Transcription
De Friday Move wordt mede mogelijk gemaakt door Bridgefund en Ty Live Happy. Zijn ze mega trots? De manage zit steeds te knikker rondkeller. Je herkent dat een beetje rond. Ik herken alles eigenlijk. Ja. Ja.
Noem eens wat eruit wat je heel erg kent. Nou ja. Eh eh buitenlands eten. Mijn vader is opgegroeid in eh in Nederlandse Indië nog de kolonie, hè. Dus wij wij mijn vader wilde altijd alles Indonesisch eten hebben iedere dag. Dus ik ben opgegroeid ook met eh met geuren en en ja en beelden en verhalen uit het buitenland.
En was dat ook een reden waarom je ambassadeur bent geweest op zoveel plaatsen dan? Ja, achteraf kan je dat zeggen dat ik dat ik dat buitenland opgezocht heb om het zo moet zeggen. Betekent wel dat je er een dat je ervoor open staat. Dat je belangstelling hebt voor zo'n onderwerp, hè. Eh en ik heb ook een enorme belangstelling voor muziek. Ik had ook muzikant kunnen worden, maar dat was minder succesvol geweest waarschijnlijk. Ja.
Op welk bent dan? Ja, ik speel ik speel een beetje gitaar, maar dat is eh dat is meer een hobby. Maar je zag ik net een gitaar hier liggen. Ja. Ja, maar ik ben Ja, maar stop maar. Ik ben linkshandig. Dat gaat vast niet lukken. Nee, gaat niet lukken. Beetje Palmecart niet. Klopt. Ja, ja, ja, ja. Zijn de beste vaak, hè. Geniale mensen natuurlijk allemaal. Uiteindelijk ben je toch iets anders geworden. Meer in de diplomatie. Belangrijk natuurlijk ook.
Uhm je bent in China geweest de afgelopen periode. Klopt. Ja, mijn vrouw is Chinees. Ik heb een eh wij zijn zo één keer per eh per 2 jaar proberen we naar de familie daar te gaan en het andere jaar komen ze naar ons toe. Ja.
Uhm en we zijn nu net eh 3,5 week in China geweest en dat was eh ja was was dan zie je na 2 jaar toch weer een andere China dan 2 jaar geleden laat staan dan 10 jaar geleden toen ik daar als ambassadeur werkte. Hm hm. China is aan het veranderen en eh en eigenlijk niet ten goede en het loopt meer en meer loopt die economie en die samenleving loopt vast. Het model van dat groeien dat is helemaal achtergelaten. Ze groeien gewoon niet meer. En dat heeft te maken met het feit dat de de groeimotoren van China export gebaseerd op lage lonen. Ja, dat werkt niet meer omdat die lonen zijn gaan stijgen, hè. Dus de de de simpele producten die vroeger uit China kwamen en die Trump probeert terug te halen met tarieven die banen daarvoor naar Amerika, maar die zijn China al lang verdwenen naar Vietnam en Myanmar en noem maar op enzo. Dus de dus China heeft een probleem met die exportmotor en China heeft een tweede motor aangezet de afgelopen decennia. Heel veel bouwen, ontzettend veel bouwen. En dat was ook grote behoefte aan. Ja, in de jaren was er helemaal niks en nu is het helemaal vol met moderne gebouwen en infrastructuur. Maar ja, op een gegeven moment heeft iedereen een huis en een hoge snelheidstrein voor de deuren, een haven in de buurt. Ja. En dan nog meer bouwen. Dus die motor is ook stilgevallen.
Ja, wat dan? Wat dan wel? En de China is meer en meer eh angstig aan het worden. En dat heeft te maken met de geschiedenis. Dynastiën die zijn altijd vervangen gewelddadig door opstand omdat er honger en ellende was in de samenleving. En er is dus een trauma bij Chinese leiders als onze bevolking ontevreden wordt. En stel nou dat die bouwsector massaal werkloos wordt, hè, China heeft nog even geprobeerd om die bouwprojecten te exporteren naar Afrika. Dat is dan die nieuwe zijroute. Staat nooit een strategie achter. Iedereen die een hoge snelheidsterrein wilde kopen. Maar Kenia heeft er één gekocht. Die gaat van nowhere to nowhere. Zit ook geen Keniaan in die Wie heeft dat betaald dan? Nou, de Kenianen zelf dus niet. Hebben die zelf betaald? De Kenianen hebben het zelf betaald. Vandaar de onlusten en onrust en de opstand in Kenia nu. Dus daar trapt geen land meer in. Dus kortom, China's exportpad is eigenlijk op een op een doodlopend spoer gekomen. Hun infrastructuurmotor is gestopt. Dreigt dus massale werkloosheid. Er is een gigantische jeugdwerkloosheid in China viel ons op. Iedereen is daar zpen. Dat is in Nederland ook wel een beetje zo. Maar in China zie je gewoon de mensen een beetje shocken op straat en dat zijn dan de ondernemers die op papieren ondernemer zijn, maar in wezen allemaal werkloos zijn. Nou, dat kan de communistische partij natuurlijk niet toegeven dat de werk jeugdwerkloosheid 20% is. Maar die dat is wel zo.
