොල්ලන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්රශ්නයක් තිබුණේ. ඒගොල්ලන්ගේ ආරක්ෂාව අ රාජ්යයෙන්, මධ්යම ආණ්ඩුවෙන් සැලසෙන්නේ නෑ. එතකොට ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම රාජ්යයට එරෙහි වෙනවා. ඒ අනුව මෙබඳු ගැටුම් මධ්යමාණ්ඩුව විසින් ප්රත්යන්ත ප්රදේශ අතර ඇතිවන මධ්යමාණ්ඩුව අ සහ මධ්යමාණ්ඩ විසින් ප්රත්යන්ත ප්රදේශවර ඇතිවන. අ මේකේ හදෙන්න ඕන. ඒ අනුව මෙම ගැටුම් සිදුවෙන්නේ මධ්යමාණ්ඩුව සහ අ සුළුතර හෝ ජනවර්ග හෝ ආගමික කණ්ඩායම. එහිදී මධ්යමාණ්ඩුව විසින් අනුගමනය කරන ප්රතිපත්තියෙන් හේතු කරගෙන අත්යඅන්ත ප්රදේශවල ජීවත් වන වාර්ගයක කණ්ඩායම් සහ ආගමික කණ්ඩායම් නොසතුට දුකට පත්වෙ අසන්තෝසයට පත්වෙනවා. ඒක පැහැදිලිනේ. දැන් සංවර්ධන ව්යාප්රති, ඊළඟට භාෂා ප්රතිපත්තිය, ඊළඟට ආනුකම ව්ය ව්යස්ථා රැකවරණ. ආනුකම වස්තා විධිවිධාන, රජයේ රැකියා ලබා දීන්. දැන් මේ මේ හේතු නිසානේ.
දැන් අපි මේකට හොඳම උදාහරණය මේ දැන් මම මේකේ දාලාත් තියෙනවානේ අන්තිමට. මේ වගේ ගැටුම් වලට උදාහරණ රාජ්ය අභ්යන්තර. දැන් මේ වගේ රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් වලට උදාහර ඒකට දෙන්න පුළුවන් හොඳම උදාහරණයක් ශ්රී ලංකාවේ සිංහල දෙමල ගැටු. එතකොට මේ රාජ්ය සේවය කියන එක කොයිතරම් අ මේකට දායක වුණාද කියනවා ඕගොල්ලෝ දන්නේ නැ. 197 බලයට පත්වෙච්ච ආණ්ඩුව සජ්ඣාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව. අ ජනාධිපති ජයවර්ධනයක ප්රතිපත්තිය වුණේ අ රජය රැකියා ලබා දෙන්න ඕන ජනවර්ග අනුපාතයට. එතකොට දැන් ඊටත් වඩා විශේෂම දේ තමයි ඒගොල්ලෝ රස්සාවල් දුන්නේ ඒගොල්ලන්ගේ පක්ෂය උදවියට. රැකියා බැංකුව කියලා එකක් හැදවට. ඒ රැකියා බැංකුවේ ලියා පදිංචි කළේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සාකල නියෝජිතව සභාපතිවරු ලේකම්. අපිට මතකයිනේ අපේ කාලෙන්නේ අපි ඥාතීන් එහෙම ලබාගත්තා. දැම අපි අපේ ආශ්ිතයෝ. ඒව ඊට පස්සේ රැකියා දුන්නේ ඒ අයට පමණයි. පස්සේ තර ඔව් අහන්න. අර කාඩ් එකට අර කාඩ් එකට තිබින්න රස්සවල් නේද සර්ය කියන්නේ? ඔව්ෆ් කාඩ් කියලා එකක් තිබුණනේ. 1970 ගණන් වල තමයි ඕක පටන් ගත්තේ. 78 79 80 වගේ කාලේ. එතකොට ඒ රැකියා බැංකුවේ ලියාවද වෙලා හිටියේ ප්රජාතික පක්ෂ සාමාජික ඕන. එතකොට ඒගොල්ලන්ට රැකියා බලපත්රයක් නිකුත් කළා. ජොක්්කාට් කියලා කිව්වේ ඒක. එතකොට ඒ අනුව රස්සාවල් දුන්නා. දැන් උදාහරණය විදිහට සමහර තනතුරු පව අලුතෙන් ඇති කළා. අ දැන් අර වගා නිලධාරී, අ විශේෂසේවා නිලධාරී, ග්රාම නිලධාරී සීටී එක. ඒ වගේ දේවල් තමයි ගොඩක් වෙලාවට ඔය වාක්ෂිකව රස්සාව. මම දැන් කියන්න උත්සාහ කරන්නේ දැන් මේ ප්රතිපත්තිය හරි. දැන් ආණ්ඩුවට උතුරේ අ සහ නැගෙන ජනබලයක් තිබුනේ නෑනේ. උතුර නැගෙන බෞද්ධ ආසන සංඛ්යාවක් ලබාගත්තේ දෙමලෙක් සත්ත්වය විමුක්ති පෙරන්න. දැන් උතුරු පලාතේ ආසන 13ම ජයග්රහණය කළා. කාසනයක්වත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ලැබුනේ නෑ. ඉතින් ඇත්තටම දැන් ලංකාවේ දෙමල මිනිස්සු විටියනේ 112ක් 13ක් විතර ප්රතිසයක්. හැබැයි මේ කාලේ දෙමලයට රසාවල් දුන්නෙම නැහැ. පහක් විතර වගේ තමයි දෙක විතර වෙනකොට ලංකාවේ රාජ්ය සේවය හිටිය. එතකොට කොච්චර ඉතාම මේ අ ඉතාම නරක විදියට ඒවා බලපෑ.
ඉතින් ඔය එක දෙයක් විතරක් මම මේ මතු කළේ. එතකොට දැන් රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් හරි රාජ්යයන් විසින් නිර්මාණය කරපු ගැටුම්. ඒක අපි කියනවා එතකොට ඒවා ජනවාර්ගික හෝ ආගමික ගැටුම් ඒ හැකිය. විශේෂයෙන්ම භෞිද සමාජයක් සහිත රාජ්යවල මෙවඳු ගැටුම් සුලභ අතර ඒවාය. ඉලක්කවන්නේ ප්රාදේශීය අනන්යතාවය, බලය බෙදා හදා ගැනීම හෝ වෙන්වීම අරමුණු කරගෙන. ඔව්. එතන ඒ වාක්යවල වැරදි තියෙනවා. ඒ හදපු අය. විශේෂයෙන්ම බහුවද රාජ්යයන්, බෞද්ධ සමාජයන් සහිත රාජ්යයන් වල මෙබඳු ගැටුම් සුලභවේ. අ එහෙම ගැටුම් වලදී මේවා හදාගන්න දන්නේ කියනකොට එම ගැටුම් වලදී අම ගැටුම් වලදී සිදුවන්නේ අ ඉලක්ක වන්නේ එම ගැටුම් වල අ ඉල්ලීම් වන්නේ ප්රාදේශී අනන්යතාවය, බලය බෙදා හදා ගැනීම, වෙන්වීම වැනි අරමුණය. වැනි අරමුණය අරමුණු කරගෙන නැතිවී කිව්ව න ගැලපෙන්නේ නෑ. එතකොට දැන් ඒ වාක්ය වල කියවන දේවල් ප්රාදේශී අනන්යතාවය, එක රටක් ඇතුලේ බලය බෙදා හදා ගැනීම, ඒකේ රාජ්යයක් තුළ බලය බෙදා බෙදීම. ඊළඟට බලය බෙදා හදා ගැනීම කියන්නේ සන්ධිය ක්රමයක් ඇතුලේ බලය බෙදීම. ඊළඟට අන්තිමට කියනවා වෙන්වීම. දැන් ලංකාවේ ගැටුමේ පරිවර්තනය දිහා බැලුවම ඕගොල්ලන්ට ඒක පැහැදිලි වෙනවා. අපි ගැටුම් පරිවර්තනය කියලා වෙනම මාතෘකාවකුත් ඉස්සරහට කතා කරනවා. අ එතකොට ලංකාවේ ගැටුවේදී මුලින්ම දෙමල නායකෝ ඉල්ලුවේ එක රටක් ඇතුලේ බලය බෙදා හදාගන්න. මේ මෙහෙම