Transcription
Herkese merhaba arkadaşlar. Oh, Rüzgar adama hoş geldiniz. İsmi Merdan. Hatırlamaz. İzmir Harita Enerji Limited Şirketi'nin yöneticilerindenim. 2006 yılında rüzgar enerji santralleri ile ilgili bir yola çıkmış olduğumuz bu yolda hala proje yönetimine ve tüm yatırımcılarımızın yanında teknik kadrolar da hizmet vermeye devam etmekteyiz.
Bu organizasyonun Türkiye genelinde ve Türkiye gerçeğinde ki önemi bizler için çok çok büyük. Hem bu işe emek verenler, hem de bu işe yatırım yapan kuruluşlarımız açısından. Çünkü yenilenebilir enerji kaynaklarının doğru ve akıllı şekilde kullanılması Türkiye'nin geleceğini temsil ediyor, çocuklarımızın geleceğini temsil ediyor, torunlarımızın geleceğini temsil ediyor. Böyle bir hizmet sektöründe, böyle bir işin içerisinde teknik olarak hizmet vermekten de son derece mutluyum.
Yatırımcılarımızın ve yatırımcılarımızın bünyesinde en üst düzey yöneticisinden en alt seviyedeki arkadaşlarımıza kadar rüzgar enerji santrallerine hizmet veren tüm ekibe, tüm arkadaşlarıma sonsuz minnettarlık ve teşekkürlerimi sunuyorum. 2006 yılında tesadüfen başlamış olmama rağmen, mesleğim gereği üzere santrallerindeki proje yönetimi süreçlerini öğrenerek bir anlamda yaşamaya başladık ve tecrübeyle bunları sabitledik.
Tabii ki yapılan yasal düzenlemeler, yasal mevzuatlar, bu bölümle ilgili çıkartılan kanunlar, kanunlara bağlı çıkarılan yönetmelikler ve bunların hepsi bizim rüzgar santrallerimizin işlerini farklı uykularda, farklı şekillerde etkiliyor. Kimisi hızlandırıyor, kimisi de maalesef biraz daha bürokrasiyi arttırıyor. Benim mesleki tecrübemi sizinle tadı vermek istediğim ve bu programda paylaşmak istediğim, tecrübelerimi paylaşmak istediğim konu, rüzgar enerji santrallerindeki yasal süreçler.
Üretim lisansı ya da ön lisans almış olan rüzgar enerji santrali yatırımcılarımızın çıkacağı yolda da onların bir teknik eleman almış gibi, sanki bir personel ilişkili hareket ederek hizmet vermekteyiz. Bir rüzgar enerji santralinin hayata geçirebilmenin en büyük etkenlerinden bir tanesi, proje sahasının bana göre doğru seçilmiş olması ve tabii ki rüzgarı verebilecek proje sahasının seçiminde yerleşeceğimiz, yerleşmeyi planladığımız, rüzgar enerji santrali kurmayı planladığımız sahanın teknik analizinin en başından, hatta ve hatta üretim lisansı, lisans almadan önce çok iyi izlenmesi gerektiği kadar. Çünkü yasal mevzuatlarda belki de santralin yatırım ömrünü bir anda kısaltmış oluyorsunuz ya da yatırımı yapamaz hale geliyorsunuz.
Bu nedenle teknik anlamda bölgesi, yerel yönetimler, belediyelerle, belediye sınırları dışında kalan yerler, bu idareler bölgesinde santral ile alakalı sit alanları konusunda ve diğer yatırımcı kuruluşlar, kamu anlamda söylüyorum, başka bir proje ile çakışmaması bizim için çok büyük önem arz ediyor. O yüzden santral sahasının yer seçimini izler çok önemliyiz.
EPDK aracılığıyla verilmiş olan üretim lisansı, ön lisansı istinaden inşaat öncesi dönem, verdi dönemde yapmamız gereken bir takım faaliyetler mevcut. Bunların başında iki boyutlu ve üç boyutlu şekilde harita mühendisi proje sahasının topografik ölçümleri yapıp halihazır haritalarının oluşturulması. Artı santral sahasının ulaşımla alakalı türbini, kanalı, böyle parçalarımızı nakledeceğimiz güzergahları baştan çok iyi bir şekilde belirlenmesi gerekiyor. Biz mesleki olarak her zaman bu da ağırlıklı ve işe başlangıç noktamızı burada atfederek buradan yola çıkarak diğer projeleri bir araya getirdik.