En dan heb je deze situatie ook en ze gebalen ze gebruiken veel olie ook begrijp ik dat uit Iran. Ja. Ja, ze gebruiken inderdaad eh nou dat valt in zoverre mee. Voor Iran is is China een belangrijke afnemer. 80% van wat Iran exporteert gaat naar China. Voor China die zijn we dat het is dan slim die hebben ja hun hun risico's gespreid al uit het verleden, hè. Ze zijn altijd de risico aan het mijden. Dus er komt maar 13% van de eh Chinese olie uit Iran. Maar toch al die onrust in de golf betekent toch dat er iets minder olie naar binnen is gekomen. Dus de prijs aan de pomp is iets omhoog gegaan. Zijn heel veel elektrische auto's in China, dus de gemiddelde consument merkt daar nog niet veel van. Maar wat de echte zorg van Chine is als die economie dus toch al eigenlijk de afgelopen jaren ieder jaar een een tandje minder draait en het vooruitzicht alleen maar nog somber is. Als dan ook die wereldeconomie, jullie noemden dat net al in het vorige blok, als die wereldeconomie nu ook nog een flinke tik krijgt van deze oorlog, van deze oorlogen, want we praten over 3 vi misschien wel 25 oorlogen inmiddels op zei Aardond. Ja, dan heeft er zijn 64 brandhaarden op dit moment in de wereld. Moet ze nagaan. K Ja, precies. Dat is een record na de Tweede Wereldoorlog. En dat is geen geen mooi record. Precies.
En dan vind wel apart wat je nu vertelt Rom, want ik dacht altijd dat eh dat China op weg was om de grootste wereldmacht te worden van alle landen die of alle grote machten die er zijn. Maar als ik dit zo hoor. Ja. Nou, er zijn mensen die ons die angst willen in inboezemen. Eh maar dat is niet verstandig, want China heeft veel heeft he. Het is op zichzelf wel reden om bezorgd te zijn over de rol van China, maar het is een andere zorg dan dat ze altijd maar groter en groot worden. Niets groeit altijd maar de hemel in. Alles heeft zijn natuurlijke grens, ook de economie. Ik vind het opmerkelijk om te horen Kan man. Ik eh ik had er niet zo tegen aangekeken tot nu toe. Nee. En dat en dat je ook zo beschrijft hoe hoe het daar dan ook verandert, hè. Dus wat het ook met de Chinezen dan zelf ook eh doet. Hoe hoe want je bent dan in China geweest, dus je hebt dus ook dat alles wat in de wereld nu gebeurt en ook in Iraan, dat volg je dus daar. Hoe hoe kijken de hoe kijken de Chinezen daarnaar? Gaat het daarover? Is dat net zo'n gespreksonderwerp als bij ons?
Nou ja, dat is het zeker. En het wordt ook aangemoedigd eh aangejaagd door de door de zeg maar de propaganda om het zo maar te zeggen. Ik moet en nog even twee zinnen terug. Dus die die Chinese bevolking beseft dat die groei niet meer terugkomt. Dat je dat een nieuwe autokoper zit er niet meer in. Dus je ziet de zomberheid en de uitzichtloosheid. Je ziet ook de repressie van het regime dus toenemen. Dus je ziet overal controle en onderdrukking. Dus er gaan 1,4 miljard Chinezen eigenlijk weer de gevangenis in om het zo maar te zeggen. Na een beetje vrijheid geproefd te hebben gaat dat we niet. Ja, zo is dat. En precies. En dan komt dus al deze oorlogen er bovenop. Maar dan wordt het alleen maar erger. En dus wordt het erger. En dus is de deze regering via de media heel hard bezig om te zeggen: Amerika en Israël, stop met deze oorlog. Er moet vrede komen. H we hebben even gedacht dat toen Trump zei: "Ik ga Iraans Iraanse havens blokkeren." Daar komen dus schepen ook door die naar China gaan. Dan zou je zeggen: "Nou, die worden dan gestopt. Wordt China boos voor je het weet gaat China meeveechten aan de kant van Iran." Ik denk dat dat juist niet gaat gebeuren. China heeft er alle belang bij dat er vrede komt, wapenstilstand. Ze zijn één van de grote krachten achter deze wapenstilstand. Er moet vrede en rust op deze aarde komen, zodat die economie van China niet verdere tikken krijgt.