ඒකී රාජ්යයක් ඇතුලත යම් යම් දේවල් ලබාගන්න. දැන් 47ලිස්සති ඩීඑස්එ නායක හාණ්ඩුවට දෙමුල සංගමය එකතු වෙන්නේ ඒ අරමුණේ. හැබැයි ඒක ඉස්ටෝන් නැති වුනාම දෙමල රාජ්ය පක්ෂය පෙඩරල් පාලනයක් ගැන කතා කළා. සන්ධී රාජ්යයක් තුළ බලය බෙදා හදාගන්න. ඒ කියන්නේ ප්රාන්ත තත්ත්වයකට. එතකොට ඒකත් ඉෂ්ට වුනේ නැති වුනාම තමයි වෙන්වීමක් ගැන කතා කළේ. ඇත්ත හතරේදී සම්ප්රදායික දෙමල දේශපාලන පක්ෂ දෙමලෙක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ පිහිටවලා ඒගොල්ල අර වඩුක්කඩී සම්මුතිය හරහා අ පළවෙනි වතාවට වෙනම රාජ්යයක් ඉල්ලීමට ඡන්දයට මුහුණ දෙනවා. එතකොට තහතේ ඒගොල්ලන්ගේ ප්රධාන සටන් පාටය වුණේ ඒගොල්ලන්ට චන්ද දෙන්න වෙනම රාජ්යයක් සඳහා. ඉතින් ඔය ඕක තමයි මේ රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් වල ස්වභාවය. අ රාජ්ය සහ කැල්ලිකාර කණ්ඩායම් මේවයේ පාර්ශවකරුවෝ වෙන්නේ. නිසක වශයෙන්ම රාජ්යය අනුගමනය කරන විවිධ ප්රතිපත්තීන් එහෙනම් භාෂාව, අධ්යාපනය, ඉඩම්, වෙළඳාම, ස්වභාවික සම්පත් වැනි කාරණා මත බහුතර සහ සොළුතර කණ්ඩායම් අතර මැඹුතු ගැටුම් හරයි. මේකේ මම කියන්න උත්සාහ කරන්නේ මේ ගැටුම් මල නිර්මාපකයා රාජ්යය. රාජ්යය මේ දේවල් පිළිබඳව අනුගමනය කරන ප්රතිපත්. අධ්යාපනය. දැන් අධ්යාපනය ලංකාවෙම ගත්තොත් අපිට අ විශ්ව විද්යාල වලට ප්රමිතිකරණය කියලා යෝජනාවක් ගෙනා 70ි සිරිමා බණ්ඩාරන අයන්න ඕනේ. හරි එහෙම බන්න අර්ණය ගහන්න කියලා අවිය. දැන් අපි දැන් ඔ සමහර දේවල් හොඳයි කියනවා. දැන් ඕක දැන් සමහර තීරණ මහා මොකද තීරණ වෙන්නේ. දැන්අ සරල උදාහරණයක් මම කියන්නම්. දැන් අ ලංකාවේ කවුද ජාතික ගීයේ නිර්මාතවරයක් ආනම් Ja. මම ඇහුවේ ඕගොල්ලන්ගේ ජාත ගිහි නිර්මාණ කරව කවුද කියලානේ. ආනන්ද සමර කොහොම. ආනන්ද සමර කොහොම කොහොමද මැරුනේ? එයාගේ මරණය කොහොමද සිද්ධ වෙන්නේ? සේ වෙනස. ඔව් එතකොට සේ වෙනසගෙන. එතකොට ලෝකයේ ජාතිය ගිහි නිර්මාණය කරපු අ විද්යුත් නැත්නම් කලාකරුවෝ කොහෙද සිදුවිනසාගෙන මැරිලා තියෙන්නේ? ඒ එකම රට තමයි ලංකාවට ගියාම ඕගොල්ලන්ට අන්තර්ජාලයට ගියාම ඒක පැහැදිලි කරනවාඉද? ඇයි එහෙම මැරුනේ? එයා හදාපු ගීතය මුල් ගීතය ඕක බලන්නකෝ රිප් එකේ තියෙනවා. නමෝ නමෝ මහතා. එතකොට දැන් ඕක ශ්රී ලංකා මාතා. ඇයි ශ්රී ලංකා කෑල්ලත් දැම ඕකට මේක දන්නේ නෑනේ ඕගොල්ලෝ නේ. මේ අපේ රටේ දේශපාලනය මුගදභාවය මම මේ කියන්නේ. අ දේශපාලනය තියෙන මුදභාවය. ශ්රී ලංකා කෑටක් දැම්මේ. හේතුව තමයි දැන් මේකෙන් නාය කියලා සර්ජනායකර අපලයි කියලා සර්. ඔව් ලංකාවේ මේ දේශපාලකන්ගේ උපදේශකය විදිහට ඉන්න කණ්ඩායම් සත්කාරයෝ වරෙමනේ. ඒගොල්ලන්ගේ උපදේශරයෝ හිටියේ ඈ කොතරම් පරෝ කියලද අපි සමාජය. අ කොතරම්ම ප්රාථමිකද? ඉතින් ඒගොල්ලෝ කිව්වේ මේ රාජනායකාවට අපලයි කියලා. ඒකට වඩා එහා කියපු දෙයක් තමයි ශ්රී ලංකා කෑල්ල දැම්මේ ශ්රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය. එතකොට ශ්රී ලංකා දැම්මා ඊට පස්සේ දැන් ඕ ඇත්තටම අ මේ ශ්රී ලංකාව එන්නේ ඇත්ත දෙක ව්යවස්ථාවේ එතක ලංකාවනේ. ඊට කලින් ඒක ඒගොල්ලෝ හිතලා තිබුණා. ඔය 1962 නිදහස් පක්ෂය නේද සර් මේ ඒකේ අර පද පේරීමේ ටික නේද නිර්මාරතව ආනන්ද සමරකෝණ වෙනස් කරා කියන්නේ. එහෙම එකක් නේද? දැන් ආනත සමරකෝන වෙනස් කළේ නෑහැනේ. ආරනත සමරකෝණන්ගේ පද රචනය ඒගොල්ලෝ අත්තටම වෙනස් කරා. වෙනස් කරලා ඒක නැවත ගායනය කළා. එතකොට ඒකෙන් එයා ලොකු කම්පාවකට ලක් වුණා. ඒක වෙනස් කරන්න කිව්වා. එයා රස්සාවෙනුත් අයින් වුණා. ගෞරසාවේ අත්කවරයෙක්නේ. ඊට පස්සේ කලකිරීම ලක්වෙලා එයා සිදිනසා ගත්තා. ඒක තමයි ඇත්ත කතාව. දේශපාලක් කැමතියි. මේ තමන්ගේ නම ඈ. ඒක හොඳම උදාහරණ ගොඩක් තියෙනවා. ජේර ජයවර්ධන අගනුවර බවට පත් කළා ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ. එතකොට ජයවර්ධන කිව්වම අ ජයවර්ධන කියන්නේ මොකක්ද? අ ජයවර්ධන කියන්නේ ඒගේ නම ජයවර්ධන පොර. අපි විශ්ව විද්යාලය නම පැරණෙනි නම් නම මොකක්ද? විදිය යුද්ධය විශ්ව විද්යාලයේනේ නේ. ඒක නමස් කරානේ ඕගොල්ලන්ගේ විශ්ව විද්ාලය නමස් ශ්රී ජයවර්ධනකොළ විශ්ව විද්යාලය. එතකොට හොඳ නැද්ද ඕක මේ අ විද්යෝධය විශ්ව විද්යාලය කියලා දුන්නනේ. ඒකේ තියෙන ගාම්භීරත්වය අ ඒකේ තියෙන අභිමානය කතරම් වැදගත්ද? මම නම් හිතනවා එහෙම අය හිතන්නේ නැතුව තියෙන්නේ. එහෙම හිතන අයත් ඇති. සර් අපේ ජාත්යන්තර ගුවන්තුරට පොලත් තියෙන්නේ බණ්ඩාරනායක එහෙමනේ තියෙන්නේ නේද සර්? දැන් ඒවත් එහෙම දාගත්ත. දැන් ඒවත් පසු කාලේනේ. ඒගොන් නමදාගෙන තියෙනවා. දැන් විදිහටම ජවෙත් දිලි වල තියෙන ගුවන්දුර පොළ රජු ගාන්ධී ජාතයන්තර ගුවන්දුර පොළ. පංසේ පැරෙස් වල තියෙන්නේ චාල්සඩී ගෝල් ජාතයන්තර ගුවන්තුර පොළ. ඔය ලක්ෂණ අඩුව වැඩි වශයෙන් දේශපාලන ක්රමයකම තිබුණේ.