Bir santral sahasının hayata geçebilmesi için harita mühendisi, şehir planlamacısı, orman mühendisi, jeoloji mühendisi, hatta imar planı standartlarına göre bölgesine göre sosyolog, bakı olur gibi farklı meslek isimlerinin rüzgar santralleri içerisinde de meslek olmaları mevcut. Bir santral sahasının ön lisans, santral sahasının lisansa geçebilmesi için mevzuat gereği şu an santral sahası bulunduğu alanda köy mülkiyet belgelerini elde etmiş olması gerekiyor. Bu mülkiyet belgelerini elde edebilmemiz için ise bizim imar planı ile alakalı süreçleri tamamlamamız, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu aracılığıyla bütün kamulaştırma prosedürünü tamamlamamız.
Bu alanlar içerisinde kalan santral sahasında ise ormanla ilgili yasal izinleri bizim olmuş olması lazım. Biz izinler öncesinde izin alanının tespiti ile alakalı yapmamız gereken aslında bu iş ile ilgili bu nasıl olduğunu düşündüm, sahasının planlaması ile alakalı esaslar üzerinde biraz hassas fikirler üretmeye çalışıyoruz. Bulunduğumuz sahanın, EPDK tarafından verilmiş olan türbin koordinatlarına göre ana oluşan ile birlikte santral sahası ya da çiftlik için ulaşım çok iyi planlanması lazım. Bu aşamada karşımıza ileride zorluk olarak çıkabilecek olan şeyleri aslında baştan belirleyip bütün problemleri belki de en aza indirecek şekilde ulaşım planlamasının yapılması kanaatindeyiz.
Bunu yapabilmemiz için ise santral sahası ve ulaşım yolu üzerindeki mülkiyet dokusunun çok çok iyi analiz edilmiş olması lazım. Bu şirket tabii şahıslara ait mülkiyetler değil. Mülkiyet dokusu biraz karmaşık bir konu. Özel mülkiyete ait varsa, hazine adına kayıtlı taşınmazlar, kamu orta malı dediğimiz mera, kışlak, yaylak ve benzeri kullanım alanları, orman mülkiyetinde kalan alanlar var. İdare tescil yöntemi ile tescil yaptığımız hazine adına fakat üzerine herhangi bir parsel dokusu olmuyor. Cebel dediğimiz ortak kullanım alanları üzerinde mülkiyetle ilgili bir analiz yapılarak ulaşım planlaması bizler başlar.
Planlaması ile ilgili başladığımız bu güzergahta aynı zamanda da arkeolojik açıdan herhangi bir sıkıntısı var mı yok mu ilgili idarelerce görüşmek istiyoruz. Arkeolojik bir sıkıntı olmayan bir bölge ise biraz daha rahat gidiyoruz ama arkeolojik sit alanlarında maalesef bölgesi tamamladı bu yaptırımlar ve bu yatırımlar yapmamız mümkün. Bu üçüncü derece arkeolojik sit alanlarında ise Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu Genel Müdürlüğü'nce kontrolü kazılarını bu şekilde anlamamızı yapabileceğimiz güzergahlarını seçeceğiz. En az mülkiyet dokusundan geçmek burada en önemlisi. Çünkü düz alan ülkelerdeki kamulaştırma problemleri, okulun içerisine girmesi, işte davaların açılması, davaların süreçlerini çok uzun olması ve her ne kadar yatırım kamu yatırım anlamında davalar deyince yatırımcı beni sonuçta sonuçlanırsa daha işlemi temiz yoluna gidilmesi bir santral sahasının önlisanstan lisansa geçiş birleştirdim maalesef olumsuz yönde etkiliyor. O yüzden mülkiyeti çok iyi analiz etmek, yapacağınız planlama da bütün bu altyapıyı düşünerek başlangıçta hareket etmemiz yer seçimi ile alakalı.
Santral sahasında tabii türbinler EPDK tarafından işte gerekli yasal izinler olmak isteyip de ne kusuru özellikle çok önemli. Bu yasal izinler alındıktan sonra tabii EPDK tarafından kurul tarafından güzel bir insan söylüyor. Türbin koordinatlarına göre yatırımcı tarafından planladım. Türbin marka modeli, yüksekliği, kanat çapı, toprak ne deniz ve bu tarz kriteri, kriterleri dikkate alınarak olarak ve ulaşım yolumuzu planlamasına başlar. Gerekli gördüğümüz yerlerde kazı, dolguyla ve yolların genişletilmesi ile özel mülkiyetlerdeki şahıslarla ama başlangıçta anlaşarak ya da daha sonra kamulaştırmak önemli. Gerek yollarımızı toplamış. Bu bir sonraki aşama.