Doe je Pakistan wel tekort trouwens, vind ik of niet? Eh Raman, hè? Hoe kan Pakistan zich daar zo hebben in kunnen mengen zeg maar in het hele fenomeen? Ja, die ergens een beetje beetje geluk gehad denk ik ook. Kijk, ze hebben natuurlij kernmacht, hè, dus daarmee speel je een bepaalde rol. En die Pakistanse premiers de afgelopen jaren als je als je die vliegbewegingen van hem volgt, dat is echt ec die is gewoon ja veel erger. Die is al afgelopen 2 jaar alleen maar hele tijd aan het reizen en vooral in dat in dat Midden-Oost. Deze week ook weer, hè. Hij is in 36 uur is hij in Qatar geweest, in Sao-Arabië en hij is nu in Turkije in Antalia voor é of andere conferentie. Ehm maar vorig hebben we een kortstondige oorlog gehad tussen Pakistan en en India en eh die is beëindigd. En Pakistan heeft altijd gezegd Trump heeft die oorlog beëindigd. En India zegt: "Nee, we doen altijd dit soort dingen bilateraal. Dit hebben we met zijn' tweeën hebben wij dat het beëindigd." Maar Pakistan is die kaart gaan spelen om Trump echt te paaien. Die hebben we ook als één van de eerste genomineerd voor de Nobelprijs voor de vrede. Ja, dan kom je binnen bij eh bij de Donald. Dat vindt hij heel belangrijk. Na Amerika afgereisd in het Witte Huis en en eigenlijk zie je dat hij de commandant der strijdkrachten er is in Pakistan geen koep geweest, maar die heeft eigenlijk de echte macht op dit moment in Pakistan. Oké. En eh ze zijn samen naar het Witte Huis gegaan. Ja, dat persoonlijke contact, die veldmaarschak en Trump vindt hem helemaal geweldig kennelijk. Die is die al vier keer die kant op eh die kant afgereis en ja, heel slim vorig jaar gezien van h er ligt een kans en daar dus nu meteen op ingesprongen. Want ze willen die banden met Iran goed houden. Ze willen de banden met India eh sorry met eh met Turkije goed houden. Ja. En en dan deze rol opeens gaan spelen. Zo werkt het allemaal in de wereldronde, hè? Zo werkt het. Achter de schermen gebeurt het meeste achter de Nou ja, achter de schermen. Maar je kan het dus ook voor de schermen zien. Dit is allemaal open voor de camera gebeurd, hè. Ik geloof dat jullie ook net even spraken over het bezoek van eh van onze koningin eh koningin en Jetten aan het Witte Huis. Dat past daar ook in, hè. Je kan natuurlijk zeggen: "Ja, dat slijm enzo en die man blijven praten en dan dan heb je ook een kans dat je mee kan praten en de invloed kan uitoefen." Als je niet praat dan ben je zeker eh
Maar China gaat dus niet vechten hoor ik je net zeggen. Ze willen wel heel graag dat tevreden komt. Dat wil Amerika ook dol graag. Dat merk je ook aan alles. Iran heeft misschien wel de sterkste kaarten op dit moment om het goed uit te kunnen spelen. Precies. Maar uiteindelijk zullen die toch ook niet door willen vechten. Nee, dat is waar. Iran zal zal natuurlijk ieder mens veel vreden, maar Iran zit toch met een met ook met eer, hè. Dit is toch een vernedering. Dus hier moet je moet op een één of andere manier moet hier wraak worden genomen. Dit moet rechtgezet worden. Het regime zit helaas ja hard sterker dan ooit in gemener dan het ooit geweest is. Die bevolking 92 miljoen mensen waarvan een groot gedeelte het hartstikke zwaar heeft. Dat is toch verschrikkelijk als je erover Maar het is nog niet over, hè. Het is een wapenstilstand nog. D laten we hopen dat het eh de vredeskant opgaat. Maar eh het is een dubbeltje dubbeltje op zijn kant. Jij bent de deskundig want jou verwachting. Dubbeltje op zijn kant. En daar heel somber over. Ja, echt waar. Ja, ben ik wel. Je denkt dat het niet gaat komen. Nee, ik denk omdat Iran zal blijven doorvechten en de Amerikanen dus ook. En zo zo blijft die zo blijven die twee elkaar gevangen houden.
Ja, want Israël Libanon, dat was dan een beetje een staak vuur lijkt ook helemaal niet te lukken natuurlijk. Nee, en eigenlijk willen de eerste Rius, las ik van de week gewoon doorvechten. Die waren eigenk boos op Netu dat hij überhaupt erin meeging. Nou ja, Net wil doorvechten, zodat hij niet in de gevangenis hoort maar even plat te zeggen. En Hbolla wil Israël vernietigen. Al is het maar voor de Palestijnen, er komt geen Palestijnse staat. Dus al die al die echte onderwerpen, de twistpunten liggen allemaal nog op tafel. Helaas. Godverdori zeg.
Ja, was het wel gezellig bij de familie? Wel gezellig. Lekker gegeten ook enzo. Ja, heerlijk. Chinees natuurlijk. Ja. Ja, fantastisch. Ik heb net de bitterbal gegeten. Die was ook lekker get. Ja, maar echt Chinees is heel anders, heb ik begrepen. Is toch heel heel anders dan wat zij weten. Dat zou pang en zo kennen ze er helemaal niet. Dat zou bij Pakistan ook wel zo zijn. Ja. Ja. Is dat zo? Ja. Nou, met China is het denk ik wel eh echt echt echt nog meer anders, want die bij bij die Pakistanse restaurant zie je nog wel eh dat het nog redelijk traditioneel is. Ja. Oké. Nou goed, leuk dat je er was, Ron.