දැන් අපිට අර දේශපාලන න්යායට ගියොත් වතවාද වලට ගියොත් මාක්ෂවාදය කියවනකොට අ ඒක අපි ඒක පෙන්නනවනේ. මාසවාදී න්යායෙන් කියන්නේ අ පන්ති සමාජ වල ඒ පන්තිවල ආධිපත්තිය දරපු අය හැමතැනම ආධිපත්තිය දරුවා. හැමතැනම පවුල තුළත් සමාජය තුළත් සමස්ත ප්රජාව තුළත්, ලෝකය තුළත් ඒගොල්ල කැමතියි ඒ ආධිපත්තිය හැම මොහොතකම හැමතැනම දරන්න. ඒකනේ ඔය ඕකෙන් ප්රකට කරලා තියෙන්නේ. එතකොට දැන් මේ විදිහට රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් වලට මූලික හේතු කීහපයක් අපි කියලා තියෙනවනේ භාෂාව, අධ්යාපනය, ඉඩම්, වෙළඳාම, ස්වභාවික සම්පත් ඇති කරන අ ගැටුම්. අවසාන වශයෙන් අපට කිවහැක්කේ මෙවඳු ගැටුම් නිසක වශයෙන්ම රාජ්යය විසින් සුළුතර කණ්ඩායම් කෙරෙහි අනුගමනය කරන හානිකර ප්රතිපත්ති වල බලපෑමෙන් ඇතිවෙනි. ඒ ගැන කිසිම විවාදයක් නැහැ. මොකද රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් ඈ අපි කියන්නේ රාජ්ය නිර්මාණ ගැටුම් කියලනේ මේවට නතව යන්නා. එතකොට ඒවට උදාහරණ අපි උදාහරණ විදියට අපිට ඇත්තටම අ මේකේ දාලා නෑ මම ශ්රී ලංකාවේ පින්වල දෙමල ගැටුම නැත්නම් ශ්රී ලංකාවේ ඇතිවච්ච ගැටුම මේකට හොඳම උදාහරණයක් විදිහට දාගන්න පුළුවන්. ඒක දාගන්න එත උදාහරණය චිත උදාහරණයක් ලෙස ශ්රී ලංකාවේ සිංහල දෙමල කණ්ඩායම් නැත්නම් ශ්රී ලංකා රාජ්යය සහ ඒක වඩා හොඳයි එහෙම දාන්න එප. ශ්රී ලංකා රාජ්යය සහ තොරු ජනවාර්ගික හා ආගනික කණ්ඩායම් අතර ඇති වුණු ඇතිවන ගැටුම් සඳහන් කළ හැකිය.
පස්සේ අපි තව එක වර්ගීකරණයක්. වර්ගීකරණ ගොඩක් තියෙනවා. නමුත් ඒ තරම් පැලකිය යුතු නෑහ. නමුත් අර මේ වචන වල වැදගත්කම ගැටම් නිරාකරණ විෂය තුළ පවතින නිසා මේ සමමෙතික අසමෙතික කියන එක ඇත්තටම අ ගැටු නිරාකරණ සාහිත්ය තුළ බහුලව භාවිතා කරන වචන. දැන් අපි ගත්තොත් දැන් බලය බෙදා හදා ගැනීම, බලය බෙදීම කියන එක. දැන් සමමිතික ආකාරයට බලය බෙදීම, අසම්මිතික ආකාරයට බලය බෙදීම. සමවෙතික කිව්වම සෙමිටක් ඇසිමෙට්රික්. එතකොට දැන් උදාහර ඇඟලන්තයේ බලය බෙදලා තියෙන්නේ අසවමි මිතික ආකාරයට. සමහර තැන් වලට වැඩිපුර බලය බෙදලා තියෙන්නේ. සමහර තැන් වලට අඩුවෙන් බලය බෙදන. ඒ කියන්නේ අවශ්යතාවය අනුව වැඩියෙන්ම බලය බෙදන්න ඕනේ කොතෙන්ටද එතන්ට වැඩියෙන් බලය. දැන් උදාහරණයක් විදිහට ඉංගලන්දය අද ඒකී රාජ්යයක් විදිහට සම්භාවය ආදර්ශයේදී අපි පිළිගත්තට යථාර්ථය ඉංගලන්තයේ ඒකීය රාජ්යයක් නෙමෙයිනේ. අපි දේශපාලන විද්යාවේදී උගන්නන්නේ ඉංගලන්තය කියන්නේ ඒකීය පරිවර්තන ආණුක්රම වාදිලියක්. ඒකීය පරිවර්තනා ආණුක්රම වාදිලියක් ඉංගලන්තය කියලා කියන්නේ. එතකොට දැන් එතෙන්දි එංගලන්තයේ බලය බෙදලා තියෙන්නේ අ මේ අතිරේ කාරණාවද මේකට අදාල නැහ. ස්කොට්ලන්තයට වැඩියම බලන්න. ඊළඟට උතුරලක්. අඩුවෙන් වේල්. එතකොට සමමිතික ගැටුම් කියන්නේ සමාන පුද්ගලයන් හෝ කණ්ඩායම්. සමාන පුද්ගලයන් හෝ කණ්ඩායම් අතර ඇතිවන ගැටුම්. නිදසුන් ලෙස ස්වාමී පුරසයා සහ භාර්යාව අතර වැරනගැටු. ඒගොල්ල සමාන පුද්ගලය වුනේ. එකට ඉන්න කියලා එකතු වෙන කණ්ඩායම්මනේ. ඊළඟට රාජ්යයන් දෙකක් අතර ඇතිවන ගැටවු. සමාන පුද්ගලයන් අතර ගැටුම්. සමාන පුද්ගලයන් හෝ සමාන කණ්ඩායම් අතර ඇතිවන ගැටු. මෙබඳු ගැටුම් වලට සම්බන්ධ වන පාර්ශ්වයන්ගේ දුගිලි හෝ ඉල්ලීම් වල සමානත්වයක් දැකගත හැකිය. හරි ඉල්ලීම් හෝ දුක් ගැනවීම. මොනවද? දැන් පවුලක් ඇතුරේ පුරුෂයා සහ භාර්යාව අතර ඇතිවන ගැටරු මොනවද ඉල්ලියෙන්? මොනවද දුක් ගැනේ? ඕගොල්ලන් දාම වෙන්නේ එහෙම තත්ත්වට පත්වෙලා නැහැනේ විවාහ වෙලා නැහැනේ. වෙච්ච ඇත්ත ඇති. නමුත් පොදුවේ ගත්තොත් ඒවා සමාන අ පුද්ගලයන් විදිහටනේ අපි සලකන්නේ. එතකොට දුක් ගැනවිලියවල ඉල්ලීම් වල ඉතින් බොහොම දුරට තියෙන්නේ සමානත් සමානත්වයක්නේ. අභිලා එහෙම නැත්නම් අ අවබෝධය. රාජ්යන් අතර ඇතිවන ගැටුම් බොහෝ දුරට දේශ සීමා යම් යම් ප්රදේශ වල තියෙන ස්වභාවික සම්පත් වල අයිතිය. එතකොට ඒ අර්ථයෙන් ඒවා සමමිතික ගැටු. එතකොට මේවයේ ප්රචත්වය දකින්නත් පුළුවන් නොදකින්නත් පුළුවන්. බොහෝ දුරට ප්රචත්වය තියෙනවා. මොකද ගැටු කියලා කිව්වම එතන වඩා ගම්්යමාන වෙන්නේ ප්රචත්වය කියන එක. ගැටම කියන එක ගැන කතා කරනකොට අපට නිතර සිහියට නැගින්නේ ප්රචය. අපි අර කතා කරන ම හිතන්නේ අර ඕගොල්ලන්ට මම එපු අර ෂොට් වීඩියෝ එක එක්කෙනා ගැටුම කියන එක දකින ආකාරය. ඒක නැවත නැවත අහන්න. එතකොට ඕගොල්ලන්ට ඕක හොඳට පත්යන් වේන්නේ. ඒකයි මම ඒක ඕගොල්ලන්ට දැන් මේක මත්ත මේ ඉහප තමයි මට හම්බුනේ. නමුත් ඒකෙන් මේ විෂයම හඳුනාගන්න පුළුවන්.