Santral sahasında tabii imar planı dokusu bizim santral sahamızdaki kamulaştırma işlemlerimizi tamamlayabilmemizin koşullarından bir tanesi de bu imar planımızı yapmış olmaz. İmar planları ile alakalı takdir edersiniz ki az önce de bir dokusu olan bir koşuşturması olabilir. Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Yasası'na göre il özel idareleri kendi mevzuatına göre bu kurumlarla ulaşılmıyor ise çalışıyoruz. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımıza bağlı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü iyice üç aşamalı imar planlarımızı anlatabileceğimiz, ne salçası bulunduğu yerle doğru orantılı tabii merceğinin vücut. Burada en hızlı hareket edebilecek kurum hangisi? Tabii yatırımcı açısından önemli olan şeylerden bir tanesi bu.
Yatırımcının tercihine vurulmuş sürecek imar planı ile ilgili sürecinin yanı sıra bunlar can altyapısında ya ben değil girmesi de indirmiş ya da işte bazen otobüs adedi idarelerin isimleri sıralamayı bitmeye bilir. Uygun görüşlerimizi almaktır. Ofisine uygun görüşleri alırken de başlangıçta yapmış olduğumuz en iyi ulaşım planlaması, en az kamulaştırma muhataplarına göre idarelerden Yaman konuyla alakalı kuruyoruz. Kurumlarımızda bir konuları kendi açılarından kendim evlatlarından değerlendiriyorlar. Bu yaptıkları değerlendirmeye göre de bize imar konu ile ilgili uygun görür. Yabancıların bir fazla daha imar planına esas jeolojik etütlerin araştırma çukurlarını ve sondajları tutması gerekiyor. Bununla alakalı yol güzergahını çılgın biraz sorunlarımızın ve karate düşüncelerimizin geldiği olanlardı cevizi geçitle ilgili yapıyoruz. Sarımsak hem de uygulamalı gerekli çalışmalar da tekrar çevirecek İl Müdürlüğü aracılığıyla burada cimcik etlerimizi ama götürür. Ulaşım planlaması yapılmış, imar planı ile ilgili görüşleri tamamlanmış, yağış geçişleri tamamlanmış ve artık imar planı onay aşamasına doğru kademe kademe ilerlediğimiz projemiz ile ilgili yapılmış ve devam ediyoruz.
Proje sahasının içerisinde 5 temiz güzergahlarda yollarda türbini alakalı türbinin yerleşimlerinden geldiği yerler. Ormanla alakalı bir geç kullanım söz konusu ise bu da olmayı zaten 6831 sayılı Orman Kanunu işte 17'nci maddesinin uygulama yönetmeliğine göre orman ön iznini alarak emar kırmızı teklifimize biz ilgili idarelere sunuyoruz. İlgili idareler bunu kendileri teknik açıdan değerlendirdi yapıyorlar ve meclis gündemine oluyorlar ve resminden sonra tabii özeti. Biz bu aşamada geçebiliyorsunuz ama büyükşehir yasasına tabi olan yerlerde ise işte ilçe belediyesine müracaat, büyükşehir belediyesine geçişi, tekrar oradan birimiz kararı alınması, biz kararı sonrası tekrar ilçe belediyesine gelmesi, kepçe 15 günlükte bir bir zaman yapılır. Işıklar bu süreci açıkçası 6 ile 8 aylık süreci kapısı yatırımcılarımız açısından söylüyorum. Çünkü kata meşakatli ve tamamen bir bürokrasi ve siyasi algoritmaya tabi güzelmiş isminden biri orman öncesinde olmadan imar planlarımız tabi onaylatma şansımız maalesef yok. Onlar önüne aslında imar planında bir anlamda Orman Bakanlığı bize vermiş olduğu bu hafta kazandı.