අසමමිතික ගැටුම් කියන්නේ ප්රතිවෘද්ධ කණ්ඩායම් ඇතිවන ගැටුම්. අසසුන් ලෙස බහුවාර්ගික සමාජ වල පැනනගෙන ජනවාර්ගික හෝ ආගමික ගැටුම්. ප්රතිවරුද්ධ කණ්ඩායම්. එතකොට ආගමික වශයෙන් ප්රතිවිරුද්ධයි. ජනවාර්ගික වශයෙන් ප්රතිවිරුද්ධයි. භාෂාමය වශයෙන් ප්රතිවිරුද්ධයි. ගෝත්රික වශයෙන් ප්රතිවිරුද්ධයි. කුල වශයෙන් ප්රතිවිරුද්ධයි. එතකොට ප්රතිවිරුද්ධ නම් ඒ දෙක අතර තියෙන්නේ ඉල්ලීම් වල අසමාරතාවයක්. විවිධ වූ පරස්පර වූ අ සම්මතික වූ ප්රශ්නයක් තියෙන්නේ. එතකොට දුක් ගැනවිලි ඉල්ලීම් අසමානයි. දැන් දෙමලා අයගේ දුක් ගැනවිල්ල ප්රධානම අන් ගැනවිල්ල ඒගොල්ලන්ට සාධාරණව සලකන්න. ඒගොල්ලෝ මධ්ය බලයට හවුල් කරගන්න. නැත්නම් ඒගොල්ලන්ගේ අ ප්රදේශ වලට ප්රමාණවත් බලත ලබා දෙන්න. සිංහලයගේ පහුතරේ ඉල්ලීම තමයි ප්රධාන වශයෙන්ම ඒකීය රාජය ශක්තිමත් දෙන්න ක්තිමත් කරන්න. බලය බෙදීම ම්යගත මධ්යගත කිරීම. ඒව වැඩ සටහන් අ එමාවන් එහාට යන්න එපා. ඒ වගේ අ ඉල්ලීම් දිහා බැලුවත් දුක් ගැනවිලි දිහා බැලුවත්, රැකියා පිළිබඳව ඈ ඉඩම් පිළිබඳව ඊට පස්සේ අධ්යාපනය පිළිබඳව මේවා පිළිබඳව මේ පාර්ශවයන් අතර නතර තිබුනේ දැඩි අසමානතාවයක්. එතකොට දැන් අසමමිතික ගැටුම් ඇත්ත වශයෙන්ම අර සමමිතික ගැටුම් වලට වඩා ප්රචාරය විසඳීම ටිකක් දුෂ්කරයි. මොකද මේ ඔල්ලම තෘප්තිමත් කරන්න ඕනේ. ඒගොල්ලොම තෘප්තිමත් කිරීම කරන්නම්. ඉතින් ඇත්තටම සාධාරණත්වයේ ප්රමින්නට අනුව යුක්ති ප්රමිට අනුව ගැටුම් විසුඳිය යුතුයි. එහෙම කරන්න. එහෙම කරන්නම් ඒකට අ එහෙම කළ හැකි අධිෂ්ඨාන සීලී දේශපාලන නායකත්වයක් අ ඇතිවිය යුතුයි. දැන් දකුණු අප්රිකාව තුළන්සන් මැන්ඩෙලා බලය හිමි කරගත්තා. එතකොට කාලාන්තරයක් ිස්සේ බහුතර සුළු කළු ජාතිකයෝ විශීනයට ලක් වුණා. වර්ණ භේදවාදය තුළ මනුෂ්ය වර්ගයා අ විසින් කිසිසේත්ම කවදාවත් නොකළ යුතු තරම් අවමානන්ට ලක් කළා. හැබැයි ඔහු ජලාධිපති වුනාට පස්සේ නිදහස් කරගත්තට පස්සේ දකුණු අප්රිකාව තුළ ඒ සම්මුතිවාදී අහණ්ඩුවක් ගොඩනැගුවා. අපි ඔය කෙස්ට ඔය සේත්ර අධියන අපිට වෙලාව තිබුනොත් අපි කරනවා මහත්ත දමනක් සාකරියාවල එක ශ්රී ලංකාවයි lසීට එකයි ගන්නත් පුළුවන් නේ ස ඔව් අසමාන ගැටුමක් විදිහට ගන්න පුළුවන් කිව්වනේ. දැන් ජනර්ග අතර ඇතිවන ගැටුම්ම අසම්මිතික ගැටුම්නේ. ජනවර්ග දෙකක් අතර ඇතිවන ගැටුම්. එතකොට දෙමල සහ සිංහල ජනවර්ග. දෙමල කියන්නේ ශ්රී ලංකා රාජ්යය. සිංහල බහු අවුත් මෝලික වශයෙන් අ දෙවල කණ්ඩායම්ම සුළු තරණය. එතකොට ඒ දේගොල්ල අතරනේ මේක ගැටුම ඇති වෙන්නේ. එතකොට ඒක හරි. මම අර උත්සාහ කළේ කියන්න. දකුණාව අපි දකුණාව කතා කරන නිසා ඕගොල්ලන්ට අපි ඒ වෙද්දී අපි පොළුලුව ටිකක් එක්කන ප්රකච්ඡා කරමු.
එතකොට මේ විදිහට ගැටුම් වර්ගක කියන එක ගැටුම් සාහිත්යයේ තියෙන ප්රධාන ගැටුම් අවබෝධ කර ගැනීමෙද්දී ඔබ තේරුම් ගන්න ඕන ප්රධාන කාරණාවක්. ඊට පස්සේ අපට තියෙන්නේ ගැටු ඇතිවීමට බලපාන හේතු. මම මේකේ මේ සටහන කොටස සම්පූර්ණ කරලා නැහැ. ඒක සංක්ෂිප්තනයක්. මම මේකේ සම්පූර්ණ කරනවා. මම ඉතාම කෙටියෙන් මොකද ගොඩක් විස්තර සහිතයි මේක. මම පිටු දෙකක් විතර තියෙනවා ටයිප් කරන්න. මේක ටයිප් කරලා ඉවරලා මම හෙට මේ ඕනට් එක සම්පූර්ණයි. එතකොට අ මෙතන්දි ඇත්තටම අපි අදහස් කළේ අ රාජ්යන් අතර ගැටුම් ඇතිවීමකට වඩා රාජ්ය අභ්යන්තරයේ ගැටුම් මැතිවීමට බලපාන සාධක පරීක්ෂා කරන්නේ. ගැටුම් ඇතිවීමේදී ඇත්තටම අපි සලකා බැලිය යුත්තේ රාජ්ය අභ්යන්තරයේ සිදුවන ගැටුම් සිදුවෙන්නේ කොමන හේතු නිසාද කියන එක පරීක්ෂා කිරීම. සාමාන්යයෙන් එක් ගැටමක් ගත්තොත් එක් ගැටුමට බලපාන සාධක විවිධාකාරයි. හින්දු සිහික් ගැටුමට බලපාන සාධක, හින්දු මුස්ලිම් ගැටුමට බලපාන සාධක අතර සමානාත්තයක් තියෙන්න පුළුවන්. හැබැයි වෙනත් තැනක තිබෙන ගැටුමක් ගත්ත සංකයා කළොත් ඒක වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. ඒක නිසා ගැටුම් ඇතිවීමට බලපාන හේතු විවිධාකාරයි. ඉතින් මේ ගැන පරීක්ෂා කිරීම, මේ ගැන අධ්යයනය කිරීම, මේ ගැන ගවේෂණය කිරීම අ සමාජීය විද්යාවන් තුළ අප්රමාණව සිදුවෙලා තිබෙනවා. හැම විෂයක් තුළම මේ පිළිබඳව අධ්යයන සිදු කරලා තියෙනවා. මාර්ථික විද්යාව තුළ, දේශපල් විද්යාව තුළ, සමාජ විද්යාව තුළ, මනෝවිද්යාව තුළ. මානෝ විද්යාව තුළ විතරක් නෙමෙයි. කළමනාකරණය තුළත් අ ඒ පිළිබඳව විද්යාව තුළත් ඒ පිළිබඳව ස්වභාවික විද්යාවන් තුළත් සත්ව විද්යාව වගේ දේවල් තුළත් උත්විධ විද්යාව වගේ විෂයන් තුළත් ඒ පිළිබඳව ගවේෂණය කරලා තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම අපි මෙතන්දි තේරුම් ගන්න ඕන. ගැටුම් නිරාකරණය. අපි ගැටුම් විසඳන්න යන්නේ. ගැටුම් සාමකාමීව විසඳන්න නම් අපි යන්නේ මේ ගැටුම් මැදවීම තුළ තිබෙන අ ඇත්ත තත්ත්වය අපි තේරුම් ගන්න ඕනේ. ගැටුම් බොහොමයක් වැහිලා තියෙන්නේ මිත්යාවන්, මතිත්යාවන් මත. ඒක හොඳටම දන්නවනේ ඕගොල්ලන්ට පැහැදිලි වෛද්ය සාභික සිද්ධිය ඈ මේ රට නැවත නැවත ඔප්පු කළා. එන්න. ලෝකයට නැවත නැවත ඔප්පු කළා. වෛද්ය සාපිකේ සිදුවීම. දන්නවනේ නේ මොකක්ද ඔය නිසා අපි අනාවරණය කළේ? සම්බන්ධ ඇතිවෙච්ච අනාවරණය අර මේ අ බඹාලා හම්බවෙන්න ඉඳද්දී අර කුරුණෑගල හොස්පිට එකේ වෙච්ච සිද්ධිය නේද? ඔව්. එතකොට ඒක සමාජයේ ඒ වෙනකොට පැලකුණු පිසක් පිළිගත්තා. ඒක සමාජ ගත කළා. පත් කරන් අර අ දාම නරක ලොම්පනන් දේශපාල රජගඥෝ ටිකක් කිහිපදෙනෙක් අ ප්රබුද්ධ සමාජයේ අ විද්වතුන්යයි කියාගන්න වෘත්තිකවයයි කියාගන්න පිටසක් සමහර වෙලාවට ටියුසන් මාස්ටර්ලා පවා ඕකේ හිටියා. දැන් ඔය තිස්ස ජරනායක කියලා ඉන්නේ ප්රසිද්ධ ටියුෂන්කාරය ඒ ආතේ ඒ ගැන කිව්වනේ ඒ කාලේ ඈ. එතකොට දැන් මම කිව්වේ මේ ගැටුම් සම්බන්ධව තියෙන්නේ බොහෝ දුරට අ ඒ අවබෝධය ලබාගන්නකොට ඒ ඇතිවීමට බලපාන හේතු පිළිබඳව තියෙන්නේ. ඒක වැහිලා තියෙන්නේ මිත්යාවලින්. අනවබෝධයන් තුළින්. එතකොට මිත්යාවයි, අනවබෝධයයි තුළ ඒ තුළ තවදුනටත් ඒවා වැහිලා තියෙනවා නම් ඒ ගැටුම්දීම අතිශුස්කරයි. එන්න එන්නම ඒවා ගිරියනවා දිගටම. සුළුතර ජනවර්ග හැම වෙලාවෙම රට බෙදන්න උත්සාහ කරනවා. බලය බෙදීම කියන එක මේ රටේ නරක වචනයක් බවට භාවිතා වුණානේ. සන්ධිය කියන වචනය ඇත්තටම දේශපාලන විද්යාවේදී යොදාගන්නේ දේශපාලන ක්රමවලදී රාජ්යයන් එකතු කිරීම. දැන් ඉන්දියාව සන්ධිය ක්රමයකට නොගියා නම් ඉන්දියාව රාජ්යන් සිගානකට කැඩිලා යන්න දු. අඩාම දැන් තවත් වැරදි ඒවා අදහස්නේ. මිත්යාලනේ. ගොඩා රටවල් වලට සන්ධියක ක්රම ගැලපෙන්නේ නෑහ කියලා කිව්වා. අවිට්සර්ලන්තය දෙන්මා මේ බෙල්ියම ඉතාම කුඩා රටවල්. ඒ රටවල් ශක්තිමත් වුණා. ඒ කියන්නේ අවශ්ය තැන්වලදී බලය බෙදීම සිදු කළ යුතුයි. අ බලය බෙදුවොත් රටවල් වල සංවර්ධනය අඩා වෙනවා කිව්වා. දැන් ඉන්දියාව දැන් බලය බෙදීමෙන් එහාට ගිහිල්ලා මධ්යමඩුවේ අධිකාරීත්වයක් ගොඩනැගෙන. දැන් කොහොම කිව්වත් සන්ධිය ක්රම දෙක පළවෙනි කතාවක් තුළ මධ්යමාඩුවේ අධිකාරීත්වයනේ අන්තිමට තහවුරුණ වෙන්නේ. බලය බෙදලා තියෙනවා. අවශ්ය තැන් වලට බලය දීලා තියෙනවා. අවශ්ය තැන් වලට බලය දෙන්න ඕන. ඒක අපි පිළිගන්න දෙයක්. දැන් ලෝකයේ අසීමිත විදිට බලය බෙදීම පිළිබඳ යෝජනාව ඉදිරිපත් කරලා තිබුනේ සෝවිට් පැරණි සෝවිට් සම්ණ්ඩුව වස්ථාවය. ඒ රාජ්යයන් 15ටම ස්වන්තීරණ අයිතිය දුන්නා. ස්වන්තීරණ අයිතිය කියන්නේ වෙන්වීමේ අයිතිය. ඒක මාක්සවාදී න්යායේදීන්න එකතු කරපු අ සංශෝධනය කරපු අදහසක්. හැබැයි ඉතින් සෝගයත් සම්මාවඩෝ තිබිච්ච කාල පරිච්ඡේදය තුළ කිසිම රාජ්යයකට වෙන්වීම ඉටකඩක් ලැබුණේ නෑ. වෙන් වෙන්න නැති වෙන්න වැඩීමනේ වැදගත් වෙන්නේ. ඒකෙදි තමයි එහෙම තමයි ඒගොල්ලෝ කිව්වේ. අපිට උඹලට ඒ අයිතිය දෙනවා. ඒක ප්රජාතන්ත්රවාදීන ඉන්න කියන්නේ ඒකනේ. අ ඒක සම කරලා තියෙන්නේ කාන්තාවන්ට දික්ඛ අසාද වීමට තිබෙන අයිතිය. ඒක ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතියක්. ටිකකා ඉන්නවට වඩා අවමන් වලට ලක්වෙලා ඉන්නවට වඩා වෙන්වීම සුදුසුලී මේක මනෝ විද්යාවෙන් මා විවාහට තියෙන දෙයක් ලෙනෙන්න ඕක සම කළා එක සදවීම සහ වෙන්වීම. එතකොට සෝවිට් සමඩුව මේ අයිත්ය තහවුරුත් කළා ව්යවස්ථාවේ නීතිගත කළා. හැබැයි කොතනකවත් ඒකට ඉඩ දුන්නේ නැ. ඉතින් සමහර දේවල් හුදු නාමික, ව්යවස්ථාමය, සැරසිලි විතරයි. හැබැයි ඉතින් එහෙමවත්මත් ඉඩකඩක් අපේ සමාජයේ තිබුණේ නෑ. ඒක මහා භයංකාර පෝියාවක්. ෙඩරල් කියන්නේ පෝක්. ව්යක්. අනියත බියක්. ඉතින් ඒ නිසා ජනවර්ග ගැටුම් වලදී දැන් විශේෂයෙන්ම සමාජ ගැටුම් වලදී අභ්යන්තර ගැටුම් වලදී මේ තියෙන අනවබෝධයන් සහ මිත්යාවන් හරියට තේරුම් ගන්න ඕනේ. ඉතින් ඒ තේරුම් ගන්නම් මේවට හේතුූත වූ කාරණා නිවැරදිව පරීක්ෂා කරන්න ඕන. නිවැරදිව පරීක්ෂා කරන්න ඕන. ඉතින් ඒ පිළිබඳව සමාජ විද්යාවන් තුළ පොදුයි ගත්තොත් සමාජීය විද්යාවන් තුළ අධ්යයන ගොඩාක් කෙරලා තියෙනවා. අධ්යයන ප්රමාණයක් සිදු කරලා තිබෙනවා. ඉතින් ඒක එක්කෙනා එක එක විදිහට මේවා දකිනවා. සාමාන්යයෙන් පිළිගන්න පුළුවන් අ පළල් විදිහට. දැන් ගොඩොක් දේවල් ඇතුලත් වෙන විදියට ඒක දකින්න පුළුවන්. ඒ වර්ග වර්ගීකරණ ගොඩක් තියෙනවා. අ ටිකක් පැරණි වුනාට ඒ සැලැස්ම අ ඒ වර්ගීකරණය අදටත් සමහර දුරට පොහොම දුරට කාලෝචයි. මොකද බහුගිය කාලේ ඉබුද වෙච්ච ගැටුම් පටිස කිරීම සම්බන්ධයෙන්. ඒ නිසා මම එතන්දි එක වර්ගීකරණයක් විතරක් මම සඳහන් කරනවා. මෙතනදි මම මේ නෝට් එකලා දෙනවාදී අ ඒක ඒ විග්රහය කළේ මිචල් බ්රවන්ඩ් කියන සමාජ විද්යාඥා. මයිකල් බ්රවන්. මිච්චල බ්රවන්. එතකොට එයා ලිපිය තමයි the cour of interටනal කliි. අභ්යන්තර ගැටුම් වලට බලපාන හේතු. එතකොට එයා ඒ සාධක අ වර්ග කරනවා ප්රධාන වර්ග හතරකට. බ්රවන් නැමති ලේඛකයා සමාජ ගැටුම් නැත්නම් අභ්යන්තර ගැටුම් ඇතිවීමට බලපාන හේතු සාධක හතරක් වර්ග කරනවා. හතරක් විස්තර කරනවා. පළවෙනි සාධකය ව්යවහාත්මක සාධක වර්ගය. දෙවෙනි එක දේශපාලන සාධක. තුන්වෙනි එක ආර්ථික හා සමාජීය සාධක. හතරවෙනි එක සංස්කෘතික සාධක. දැන් මේවා ඇතුලෙත් තව ගොඩාක් කාරණා තියෙනවා. දැන් විහාත්මක සාධක ගත්තොත් ඒවයි ගොඩක් කාරණා තියෙනවා. අ එකක් දුර්වල රාජ්ය. සාමාන්යයෙන් රාජ්යයන් දුර්වල වීමෙන් රාජ්යයන් අසාර්ථක වීමෙන් අ ගැටුම් ඇති වෙනවා. මොකද ඒ රාජ්යයට එක පැත්තකින් තමන්ගේ රටේ දේශපාලන ස්ථාවරභාවය, දේශ සීමාවල අඛණ්ඩතාවය ආරක්ෂා කරගන්න බැහ. දැන් ඕගොල්ලෝ ඉන්ටරනෙට් එකට ගිහිල්ලා ගහලා බලන්න ලෝකේ තියෙනෆilලඩ් stටේට් නැත්නම් වීක් ස්ටේට් ඒ වගේ රාජ්යයන් මොනවද කියලා. ඔය උඩින්ම තියෙනවා සෝමාලියාව, අ දකුණු සූදානය, ඒ වගේම උතුරු සූදානය. ලංකාවත් ඕකේ කෝතර හරි ඇති පහුගිය කාලේ වෙච්ච දේවල් එක්ක බැලුවම. ලංකාව බොහොම භයානක රටක් ඒ අර්ථයෙන්. ඈ අ එතකොට දැන් ඒ රාජ්යය අසමත් වෙලා තියෙනවා තමන්ගේ දේශවල අඛණ්ඩතාවය ආරක්ෂා කරන්න. පිළිගන්න පුළුවන් දේශමා නෑ. ඈ එහෙම තත්සක් අපි රටෙත් තිබුණනේ. ඔය දෙවල ඊළඟම් රාජ්යයක් ඒගොල්ල නොල වශයෙන් ස්ථාපිත කරලා තිබුණනේ 2009වට ඉස්සෙල්ලා. එතකොට ඒ වගේ කාරණා දේශපාවල නීත්යානුකූලභාවයක් නොමතිකම. අ විශේෂයෙන්ම රාජ්ය බලය ලබාගන්න තියෙන ඒ ගැටුම්. ආණ්ඩු පක්ෂය සහ විරුද්ධ පක්ෂය අතර නොනවතින අරගල. අ ඊළඟට තව සමහර අ විචාරකෝ විස්තර කරනවා අ කිසියම් දුරකට බහුධ සමාජවල වාර්ග ගැටුම් නැත්නම් ආගමික ගැටුම් ඇතිවීමේ ඉඩකඩ වැඩි බහුවද කියලා කියන්නේ flලරalල්al සොes. බහුවද කිව්වම මෙතන වාර්ගික, ආගමික, අ ජාතික, භාෂා, ගෝත්රික විවිධත්වය වැඩියි. එකක් නෙවෙයි. දෙක තුනක් සර ගාණක් එන්නවා. දැන් ලෝකයේ වාර්ගික විවිධත්වය වැඩිම රටවල් අතර ඉන්දියාව උඩින්ම ඉන්නවා. මෛරියාවත් ඉන්නවා. ඒ අර්ථයෙන් ලංකාව කොයි වගේද? මොන වගේ රටක්ද? ලංකාව පිළිබඳවත් ඔය දැන් මේ ගැටුම් පිළිබඳව ඇතිවෙච්ච සාවද්ධ මතනේ. ලංකාව මේක සිංහල බෞද්ධ රටක්. අර මේ පුංචික පර්වල ගහලා තියෙන්නේ අ මේ ගෞතම බුදුන්ගී රාජ්යයයි කියලා නේ. එතකොට ගෞතම බුදුන් වහන්සේ ඒ අර්ථයෙන් ලංකාවේ තමයි ඉපදිලා තියෙන්නේ. එහෙමත් කියපු හාමුදුරුවෝ හිටිය නේද බහුගිය කාලේ. ඔව් විකාශන තමයි ඉතින්. ඈ එතකොට අ බහුද සමාජවල ගැටුම් වැඩිය මොකද ජනවර්ග ආගම් ගොඩක් ඉන්නකොට ඒවා අතර ඒ තුලනය කරන්න පුළුවන් ප්රතිපත්ති යහඩ්ඩු රාජ්යයන් විසින් හඳුන්වා දෙන්න නැති වෙනකොට අ අනිවාර්යයෙන්ම බහුතර ජනවර්ගයට එළෙහිව සොළුත ජනවර්ග හෝ අ සොළුතර ජනවර්ගික කණ්ඩායම් අතර හෝ ගැටුම් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ විදිටම වෙන්න පුළුවන්. බහුතරයට එරෙහි සුළුතරය ගැටුම් ඇති කරගන්න පුළුවන් වගේම සොළුතර කණ්ඩායම් අතරද ගැටුම් ඇති වෙන්න පුළුවන්. හරි ඒක සාමාන්ය දෙයක්නේ. දැන් එයාවේ ගත්තොත් බහුතරය හින්දු මුස්ලිම් ඒ වගේම අ මුල් කාලේ තිබුණා මුස්ලිම් සීක් කියලා ගැටුමක. එහෙම කැටවුත් තියෙනවා. හරි. අ ඊළඟට දේශපාලන සාධක වලදී විස්තර කරන්නේ ඇත්තටම ඒ බොහොම පලල් මට්ටමින් සාකච්ඡාවට ගැන්නවා. එකක් තමයිඅ වෙනස්කම් ඇති කරන දේශපාලන ව්යුහයන් ආයතන පැවතීම. ඒ කියන්නේ ජනර්ග වලට ආගම් වලට වෙනස් විදියට සලකන ව්යුහ ආණ්ඩුක්රම ව්යුහ ආණුක්රම ප්රතිපාදන ව්යවස්ථා සංශෝධන. අ ඒ වගේ ඒවා තියෙනවා. දැන් ඕගොල්ලෝ කියන්න බලන්න දැන් ලංකාව මේ සම්බන්ධයෙන් බොහොම අ විවාදාත්මකයිනේ. දැන් අපි පිළිගන්නවනේ කොහොම වුනත් මේ රටේඉරවලූෂන් එකේ ගැටුම පිළිබඳව එහෙම වුණාද? අ ඒවා තවත් දුරටත් නිවැරදි වෙලා නැහ. දැන් ව්යවස්ථාව විද අපි ඔය ම අර නෝට් එක ඕගොල්ලන්ට එහවන්නම්. එතකොට ඕගොල්ලෝ කියවන තේරුම් ගන්න. ඒ වගේ අ මොනවද ඒ වෙනස්කම් ඇති කරන දේශපාලන ආයතනික සහ විවස්ථාමය ව්යුහ. වෙනස්කම් කිව්වහම එක කණ්ඩායමකට විශේෂයක් විදිහට සලකනවා. අනික් කණ්ඩායම අ වෙනසකට ලක් කරනවා. disriමination. අධ්යාපන විශමත්වය. ඔව් අධ්යාපනය කියන එක. ඒ ප්රමිතිකරණය. ඒක දාන්න. දැන් ඊට වඩා ඔය වස්ථාවේදී දාන්න. දැන්අ දැන් 1956 රාජ්ය භාෂා පනක සිංහල පමණක් එකම රාජ්ය භාෂාව බවට පත් කිරීම. ඊළඟට දැන්අ ආගමකට විශේෂත්වයක් සැලකීම. බුද්ධාගමට රාජ්යයේ ප්රමුඛ අවධානය යොමු කරනවා කියලා 72 සහ 78න් ඒක වඩා තහවුරු කළා. එතකොට ඒ වගේද මම මේ ලංකා අවශ්යයෙන් මේ උදාහරණ ගන්නේ. ලෝකේ වෙනත් තැන්වල ඒ වගේ ඒවා