Onaylanmış olan imar planı ile doğru orantılı bizim artık özel mülkiyete denk gelen güzergahlarımız ya da türbinin yanlış illerimizin kamulaştırma işlemlerine biçilmesi gerekiyor. Kamulaştırma işlemleri ile alakalı yine harita Mahallesi oy Başımın omuz olduğunu teknik-iş hazırlanan kamulaştırma planlarımızı bir Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Araştırma Dairesi çıkan sunuyoruz. Başına daire başkanlığımızca teknik olarak kontrolleri yapılmış kamulaştırma planı zıpla su ilgili kadar sürebilir mi gönderiyoruz. İlgili kadar sürü birimlerini yapmış olduğu teknik inceleme göre bu tabakatı kamulaştırmaya konu parselleri doğruluğu kamulaştırma alanlarını doğruluğu teyit ettirdikten sonra tekrar enerji hızlı kurulum dosyasına kurulumuzca EPDK tarafından kurulumuz yok. Onunla alakalı pul karanlığı aşamasına geçiyoruz.
Özel mülkiyetlerde kalan kamulaştırmaya konu ulaşım yolu güzergahı, türbin alanlarında kamu yararı kararı alınması üzerine kuru kazandırıyoruz. Konu ortamına kayıtlı mera ve kışlak gibi arazilerde ise basıp değişikliği ile alakalı işlemleri başlatıyoruz. Onlar içinde tescil ağacı ve hazine kayıtlı taşınmazlar üzerinde bidare tespit ya da hazineden tahsis ve yasak atmışlardı yapmıştır başlıyor. Bu işlemleri tamamladıktan sonra artık bizim sadece geriye onaylı imar planına göre ve orman kesin izni alınması oluyor. Orman kesiminde ise orman alanlarında kalan ve onaylı imar planında göre artık bizim ön lisansın lisansımızın ekonomik ömrü boyunca bize tahsis edilecek sahibi alakalı tekrar olmanız arkadaşlarımıza teknik dosya hazırlayıp akabinde Orman Genel Müdürlüğü aracılığıyla bize tahsisleri sağlanmasını gerçekleştiririz.
Bu aşamada santral sahası ile alakalı yap o zaten hani bu kadar kısa bazda anlatılabilecek şeyler değil ama çok enteresan problemlerle karşı karşıya kalıyor. Bir de ben ya santrallerinin olmazsa olmazı tabii ki enerji iletim hatları. Enerji iletim hatları ile alakalı da nasıl ki santral sahası durduğu yerde teknik olarak bu kadar iş kalemi, bu kadar bırakıp işlemden geçiyor isek enerji nakil hatlarında da aynı şeyleri şişmiş. Tabii bizim kurulu gücümüz, bağlantı noktamız da doğru orantılı bir güzel ya çalışması yapılması gerekiyor. Çocuklarda şimdi eklemek isterim. Sadece işte hâlihazır haritaları, yolları projelendirilmesi, kamulaştırma planları hazırlanması, imar planı kuruluşların alınması, planlama süreci ve ormanla ilgili önemli ve planlama sonrası kesin izin, kamulaştırma ile ilgili süreçte yanımda biz bir de bir çekle ilgili süreci var. Bugün imran şimdi uzm bu değil tek bir yere şaşırdım şüphe sahibim ama bu konuyu sizlere daha katılacak olan arkadaşlarımız da açıkçası bilgilerini kullanmanızı tavsiye ederim. Ben espri yanlış bir şey söylemiş olabilirim. Kendinize kesin bu aşamada onaylanmış olması lazım. En azından orta dış olayım.
Enerji iletim hattı dedik. Enerji iletim hattı ile alakalı santral sahasında nasıl böyle bir işlem devam ediyoruz? Aslında bize göre enerji iletim hattında çalışan şükür hemen hemen aynı işlemlere devam ediyor. Yani biz güzergahımızı tespit edip bağlantı noktamız da santral sahamızdaki belirlediğiniz alsanız arasında uygun geçkileri, uygun geçiş noktalarını geçtiğimiz güzergahtaki gece dokusunun farklı kurumların yatırım programlarını göreyim de öyle bir öyle kocaları ve karşı karşıya geldi ki siz güzergahında çalıştık. Mesela Botaş geldi ayrı bir güzel gerçekleşmiş. Arkasından desteği geldi başka bir yatırım için çok güzel. Yani işte üzerinden kesişmiş geçmiş. Arkasından Karayolları otokam araştırma projesi yapmış. Onlar dışından farklı dedin farklı kurumlarında yakınları şey devam ettiği çekilmiş. Türkiye'sinde bu tarz maalesef proje çalışmaları ile karşı karşıya kaldığımız için başlangıç çeşitlerini çok iyi yapılmıştır.
Enerji iletim hattında da gelebilecek önemli ne kadar az yüksekten geçersek o kadar vatandaşın lehine ve yatırımcının de yine ileride karşımıza hayli fazla bu dosyada davranışı çıkmaması için. Çünkü kabul görmesi birazcık zor. Ya santrallerin farklı yaklaşımlar var. Rüzgar santrallerine sıcak bakmayanlar var. Aramak seni rüzgar santrallerinin ve farklı amaçlarla bölgede konuşlandırıldığı da inananlar var. Santralin yapılacağı sahada farklı beklentiler var. O santral yapılmasını istemeyenler gidip bir süreç ve bu süreci metal inşaat öncesi dönemlerde bu da biz pratik çözmeye çalışıyoruz ama hiçbir kadın hiçbir şekilde dava açılamayacağı ama geldi bakıyorsunuz imar planına dava açılabiliyor. Bakıyorsunuz işte yediğinize dava açılabiliyor. Bunlar tabii okul gibi doğal süreçler farklı boyutlara ama bir santralinin hayata geçebilmesi için tahmin ediyorum şu anda İstanbul'daki farklı için altında çok çok da gençleşti almış taştı iyice ama 8-10 tane meslek lisesinin bir arada orijinal bir şekilde şimdi başından sonuna kadar koordineli bir şekilde hareket etmesi gereken bir yatırım süreci.
Yatırımcılarımızın da burada da kendi bünyesinde bulundurduğu teknik arkadaşlarımız kendi branşlarına göre olayları bakıyormuş. Şimdi geliyor ve pimsiz olayı çok hakim. Tabii her şey yaşadıkça alabiliyor. Biraz da tecrübe ile alakalı o devamlı da Farklı boyutlarda farklı şekilde tasarım insanlar devam edebiliyorlar. Santral ile alakalı işletme aşamasına gelmeden önce tabii tutulmuş ve işlerimiz üç aşağı beş yukarı toparladık. Bunlarla alakalı mevzuat değişikliğinden kaynaklı farklı uygulamalarda var. En başında bizim mesela iman kendi yapmış olduğumuz hazırlıkları onayladığımız bir şey verdiğinizde büyükşehir ve çevrelerinde benzetme nerdeyse daha doğrusu bir şey yaşasın olduğu yerlerde özel idare eder ikisi de olmuyor. Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü, İller Bankası Genel Müdürlüğü, İller Bankası'ndan olan geçebiliriz. İmar Planlarında farklı iman ile boyutları var. Bulunduğu Mustafa doğal 86 kalıyor ise Neil çevirdiğimizde bir şey verdiğinizde aklına o zaten kalıntı yapan onaylatma şansımız yok. Emaar planlarınızın onay merji tabiat varlıkları bölge kurulu ve tabiat varlıklarını koruma Genel Müdürlüğü çalışacağız.
Bakalım ormanla ilgili bizim süreçte ise böyle birlikte ve genel müdürlük aracılığıyla ana tema ana kurumlarımızda nörolojik anlamda buluş. Santral ile alakalı imalat aşamasında da yaşadığımız problemler bazen gündeme gelebiliyor. Bütün bürokrasi tamamladık, her şeyi onaylattık, artık inşaat aşamasına doğru geçiyoruz. İnşaat aşamasında da hazırlanmış, onaylanmış olan tüm projeleri doğru bir şekilde sahada uygulanması gerektiği kanaati değil. Bir yol çalışırsınız, bir imar planı olacaksınız. Fakat bu işin inşaat faaliyetlerini yürütecek ulaşamadığınız ben yol yanlış yerden geçiyormuş ve 13 sizin bugüne kadar projenizde olmayan bir parseli tekrar bir daha kamulaştırma tekrar gider ne gibi şeyler de gidiyor gidiyor. O yüzden üzerindeki uygulanan projede bir olması bizim için vermek istersen önemli. İleride herhangi bir uyku bir sıkıntı çıkmaması için burada dikkat edilmesi gerekiyor.
Ben bu fırsatı bana tanıdığınız için sizlere çok teşekkür ediyorum. Rüzgarla kalın, dostça kalın, hoşça kalın.