තියෙනවා. ගොඩක් දේවල් තිබුණා. දැන් උදාහරණයක් විදිහට නරේද්ර මෝදී එන්න ඉස්සෙල්ලා ඉන්දියාවේ අුක්රමික ව්යවස්ථාවේ 370ව ගන්තියෙන් කාමීරයේ ඉන්දියාව පාලනය කරන ජාමු කා්මීරයට විශේෂ බලතල දීලා තිබුණා. ඒ කියන්නේ ඉන්දියානුසන්ධීය ක්රමය තුළ අනෙකුත් ප්රාන්ත වලට නොඇති ආකාරයට නොවැඩි ආකාරයෙන් බලතල හරි තල්වට හෝ වටින බෙංගාලයට හෝ ආන්ධ్ర Pradeshයට හෝ නොමැති බලතල අම්මීරයට ලබා දුන්නා. මොකද ඒක යොදයක්නේ. ඒක ප්රශ්නයක්නේ. දැන් අදටත් ඔය ප්රශ්නේ තියෙනවනේ. ඒකේ අයිතිය පිළිබඳව ඉන්දියාවයි පකිස්තානයයි යුද්ධ කරලා තියෙනවා. නොඋසිඳිලා තියෙනවා. ඒ වගේම චීනයත් එක්කත් ප්රශ්න තියෙනවා මේකේ කාමීරේ උඩ කොටස සමහර ප්රදේශ අ චීනය පාලනය කරනවා. එතකොට ඒවට ඉන්දියාව අයිතිවාද වෙනවා. ඒ පැත්තෙන් ඉන්දියාව සහ චීන අතර ගැටමටත් ඒක හේතු වෙනවා. ඉතින් දැන්අ පැරණි ඉන්දියාණු ආණ්ඩු 370 වෙනි වගන්තිය පිළිගත්තා. කිසියම් ආකාරයකට අර බෙදුම්මාදය හෝ වෙන්වීම සමනය කරන්න. අ බෙදුම්මාදය හෝ වෙන්වීමට නොකැමතිය යම් පිරිසක් ඉන්නවනේ මධ්යස්ථාර ජනවර්ගවල ඒගොල්ලන්ට සමඟ එකඟතාවය ඒකට එන්න තමයි ඒ වගේ ආණ්ඩුකම ව්යවස්ථා ප්රතිපාදන අ ඇති කළේ. ඉතින් නරේද මෝධී මොකද කළේ? ඇවිල්ලා දෙවෙනි වරයට ජනවරම ලබාගත්තේ 2019. මම හිතන්න 2020 හරි 21 හරි ඔය 37වෙනි වගන්තිය ඉවත් කළා. ඒක මධ්යමාඩුවට තියෙනවනේ ඒ බලය. අනුකම ව්යවස්ථාව පිළිබඳව සංශෝධනය කිරීමේදී මේ මධ්යම ආණ්ඩුවට ඒ බලය අධිකාරී බලයක් විදිහට තියෙනවා. ප්රාන්තාණ්ඩුවල මතය විමසන්නේ නෑ එතෙන්. ඒක තමයි ඉන්දියානුසන්ධිය ක්රමය හැටිය. අ ඉතින් ඒ වගේ අ මේ වගේ දේවල් තමයි වෙනස්කම් ඇති කරන දේශපාලන ආයතන පැවතියීම. ඉතින් ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම අනිත් කණ්ඩායම් ඒකෙන් අසහනයට පත්වෙනවා. ඒගොල්ලෝ අසතුට පත්වෙනවා. එතකොට ඒකේ ප්රතිඵලය තමයි ඒ කණ්ඩායම් අර ප්රධාන කණ්ඩායම් වලට හරෙහිව සංවිධානය වෙනවා. අරගල කරනවා. ප්රතිවිරෝධතාවය අය දක්වනවා. අවසාන වශයෙන් බෙදුමාදී අරගලා අභ්යන්තර යුද්ධ බවට පවා පත් පත්වෙනවා.
ඊළඟට තවත් හේතුවක් දේශපාලන හේතුවක් විදිහට දකිනවා ඒගොල්ල අ ජාතික මතවාද නොසල කාඇරීම. ජාතික මතවාද මොකක්ද මේ ජාතික මතවාද කියන්නේ? දැන් මොකක්ද ලංකාවේ ජාතික මතවාදය? දැන් සමාජවාදී රාජ්යයන් වල නම් ජාතික මතවාදය වුණේ අ මාක්ෂවාදය. ඒක දේශපාල දෘෂ්ටිය. ඒක සාධාරණයි. මොකද ඒවා ඇති වෙන්නේ මිනිස්සුන්ගේ බුද්ධිම සර්භයන් තුළ. හැබැයි රාජ්යයන් වල ජාතික මතවාද බොහෝ දුරට නිශ්චිත ජනවර්ගයක් හෝ ආගමික කණ්ඩායමක් මත පදනම් වෙලා තියෙනවා. එතකොට ඒක බහුතර ජනවර්ගය හෝ ආගමික කණ්ඩායම මත පදනම් වීම බොහෝ ලෝකයේ බොහෝ තැන්වල සුලභම ලක්ෂණයක්. ඉතින් මට කියන්න බලන්න ඒ අර්ථයෙන් ලංකාවේ අපි පිළිගත්තත් නොපිළිගත්ත ඉතින් අපි සමහර දේවල් පිළිගන්න වෙනවා. ලංකාවේ මොකක්ද ජාතික මතවාදය? ඕගොල්ලෝ දේශපාල විද්යාව සහ මේ විෂයන් ඉගෙන ගන්න ඕනේ කියන්නකෝ බලන්න. ශ්රී ලංකා පෞද්ද ඈ ශ්රී ලංකා ශ්රී ලංකා පෞද්දටක් නැ. ඒක හරි. ඒක හරි. දැන් ප්රජාතන්තවාද නිශ්චිත නෑ. ඒක නේ. නිශ්චිත නැහ. ඒ කියන්නේ ප්රජාතන්තවාදී එහෙමද? ස්වාහන අර්කමස්ථාවෙන් තියෙන්නේ ශ්රී ලංකා ප්රජාතන්ත්රික සමාජවා දින රජ. ඒකත් හරි විච්චුන්රණයක්න මේ විලම්භීතයක් වගේනේ. ප්රජාතන්ත්රික සමාජවාදී දී ජන රජය ගැරඹීමක් නෑනේ. ඒකනේ. දැන් අරක නිශ්ිත වෙන්නවා නම් මේ විදියට එහෙම වෙන්න. ශ්රී ලංකාවේ ජාතික මතවාදය වෙන්නේ සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය. සමහර අය මේක පිළිගන්නේ නෑ. හැබැයි ඉතින් පිළිගන්න පිරිසුකුත් ඉන්නවා. ඒකට තර්කක් තියෙනවා. සිංහල බෞද්ධ ජාතික මවාදය තුළ ලංකාවේ රාජනායකයා වෙන්න පුළුවන්ද? සුළුත ජනවර්ගයෙක් කෙනෙකුට පුළුවන්ද? ඊට දෙනවද? බැහ. මාරාන්තික උපවාස කරා විකට වන්සලා වගේ කට්ටිය. ඒගොල්ලෝ අර නම් එතනින් දැන් උපවාස කරන්නේ නැ. ඒගොල්ලෝ අවසාන උපවාසට තමයි ලෑස් වෙන්නේ. මේ එහෙම ඉතින් ඒ වගේ කරන්න පොළඹවය. අ හැබැයි ඉතින් ඉන්දියාව නිශ්චිතවම මේ ඒ මතවාදය තුළ අ කන්රස් පක්ෂය නැත්නම් ජාතික කොන්රසය නේරුලා ගාන්ධිලා හිටියේ නෑ. ඒ මතවාදය තුළ. ඉතින් ඒ නිසා ඉන්දියාවට පුළුවන්කම ලැබුණා. අ කුඩා ජනවර්ගවල අගැමැතිවරු ජනාධිපතිවරු බිහි කරන්න පුළුවන් වඕනාටනේ. ඉන්දියාවේ මම හිතන්නේ අ ජනාධිපතිවරු කියපු දෙනෙක් හිටියා. සොළුතර ජනවර්ගවල. අ ඒ වගේම ඉතාම කොළහීන ජනාධිපතිවරුවෝ. ඒ කියන්නේ අර බුදුන් වහන්සේ කාලේ දල්ත් පංචම කියලා හඳුන්නපු අර දලත්අ ස්පර්ශ නොකළ යුතු නේ නොදැකිය යුතු. ජනවර්ගනේ. චණ්ඩා වගේ සෝපාලා සොනීතලා හිටියේ. ඒ වගේ කණ්ඩායම් වලනේ. එතකොට ඒ වගේ අ කණ්ඩායම් වල අ ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරු වුණා. ඒ වගේම සොළුතර කණ්ඩායම් මුල අය අගමැති වරණා. මන් සිං වගේ අය. හැබැයි නැත්නම් ඉන්දියාව ටිකක් අර මේ හින්දු ජාතිකවාදය මොකද මේ භී ජනතා පක්ෂයේ නරේද්ර මෝදියගේ මතවාදය කරලයට ගෙලා තියෙනවා. මොකද දැන් ඒගොල්ලෝ ඒ කාලෙත් කිව්වේ ඉන්දියාව ඉන්දියාවක් නෙවෙයි හින්දස්ථානක් විය යුතුයි කියලනේ. ඉතින් ඒක ඒ ඒකේ හිටපු අනුගාමීකව තමයි ගාන්ධි ඝාතනය කළේ. 1948 අ ඉතින් ඒක ජයග්රහණය කළේ නෑනේ. ඉතින් දැන් ලෝකය තුළ අලුතෙන් ඇතිවෙච්ච දේශපාලන මතවාදත් එක්ක දැන් ඔය විශේෂයෙන්මඅ පපියුලිසම් කියන එක ජනප්රියවාදය නැත්නම් ජනකාන්තවාදය කියලා අලුත් මත අලුත් නෑහ ඒක පැරඳින්න. එතකොට ඕවත් එක්ක තියෙන්නේ ඔය ජාතිකවාදී පෙළගැසීම්නේ. නායකයෝ හරිම ජනප්රියයි. ඒගොල්ල ජනප්රියවාදය මූලයන් විදිහට තෝරගත්තේ ජනවාර්ගික ආගමික අභිලා අ අගතීම මේවනේ යොදාගත්තේ. මේවා තමයි යොදාගත්තේ. එතකොට ඒ හරහා ඒගොල්ලෝ ඒ කටයුතු සිදු කළා. එතකොට මතවාද නොසල හැරිය ජාතික සමහර ජාතික මතවාද නොසලකරියි. ඒ දැන් සොළුතර ජනවර්ගවල ආගමික කණ්ඩායම් වල මතවාද මේ අර්ථයෙන් නොසලකා හැරීම නොතකා හැරීම නැත්නම් දෙවෙනි පන්තියට පත් කිරීම්. දැන් අපේ රටේ සිංහල බා බුද්ධාගමට ප්රමුඛ අනුග්රහය ලබාදීම කියන එක තුළින් අ අදට අද එහෙම එකක් පේන්නේ නෑ අපිට. 70 ගණන් වල ප්රබල විදියට ඕක කතා වුණානේ. 70 දවසකය 80 දවසකි. ඒ හරහා අනෙකුත් ආගම් දෙවෙනි පන්තියට ඇද දැමුවා කියලා එහෙම ඒ කාලේ හිටපු දේශපාලන තන්ත්රය ඒ විදිහටනේ හැසිරුනේ. ඒ විදියටනේ ක්රියාත්මක කළේ. ඉතින් ඒක ඒ කාලේ ලොකු අ විශාල ප්රශ්නයක් බවට පත්වුණා. අද ඒක අඩුයි. ඒ අවබෝධයත් එක්ක වෙනස්කමුත් එක්ක. නමුත් එදා ඒක ප්රශ්නයක්. එතකොට මේ වගේ සාධක. තව එක හේතුවක් කියන්න පුළුවන් ප්රභු දේශපාලනය. ප්රභු කියලා ඇත්තටම දේශපාලන විද්යාවේදී විශේෂයෙන්ම දේශපාලන සමාජ විද්යාවේදී විස්තර කරනවා ප්රභූ න්යායන්. ඒ පිළිබඳව අ දේශපාලන විද්යාඥයෙන්, සමාජ විද්යාඥීන්, මනෝ විද්යාඥීන් සහ ආර්ථික විද්යාඥීන් ඒ පිළිබඳ න්යායන් ගොඩනගලා තියෙනවා. එතකොට ප්රභූ කියන්නේ සමාජයේ කුඩා කණ්ඩායමක්. ඒගොල්ලෝ අනිත් කණ්ඩායම් වලට වඩා වෙනස් අධ්යාපනයෙන්, අ තත්ත්වයෙන්, ධනයෙන්, අ බලයෙන් හැම එකෙන්ම ඒගොල්ලෝ උඩින් ඉන්නේ. එතකොට ඒගොල්ලෝ තමයි රටේ දේශපාලන බලය දරාගෙන ඉන්නේ. එතකොට ඒ ප්රභූන් හැමටමඅ ඒ ප්රභූන් පාලනය කරනවා. එතකොට ප්රභූන් හැමටම එතකොට පතිෂ්ඨවාදී ලක්ෂණ දක්න ලැබෙනවා වගේ එහෙම කියන්න පුළුවන්ද? නැ. ඒක ප්රසිෂ්වාදය නෙමෙයි. ප්රසිෂ්වාදය ලක්ෂණයක් තමයි ප්රභුවාදය. නමුත් ඒක වෙනම කතා කරන්න ඕනේ එකක්. ප්රභුවාදය. දැන් මේකට ප්රශ්වාදය පටලව ගන්න එපා. අ ඒක දේශපාලන මතවාදයක්නේ. අ දේශපාලන හේතුවක් විදිහට තමයි දකින්නේ මේ අ ප්රභූ පැළන්තියේ ක්රියාලාපූ පැලන්තියේ දේශපාලන ප්රභූ හැමවිටම දේශපාලනය කරේ තමන්ගේ අභිවෘද්ධිය තකාහ. දැන් ලංකාවේ ප්රභූන් අ ඇඳුම් මාරු කරේ පාට කණ්නාඩිය දැම්මේ වැළඳුවේ ඒ ප්රභුලන්තියේ ආධිපත්තය වෙනුවෙන් පමණ. හැමටම එකට හිටියා. දැන් මම කරල උදාහරණයක් කියන්නම්. වටළන්ත කොමිසන සභාව අ පැනෙහුවේ චන්ද්රිකා කුමාරතන්ග. හැබැයි බටලන්ධ කුමසර සභාවේ නිර්දේශ අනුව අ ඒකෙදී එයාගේ දේශපාලන ප්රතිවාදියා චෙක්මේට් කරන්න. ඒක හැබැයි ඒකේ නිර්දේශ ක්රියාත්මක කළේ නෑනේ. ඇයි එහෙම කළේ? චන්ද්රිකා සහ රිල් එකම පන්තියේලාස්මේට්ලා නැත්නම් එකම ප්රභූ පෙළන් නිරායාසයෙන්ම අ කළහනම්. ඉතින් දැන් ඕගොල්ලෝ බලන්නකෝ මේ දවසට ඔහුල වශයෙන් කතා වෙනවා. ඕක වාර්තාවක් තියෙනවා පිටු පන්දස් ගානක් විතර. අර තරුණයෙක්ගේ සාක්ෂියක් තියෙනවා. ඒක හරි වැදගත්. ඒ දේශපාලනඥාගේ පෙම්මතා විදිහට සලකපු ඒ තරණයාගේ සාක්ෂිය. ඉතින් ඒ වගේ බොහොම මේ සුදු සහ කළුනේ. සුදු චරිතවල කළු පැල්ලම. අ එතකොට දැන් ඔය ප්රභූන් හැමටම උත්සාහ කළේ අ ගැටුම් ඇතිවීම හරහා තමන්ගේ දේශපාල වාසිය යොදා ගැනීම. ඒ කියන්නේ නැති ප්රශ්න ඇති කරනවා. සමාජය තුළ ආර්ථික අරබෝධ, දේශපාලන අරබෝධ ඇති කරන්නේ ප්රභූ බැලන්තිය. එහෙම කරන්නේ ජනතා විරෝධය වෙන පැත්තකට යොමු කරන්න. ජනතාව බඩගින්න ගැන කතා කරනකොට වෙනකියාව ගැන කතා කරනකොට වෙන කතාවක් කියනවා. ඔන්න අ වඳ කොත්තු ගැන කියනවා. ඈ වඳ මේ මොනවද තව ඒවා ගැන කියනවා. එහෙම කියන්නේ ඒවා. ඒක තමයි ප්රභු දේශපාලනය සරලව තේරුම් ගන්නකෝ. හරි පශ්වාදය නෙවෙයි එතන තියෙන්නේ. ප්රභු දේශපාලන කියන්නේ ඕකයි.
අපි අ පොරි විවේකයක් අර ගමු. විවේකයක් අරගෙන විනාඩි 10ක විතර ඊට පස්සේ කතා කරමු. අපට අද මේ පාඩම ඉවර කරගන්න මම උත්සාහ කරනවා මේ ඊළඟ මාතෘකාවට යන්න. මොකද මේක ගොඩක් දිග පාඩමක්. නමුත් අනාක් මාතෘකාව අපට තියෙනවා ඉතුරු වෙලා කතා කරන්න. විශෂේ නිර්දේශයක් තියෙනවා.